pham7 - Tdang

PH…M C÷ DUYÊN TH BY

SÜ Ç¡c Pháp ª Huÿnh mai rÒi vŠ làng Tào HÀu tÌnh ThiŠu Châu, dân chúng
ch£ng ai bi‰t Ç‰n. Lúc Ãy có m¶t nhà nho tên LÜu Chí LÜ®c, ÇÓi Çãi v§i SÜ
kinh, nên vì ni giäi thuy‰t. ni cÀm kinh hÕi ch», SÜ nói: HÕi nghiã thì
ÇÜ®c, hÕi ch» thì ch£ng bi‰t." ni nói: Ch» còn chÜa bi‰t, làm sao hi‹u
nghiã? SÜ nói: DiŒu lš cûa chÜ PhÆt ch£ng dính dáng v§i væn t¿. ni ngåc
LÜÖng, cùng v§i dân chúng trong làng tÃp nÆp Ç‰n chiêm ngÜ«ng kính lÍ.

xây d¿ng låi ngôi chùa rÒi rÜ§c SÜ vŠ ª. Ch£ng bao lâu dân chúng Ç‰n Çông,
thành nÖi trang nghiêm. SÜ ª ÇÃy ÇÜ®c hÖn chín tháng, låi bÎ b†n ác tìm
Ç‰n, SÜ trÓn lên núi, bÎ b†n h† ÇÓt cháy rØng núi, SÜ chen thân Än trong kë
hai Ãp Hoài, H¶i, bèn vŠ ÇÃy ª Än.

nào là tÙc tâm tÙc PhÆt? xin Hoà ThÜ®ng chÌ dåy. SÜ nói: NiŒm trÜ§c ch£ng
sanh tÙc tâm, niŒm sau ch£ng diŒt tÙc PhÆt; lÆp tÃt cä tÜ§ng tÙc tâm, lià
tÃt cä tÜ§ng tÙc PhÆt. N‰u ta nói cho Çû thì tr†n ki‰p cÛng ch£ng h‰t, hãy
nghe kŒ Çây:
: TÙc tâm danh huŒ,; TÙc PhÆt nãi ÇÎnh.; ñÎnh huŒ Ç£ng trì,; Ý trung thanh tÎnh.; Ng¶ thº pháp môn,; Do nhÜ tÆp tánh; Døng b°n vô sanh; Song tu thÎ chánh.
DÎch nghiã:: TÙc tâm là huŒ,; TÙc PhÆt là ÇÎnh.; ñÎnh huŒ song song (Ç£ng trì),; NÖi š thanh tÎnh.; Ng¶ pháp môn này,; Do tÆp khí ngÜÖi,; Døng vÓn vô sanh,; Song tu (ÇÎnh huŒ) là chánh.

Pháp Häi ngay nÖi Çó liŠn Çåi ng¶, tán thán b¢ng kŒ r¢ng:: TÙc tâm nguyên thÎ PhÆt,; BÃt ng¶ nhi t¿ khuÃt.; Ngã tri ÇÎnh huŒ nhân,; Song tu ly chÜ vÆt.
DÎch nghiã:: TÙc tâm vÓn là PhÆt,; Ch£ng ng¶ là t¿ khuÃt (oan cho mình),; Ta bi‰t nhân ÇÎnh huŒ,; Song tu lià vån pháp.

Ç‰n lÍ T° SÜ mà ÇÀu ch£ng chÃm ÇÃt. SÜ quª r¢ng: ñänh lÍ mà ch£ng chÃm ÇÃt
b¢ng nhÜ ch£ng lÍ, trong tâm ngÜÖi tÃt có chÃt chÙa m¶t ÇiŠu gì, ngày
th¡ng, m§i ÇÒng m¶t hånh v§i ta. nay ngÜÖi t¿ phø cho ÇÃy là s¿ nghiŒp mà
ch£ng bi‰t l‡i, hãy nghe kŒ Çây:
: LÍ b°n chi‰t mån tràng,; ñÀu hŠ bÃt chí ÇÎa?; H»u ngã t¶i tÙc sanh,; Vong công phÜ§c vô t›.; DÎch nghiã:; LÍ vÓn trØ ngã mån,; ñÀu sao ch£ng chÃm ÇÃt?; Có ngã t¶i liŠn sanh,; Quên công, phÜ§c vô tÆn.; SÜ låi hÕi: NgÜÖi tên gì? ñáp: Tên là Pháp ñåt. SÜ nói: NgÜÖi tên; Pháp ñåt, Çâu tØng Çåt pháp. Låi nói kŒ r¢ng:; Nh» kim danh Pháp ñåt,; CÀn tøng vÎ hÜu hi‰t,; Không tøng Çän tuÀn thanh,; Minh tâm hiŒu BÒ Tát.; Nh» kim h»u duyên cÓ,; Ngô kim vi nh» thuy‰t.; ñän tính PhÆt vô ngôn,; Liên hoa tùng khÄu phát.
DÎch nghiã:: NgÜÖi tên g†i Pháp ñåt,; Siêng tøng chÜa tØng dÙt,; Tøng suông chÌ theo ti‰ng,; Minh tâm g†i BÒ Tát.; NgÜÖi nay có nhân duyên,; Ta vì ngÜÖi mà thuy‰t.; HÍ tin PhÆt vô ngôn.; (Ch§ nên chÃp ª ngôn ng». Vô ngôn: PhÆt thuy‰t Pháp 49 næm mà t¿ nói ch£ng thuy‰t m¶t ch».); L©i PhÆt tØ miŒng phát.(Ch§ nên chÃp vào im l¥ng).
ñåt nghe kŒ xong bèn tå l‡i r¢ng: TØ nay trª Çi së khiêm tÓn cung kính tÃt
Hoà ThÜ®ng trí huŒ mênh mông, xin nói sÖ lÜ®c nghiã lš cûa Kinh. SÜ nói:
Pháp ñåt, pháp vÓn thông Çåt, chÌ tåi tâm ngÜÖi ch£ng Çåt. kinh vÓn ch£ng
nghi, tâm ngÜÖi t¿ nghi. NgÜÖi niŒm kinh này lÃy gì làm tông chÌ? ñåt nói:
ñŒ tº cæn tánh ngu Ç¶n, xÜa nay chÌ bi‰t y væn niŒm tøng, ch£ng bi‰t tông
chÌ. SÜ nói: ta ch£ng bi‰t ch», ngÜÖi lÃy kinh tøng thº m¶t b¶, ta së giäi
thuy‰t cho. Pháp ñåt liŠn lên ti‰ng tøng Kinh, Ç‰n PhÄm Thí Dø, SÜ nói: Hãy
ngØng, kinh này vÓn lÃy nhân duyên xuÃt th‰ làm tông chÌ, dù nói nhiŠu thí
dø cÛng ch£ng ngoài viŒc này. Th‰ nào là nhân duyên? kinh nói: ChÜ PhÆt Th‰
ª nÖi tÜ§ng mà lià tÜ§ng, nÖi không mà lià không, tÙc là trong ngoài ch£ng
mê. N‰u ng¶ pháp này, ngay trong m¶t niŒm tâm liŠn sáng tÕ, Ãy là khai ng¶
TRI KIN PHT vÆy. PhÆt tÙc là GIÁC, chia làm bÓn cºa: khai GIÁC tri KIN,
ThÎ GIÁC tri KIN, Ng¶ GIÁC tri KIN, NhÆp GIÁC tri KIN. N‰u nghe khai thÎ
liŠn ÇÜ®c ng¶ nhÆp tÙc là GIÁC tri KIN, do Çó b°n lai chÖn tánh liŠn ÇÜ®c
hi‹n hiŒn. NgÜÖi nên cÄn thÆn, ch§ hi‹u lÀm š Kinh, nghe nói: khai thÎ ng¶
nhÆp bèn cho là tri ki‰n cûa PhÆt (tha PhÆt) ch£ng có phÀn mình; n‰u hi‹u
nhÜ th‰ là phÌ báng kinh PhÆt vÆy. ñã nói là PhÆt thì tri KIN PHT Çã s¤n
ÇÀy Çû, Çâu cÀn phäi khai thÎ n»a! NgÜÖi phäi tin r¢ng, nói tri ki‰n PhÆt
là ª nÖi t¿ tâm cûa ngÜÖi, ch£ng phäi PhÆt bên ngoài. Bªi vì tÃt cä chúng
sanh t¿ che khuÃt ánh sáng cûa t¿ tánh, tham ái cänh trÀn, phan duyên bên
ngoài, nhiÍu loån bên trong, cam chÎu trÀn lao hành hå, làm nh†c ñÙc Th‰
Tôn tØ chánh ÇÎnh ra, kh° tâm khuyên dåy b¢ng Çû m†i cách, khi‰n ngØng nghÌ
các duyên, ch§ nên hÜ§ng ngoåi tìm cÀu, tÙc ch£ng khác v§i PhÆt, nên nói là
chi‰u soi t¿ tâm, dÙt ác làm lành, tÙc là t¿ khai tri ki‰n PhÆt vÆy. NgÜÖi
nên niŒm niŒm khai tri ki‰n PhÆt, ch§ khai tri ki‰n chúng sanh. khai tri
ki‰n PhÆt tÙc là xuÃt th‰, khai tri ki‰n chúng sanh tÙc là th‰ gian. N‰u
con mao ngÜu ti‰c Çuôi! (con mao ngÜu có Çuôi rÃt ÇËp, g¥p th® sæn chÌ giÃu
Çuôi mà không giÃu ÇÀu.) ñåt nói: N‰u nhÜ vÆy tÙc là chÌ cÀn hi‹u nghiã,
ch£ng cÀn tøng kinh sao? SÜ nói: kinh có l‡i gì, Çâu làm chÜ§ng niŒm cûa
hành tÙc là chuy‹n ÇÜ®c Kinh, miŒng niŒm tâm ch£ng hành tÙc bÎ kinh chuy‹n.
Hãy nghe kŒ Çây:
: Tâm mê Pháp hoa chuy‹n,; Tâm ng¶ chuy‹n Pháp Hoa.; Tøng kinh c»u bÃt minh,; D» nghiã tác thù gia.; Vô niŒm niŒm tÙc chánh,; H»u niŒm niŒm thành tà.; H»u vô câu bÃt k‰,; TrÜ©ng ng¿ båch ngÜu xa.
DÎch nghiã:: Tâm mê Pháp hoa chuy‹n,; Tâm ng¶ chuy‹n Pháp Hoa.; Tøng lâu ch£ng hi‹u thÃu,; NghÎch š nghiã trong Kinh.; Vô niŒm (không chÃp thÆt) niŒm tÙc chánh,; H»u niŒm (có chÃp thÆt) niŒm thành tà.; H»u vô ÇŠu ch£ng chÃp,; T¿ tánh luôn luôn hiŒn.

ñåt nghe xong thoåt chäy nÜ§c m¡t, ngay nÖi Çó khai ng¶, nói v§i SÜ: Pháp
ñåt xÜa nay thÆt chÜa tØng chuy‹n Pháp Hoa, låi bÎ Pháp hoa chuy‹n. Låi
tâm thì g†i là tri ki‰n PhÆt, t¿ mình Çã ch£ng phäi là bÆc thÜ®ng cæn, nên
gì khác biŒt? xin Hoà ThÜ®ng chÌ dåy thêm. SÜ nói: Ý kinh rõ ràng minh
xôi mà thôi. PhÆt thuy‰t pháp vÓn vì phàm phu mà thuy‰t, ch£ng vì PhÆt
Pháp hoa lui ra, mà ch£ng bi‰t Çã ngÒi s¤n trên xe trâu (PhÆt tánh vÓn s¤n
có), mà låi tìm ki‰m ba xe (tam thØa) bên ngoài. HuÓng trong kinh rõ ràng
thí dø, pháp Ãy ÇŠu vì nhÃt PhÆt thØa mà tåm lÆp. NgÜÖi sao ch£ng tÌnh ng¶,
nói; chÌ bäo ngÜÖi bÕ giä trª vŠ thÆt, trª vŠ thÆt rÒi thÆt cÛng ch£ng
chÃp. Phäi bi‰t tÃt cä châu báu tài vÆt ÇŠu thu¶c vŠ ngÜÖi, do ngÜÖi th†
døng, ch£ng phäi là cûa cha, cÛng ch£ng phäi là cûa con, cÛng ch£ng khªi
døng tÜªng, Ãy g†i là trì kinh Pháp Hoa, trì kinh nhÜ th‰ tØ ki‰p này sang
Pháp ñåt ÇÜ®c SÜ khai thÎ, mØng r« vô cùng, làm kŒ tán thán r¢ng:
: Kinh tøng tam thiên b¶,; Tào Khê nhÃt cú vong.; VÎ minh xuÃt th‰ chÌ,; Ninh hi‰t løy sanh cuÒng.; DÜÖng l¶c ngÜu quyŠn thi‰t,; SÖ trung hÆu thiŒn dÜÖng.; Thùy tri hoä tråch n¶i,; Nguyên thÎ pháp trung vÜÖng.
DÎch nghiã:: Tøng kinh ba ngàn b¶,; BÎ T° m¶t l©i tiêu.; ChÜa thÃu Çåo xuÃt th‰,; Sao dÙt løy ki‰p mê.; Dê, nai, trâu giä thi‰t (dê, nai, trâu = ti‹u, trung, Çåi thØa).; Ba Çoån thiŒn quét såch (1).; Ai ng© trong nhà lºa,; VÓn là t¿ tánh PhÆt.

SÜ nói: NgÜÖi sau này m§i ÇÜ®c g†i là ông Tæng tøng kinh vÆy. Pháp ñåt tØ
Çó lãnh h¶i huyŠn chÌ, cÛng ch£ng dÙt tøng Kinh.

GHI CHÚ:

(1) ba Çoån thiŒn quét såch: M§i phát thiŒn tâm là sÖ thiŒn, ch£ng chÃp
thiŒn tâm là trung thiŒn, không trø nÖi ch£ng chÃp là hÆu thiŒn, luôn cä
cái tri giäi bi‰t vŠ s¿ không trø nÖi ch£ng chÃp cÛng tiêu là quét såch.

lÀn mà ch£ng hi‹u th‰ nào là tam thân tÙ trí, Ç‰n lÍ SÜ xin giäi thuy‰t
cho, SÜ nói: tam thân Ãy là: thanh TÎnh Pháp Thân, tÙc là tánh cûa ngÜÖi;
Viên Mãn Báo Thân là trí cûa ngÜÖi; Thiên Bá c Hoá Thân là hånh cûa ngÜÖi
vÆy. N‰u lià bän tánh mà nói tam thân, Ãy g†i là có thân mà vô trí, n‰u ng¶
ÇÜ®c tam thân vÓn ch£ng t¿ tánh, tÙc g†i là tÙ trí bÒ ÇŠ. Hãy nghe kŒ Çây:
: T¿ tánh cø tam thân,; Phát minh thành tÙ trí.; BÃt ly ki‰n væn duyên,; Siêu nhiên Çæng PhÆt ÇÎa.; Ngô kim vi nh» thuy‰t.; ñ‰ tín vïnh vô mê.; Måc h†c trì cÀu giä,; Chung nh¿t thuy‰t bÒ ÇŠ.; DÎch nghiã:; T¿ tánh Çû tam thân; Khai ng¶ thành tÙ trí.; Ch£ng lià s¿ thÃy nghe,; ñÓn siêu ÇÎa vÎ PhÆt.; Ta nay vì ngÜÖi thuy‰t,; Tin ch¡c tr†n ch£ng mê.; Ch§ h†c kÈ tìm cÀu,; SuÓt ngày nói bÒ ÇŠ.

Thông låi hÕi: Cái nghiã cûa tÙ trí có th‹ nghe ÇÜ®c chæng?
SÜ nói: ñã hi‹u tam thân, tÙc rõ tÙ trí, sao còn hÕi n»a! N‰u lià
tam thân mà nói tÙ trí, Ãy g†i là có trí mà ch£ng có thân, dÅu
cho có trí cÛng trª thành vô trí. Låi nói kŒ r¢ng:: ñåi viên cänh trí tánh thanh tÎnh,; Bình Ç£ng tánh trí tâm vô bŒnh.; DiŒu quan sát trí ki‰n phi công,; Thành sª tác trí ÇÒng viên cänh.; NgÛ bát løc thÃt quä nhân chuy‹n,; ñän døng danh ngôn vô thÆt tánh.; NhÜ®c kim chuy‹n xÙ bÃt lÜu tình,; PhiŠn hÜng vïnh xÙ na Già ÇÎnh.
DÎch nghiã:: ñåi viên cänh trí tánh thanh tÎnh,; Bình Ç£ng tánh trí tâm ch£ng bŒnh.; DiŒu quan sát trí ch£ng tác š. (S¿ thÃy cûa diŒu quan sát trí ch£ng cÀn tác š); Thành sª tác trí ÇÒng viên cänh.; NgÛ, bát, løc, thÃt quä nhân chuy‹n,; ChÌ dùng tên g†i ch£ng thÆt tánh.; N‰u ngay nÖi chuy‹n ch£ng dính m¡c,; Ÿ ch‡ náo Ç¶ng cÛng Çåi ÇÎnh.; NhÜ th‰ là chuy‹n thÙc thành trí.

Trong giáo môn chuy‹n tiŠn ngÛ thÙc làm Thành Sª Tác Trí; chuy‹n thÙc thÙ
sáu thành DiŒu quan Sát Trí, chuy‹n thÙc thÙ bäy thành Bình ñ£ng Tánh Trí,
chuy‹n thÙc thÙ tám thành ñåi Viên Cänh Trí. Dù thÙc thÙ sáu, bäy là trong
nhân chuy‹n, thÙc thÙ næm, tám là trên qûa chuy‹n, nhÜng chÌ chuy‹n cái tên
g†i mà ch£ng chuy‹n cái th‹ vÆy. Trí Thông ÇÓn ng¶ tánh trí, bèn trình kŒ
r¢ng:
: Tam thân nguyên ngã th‹,; TÙ trí b°n tâm minh,; Thân trí dung vô ngåi,; ng vÆt nhÆm tùy hình.; Khªi tu giai v†ng Ç¶ng,; Thû trø phi chÖn tinh.; DiŒu chÌ nhân sÜ hi‹u,; Chung vong nhiÍm ô danh.
DÎch nghiã:: Th‹ ta s¤n tam thân,; Bän tâm Çû tÙ trí.; Thân trí dung lÅn nhau,; Ti‰p vÆt tùy cÖ Ùng.; MÓng tâm tu là v†ng,; Gi» yên cÛng ch£ng chÖn.; Nh© SÜ thÃu diŒu chÌ,; Ch£ng còn kËt danh tÜ§ng.

quy‰t chí cÀu ki‰n tánh. M¶t hôm Ç‰n tham lÍ, SÜ hÕi: NgÜÖi tØ Çâu Ç‰n,
muÓn cÀu viŒc gì? ñáp: ñŒ tº gÀn Çây Ç‰n núi Båch phong ª HÒng Châu lÍ Hoà
träi qua ba tháng chÜa ÇÜ®c chÌ dåy, trong lòng tha thi‰t vì Pháp, nên m¶t
ThÜ®ng hÕi: NgÜÖi thÃy hÜ không chæng? ñáp: ThÃy. HÕi: NgÜÖi thÃy hÜ không
có tÜ§ng måo chæng? ñáp: HÜ không vô hình Çâu có tÜ§ng måo! Hòa ThÜ®ng nói:
Bän tánh cûa ngÜÖi cÛng nhÜ hÜ không, ch£ng có m¶t vÆt Ç‹ thÃy g†i là chánh
ki‰n, ch£ng có m¶t vÆt Ç‹ bi‰t g†i là chÖn tri, ch£ng có xanh vàng dài
ng¡n, chÌ thÃy b°n nguyên thanh tÎnh, giác th‹ sáng tròn, g†i là ki‰n tánh
thành PhÆt, cÛng g†i là tri ki‰n cûa NhÜ Lai. ñŒ tº dù nghe nói nhÜ vÆy mà
tâm còn chÜa lãnh h¶i, xin Hoà ThÜ®ng khai thÎ. SÜ nói: Cái thuy‰t cûa ñåi
Thông vÅn còn tri ki‰n nên khi‰n ngÜÖi ch£ng lãnh h¶i. nay ta cho ngÜÖi m¶t
bài kŒ:
: BÃt ki‰n nhÃt pháp tÒn vô ki‰n,; ñåi t¿ phù vân giá nh¿t diŒn,; BÃt tri nhÃt pháp thû không tri,; HÜ©n nhÜ thái hÜ sanh thi‹m ÇiŒn.; Thº chi tri ki‰n mi‰t nhiên hÜng,; ThÓ nhÆn hà t¢ng giäi phÜÖng tiŒn.; Nh» ÇÜÖng nhÃt niŒm t¿ tri phi,; T¿ k› linh quang thÜ©ng hi‹n hiŒn.
DÎch nghiã:: Ch£ng thÃy m¶t pháp thành vô ki‰n,; NhÜ mây Çen che khuÃt m¥t tr©i.; Ch£ng bi‰t m¶t pháp thành vô tri,; Låi nhÜ hÜ không sanh ÇiŒn ch§p.; NhÜ th‰ vÅn còn chÃp tri ki‰n,; NhÆn lÀm chÜa hi‹u thÃu phÜÖng tiŒn,; NgÜÖi phäi trong niŒm t¿ bi‰t quÃy,; Ánh sáng t¿ tánh thÜ©ng hi‹n hiŒn.; Trí ThÜ©ng nghe xong hoát nhiên tâm ng¶, bèn nói kŒ r¢ng:; Vô Çoan khªi tri ki‰n,TrÜ§c tÜ§ng cÀu bÒ ÇŠ.; Tình tÒn nhÃt niŒm ng¶.; Ninh viŒt tích th©i mê.; T¿ tánh giác nguyên th‹,; Tùy chi‰u u°ng thiên lÜu.; BÃt nhÆp T° SÜ thÃt,; Mang nhiên thú lÜ«ng ÇÀu.; DÎch nghiã:; Khi không khªi tri ki‰n,; ChÃp tÜ§ng cÀu BÒ ÇŠ.; Tình chÃp m¶t niŒm ng¶,; Khó siêu nhiŠu ki‰p mê.; Bän th‹ t¿ tánh giác,; Tùy chi‰u v†ng lÜu chuy‹n.; Ch£ng vào thÃt T° sÜ,; Si mê chåy hai ÇÀu. (Hai ÇÀu: nhÎ biên, tÙc là biên ki‰n).

thØa là th‰ nào? ñŒ tº chÜa rõ, xin ThÀy dåy bäo. SÜ nói: NgÜÖi chÌ nên t¿
xét bän tâm, ch§ chÃp trÜ§c pháp tÜ§ng bên ngoài, pháp ch£ng bÓn thØa, tâm
ngÜÖi t¿ có sai biŒt: ThÃy nghe tøng niŒm là ti‹u thØa; ng¶ pháp hi‹u nghiã
là trung thØa; y pháp tu hành là Çåi thØa; vån pháp thông Çåt, vån pháp ÇÀy
Çû, tÃt cä ch£ng nhiÍm, lià các pháp tÜ§ng, tr†n vô sª Ç¡c, g†i là tÓi
thÜ®ng thØa. ThØa nghiã là hành, ch£ng ª nÖi tranh biŒn, ngÜÖi nên t¿ tu,

xin Hoà ThÜ®ng chÌ dåy. SÜ hÕi: NgÜÖi chÜa rõ ch‡ nào? Chí ñåo nói: Các
cä chúng sanh có hai thân, g†i là s¡c thân và pháp thân. S¡c thân vô
nói sanh diŒt diŒt xong, tÎch diŒt làm vui, ch£ng bi‰t thân nào tÎch diŒt,
thân nào ÇÜ®c vui? N‰u nói s¡c thân ÇÜ®c vui, s¡c thân lúc diŒt thì tÙ Çåi
tan rã, toàn th‹ là kh°, kh° ch£ng th‹ nói là vui. N‰u pháp thân tÎch diŒt
thì ÇÒng nhÜ cây cÕ ngói Çá, ai mà ÇÜ®c vui? Låi pháp tánh là cái th‹ cûa
sanh diŒt, ngÛ uÄn là døng cûa sanh diŒt, m¶t th‹ næm døng, sanh diŒt là
sanh n»a tÙc là loài h»u tình ch£ng Çoån ch£ng diŒt; n‰u ch£ng cho sanh n»a
thì vïnh viÍn tÎch diŒt, ÇÒng v§i loài vô tình, nhÜ th‰ thì tÃt cä các pháp
ÇŠu bÎ Ni‰t Bàn ngæn cÃm, sanh còn ch£ng ÇÜ®c, có gì là vui? SÜ nói: NgÜÖi
Bàn là có thân Ç‹ th† døng, Ãy ÇŠu là mê chÃp và ham ti‰c sanh tº, Çam mê
ngÛ uÄn hoà h®p là tÜ§ng t¿ th‹, lÀm cho tÃt cä pháp là tÜ§ng ngoåi trÀn,
tham sÓng s® ch‰t, niŒm niŒm trôi læn trong løc Çåo, ch£ng bi‰t ÇŠu nhÜ
này, nên khai thÎ chÖn låc cûa Ni‰t Bàn, sát na ch£ng có tÜ§ng sanh, sát na
ch£ng có tÜ§ng diŒt, cÛng ch£ng có sanh diŒt Ç‹ diŒt, Ãy tÙc là tÎch diŒt
hiŒn tiŠn. ñang lúc hiŒn tiŠn, cÛng ch£ng có sÓ lÜ®ng hiŒn tiŠn, nghiã là
này ch£ng có kÈ th† døng, cÛng ch£ng có kÈ không th† døng, há có cái tên
g†i m¶t th‹ næm døng‰ sao! HuÓng là còn nói Ni‰t Bàn ngæn cÃm các pháp
khi‰n cho ch£ng sanh, Ãy là phÌ báng PhÆt pháp. Hãy nghe kŒ Çây:
: Vô thÜ®ng ñåi Ni‰t Bàn,; Viên minh thÜ©ng tÎch chi‰u.; Phàm ngu vÎ chi tº,; Ngoåi Çåo chÃp vi Çoån.; ChÜ cÀu nhÎ thØa nhân.; Møc dï vi vô tác.; TÆn thu¶c tình sª k‰,; Løc thÆp nhÎ ki‰n bän.; V†ng lÆp hÜ giä danh,; Hà vi chÖn thÆt nghiã.; Duy h»u quá lÜ®ng nhÖn,; Thông Çåt vô thû xä.; Dï tri ngÛ uÄn pháp,; CÆp dÌ uÄn trung ngã,; Ngoåi hiŒn chúng s¡c tÜ®ng,; NhÃt nhÃt âm thanh tÜ§ng,; Bình Ç£ng nhÜ m¶ng huyÍn,; BÃt khªi phàm thánh ki‰n,; BÃt tác Ni‰t Bàn giäi,; NhÎ biên tam t‰ Çoån.; ThÜ©ng Ùng chÜ cæn døng,; Nhi bÃt khªi døng tÜªng.; Phân biŒt nhÃt thi‰t pháp,; BÃt khªi phân biŒt tÜªng.; Ki‰p hÕa thiêu häi Ç‹,; Phong c° sÖn tÜÖng kích.; ChÖn thÜ©ng tÎch diŒt låc,; Ni‰t Bàn tÜ§ng nhÜ thÎ.; Ngô kim cÜ«ng ngôn thuy‰t,; Linh nh» xã tà ki‰n.; Nh» vÆt tuÿ ngôn giäi,; HÙa nh» tri thi‹u phÀn.
DÎch nghiã:: Vô thÜ®ng Çåi Ni‰t Bàn,; Sáng tròn thÜ©ng tÎch chi‰u,; Phàm phu g†i là ch‰t,; Ngoåi Çåo chÃp Çoån diŒt.; Nh»ng ngÜ©i tu nhÎ thØa,; Cho Çó là vô tác.; Thäy ÇŠu do tình thÙc,; Sáu mÜÖi hai ki‰n chÃp. (1); V†ng lÆp tên hÜ giä,; ñâu phäi nghiã chÖn thÆt.; ChÌ có ngÜ©i ki‰n tánh,; Thông Çåt ch£ng lÃy bÕ,; Vì bi‰t pháp ngÛ uÄn.; V§i cái ngã trong uÄn,; Cä hiŒn tÜ®ng th‰ gi§i,; M‡i s¡c tÜ§ng âm thanh,; Bình Ç£ng nhÜ m¶ng huyÍn,; Ch£ng phân biŒt thánh phàm,; Ch£ng cho là Ni‰t Bàn.; NhÎ biên tam t‰ dÙt. (NhÎ biên: ÇÓi Çãi biên ki‰n; tam t‰: quá; khÙ hiŒn tåi, vÎ lai).; ThÜ©ng Ùng các cæn døng, (2); Mà ch£ng khªi døng tÜªng,; Phân biŒt tÃt cä pháp, (3); Ch£ng khªi phân biŒt tÜªng.; Ni‰t Bàn vÓn phi vÆt,; Lºa gió Çøng ch£ng ÇÜ®c.; ChÖn vui thÜ©ng tÎch diŒt,; TÜ§ng Ni‰t Bàn nhÜ th‰,; Nay ta gÜ®ng nói ra,; Khi‰n ngÜÖi bÕ tà ki‰n.; Ch§ hi‹u theo l©i nói,; M§i cho bi‰t ít phÀn.

Chí ñåo nghe xong Çåi ng¶, vui mØng Çänh lÍ lui ra.

GHI CHÚ :

(1) 62 ki‰n chÃp: TÙ cú x ngÛ uÄn = 20, 20 x tam t‰ = 60, 60 + thêm H»u và
Vô (nguÒn gÓc cûa tÃt cä nhÎ biên ÇÓi Çãi) = 62. TÃt cä ki‰n chÃp ÇŠu không
ª ngoài 62 ki‰n chÃp này.

døng cûa t¿ tánh ch£ng tác š, nhÜ bóng hiŒn trong gÜÖng, luôn luôn nhÜ th‰.
cæn døng, mà ch£ng khªi døng tÜªng. Còn døng tÜªng thì có tác š, nên có
næng sª, cho ta là næng dùng, cÖm là sª dùng.

(3) Phân biŒt tÃt cä pháp, ch£ng khªi phân biŒt tÜªng: Phân biŒt tÃt cä
pháp mà ch£ng tác š ví nhÜ cÖm chÌ là cÖm, nÜ§c chÌ là nÜ§c, còn phân biŒt
tÜªng là có tác š, nên có cÖm ngon cÖm dª, nÜ§c trong nÜ§c Çøc.

Hành TÜ ThiŠn SÜ, h† LÜu, sanh ª an Thành, tÌnh Ki‰t Châu. nghe nói Tào Khê
giáo pháp thÎnh hành, bèn Ç‰n tham lÍ, hÕi: Nên làm viŒc gì Ç‹ khÕi l†t vào
giai cÃp? SÜ hÕi: NgÜÖi Çã tØng làm viŒc gì? ñáp: Thánh Ç‰ cÛng ch£ng làm.
SÜ hÕi: L†t vào giai cÃp nào? ñáp: Thánh Ç‰ còn ch£ng làm, giai cÃp nào mà
có! SÜ rÃt tr†ng, cho là pháp khí, cho làm quän chúng. M¶t hôm SÜ nói:
NgÜÖi nên hoá Ç¶ m¶t nÖi, ch§ cho Çoån dÙt giáo pháp ÇÓn ng¶ này. Hành TÜ
ThiŠn SÜ Çã Ç¡c pháp, bèn vŠ núi thanh Nguyên ª Ki‰t Châu ho¢ng pháp, sau
ÇÜ®c vua s¡c phong, hiŒu là Ho¢ng T‰ ThiŠn SÜ.

Hoài NhÜ®ng ThiŠn SÜ, h† ñ‡ ª kim Châu. Lúc ban ÇÀu Ç‰n lÍ an QuÓc SÜ ª
Tung SÖn, an QuÓc SÜ sai Ç‰n Tào Khê tham vÃn. NhÜ®ng Ç‰n lÍ bái. SÜ hÕi:
ch£ng ÇÜ®c, n°i nghi tình träi qua tám næm, sau nói v§i SÜ: Nói t¿a nhÜ m¶t
vÆt thì ch£ng Çúng. SÜ hÕi: Còn có th‹ tu chÙng chæng? ñáp: tu chÙng thì
ch£ng phäi không, ô nhiÍm thì ch£ng th‹ ÇÜ®c. SÜ Ãn chÙng r¢ng: ChÌ cái
ch£ng ô nhiÍm này chÜ PhÆt ÇŠu h¶ niŒm, ngÜÖi Çã nhÜ vÆy, ta cÛng nhÜ vÆy.
thÃu triŒt huyŠn chÌ thâm sâu. sau Ç‰n núi nam Nhåc, r¶ng truyŠn ThiŠn
Tông, ÇÜ®c vua s¡c phong, hiŒu ñåi HuŒ ThiŠn SÜ.

Vïnh gia HuyŠn Giác ThiŠn SÜ, h† ñ§i quê ª Ôn Châu. Thuª nhÕ tu h†c Kinh
LuÆn, chuyên vŠ pháp môn chÌ quán cûa Thiên thai Tông, nhân xem kinh duy Ma
CÆt phát minh tâm ÇÎa (ki‰n tánh). B‡ng g¥p ÇŒ tº cûa SÜ là HuyŠn Sách Ç‰n
HuyŠn Sách hÕi: ThÜ®ng T†a Ç¡c pháp nÖi ThÀy nào? ñáp: Tôi nghe giäng Kinh
LuÆn ñåi ThØa, m‡i m‡i ÇŠu có ThÀy truyŠn thØa, sau xem kinh duy ma CÆt ng¶
nÖi ÇŠu tø tÆp Ç‰n Çó Ç‹ th† pháp, hÍ Çi thì cùng nhau Çi. HuyŠn Giác bèn
cùng v§i HuyŠn Sách Ç‰n tham vÃn. khi Ç‰n g¥p SÜ, HuyŠn Giác Çi nhiÍu ba
vòng rÒi ÇÙng låi chÓng tích trÜ®ng. SÜ nói: BÆc sa môn phäi ÇÀy Çû ba ngàn
oai nghi, tám vån t‰ hånh, ñåi ñÙc tØ Çâu Ç‰n mà sanh Çåi ngã mån! Giác
(tham cÙu) cái pháp vô sanh, liÍu ng¶ cái ch£ng nhanh chóng Ãy Ü? ñáp: Th‹
tÙc vô sanh, liÍu vÓn ch£ng chóng. SÜ bèn Ãn chÙng: ñúng th‰, Çúng th‰! Lúc
nói: sao vŠ chóng th‰? ñáp: T¿ vÓn ch£ng Ç¶ng, há có chóng sao?" SÜ hÕi: Ai
bi‰t ch£ng Ç¶ng? ñáp: Hoà ThÜ®ng t¿ sanh phân biŒt. SÜ nói: NgÜÖi thÆt ÇÜ®c
š vô sanh. ñáp: Vô sanh há có š sao? SÜ hÕi: Không š ai bi‰t phân biŒt?
ñáp: Phân biŒt cÛng ch£ng tác š. SÜ nói: Lành thay! Hãy ª låi m¶t Çêm.
ñåo ca thÎnh hành kh¡p th‰ gian. sau ÇÜ®c s¡c phong là Vô TÜ§ng ñåi SÜ,

ThiŠn Giä Trí Hoàng, tham h†c v§i NgÛ T°, t¿ cho mình Çã ÇÜ®c chánh th†
(chánh ÇÎnh), bèn chÃp ngÒi mãi trong am hÖn hai mÜÖi næm. ñŒ tº cûa SÜ là
HuyŠn Sách hành cÜ§c Ç‰n Hà B¡c, nghe tên Trí Hoàng, liŠn Ç‰n am hÕi thæm.
Ông ª Çây làm gì? Hoàng nói: NhÆp ÇÎnh. Sách hÕi: Ông nói nhÆp ÇÎnh, là có
tâm nhÆp hay là không tâm nhÆp? N‰u nói không tâm nhÆp thì tÃt cä loài vô
tình, cây cÓi ngói Çá ÇŠu phäi ÇÜ®c ÇÎnh; n‰u nói có tâm nhÆp thì tÃt cä
loài h»u tình cÛng ÇŠu ÇÜ®c ÇÎnh. Hoàng nói: ta Çang lúc nhÆp ÇÎnh ch£ng
thÃy có cái tâm C¹ và KHÔNG. Sách nói: Ch£ng thÃy có cái tâm C¹ và KHÔNG
ai? Sách nói: ThÀy tôi là Tào Khê Løc T° ñåi SÜ. Hoàng hÕi: Løc T° lÃy gì
làm thiŠn ÇÎnh? Sách nói: thÀy tôi nói: t¿ tánh huyŠn diŒu tråm nhiên, viên
tròn tÎch diŒt, th‹ døng nhÜ nhÜ, ngÛ uÄn vÓn không, løc trÀn phi thÆt,
ch£ng xuÃt ch£ng nhÆp, ch£ng ÇÎnh ch£ng loån, tánh thiŠn vô trø, ch£ng trø
nÖi thiŠn tÎch, tánh thiŠn vô sanh, ch£ng khªi thiŠn tÜªng (ch£ng tác š cho
là thiŠn), tâm nhÜ hÜ không, cÛng ch£ng có cái sÓ lÜ®ng cûa hÜ không. Hoàng
nghe nói nhÜ vÆy bèn Ç‰n lÍ SÜ. SÜ hÕi: ThÜ®ng T†a tØ Çâu Ç‰n? Hoàng thuÆt
låi nhân duyên g¥p HuyŠn Sách. SÜ nói: ThÆt Çúng nhÜ HuyŠn Sách nói. NgÜÖi
hÍ tâm nhÜ hÜ không, ch£ng chÃp vào không, Ùng døng vô ngåi, Ç¶ng tÎnh vô
tâm (ch£ng tác š), thánh phàm ÇŠu quên, næng sª ÇŠu diŒt, tánh tÜ§ng nhÜ
nhÜ, thì không lúc nào ch£ng phäi ÇÎnh vÆy. Trí Hoàng do Çó Çåi ng¶, cái
tâm sª Ç¡c tØ hai mÜÖi næm Ç‰n nay ÇŠu tan rã ch£ng còn hình bóng. sau tØ
giã SÜ vŠ nÖi Hà B¡c ho¢ng pháp, khai hoá tÙ chúng.

chùa Ng†c TuyŠn Ç‰n tham lÍ. SÜ nói: tri thÙc tØ xa Ç‰n kh° nh†c, có Çem
theo cái bän lai Ç‰n chæng? N‰u có bän lai thì phäi bi‰t chû nhÖn, thº nói
xem! H¶i Çáp: LÃy vô trø làm bän, cái thÃy tÙc là chû. SÜ nói: sa di này
hay nói càn! H¶i låi hÕi: Hoà ThÜ®ng toå thiŠn thÃy hay ch£ng thÃy? SÜ cÀm
cây gÆy Çánh cho ba cái, hÕi: ta Çánh ngÜÖi có Çau hay ch£ng Çau? ñáp: CÛng
Çau cÛng không Çau. SÜ nói: ta cÛng thÃy cÛng ch£ng thÃy! HÕi:Th‰ nào là
thÃy. NgÜÖi nói cÛng Çau cÛng ch£ng Çau là th‰ nào? N‰u ch£ng Çau thì ÇÒng
v§i cÕ Çá, n‰u Çau thì ÇÒng v§i phàm phu, liŠn khªi sân hÆn. NgÜÖi vØa hÕi
thÃy, không thÃy là nhÎ biên (ÇÓi Çãi), nói Çau, không Çau là sanh diŒt, t¿
xin sám hÓi. SÜ låi nói: NgÜÖi n‰u tâm mê ch£ng thÃy, cÀn phäi hÕi thiŒn
hành. nay ngÜÖi mê ch£ng thÃy t¿ tâm, låi Ç‰n hÕi ta thÃy hay không thÃy,
ta thÃy t¿ ta bi‰t, ch£ng dính dáng cái mê cûa ngÜÖi, ngÜÖi n‰u t¿ thÃy,
cÛng ch£ng dính dáng cái mê cûa ta, sao ch£ng t¿ thÃy t¿ bi‰t, mà låi hÕi
ta thÃy hay ch£ng thÃy! ThÀn H¶i låi lÍ thêm hÖn træm låy, xin sám hÓi t¶i
ch£ng ÇÀu ch£ng Çuôi, ch£ng danh ch£ng t¿, ch£ng lÜng ch£ng m¥t, các ngÜÖi
có bi‰t chæng? ThÀn H¶i bèn ra nói: ƒy là b°n nguyên cûa chÜ PhÆt, PhÆt
tánh cûa ThÀn H¶i. SÜ nói: ñã nói v§i ngÜÖi là ch£ng danh ch£ng t¿, ngÜÖi
bèn g†i là b°n nguyên PhÆt tánh, ngÜÖi sau này dÅu cho có ra ho¢ng pháp
cÛng chÌ thành m¶t môn ÇÒ tri giäi mà thôi. sau khi Løc T° viên tÎch, ThÀn
H¶i vào trong kinh thành Låc DÜÖng, r¶ng truyŠn ÇÓn giáo cûa Tào Khê, soån

pháp ÇÜ®c. HÕi: Hoà ThÜ®ng có ÇÜ®c chæng? ñáp: ta ch£ng hi‹u PhÆt pháp.

M¶t hôm, SÜ muÓn gi¥t cái y cûa NgÛ T° truyŠn th† mà xung quanh không có
suÓi tÓt, nên Çi Ç‰n cách sau chùa næm d¥m, thÃy có núi rØng xanh bi‰c,
thoåi khí vòng quanh (thoåi khí là triŒu chÙng tÓt lành hiŒn trên không
xuÓng ÇÃt, nÜ§c suÓi ngay Çó trào ra, chäy thành cái ao. SÜ quÿ trên Çá mà
gi¥t y. Có vÎ Tæng ª Tây Thøc tên là PhÜÖng BiŒn Ç‰n lÍ SÜ, SÜ hÕi: ThÜ®ng
T†a làm nghŠ gì? ñáp: Th® Ç¡p tÜ®ng. SÜ nghiêm m¥t låi nói: NgÜÖi thº Ç¡p
ta xem! BiŒn ngÖ ngác, qua mÃy ngày sau Ç¡p xong chÖn tÜ®ng, cao bäy tÃc,
m¶t phÀn Ç¡p lên pho tÜ®ng, m¶t phÀn t¿ gi» lÃy, m¶t phÀn lÃy lá cây kè gói
trì nÖi Çây, xây d¿ng låi chùa chiŠn. ñ‰n næm thÙ tám, niên hiŒu gia H»u
Çó tu sºa låi chùa chiŠn, Çào ÇÃt ÇÜ®c y còn nhÜ m§i. pho tÜ®ng cûa SÜ còn
gi» ª chùa cao TuyŠn.

Có vÎ Tæng Çem bài kŒ cûa Ng†a Luân thiŠn sÜ lÆp låi v§i SÜ, KŒ r¢ng:
: Ng†a Luân h»u kÏ lÜ«ng,; Næng Çoån bá tÜ tÜªng.; ñÓi cänh tâm bÃt khªi,; BÒ ÇŠ nh¿t nh¿t trÜªng.
DÎch nghiã:: Ngoå Luân có bän lãnh,; DÙt ÇÜ®c træm tÜ tÜªng.; ñÓi cänh tâm ch£ng khªi,; BÒ ÇŠ luôn luôn trÜªng.

SÜ nghe xong nói: KŒ này chÜa rõ tâm ÇÎa, n‰u theo Çó mà hành thì låi thêm
trói bu¶c. do Çó khai thÎ m¶t bài kŒ:
: HuŒ Næng m¶t kÏ lÜ«ng,; BÃt Çoån bá tÜ tÜªng.; ñÓi cänh tâm sÓ khªi,; BÒ ÇŠ tác ma trÜªng.
DÎch nghiã:: HuŒ Næng không bän lãnh,; Ch£ng dÙt træm tÜ tÜªng.; ñÓi cänh tâm cÙ khªi; BÒ ÇŠ làm sao trÜªng!