Ba gioi, Sau duong - BuddhaSasana

Trong đạo Phật, chúng ta thường nghe câu "Ba giới, sáu đường luân hồi" (Tam giới, lục đạo luân hồi). Ðây là một cách diễn tả quan niệm về các hình thái hiện sinh của mọi loài luân hồi trong cõi Ta bà (Samsara). Theo đa số các kinh sách thì có tất cả là 31 loài (có sách liệt kê là 32 hoặc 33 loài) trong 6 đường chính:

Hai loài đầu tiên, chư thiên và loài người, được xem như là loài có nhiều phước báu, còn bốn loài kia chịu những cảnh đọa đày, đau đớn.

Riêng chư thiên gồm 26 loài, trong ba cõi giới khác nhau: Dục giới, Sắc giới, và Vô sắc giới. Ngoài ra, Dục giới còn bao gồm loài người và bốn loài đau khổ còn lại.

Nếu phân chia theo nguồn gốc phát sinh, cõi Ta bà chia làm chín địa giới (Cửu địa): Dục địa, bốn Sắc địa do đắc bốn tầng thiền-na hữu sắc (rupa jhana) , và bốn Vô sắc địa do đắc bốn tầng thiền-na vô sắc (arupa jhana) .

Tất cả các loài trong cõi Ta bà, kể cả chư thiên, đều phải qua cảnh sinh, trụ, hoại, diệt, và cùng chịu tám loại khổ (bát khổ) dù rằng có thể có những cường độ và thời gian khác nhau. Ðó là:

A. Vô sắc giới (Formless World, Arupa Loka)
31.	Phi tưởng, phi phi tưởng thiên	Devas of Sphere of Neither-perception nor non-perception	Nevasanna-nasanna-yatanupaga deva
30.	Vô sở hữu thiên	Devas of Sphere of No-thingness	Akincanna-yatanupaga deva
29.	Thức vô biên thiên	Devas of Sphere of Infinite Concsiousness	Vinnananca-yatanupaga deva
28.	Không vô biên thiên	Devas of Sphere of Infinite Space	Akasananca-yatanupaga deva
B. Sắc giới (World of Form, Rupa Loka)
(tứ thiền)
27.	Vô song thiên	Peerless devas	Akanittha deva
26.	Thiện kiến thiên	Clear-sighted devas	Sudassi deva
25.	Thiện hiện thiên	Beautiful (or Clearly Visible devas)	Sudassa deva
24.	Vô phiền thiên	Untroubled devas	Atappa deva
23.	Vô đọa thiên	Devas not Falling Away	Aviha deva
22.	Vô tưởng thiên	Unconscious beings	Asanna satta
21.	Quảng quả thiên	Very Fruitful devas	Vehapphala deva
(tam thiền)
20.	Biến tịnh thiên	Devas of Refulgent Glory	Subhakinna deva
19.	Vô lượng tịnh thiên	Devas of Unbounded Glory	Appamanasubha deva
18.	Thiểu tịnh thiên	Devas of Limited Glory	Parittasubha deva
(nhị thiền)
17.	Quang minh thiên	Devas of Streaming Radiance	Abhassara deva
16.	Vô lượng quang thiên	Devas of Unbounded Radiance	Appamanabha deva
15.	Thiểu quang thiên	Devas of Limited Radiance	Parittabha deva
(sơ thiền)
14.	Ðại phạm thiên	Great Brahmas	Maha Brahma
13.	Phạm phụ thiên	Ministers of Brahmas	Brahma-Purohita deva
12.	Phạm chúng thiên	Retinue of Brahma	Brahma-Parisajja deva
C. Dục giới (World of Sense-Desires, Kama Loka)
11.	Tha hóa tự tại thiên	Devas Wielding Power over Others' Creations	Paranimmita-vasavatti deva
10.	Hóa lạc thiên	Devas Delighting in Creation	Nimmanarati deva
9.	Ðâu-Suất thiên	Contented devas	Tusita deva
8.	Dạ-Ma thiên	Yama devas	Yama deva
7.	Ðao-Lợi thiên	The Thirty-Three Gods	Tavatimsa deva
6.	Tứ thiên vương thiên	Devas of the Four Great Kings	Catumaharajika deva
5.	Loài Người	Human beings	Manussa
4.	Loài A-tu-la	Asuras (Titans)	Asura
3.	Loài ngạ quỷ	Hungry ghosts	Peta
2.	Loài thú vật	Animals	Tiracchana
1.	Loài đọa địa ngục	Hells	Niraya

Ba giới, sáu đường luân hồi

Bình Anson