[Unicode Fonts]

ANUBUDDHAPPAVATTI

Thinh văn sử

Hòa thượng Hộ Giác soạn dịch

3 - Ngà i Moggallana
(Mục-kiền-liên)

Khoảng một a-tăng kỳ và một trăm ngà n kiếp về trước, có một đại phú gia tên Sirivaddha - là bạn chí thân của đạo sĩ Sarada, tiền thân của Sà rìputta. Lúc bấy giờ, nhờ nghe lời vị đạo sĩ bạn, ông đại phú phát tâm trong sạch thiết lập trai đà n, cúng đường trai tăng đến một trăm ngà n thánh chúng do Ðức Phật Tổ Anomadassì chủ tọa. Ðến ngà y thứ bảy, ông cúng dường vãi may y hảo hạng cho Ðức Phật và toà n thể thánh chúng và nhất tâm lập đại nguyện:

-- Bạch Ðức Thế Tôn, đạo sĩ Sarada - bạn chí thân của đệ tử - đã phát nguyện là m đệ nhất Ðại Ðệ Tử của vị đương lai Phật Tổ nà o thì đệ tử cũng xin được là m Ðệ nhị Ðại Ðệ Tử cũa vị Phật Tổ ấy.

Ðức Thế Tôn Anomadassì, qua thiên nhãn thuần tịnh, nhận thấy lập nguyện của Sìrìvaddha sẽ được thà nh tựu, bèn nghiêm từ thọ ký:

-- Một a-tăng kỳ và một trăm ngà n kiếp về sau, ngươi sẽ được là m vị Ðệ nhị Ðại Ðệ Tử của Ðức Phật tổ Gotama.

Kể từ ấy, ông đại phú luôn luôn tích cực tiến tu Phúc Huệ nhất là thực hiện hạnh đại -thí trong những hoà n cảnh thuận duyên. Sau khi mạng chung, ông được hóa sanh dục thiên giớI. Ðược là m vua trời Ðế Thích 177 lần, là m chuyển luân vương 55 lần, là m Quốc vương 108 lần. Ðến thời Ðức Bổn Sư, ông sinh và o một gia đình Bà -la-môn, là ng Kolità , gần thà nh Rà jagaha, tên Kolita. Sau khi xuất gia được gọi là Moggallà na (Mục-kiền-Liên). Thân sinh là ông Kolita, thân mẫu là bà Moggalì. Mối tình thâm giao giữa Kolita và Ðại Ðức Sà rìputta đã được tường thuật đầy đủ ở câu chuyện số 2.

Khi được nghe nguyên văn câu Phật ngôn do bạn Upatissa đọc lại thì Kolita đắc được thánh quả Tu-đà -hườn. Sau đó, hai bạn nhất trí cùng nhau, mỗi người hướng dẩn 500 người gia nhân đến bái kiến Ðức Thế Tôn, nhưng chỉ có phân nửa tình nguyện đi theo, còn phân nửa xin ở lại. Trong cuộc bái kiến Ðức Thế Tôn lần nà y, hai bạn cùng được xuất gia bằng phương thức "Thiện-lai tỳ-kheo". Xuất gia được bảy ngà y, Ðại Ðức Moggallà na tịnh cư hà nh thiền ở gần là ng Kalavà la, xứ Magadha, nhưng bị triền cái hôn thụy chi phối trầm trọng. Nhờ Ðức Bổn Sư trợ duyên điềm chỉ phương pháp minh sát, quán về Tứ-Ðại nên đắc được A-la-hán, bậc có bốn tuệ vô-ngại-giải. Sau khi Ðại Ðức Xá-lợi-Phất được chính thức ấn chứng là Ðệ nhất Trí Tuệ thì cũng được Ðức Thế Tôn chính thức tuyên dương là Ðệ nhất Thần Thông.

Trong một phiên họp vô cùng quan trọng có tánh cách quyết định của nhóm Lục SÆ° ngoại đạo để đối phó với Phật-giáo, họ nhất trí phải thanh toán Ðại Ðức Moggallà na, vì theo họ, sở dÄ© Phật giáo được cá»±c thịnh là nhờ Ðại Ðức khi thì lên trờI, lúc thì xuống đîa ngục tìm hiểu sinh hoạt lạc, khổ của các hạng chúng sanh ấy rồi dem về thuật lại ở cỏi dÆ°Æ¡ng gian cho nên mọi người mới nể phục, tin tưởng và quy ngưỡng Phật-giáo. Nếu thanh toán được Ðại Ðức thì Phật-giáo sẽ bị suy yếu hoặc tối thiểu bị dậm chân tại chổ.

Quyết định xong, họ thuê 500 tên cướp hạ sát Ðại Ðức. Tiền tà i, ám nhãn, hơn nửa, đã quen tánh cướp của giết người, cọng thêm số tiền thù lao quá lớn, bọn cướp quyết tâm thi hà nh thủ đoạn. họ bao vây Ðại Ðức suốt ba tháng ròng rả. Tháng đầu, Ðại Ðức dùng thần thông thoát thân theo cánh én; tháng thứ hai, theo lổ lạc. Ðến tháng thứ ba - tháng định mệnh - Ðại Ðức dùng Túc-mạng-Thông truy nguyên thì thấy rỏ đây là quả báo của trọng nghiệp trong tiền kiếp, vì nghe lời vợ, đánh đập cha mẹ đến phải thương vong.Tự thấy tội lỗ tầy trời của mình không đáng hưởng trường hợp ngọai lệ, nên Ðại Ðức vui lòng trả nghiệp, mặc dù ngà i có thừa thần thông thoát. Ðừng nói một bọn cướp 500 tên, mà ngay thiên binh vạn mã, cũng không là m gì được nếu ngà i phản ứng. Lúc bấy giờ, bọn cướp giết được ngà i nhưng vì quá sợ thần lực của ngà i nên chúng chặt ngà i ra từng đoạn, đập gảy xương từng khúc, rồi dần nát ra và khi tin chắc ngà i không thể sống được, chúng mới chịu rút lui.

Sau khi bọn cướp đi rồi, Ðại Ðức dùng thần thông hoà n hình như cũ và bay về chùa Trúc Lâm, bái kiến Ðức Bổn Sư, xin phép nhập Niết-bà n. Ðức Bổn Sư phán hỏi:

-- Mục-kiền-Liên sẽ Niết bà n tại đâu?

-- Bạch Thế Tôn, đệ tử sẽ Niết bà n tại là ng Kà lasilà .

-- Mục-kiền-Liên hãy liệu lấy thời cơ.Nhưng sau cuộc tiếp xúc nà y, các pháp hữu của ông sẽ không còn gặp lại một vị tỳ-kheo như ông nữa. Vậy, ông hãy ban bố cho họ một thời pháp.

Tuân hà nh thánh huấn, Ðại Ðức Xá-lợi-Phất hiển lộng thần thông như Ðại Ðức đã từng khai triển một tuần trước. Sau đó, Ðại Ðức dảnh lỠlần cuối cùng bà n chân Ðức Thế Tôn và đi đến là ng Kà lasilà nhập Niết bà n.

Tin Ðại Ðức nhập diệt đã khiến dư luận xúc động mãnh liệt. Họ đều bảo rằng Ðại Ðức bị mưu sát, chớ chưa đến thời kỳ nhập Niết bà n. Tin động trời nà y lọt đến tai đức vua A-xà -Thế (Ajà tasattu). Nhà vua hạ mật lịnh truy lùng những kẻ sát nhơn. Không đầy ba hôm, 500 tên cướp đều bị sa lưới pháp luật. Trong cuộc thẩm vấn, bọn cướp cung khai là do nhóm Lục sư ngoại đạo thuê giết. Những kẻ chủ mưu thuộc nhóm Lục sư bị bắt thêm khoản 500 người nửa. Tất cả đều bị hà nh hình.

Những bà i kệ do Ðại Ðức ứng khẩu trong nhiều trường hợp có đến 68 bà i, ý nghĩa súc tích, thâm huyền, hướng thượng và chứa đựng chất liệu giải thoát. chúng to6i xin trích ghi lại đây một phần nhỏ để nói lên lòng tôn sùng tuyệt đói và sự ngưỡng mộ cao độ của chúng tôi đói với vị Thánh Tăng Ðệ Nhất Thần Thông có một không hai trong đạo trà ng của Ðức Từ Phụ.

Trước khi trích ghi bà i kệ sau đây của ngà i, tưởng chúng ta cũng nên biết qua duyên khởi:

... Một lần nọ, một cô kỷ nữ dùng nhiều lời lẽ trử tình cám dổ ngà i. Ngà i cảnh tỉnh cô ta:

-- Bần đạo kinh tởm cái chòi bằng nhiều khúc xương, chằng chịt bằng những sợi gân, chứa đựng toà n vật nhơ uế, muì hôi xông lên khó ngữi. Những uế vật ấy được bà i tiết theo cữu khiếu thường trực. Nhờ lớp da bao bọc, bằng không, cái thân nhơ uế của tín nữ còn đáng kinh tởm hơn nhiều. Nếu mọi người đều thấy rỏ thực chất đáng gớm ấy trong cơ thể tín nữ thì họ sẽ tránh xa tín nữ như tránh xa hầm phẩn vậy.

Mặc dù trong thâm tâm đã ít nhiều nhận sự thật, nhuung chưa chịu khuất phục, cô ta trả đòn nhẹ nhà ng nhưng nguy hiểm ;

-- Thưa ngà i Sa-môn, thưa nguuời hùng! Những lời ngà i nói hoà n toà n đúng sự thật. Nhuung người đời đa số đều thích nhà o xuống hầm phẩn ấy như bò già bị sa lầy.

Thấy chưa đánh tan được dục niệm trong lòng cô ta, Ðại Ðức tăng viện đạo lực:

-- Nà y tín nữ, người lấy chà m hoặc nước sơn để nhuộm hoặc tô mà u hư không sẽ bị hoà i công vô ích. Tâm hồn bần đạo như hư không. Tín nữ chớ đem cái tâm niệm dục nhiỠm của tín nữ mà đánh giá tâm niệm vô cấu, vô nhiỠm của bần đạo. Nếu tín nữ không kịp thời tỉnh ngộ, đình chỉ dục niệm bất chánh thì cầm bằng như con thiêu thân lao đầu và o đóng lửa tự sát.

Nhờ Ðại Ðức thẳng thắn cảnh giác, cô kỷ nữ cảm thấy hổ thẹn, rút lui.

Ðệ tử kính lỠngà i Trưởng lão Moggallà na, bậc thánh A-la-hán có bốn trí tuệ vô-ngại-giải, vị Ðại Ðệ Tử tay trái, được Ðức Thế Tôn ấn chứng thanh vị Ðệ Nhất Thần Thông. Cầu mong thần thông kỳ diệu của Ngà i hoán chuyển tâm hồn những người còn nhiều mê vọng được đắc quả vô thượng bồ đề. Ðệ tử cầu xin đắc được một phần thần thông vô cấu, vô nhiỠm của Ngà i.

Xem tiếp:
[Ngà i A-nhã Kiều-trần-như] [Ngà i Xá-lợi-phất] [Ngà i Mục-kiền-liên][Ngà i Ðại Ca-Diếp][Tựa]

Last updated: 10-06-2026

Web master:[email protected]
[email protected]