中 阿 含 經 KINH TRUNG A HÀM Hán Dịch: Phật Ðà Da Xá & Trúc Phật Niệm, Việt Dịch & Hiệu Chú: Thích Tuệ Sỹ

11. PHẨM ÐẠI

136. KINH THÆ¯Æ NG NHÂN CẦU TÀI^[1]

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp cô độc.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo[02]:

“Thuở xưa, tại châu Diêm-phù, có một số đông thương nhân cùng nhau tụ tập tại nhà khách buôn. Họ suy nghĩ như vầy: “Chúng ta hãy dong một chiếc thuyền đi biển[03] mà và o biển lớn, tìm kiếm tà i bảo mang về cung cấp những chi dụng trong gia đình.”

Họ lại suy nghĩ rằng: “Nà y các bạn, việc đi biển không thể biết trước là an ổn hay không an ổn. Vậy mỗi người trong chúng ta nên chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ là m phao nổi trên biển, tức là gồm túi bằng da dê đen[04], trái bầu lớn và mững bè.”

Sau đó mỗi người trong bọn họ đều chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ là m phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và mững bè rồi đi và o biển cả.

 â€œKhi họ đi và o biển cả, vua cá là Ma-kiệt[05] phá vỡ chiếc thuyền ấy. Các thÆ°Æ¡ng nhân nà y mỗi người đều tá»± nÆ°Æ¡ng và o các dụng cụ là m phao nổi nhÆ° túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay mững bè, rồi trôi đi về các phía.

“Lúc bấy giờ, từ phía Đông cửa biển ngọn gió lớn trỗi dậy, thổi các thương nhân tấp và o bờ biển Tây. Nơi ấy, họ gặp một bọn con gái rất mỹ lệ, đoan chánh, trang sức thân thể bằng tất cả các loại trang sức. Bọn con gái ấy thấy rồi, bèn nói:

“Xin kính chà o các bạn! Xin đón mừng các bạn. Nơi đây là chỗ rất diệu hảo, cực kỳ khoái lạc. Nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi và nằm, nà o là rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, và ng, bạc, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đồi mồi, xích thạch, toà n châu; tất cả đều dà nh cho các bạn. Hãy cùng chúng tôi vui chơi hoan lạc. Mong các thương nhân châu Diêm-phù không đi về phương Nam, dù trong chiêm bao.

“Bọn thương nhân ấy đều cùng với những người đà n bà nà y vui chơi hoan lạc. Rồi bọn thương nhân ấy vì cùng với những người đà n bà nà y hiệp hội mà sanh ra con trai hoặc con gái.

“Về sau, châu Diêm-phù có một thương nhân có trí tuệ, sống cô độc tại một nơi thanh vắng mà nghĩ rằng: ‘Vì lý do gì bọn đà n bà nà y ngăn cản chúng ta không cho đi về phương Nam? Chúng ta nên canh chừng người đà n bà sống chung; khi biết nó đã ngủ, ta lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phương Nam’.

“Thương nhân trí tuệ ở châu Diêm-phù ấy sau đó canh chừng người đà n bà sống chung. Khi biết nó đã ngủ, bèn lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phương Nam. Thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù ấy khi đi về phương Nam, từ xa nghe có tiếng kêu réo vang dậy, tiếng nhiều người la khóc áo não, hoặc kêu gọi cha mẹ, hoặc réo vợ réo con và nhớ thương bạn bè thân thích, rằng ‘Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc, không còn thấy nữa’. Thương nhân nà y rất sợ hãi, lông tóc dựng ngược, nghĩ rằng: ‘Mong cho loà i người và loà i phi nhân không quấy rầy ta’.

“Rồi một thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù tự kềm chế sự sợ hãi, tiếp tục đi lần về phương Nam. Một thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù kia khi đi lần về phương Nam bỗng thấy có một tòa đại thiết thà nh. Sau khi thấy bèn tìm khắp nhưng không thấy cửa, cho đến một chỗ đủ để con mèo chui ra cũng không. Thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù ấy thấy phía Bắc của thiết thà nh có một lùm cây to lớn sum suê bèn đi đến lùm cây đại thọ ấy, chậm chạp leo lên cao. Leo lên rồi, hỏi đám đông:

“Nà y các bạn, các bạn vì cớ gì khóc la áo não, kêu cha gọi mẹ, réo vợ réo con, nhớ thương bạn bè thân thích rằng châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc không còn thấy nữa?

“Khi ấy đám đông đáp:

“Nà y bạn, chúng tôi là thương nhân ở châu Diêm-phù, đều cùng nhau tụ tập tại nhà khách buôn rồi nghĩ rằng ‘Chúng ta hãy dong một chiếc thuyền đi biển mà và o biển lớn tìm kiếm tà i bảo mang về cung cấp những chi dụng trong gia đình’. Nà y bạn, chúng tôi lại nghĩ rằng ‘Nà y các bạn, việc đi biển không thể biết trước là an ổn hay không an ổn. Vậy mỗi người trong chúng ta hãy nên chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ là m phao nổi trên biển, tức là gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và mững bè’. Nà y bạn, sau đó chúng tôi mỗi người đều chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ là m phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và mững bè rồi đi và o biển cả. Khi chúng tôi ở giữa biển, ngư vương Ma-kiệt phá vỡ chiếc thuyền ấy. Nà y bạn, bọn thương nhân chúng tôi mỗi người tự nương và o các dụng cụ là m phao nổi như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay mững bè rồi trôi đi về các phía. Lúc bấy giờ, từ phía Đông bờ biển, ngọn gió lớn trỗi dậy thổi bọn thương nhân chúng tôi tấp và o bờ bể phía Tây. Nơi ấy gặp một bọn con gái rất mỹ lệ, đoan chánh, trang sức thân thể bằng tất cả các loại trang sức. Bọn con gái ấy thấy rồi bèn nói rằng ‘Xin kính chà o các bạn. Nơi đây là chỗ rất diệu hảo, cực kỳ khoái lạc; nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi, nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, và ng bạc, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu; tất cả đều dà nh cho các bạn. Hãy cùng chúng tôi vui chơi hoan lạc. Mong các thương nhân châu Diêm-phù không đi về phương Nam, dù trong chiêm bao’. Nà y bạn, chúng tôi cùng với những người vợ nà y vui chơi hoan lạc. Chúng tôi nhân vì cùng với những người vợ nà y hiệp hội mà sanh ra con trai hoặc con gái. Nà y bạn, những người đà n bà ấy nếu không nghe châu Diêm-phù có bọn thương nhân khác ở giữa biển mà ngư vương Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì họ cùng chúng tôi tôi vui chơi hoan lạc. Nà y bạn, những người đà n bà ấy nếu nghe châu Diêm-phù có bọn thương nhân khác ở giữa biển mà ngư vương Ma-kiệt phá vỡ thuyền, liền ăn thịt chúng tôi. Chúng tôi gặp phải sự bức bách. Nếu khi ăn thịt người mà còn thừa tóc, lông, móng, răng thì bọn đà n bà ấy lấy ăn hết. Nếu khi ăn thịt người, có máu huyết nhỏ xuống đất, bọn đà n bà ấy liền lấy móng tay đà o sâu xuống đất bốn tấc, lấy mà ăn. Nà y bạn, nên biết, chúng tôi là những thương nhân ở châu Diêm-phù, trước kia có năm trăm người, trong số đó bị ăn thịt hết hai trăm năm mươi người, còn lại hai trăm năm mươi người, nay đều ở trong thiết thà nh lớn nà y. Nà y bạn, bạn chớ có tin lời của bọn đà n bà ấy. Chúng không phải thật là người, chính là quỷ La-sát vậy’.

 â€œBấy giờ thÆ°Æ¡ng nhân trí tuệ châu Diêm-phù từ trên cây đại thọ thong thả leo xuống, trở ra đường cÅ© trở về chỗ sống chung với người đà n bà kia. Khi biết người đà n bà ấy còn ngủ say, ngay trong đêm đó, thÆ°Æ¡ng nhân trí tuệ châu Diêm-phù tức tốc trở lại chỗ ở của các thÆ°Æ¡ng nhân châu Diêm-phù, nói rằng:

“Các người hãy đến đây. Chúng ta hãy đến một nơi vắng vẻ, mỗi người đi một mình, chớ đem con cái theo. Hãy cùng nhau đến chỗ kín đáo, vì có điều cần bà n luận.

 â€œBọn thÆ°Æ¡ng nhân châu Diêm-phù cùng đi đến một nÆ¡i vắng vẻ, mỗi người đi một mình, không đem theo con cái. Khi ấy, thÆ°Æ¡ng nhân trí tuệ châu Diêm-phù nói:

“Các bạn thương nhân, khi tôi sống cô độc tại một nơi thanh vắng mà nghĩ rằng: ‘Vì lý do gì bọn đà n bà nà y ngăn cản chúng ta không cho đi về phương Nam? Chúng ta nên canh chừng người đà n bà sống chung; khi biết nó đã ngủ, ta lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phương Nam’.

 â€œâ€˜Rồi thì, tôi sau đó canh chừng người đà n bà sống chung. Khi biết nó đã ngủ, bèn lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phÆ°Æ¡ng Nam. Tôi khi đi về phÆ°Æ¡ng Nam, từ xa nghe có tiếng kêu réo vang dậy, tiếng nhiều người la khóc áo não, hoặc kêu gọi cha mẹ, hoặc réo vợ réo con và nhớ thÆ°Æ¡ng bạn bè thân thích, rằng ‘Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc, không còn thấy nữa’. Tôi nghe thế rất sợ hãi, lông tóc dá»±ng ngược, nghÄ© rằng: ‘Mong cho loà i người và loà i phi nhân không quấy rầy ta’.

 â€œâ€˜Rồi tôi tá»± kềm chế sá»± sợ hãi, tiếp tục đi lần về phÆ°Æ¡ng Nam. Tôi khi đi lần về phÆ°Æ¡ng Nam bỗng thấy có một tòa đại thiết thà nh. Sau khi thấy bèn tìm khắp nhÆ°ng không thấy cá»­a, cho đến một chỗ đủ để con mèo chui ra cÅ©ng không. Tôi thấy phía Bắc của thiết thà nh có một lùm cây to lớn sum suê bèn đi đến lùm cây đại thọ ấy, chậm chạp leo lên cao. Leo lên rồi, hỏi đám đông rằng:

 â€œâ€“Nà y các bạn, các bạn vì cớ gì khóc la áo não, kêu cha gọi mẹ, réo vợ réo con, nhớ thÆ°Æ¡ng bạn bè thân thích rằng châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc không còn thấy nữa?’

 â€œâ€˜Khi ấy đám đông đáp rằng ‘Nà y bạn, chúng tôi là thÆ°Æ¡ng nhân ở châu Diêm-phù, đều cùng nhau tụ tập tại nhà khách buôn rồi nghÄ© rằng ‘Chúng ta hãy dong một chiếc thuyền đi biển mà và o biển lớn tìm kiếm tà i bảo mang về cung cấp những chi dụng trong gia đình’. Nà y bạn, chúng tôi lại nghÄ© rằng ‘Nà y các bạn, việc đi biển không thể biết trước là an ổn hay không an ổn. Vậy mỗi người trong chúng ta hãy nên chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ là m phao nổi trên biển, tức là gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và mững bè’. Nà y bạn, sau đó chúng tôi mỗi người đều chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ là m phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và mững bè rồi đi và o biển cả. Khi chúng tôi ở giữa biển, ngÆ° vÆ°Æ¡ng Ma-kiệt phá vỡ chiếc thuyền ấy. Nà y bạn, bọn thÆ°Æ¡ng nhân chúng tôi mỗi người tá»± nÆ°Æ¡ng và o các dụng cụ là m phao nổi nhÆ° túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay mững bè rồi trôi đi về các phía. Lúc bấy giờ, từ phía Đông bờ biển, ngọn gió lớn trỗi dậy thổi bọn thÆ°Æ¡ng nhân chúng tôi tấp và o bờ biển phía Tây. NÆ¡i ấy gặp một bọn con gái rất mỹ lệ, đoan chánh, trang sức thân thể bằng tất cả các loại trang sức. Bọn con gái ấy thấy rồi bèn nói rằng ‘Xin kính chà o các bạn. NÆ¡i đây là chỗ rất diệu hảo, cá»±c kỳ khoái lạc; nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi, nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, và ng bạc, thủy tinh, lÆ°u ly, ma ni, chÆ¡n châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu; tất cả đều dà nh cho các bạn. Hãy cùng chúng tôi vui chÆ¡i hoan lạc. Mong các thÆ°Æ¡ng nhân châu Diêm-phù không đi về phÆ°Æ¡ng Nam, dù trong chiêm bao’. Nà y bạn, chúng tôi cùng với những người vợ nà y vui chÆ¡i hoan lạc. Chúng tôi nhân vì cùng với những người vợ nà y hiệp hội mà sanh ra con trai hoặc con gái. Nà y bạn, những người đà n bà ấy nếu không nghe châu Diêm-phù có bọn thÆ°Æ¡ng nhân khác ở giữa biển mà ngÆ° vÆ°Æ¡ng Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì họ cùng chúng tôi tôi vui chÆ¡i hoan lạc. Nà y bạn, những người đà n bà ấy nếu nghe châu Diêm-phù có bọn thÆ°Æ¡ng nhân khác ở giữa biển mà ngÆ° vÆ°Æ¡ng Ma-kiệt phá vỡ thuyền, liền ăn thịt chúng tôi. Chúng tôi gặp phải sá»± bức bách. Nếu khi ăn thịt người mà còn thừa tóc, lông, móng, răng thì bọn đà n bà ấy lấy ăn hết. Nếu khi ăn thịt người, có máu huyết nhỏ xuống đất, bọn đà n bà ấy liền lấy móng tay đà o sâu xuống đất bốn tấc, lấy mà ăn. Nà y bạn, nên biết, chúng tôi là những thÆ°Æ¡ng nhân ở châu Diêm-phù, trước kia có năm trăm người, trong số đó bị ăn thịt hết hai trăm năm mÆ°Æ¡i người, còn lại hai trăm năm mÆ°Æ¡i người, nay đều ở trong thiết thà nh lớn nà y. Nà y bạn, bạn chớ có tin lời của bọn đà n bà ấy. Chúng không phải thật là người, chính là quá»· La-sát vậy’.’

“Khi ấy, các thương nhân châu Diêm-phù hỏi thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù rằng:

“Nà y bạn, sao bạn không hỏi đám đông người kia như vầy ‘Nà y các bạn, có phương tiện nà o khiến chúng tôi và các bạn từ nơi nà y an ổn về đến châu Diêm-phù?’

“Thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù đáp:

“Nà y các bạn, khi ấy tôi quên không có hỏi như vậy.

“Rồi các thương nhân châu Diêm-phù nói rằng:

“Nà y bạn, bạn hãy trở về đến chỗ sống chung với người đà n bà ấy, rồi canh chừng khi nó đang ngủ hãy lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phương Nam, lại đến chỗ đông người kia hỏi rằng ‘Nà y các bạn, có phương tiện nà o khiến chúng tôi và các bạn từ đây mà an ổn về đến châu Diêm-phù?’

 â€œKhi ấy, thÆ°Æ¡ng nhân trí tuệ châu Diêm-phù im lặng nhận lời các thÆ°Æ¡ng nhân.

 â€œLúc bấy giờ thÆ°Æ¡ng nhân trí tuệ châu Diêm-phù trở lại chỗ sống chung với người đà n bà ấy, dò xét thấy nó đang ngủ bèn lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phÆ°Æ¡ng Nam, lại đi đến chỗ đông người kia hỏi rằng:

“Nà y các bạn, có phương tiện nà o khiến chúng tôi và các bạn từ đây mà an ổn về đến châu Diêm-phù chăng?

 â€œÄÃ¡m đông kia đáp rằng: Nà y bạn, hoà n toà n không có phÆ°Æ¡ng tiện nà o khiến chúng tôi và các bạn từ đây mà an ổn về đến châu Diêm-phù. Nà y bạn, tôi đã nghÄ© rằng ‘Chúng ta hãy đà o phá vách tường nà y mà trở về chốn cũ’. Vừa nghÄ© nhÆ° thế, bức tường nà y lại cao gấp bội bình thường. Nà y bạn, thế là phÆ°Æ¡ng tiện nà y khiến chúng ta không thể từ đây mà an ổn về đến châu Diêm-phù được. Chúng ta hoà n toà n không có cách nà o. Nà y bạn, chúng tôi nghe trên không trung nói rằng: Bọn thÆ°Æ¡ng nhân châu Diêm-phù ngu si bất định cÅ©ng không khéo hiểu biết. Vì sao? Vì không thể và o ngà y mười lăm là ngà y nói Tùng giải thoát giới mà đi về phÆ°Æ¡ng Nam. NÆ¡i ấy có Mao mã vÆ°Æ¡ng[06] ăn gạo trắng tá»± nhiên, an ổn khoái lạc, các căn sung mãn, ba lần xướng lên rằng ‘Ai muốn qua bờ bên kia? Ai muốn nhờ ta được giải thoát? Ai muốn nhờ ta đưa từ đây đến châu Diêm-phù an ổn?’ Các người hãy đến Mao mã vÆ°Æ¡ng mà nói rằng ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng tôi! Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn về đến châu Diêm-phù’ Nà y bạn, đó là phÆ°Æ¡ng tiện khiến các người từ đây an ổn mà về đến châu Diêm-phù. Nà y thÆ°Æ¡ng nhân, hãy đến chỗ Mao mã vÆ°Æ¡ng kia mà nói rằng ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng tôi. Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn trở về châu Diêm-phù’.

 â€œKhi ấy, thÆ°Æ¡ng nhân trí tuệ châu Diêm-phù nói:

“Nà y các thương nhân, mong sao[07] tới lúc đi đến chỗ Mao mã vương mà nói: ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng tôi. Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn trở về châu Diêm-phù’. Các thương nhân tùy theo ý của chư Thiên. Nà y các thương nhân, nếu như và o ngà y mười lăm là ngà y thuyết Tùng giải thoát, Mao mã vương ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn khoái lạc, các căn sung mãn, ba lần xướng lên rằng ‘Ai muốn được đưa qua bờ bên kia? Ai muốn nhờ ta được giải thoát? Ai muốn nhờ ta đưa từ đây an ổn về tới châu Diêm-phù?’ Bấy giờ chúng ta hãy đến chỗ kia mà nói rằng ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia? Mong giải thoát chúng tôi. Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn về tới châu Diêm-phù’.

“Khi ấy, Mao mã vương, và o ngà y mười lăm kế đó, là ngà y thuyết Tùng giải thoát, ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn khoái lạc, các căn sung mãn ba lần xướng lên rằng:

“Ai muốn được đưa qua bờ bên kia? Ai muốn nhờ ta được giải thoát? Ai muốn nhờ ta đưa từ đây an ổn về tới châu Diêm-phù?

“Khi những thương nhân châu Diêm-phù nghe xong, liền đi đến chỗ của Mao mã vương nói:

“Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia! Mong giải thoát chúng tôi! Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn về đến châu Diêm-phù!

 â€œBấy giờ Mao mã vÆ°Æ¡ng nói: Nà y các thÆ°Æ¡ng nhân, các đà n bà kia sẽ bồng con cùng nhau đến đây mà nói rằng ‘Nà y các bạn, xin mời các bạn trở về đây. NÆ¡i đây là chỗ rất diệu hảo, cá»±c kỳ khoái lạc. Nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền của nhÆ° kim ngân, thủy tinh, lÆ°u ly, ma ni, chÆ¡n châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu; tất cả dà nh cho các bạn. Hãy cùng chúng tôi vui chÆ¡i hoan lạc. Giả sá»­ không cần đến chúng tôi thì nên thÆ°Æ¡ng nghÄ© đến con trẻ’. Nếu các thÆ°Æ¡ng nhân kia nghÄ© rằng ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nÆ¡i cá»±c lạc, tối diệu hảo. Nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, kim ngân, thủy tinh, lÆ°u ly, ma ni, chÆ¡n châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu...’ thì họ dù có cỡi trên lÆ°ng ta, chắc sẽ bị ngã lộn xuống, rồi rÆ¡i xuống nước và sẽ bị bọn đà n bà ăn thịt, sẽ gặp sá»± bức bách. Nếu khi ăn thịt người mà còn sót tóc, lông, móng, răng thì bọn họ sẽ lấy ăn hết. Lại nữa, nếu khi ăn có máu huyết nhỏ xuống đất, bọn đà n bà lấy móng tay đà o sâu xuống đất bốn tấc, lấy mà ăn. Nếu các thÆ°Æ¡ng nhân kia không nghÄ© rằng ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nÆ¡i cá»±c lạc, tối diệu hảo. Nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, kim ngân, thủy tinh, lÆ°u ly, ma ni, chÆ¡n châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu...’ thì họ dù chỉ nắm một sợi lông trong thân ta, chắc sẽ được an ổn về đến châu Diêm-phù.”

 â€œBấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

“Bọn đà n bà kia bồng con đến mà ø nói rằng ‘Nà y các bạn, xin mời các bạn trở về đây. Nơi đây là chốn cực lạc, rất là diệu hảo. Nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu... tất cả dà nh cho các bạn, hãy cùng chúng tôi vui chơi hoan lạc’. Nếu thương nhân kia nghĩ rằng ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nơi cực lạc, tối diệu hảo. Nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu...’ thì họ dù cỡi trên chỗ cao nhất nơi lưng của Mao mã vương, chắc chắn sẽ bị ngã lộn xuống, rơi xuống nước, liền bị bọn đà n bà ăn thịt, sẽ gặp bước đường rất là bức bách. Nếu khi ăn thịt người mà còn sót tóc, lông, móng, răng thì bọn họ sẽ lấy ăn hết. Lại nữa, nếu khi ăn có máu huyết nhỏ xuống đất, bọn đà n bà ấy liền lấy móng tay đà o xuống đất bốn tấc, lấy mà ăn. Nếu các thương nhân kia không nghĩ rằng ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nơi cực lạc, tối diệu hảo. Nà o là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tà i, kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toà n châu...’ thì họ dù chỉ một sợi lông nơi thân Mao mã vương, chắc chắn được an ổn về đến châu Diêm-phù.

“Nà y các Tỳ-kheo, Ta nói ví dụ nà y là muốn cho biết nghĩa. Ví dụ ấy là nói nghĩa nà y:

“Pháp của Ta được thuyết giảng khéo léo, phơi bà y sâu rộng, khéo giữ gìn không trống, không khuyết, cũng như cầu, bè, các dụng cụ là m phao nổi, được lưu bố cùng khắp đến cả trời, người.

 â€œPháp của Ta được khéo giảng thuyết nhÆ° vậy, phÆ¡i bà y sâu rộng nhÆ° vậy, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết nhÆ° vậy, cÅ©ng nhÆ° cầu, bè, các dụng cụ là m phao nổi, được lÆ°u bố cùng khắp đến cả trời người, đối với pháp ấy, nếu có Tỳ-kheo nà o nghÄ© rằng ‘Con mắt là ta; ta sở hữu con mắt. Tai, mÅ©i, lưỡi, thân và ý là ta; ta sở hữu ý’; Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại, giống nhÆ° bọn thÆ°Æ¡ng nhân bị quá»· La-sát ăn thịt.

“Pháp của Ta được giảng thuyết khéo léo, phơi bà y sâu rộng như vậy, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết như vậy, cũng như cầu, bè, các dụng cụ là m phao nổi, được lưu bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nà o nghĩ rằng ‘Mắt không phải là ta. Ta không sở hữu con mắt. Tai, mũi, lưỡi, thân và ý không phải là ta. Ta không sở hữu con mắt’; Tỳ-kheo ấy chắc chắn được an ổn. Ví như thương nhân cỡi trên Mao mã vương an ổn mà giải thoát nạn.

 â€œPháp của Ta khéo nói, khéo giảng thuyết nhÆ° vậy, phÆ¡i bà y sâu rộng nhÆ° vậy, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết nhÆ° vậy, cÅ©ng nhÆ° cầu, bè, các dụng cụ là m phao nổi, được lÆ°u bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nà o nghÄ© rằng: ‘Sắc là ta. Ta sở hữu sắc. Thanh, hÆ°Æ¡ng, vị, xúc và pháp là Ta. Ta sở hữu pháp’; Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại, giống nhÆ° bọn thÆ°Æ¡ng nhân bị quá»· La-sát ăn thịt.

“Pháp của Ta khéo nói, phơi bà y sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết, ví như chiếc cầu nổi, được lưu bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu các Tỳ-kheo nà o nghĩ rằng ‘Sắc không phải là ta. Ta không sở hữu sắc. Thanh, hương, vị, xúc và pháp không là Ta. Ta không sở hữu pháp’, Tỳ-kheo ấy chắc chắn được an ổn, giống như thương nhân kia cỡi trên Mao mã vương mà an ổn được thoát nạn.

“Pháp của Ta khéo nói, phơi bà y sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết, ví như chiếc cầu nổi, được lưu bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nghĩ rằng ‘Sắc ấm là ta. Ta sở hữu sắc ấm. Thọ, tưởng, hà nh, và thức ấm là ta. Ta sở hữu thức ấm’; Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại, giống như thương nhân bị quỷ La-sát ăn thịt.

 â€œPháp của Ta khéo nói, phÆ¡i bà y sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết, ví nhÆ° chiếc cầu nổi, được lÆ°u bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nghÄ© rằng ‘Sắc ấm không là ta. Ta không sở hữu sắc ấm. Thọ, tưởng, hà nh, và thức ấm không là ta. Ta không sở hữu thức ấm’, Tỳ-kheo ấy chắc chắn được an ổn, giống nhÆ° thÆ°Æ¡ng nhân cỡi trên Mao mã vÆ°Æ¡ng mà an ổn thoát nạn.

 â€œPháp của Ta khéo nói, phÆ¡i bà y sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết, ví nhÆ° chiếc cầu nổi, được lÆ°u bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nghÄ© rằng ‘Đất là ta. Ta sở hữu đất. Cho đến nước, lá»­a, gió, không và thức[08] là ta. Ta sở hữu thức’, Vị Tỳ-kheo kia chắc chắn bị hại, giống nhÆ° thÆ°Æ¡ng nhân bị quá»· La-sát ăn thịt.

 â€œPháp của Ta khéo nói, phÆ¡i bà y sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết, ví nhÆ° chiếc cầu nổi, được lÆ°u bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nghÄ© rằng ‘Đất là không ta. Ta không sở hữu đất. Cho đến nước, lá»­a, gió, không và thức không là ta. Ta không sở hữu thức’, vị Tỳ-kheo kia chắc chắn được an ổn, giống nhÆ° thÆ°Æ¡ng nhân nhờ ngồi trên lÆ°ng Mao mã vÆ°Æ¡ng đưa đến chỗ an là nh.”

Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn nói bà i tụng:

Phật thuyết Chánh pháp luật;

Nếu có kẻ không tin,

Người ấy chắc bị hại

Như bị La-sát thịt.

Phật thuyết Chánh pháp luật;

Nếu có kẻ kính tin,

Người ấy được an ổn,

Như nương Mao mã vương.

Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hà nh.

-ooOoo-

Chú thích:

[01] Bản Hán, quyển 34. Tương đương Pāli, JĀ.196 Valāhassa (Vân mã). Biệt dịch, No.125 (45.1) Tăng Nhất Phẩm 45 Kính 1. Tham chiếu, No.190 Phật Bản Hạnh Tập Kinh, Tùy, Xà -na-quật-đa dịch (Đại 3, tr.883b); No.152 Lục Độ Tập Kinh, Khang Tăng Hội dịch (Đại 3 tr.19c, 33b).

[02] No.125 (45.1) bắt đầu với sự kiện: một người Bà -la-môn mang mộït người con gái dâng cho Phật, Đức Phật khước từ. Một vị trưởng lão Tỳ-kheo cố gắng thuyết phục Phật chấp nhận. Do đó Ngà i nói câu chuyện tiền thân nà y.

[03] Hán: hải trang thuyền 海 裝 船.

[04] Hán: cổ dương 羖 羊.

[05] Ma-kiệt ngÆ° vÆ°Æ¡ng 摩 ç«­ 魚 王,  hay nói là Ma-già -đà ngÆ° vÆ°Æ¡ng 摩 ä¼½ 陀 魚 王 dịch là cá kình (Phiên Phạn Ngữ 7), hoặc cá»± ngao (Tuệ Uyển Âm NghÄ©a, hạ). Pāli: makara, một loại cá voi trong huyền thoại.

[06] Mao mã vương [馬+毛] 馬 王 Pāli: valāhassa (vân mã), giống ngựa lông dà i có thể lướt mây bay đi.

[07] Bản Nguyên: linh 令; các bản khác: kim 今.

[08] Bốn đại chủng, cùng với hư không và thức, được kể là sáu giới (dhātu).

-ooOoo-

đầu trang

trang kế