PH…M nghi VƒN TH­ BA

M¶t hôm, vi Sº Quân vì SÜ thi‰t h¶i trai Tæng. trai xong Sº Quân m©i SÜ

thæng toà, cùng v§i quan chÙc, dân chúng cung kính lÍ bái, hÕi SÜ : ñŒ tº

nghe Hòa ThÜ®ng thuy‰t pháp, thÆt là bÃt khä tÜ nghì, nay có m¶t ít nghi

vÃn, xin Hòa ThÜ®ng tØ bi giäi thuy‰t cho.

 

SÜ nói : "Có nghi cÙ hÕi, ta giäi Çáp cho Sº Quân nói : Cái Pháp mà Hòa

ThÜ®ng giäng dåy, có phäi là tông chÌ cûa T° ñåt ma chæng ? SÜ Çáp : Phäi.

Sº Quân nói : ñŒ tº nghe nói : T° ñåt ma lúc m§i g¥p LÜÖng Võ ñ‰, vua hÕi :

TrÅm suÓt Ç©i xây chùa Ƕ Tæng, trai Tæng bÓ thí, ÇÜ®c công ÇÙc gì ? T° ñåt

Ma Çáp : ThÆt ch£ng công ÇÙc. ñŒ tº chÜa hi‹u lš này, xin Hòa ThÜ®ng chÌ

dåy.

 

SÜ nói : ThÆt ch£ng công ÇÙc. Ch§ nghi l©i cûa bÆc Thánh xÜa. Võ ñ‰ tâm tà,

ch£ng bi‰t Chánh Pháp. Xây chùa Ƕ Tæng, trai Tæng bÓ thí, Ãy là cÀu phܧc,

ch£ng th‹ Çem cái phܧc Ãy cho là công ÇÙc. Công ÇÙc ª trong Pháp Thân,

ch£ng ª tåi tu phܧc. SÜ låi nói : Ki‰n tánh là công, bình Ç£ng là ÇÙc,

niŒm niŒm vô ngåi, thÜ©ng thÃy cái diŒu døng chân thÆt cûa t¿ tánh g†i là

công ÇÙc. trong tâm khiêm tÓn là công, ngoài hành lÍ phép là ÇÙc; t¿ tánh

ki‰n lÆp vån pháp là công, tâm th‹ lià niŒm là ÇÙc; ch£ng r©i t¿ tánh là

công, Ùng døng vô nhiÍm là ÇÙc. MuÓn tìm ki‰m Pháp Thân cûa công ÇÙc, phäi

y theo Çây th¿c hành m§i là chÖn công ÇÙc. NgÜ©i tu hånh công ÇÙc, tâm

ch£ng khinh ngÜ©i, thÜ©ng hành pháp cung kính. Tâm n‰u khinh ngÜ©i, nhÖn

ngã ch£ng dÙt tÙc là ch£ng công, t¿ mình hÜ v†ng ch£ng thÆt tÙc là ch£ng

ÇÙc, vì ngã chÃp quá l§n, nên thÜ©ng khinh bÌ tÃt cä. ThiŒn tri thÙc, niŒm

niŒm ch£ng gián Çoån là công, tâm bình Ç£ng, hånh ngay th£ng là ÇÙc; t¿ tu

tánh là công, t¿ tu thân là ÇÙc. ThiŒn tri thÙc, công ÇÙc phäi do t¿ tánh

t¿ thÃy, ch£ng phäi bÓ thí cúng dÜ©ng mà cÀu ÇÜ®c, nên phܧc ÇÙc và công

ÇÙc khác nhau là vÆy. Võ ñ‰ t¿ ch£ng bi‰t chân lš, Çâu phäi l‡i cûa T° SÜ !

Sº Quân låi hÕi : ñŒ tº thÜ©ng thÃy Tæng tøc niŒm PhÆt a di ñà, nguyŒn sanh

Tây PhÜÖng, ÇÜ®c vãng sanh chæng ? xin Hoà ThÜ®ng chÌ thÎ Ç‹ phá nghi‰. SÜ

nói : Sº Quân hãy nghe Çây : Lúc Th‰ Tôn ª trong thành Xá VŒ thuy‰t Kinh

DÅn Hoá Tây PhÜÖng, rõ ràng tØ Çây ljn Çó ch£ng xa. N‰u nói theo tܧng

thuy‰t, tính theo sÓ d¥m thì có mÜ©i vån tám ngàn, tÙc thÆp ác tám tà nÖi

thân; Çó là nói xa. Nói xa là vì kÈ hå cæn, nói gÀn là vì ngÜ©i thÜ®ng trí,

ngÜ©i có hai loåi, pháp ch£ng hai thÙ, do mê ng¶ có khác nên thÃy có nhanh

chÆm. KÈ mê niŒm PhÆt cÀu sanh nÖi khác, ngÜ©i ng¶ t¿ tin nÖi tâm. cho nên

PhÆt nói : Tùy nÖi tâm tÎnh (trong såch) tÙc PhÆt Ƕ tÎnh. Sº Quân là ngÜ©i

ñông PhÜÖng, hÍ tâm tÎnh thì ch£ng tåo t¶i, ngÜ©i Tây PhÜÖng tâm n‰u ch£ng

tÎnh cÛng có l‡i. NgÜ©i ñông PhÜÖng tåo t¶i, niŒm PhÆt cÀu sanh Tây PhÜÖng,

ngÜ©i Tây PhÜÖng tåo t¶i cÀu sanh phÜÖng nào ? KÈ mê ch£ng rõ t¿ tánh,

ch£ng bi‰t tÎnh Ƕ trong thân, cÀu nguyŒn nÖi ñông nÖi Tây, ngÜ©i ng¶ thì ª

Çâu cÛng vÆy. cho nên PhÆt nói : Ÿ bÃt cÙ nÖi nào cÛng ÇŠu an låc vÆy. Sº

Quân n‰u ch£ng khªi ác niŒm thì Tây PhÜÖng cách Çây ch£ng xa, n‰u tâm

thÜ©ng khªi ác thì dÅu cho niŒm PhÆt cÛng khó mà vãng sanh. nay khuyên

thiŒn tri thÙc, trܧc nhÃt phäi trØ thÆp ác, tÙc Çã Çi ÇÜ®c mÜ©i vån d¥m,

sau dÙt tám tà, tÙc Çã qua tám ngàn d¥m vÆy. NiŒm niŒm thÃy tánh, th¿c hành

bình Ç£ng và ngay th£ng, ljn Tây PhÜÖng nhÜ búng ngón tay, liŠn thÃy di ñà.

Sº Quân chÌ cÀn tu thÆp thiŒn, Çâu còn phäi nguyŒn vãng sanh ! N‰u ch£ng

dÙt thÆp ác tâm, PhÆt nào mà ljn rܧc ? N‰u ng¶ ÇÜ®c pháp vÓn VÔ SANH, thÃy

Tây PhÜÖng chÌ trong chÓc lát, ch£ng ng¶ t¿ tâm mà niŒm PhÆt thì con ÇÜ©ng

vãng sanh xa xôi, làm sao ljn ÇÜ®c ! nay HuŒ Næng d©i Tây PhÜÖng ljn v§i

các ngÜÖi, chÌ cÀn trong sát na liŠn thÃy trܧc m¡t, các ngÜÖi có muÓn thÃy

chæng ? ñåi chúng Çänh lÍ r¢ng : N‰u ÇÜ®c thÃy tåi nÖi Çây, Çâu cÀn cÀu

nguyŒn vãng sanh n»a, xin Hoà ThÜ®ng tØ bi hiŒn cõi Tây PhÜÖng cho cä thäy

ÇŠu thÃy.

 

SÜ nói : ñåi chúng, cÖ th‹ cûa các ngÜÖi là thành, nhãn nhï t› thiŒt thân

là cºa, ngoài có næm cºa, trong có cºa š (š cæn), tâm là ÇÎa, tánh là vua.

Vua ngø nÖi tâm ÇÎa, tánh còn tÙc vua còn, tánh Çi vua ch£ng còn, tánh còn

thân tâm còn, tánh Çi thân tâm hoåi. Tìm PhÆt ª nÖi tâm, ch§ nên cÀu bên

ngoài. T¿ tâm mê tÙc chúng sanh, t¿ tâm giác ng¶ tÙc PhÆt, tØ bi tÙc Quán

Âm, hÌ xä tÙc Th‰ Chí, thanh tÎnh tÙc Thích Ca, bình Ç£ng ngay th£ng tÙc Di

ñà, nhÖn ngã là núi tu Di, tà tâm là nܧc bi‹n, phiŠn não là làn sóng, Ƕc

håi là rÒng ác, hÜ v†ng là qu› thÀn, trÀn lao là cá tråch, tham sân là ÇÎa

ngøc, ngu si là súc sanh. ThiŒn tri thÙc, thÜ©ng hành thÆp thiŒn, thiên

Çàng liŠn ljn, trØ ÇÜ®c nhÖn ngã, núi tu di søp, phá ÇÜ®c tà tâm thì nܧc

bi‹n cån, ch£ng sanh phiŠn não thì làn sóng l¥n, quên bÕ Ç¶c håi thì cá

rÒng tuyŒt. T¿ tánh NhÜ lai trong tâm ÇÎa phóng Çåi quang minh, ngoài chi‰u

sáu cºa thanh tÎnh, phá h‰t løc døc chÜ thiên, t¿ tánh chi‰u soi, bên trong

liŠn trØ tam Ƕc, các t¶i ÇÎa ngøc nhÃt th©i tan rã, trong ngoài sáng tÕ,

ch£ng khác Tây PhÜÖng, n‰u ch£ng tu nhÜ vÆy, Tây PhÜÖng làm sao ljn ÇÜ®c ?

 

ñåi chúng nghe nói, ÇŠu t¿ tin së ÇÜ®c ki‰n tánh, thäy ÇŠu lÍ bái tán thán

r¢ng : Lành thay, nguyŒn kh¡p pháp gi§i chúng sanh, nghe ÇÜ®c pháp này së

ÇÜ®c tØ nghi ljn Ng¶.

 

SÜ nói : ThiŒn tri thÙc, n‰u muÓn tu hành, tåi gia cÛng ÇÜ®c, ch£ng do tåi

chùa. Tåi gia tu ÇÜ®c nhÜ ngÜ©i ñông PhÜÖng mà tâm thiŒn, tåi chùa ch£ng tu

nhÜ kÈ Tây PhÜÖng mà tâm ác, chÌ cÀn tâm ÇÜ®c thanh tÎnh, tÙc là t¿ tánh

Tây PhÜÖng. Sº Quân låi hÕi : Tåi gia phäi tu nhÜ th‰ nào ? xin Hòa ThÜ®ng

chÌ dåy. SÜ nói : nay ta vì các ngÜÖi nói bài VÔ TНNG Tøng, chÌ cÀn y theo

Çây mà tu, nhÜ thÜ©ng ª v§i ta ch£ng khác, n‰u ch£ng chÎu tu, dÅu cho xuÓng

tóc xuÃt gia, cÛng Çâu có ích l®i gì ? Bài tøng r¢ng :

 

Tâm bình hà lao trì gi§i,

Hånh tr¿c hà døng tu thiŠn.

Ân t¡c thân dÜ«ng phø mÅu,

Nghiã t¡c thÜ®ng hå tÜÖng lân.

NhÜ®ng t¡c tôn ty hòa møc,

NhÅn t¡c chúng ác vô tuyên.

NhÜ®c næng toän m¶c thû hÕa,

­ nê ÇÎnh sinh hÒng liên.

Kh° khÄu tÙc thÎ lÜÖng dÜ®c,

NghÎch nhï tÃt thÎ trung ngôn.

Cäi qúa tÃt sanh trí huŒ,

H¶ Çoän tâm n¶i phi hiŠn.

Nh¿t døng thÜ©ng hành nhiêu ích,

Thành Çåo phi do thí tiŠn.

BÒ ÇŠ chÌ hܧng tâm mích,

Hà lao hܧng ngoåi cÀu huyŠn.

Thính thuy‰t y thº tu hành,

Thiên Çàng chÌ tåi møc tiŠn.

DÎch nghiã :

Tâm bình Ç£ng (bÃt nhÎ) ch£ng nh†c trì gi§i

(tâm ÇÎa ch£ng quÃy t¿ tánh gi§i).

Hånh ngay th£ng (bÃt nhÎ) Çâu cÀn tu thiŠn.

(Hånh ngay th£ng là công phu bäo nhÆm, ng¶ rÒi chÌ cÀn bäo nhÆm,

khÕi phäi tu thiŠn ).

Báo ân là nuôi dÜ«ng cha mË,

Nhân nghiã thì già trÈ thÜÖng nhau.

Khiêm nhÜ©ng thì sang hèn hoà thuÆn,

NhÅn nhøc thì viŒc ác ch£ng sanh.

N‰u công phu miên mÆt mãi mãi,

KÈ ngu Ƕn cÛng phäi ki‰n tánh.

ThuÓc Ç¡ng hay trØ ÇÜ®c bŒnh kh°,

L©i trái tai ¡t là trung ngôn.

T¿ sºa quÃy së sanh trí huŒ,

GiÃu l‡i thì trong tâm ch£ng lành.

H¢ng ngày thÜ©ng l®i ích chúng sanh,

Thành Çåo ch£ng do bÓ thí tiŠn.

BÒ ÇŠ chÌ ª nÖi tâm ng¶.

ñâu cÀn hܧng ngoåi Ç‹ cÀu huyŠn.

Nghe xong hãy theo Çây mà tu hành,

TÎnh Ƕ Çã ª ngay trܧc m¡t.

 

SÜ låi nói : ThiŒn tri thÙc, cÀn phäi y theo kŒ này tu hành, nhÆn thÃy t¿

tánh, th£ng ljn PhÆt ÇÎa. Pháp ch£ng Ç®i ngÜ©i, các ngÜÖi hãy Çi, ta vŠ Tào

Khê, hÍ có th¡c m¡c thì ljn hÕi. Lúc Ãy Sº Quân và trong h¶i các quan chÙc,

thiŒn nam tín n» ÇŠu ÇÜ®c tÌnh ng¶, tín th† phøng hành.