BuddhaSasana Home Page
This document is written in Vietnamese, with Unicode Times font
-oOo- I. Nhu cầu cá»§a má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo - Những dấu hiá»u Äáng mừng và những Äiá»u lo ngại Hầu hết các tôn giáo lá»n trên thế giá»i Äá»u có kinh thánh riêng vÃ ÄÆ°á»£c sá» dụng thá»ng nhất trên toà n thế giá»i. Riêng Pháºt giáo cho Äến ngà y hôm nay, do vì có nhiá»u tông phái và há» phái, vá»i sá» lượng kinh sách quá phong phú lên Äến hà ng trÄm táºp, vẫn chưa có má»t bá» kinh thánh thá»ng nhất nà o cả. Ãó là Äiá»u mà khi nghÄ© Äến ngưá»i Pháºt tá» có tâm huyết phải cảm thấy buá»n tá»§i và Äau lòng. Tại Viá»t Nam, ká» từ khi quý hòa thượng ThÃch Trà Tá»nh, ThÃch Trà Quang, ThÃch Thanh Từ, ThÃch Thiá»n Siêu, thượng tá»a ThÃch Tuá» Sỹ, thầy Ãoà n Trung Còn phiên dá»ch má»t sá» kinh Äiá»n quan trá»ng cá»§a Pháºt giáo Äại thừa và A-hà m từ chữ Hán ra chữ Viá»t; hòa thượng ThÃch Minh Châu, hòa thượng Giá»i Nghiêm phiên dá»ch kinh tạng nguyên thá»§y từ chữ Pali, chúng ta tạm có Äá»§ các kinh Äiá»n quan trá»ng cá»§a hai truyá»n thá»ng Pháºt giáo Nam tông và Bắc tông. Ãiá»u Äáng mừng nhất là chá» trong vòng gần 30 nÄm, toà n bá» 4 bá» Nikaya Äầu và và i táºp cá»§a Tiá»u bá» Kinh Äã ÄÆ°á»£c hòa thượng ThÃch Minh Châu phiên dá»ch ra tiếng Viá»t. Các táºp tiá»u bá» kinh còn lại Äang ÄÆ°á»£c các thà nh viên cá»§a viá»n nghiên cứu Pháºt há»c Viá»t Nam tiếp tục phiên dá»ch. Các táºp luáºn và luáºt tạng Pali cÅ©ng Äã ÄÆ°á»£c cá» hòa thượng Giá»i Nghiêm và quý sư Nam tông dá»ch và ấn hà nh trong những nÄm gần Äây. Như váºy, trên cÄn bản, ba kho tà ng kinh Äiá»n Pali Äã ÄÆ°á»£c dá»ch ra tiếng Viá»t và ấn hà nh. Ãây là má»t dấu hiá»u Äáng mừng cho viá»c truyá»n bá kinh Äiá»n Pháºt giáo bằng tiếng Viá»t tại nưá»c Viá»t Nam. Bên cạnh những Äiá»u Äáng mừng Äó vẫn còn nhiá»u Äiá»u Äáng lo ngại. Thứ nhất, giá phát hà nh cá»§a các kinh nêu trên quá cao, vượt ngoà i khả nÄng mua cá»§a những gia Äình Pháºt tá» có mức sá»ng trung bình. Khá» cá»§a các kinh chưa ÄÆ°á»£c nhất quán và thiếu tiêu chuẩn. Chất lượng giấy in quá kém, ká»· thuáºt thâu kết không Äạt yêu cầu, khó có thá» giữ lâu. Cách phân loại cá»§a Äại tạng kinh Viá»t Nam không ÄÆ°á»£c rõ rà ng, không theo tiêu chuẩn quá»c tế, gáy sách không có ghi tên các bá» kinh (chẳng hạn như Trưá»ng bá» kinh, Trung bá» kinh v.vẨ) và do Äó có thá» gây nhiá»u khó khÄn cho ngưá»i Pháºt tá» trong viá»c há»c há»i và nghiên cứu kinh Äiá»n. VÄn phong bản dá»ch cá»§a Äại tạng kinh Viá»t Nam còn quá nặng vá» ngôn ngữ chữ Hán, khó hiá»u Äá»i vá»i quần chúng Pháºt tá», ká» cả những ngưá»i biết chữ hán. Kế Äến, vá» góc Äá» nghiên cứu, các kinh Äiá»n trong Äại tạng kinh Viá»t nam thiếu hẳn phần chú thÃch (cưá»c chú hay háºu chú), các chá» mục tham khảo (index) vá» thuáºt ngữ, nhân danh, Äá»a danh và tên kinh á» phần cuá»i cá»§a má»i táºp kinh. Ãại tạng kinh Viá»t Nam thiếu hẳn táºp tá»ng mục lục, táºp hưá»ng dẫn sá» dụng và tá»± Äiá»n tra khảo, Äá»i chiếu các thuáºt ngữ. Ãiá»u Äáng buá»n nhất là vá»i ná» lá»±c cá»§a các vá» cao tÄng và nhân sÄ© Pháºt giáo trong viá»c phiên dá»ch, xuất bản các kinh Äiá»n Pháºt giáo bằng tiếng Viá»t, sá» lượng ngưá»i mua và Äá»c các dá»ch phẩm ấy tháºt là Ãt á»i và không Äáng ká». Theo chúng tôi ÄÆ°á»£c biết má»i kỳ ấn hà nh cá»§a các táºp Äại tạng kinh không quá 2026 bản, ấy thế mà có nhiá»u táºp kinh ÄÆ°á»£c ấn hà nh gần 10 nÄm mà vẫn chưa phát hà nh hết. Ãiá»u Äáng nói hÆ¡n nữa, cho Äến hiá»n nay hầu hết các chùa và tá»nh xá trong các tá»nh thà nh lá»n Äá»u không có má»t bá» Äại tạng kinh Viá»t Nam trong thư viá»n hay tá»§ sách cá»§a chùa mình, nói chi Äến các chùa và tá»± viá»n á» các tá»nh xa xôi và hẻo lánh, và nhất là các gia Äình Pháºt tá» khó khÄn vá» kinh tế. Ãiá»u nà y Äã dẫn Äến má»t thá»±c trạng là nhiá»u tÄng ni và Pháºt tá» không há» Äá»c qua Äại tạng kinh Viá»t Nam. Có nhiá»u Pháºt tá» còn không biết Äến ba tạng kinh Äiá»n Pháºt giáo là gì. CÅ©ng có nhiá»u ngưá»i còn không biết Äến lá»ch sá» cá»§a Äức Pháºt ThÃch-ca, ngưá»i Äã khai sáng ra Äạo Pháºt. Nhiá»u ngưá»i tuy Äi chùa lá» Pháºt tụng kinh nhưng lại không hiá»u các giáo pháp cÄn bản cá»§a Äức Pháºt. Có nhiá»u lý do dẫn Äến thá»±c trạng Äau lòng Äó, mà má»t trong các nguyên nhân quan trá»ng là các kinh Äiá»n Pháºt giáo phần lá»n không ÄÆ°á»£c dá»ch ra tiếng Viá»t. Các nghi thức tụng niá»m á» các chùa tại Viá»t Nam cÅ©ng như hải ngoại phần lá»n Äá» nguyên âm váºn chữ Hán, hoặc nếu ÄÆ°á»£c dá»ch ra tiếng Viá»t thì vÄn phong cầu kỳ, khó hiá»u và quá nặng chữ Hán. Trong khi Äó, Äại tạng kinh Viá»t Nam lại không ÄÆ°á»£c phá» biến trong quần chúng, không ÄÆ°á»£c ÄÆ°a và o tụng niá»m trong các thá»i khóa hằng ngà y. Dần dà kinh Äiá»n Pháºt giáo chá» ÄÆ°á»£c cất giữ trong các thư viá»n cá» kÃnh, mà Ãt ai quan tâm Äá»c Äến, huá»ng là Äem ứng dụng và o Äá»i sá»ng hằng ngà y. Tháºt là uá»ng phà biết bao! Ãá» tạo Äiá»u kiá»n giúp cho quần chúng Pháºt tá» hiá»u rõ lá»i Pháºt dạy, chúng tôi nghÄ© rằng viá»c thà nh láºp má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo giản lược là rất cần thiết. Má»t bá» kinh thánh giản lược chá» cần chứa Äá»±ng trong vòng 2026 trang, tóm thâu tất cả những lá»i dạy cao qúy và cÄn bản cá»§a Äức Pháºt trong hai truyá»n thá»ng Pháºt giáo Nam tông và Bắc tông. Bá» kinh thánh nà y nên ÄÆ°á»£c ấn tá»ng rá»ng rãi, Äá» má»i chùa và từng gia Äình Pháºt tá» Äá»u có và Äá»c ÄÆ°á»£c. ÃÆ°á»£c như váºy thì thông Äiá»p từ bi, trà tuá» và giải thoát cá»§a Äức Pháºt sẽ chiếu sáng trên má»i góc ÄÆ°á»ng, trong Äá»i sá»ng, tư duy và hà nh Äá»ng cá»§a ngưá»i Viá»t Nam. II. Các khó khÄn vá» viá»c hình thà nh má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo Mặc dù Äã và Äang có nhiá»u ná» lá»±c cá»§a các giáo há»i, tá» chức và cá nhân Pháºt giáo trong viá»c phiên dá»ch kinh Äiá»n Pali và Sanskrit ra tiếng Mẹ Äẻ, viá»c hình thà nh má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo cho từng gia Äình không phải không gặp nhiá»u khó khÄn. Có những trá» ngại mang tÃnh khách quan như sau: -- Thứ nhất, ba kho tà ng vÄn há»c Pháºt giáo (tam tạng kinh Äiá»n) ÄÆ°á»£c viết bằng hai há» ngôn ngữ chÃnh: há» Pali và há» Sanskrit. Há» Pali chá» ÄÆ°á»£c phát triá»n và truyá»n thừa á» các nưá»c theo Pháºt giáo nguyên thá»§y. Trong khi Äó, há» Sanskrit lại ÄÆ°á»£c phát triá»n á» các nưá»c theo Pháºt giáo Bắc tông, nhưng lại không còn Äá»§ trá»n bá». Kế Äến, kinh Äiá»n Äại thừa lại ÄÆ°á»£c dá»ch ra nhiá»u thứ tiếng, trong Äó quan trá»ng nhất là tiếng Tây Tạng và Trung Quá»c. Hai thứ tiếng nà y lại là má»t trá» ngại rất lá»n cho ngưá»i muá»n tìm hiá»u vì sá»± khó há»c, khó nhá» cá»§a nó. -- Thứ hai là , khác vá»i các kinh thánh cá»§a các tôn giáo khác như kinh thánh cá»§a Ky-tô giáo hay Koran cá»§a Há»i giáo, kinh thánh Pháºt giáo, dù là há» Pali, là cả má»t kho tà ng gá»m nhiá»u táºp, lên tá»i nhiá»u ngà n trang giấy khá» lá»n. Riêng ba kho tà ng kinh Äiá»n Pali thôi cÅ©ng Äã lên tá»i gần 60 Äầu sách. Má»i quyá»n chứa trung bình từ 250 Äến 400 trang. Kinh Äiá»n Äại thừa lại còn nhiá»u hÆ¡n nữa. ChÃnh vì thế, viá»c ấn hà nh má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo khó ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n. HÆ¡n thế nữa, do "ngôn ngữ tá»± Äiá»n" cá»§a các bản dá»ch, kinh Äiá»n Pháºt giáo chá» trá» nên quen thuá»c trong giá»i há»c giả. Giá»i quần chúng thông thưá»ng lại không có cÆ¡ há»i Äá» tiếp xúc vá»i kinh Äiá»n. Ãó là chưa nói Äến các khó khÄn vá» tà i chánh in ấn và phá» biến. Các trá» ngại nà y Äã là m cho kinh Äiá»n Pháºt giáo trá» thà nh các thư viá»n nghiên cứu cá»§a má»t sá» Äá»i tượng, thay vì là cá»§a toà n thá» quần chúng, từ bình dân Äến trà thức. Tuy nhiên các khó khÄn Äó không phải là không thá» khắc phục ÄÆ°á»£c, nếu chúng ta nhìn vấn Äá» từ góc Äá» duyên khá»i: cái nà y có do cái kia có; cái nà y không có kéo theo cái kia không có. Do Äó, nếu chúng ta tÄng cưá»ng các trợ duyên, phương tiá»n và ná» lá»±c chất xám cá»§a nhiá»u ngưá»i thì công viá»c trên sẽ có thá» có má»t lá»i má» thÃch Äáng. III. Ná»i dung cần có cá»§a má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo Vì Äạo Pháºt có 2 hai nhánh chÃnh là Pháºt giáo nguyên thá»§y và Äại thừa nên tuyá»n táºp kinh thánh Pháºt giáo nên chứa Äá»±ng cả 2 nguá»n kinh Äiá»n tiêu biá»u cá»§a hai tông phái chÃnh. Trên tinh thần Äó, nên có 2 tuyá»n táºp kinh thánh Pháºt giáo: má»t tuyá»n táºp cá»§a kinh Äiá»n há» Pali nguyên thá»§y và má»t tuyá»n táºp cá»§a há» Sanskrit Äại thừa. A. Ãá»i vá»i tuyá»n táºp kinh thánh nguyên thá»§y 1. Tạng Giá»i luáºt nên ÄÆ°á»£c tá»nh lược tá»i Äa. Chá» nên giữ lại phần cá»t lá»i Ãại Phẩm (Mahavagga) và Tiá»u Phẩm (Cullavagga). Các phần còn lại cá»§a tạng Luáºt không nên giá»i thiá»u trong tuyá»n táºp kinh thánh . Bá»i lẽ các phần Äó liên há» thuần túy Äến các Äiá»u khoảng, cách trá» phạt, há» thá»ng tá» chức Äá»i sá»ng cá»ng Äá»ng cá»§a ngưá»i xuất gia; không có lợi Ãch nhiá»u cho ngưá»i Pháºt tá» tại gia. Kế giá»i giáo pháp cá»§a Pháºt không ÄÆ°á»£c chứa tải nhiá»u trong các phần giá»i luáºt nà y. 2. Không kèm tạng Luáºn trong tuyá»n táºp kinh thánh . Bá»i lẽ, ngôn ngữ cá»§a tạng Luáºn tuy sâu sắc nhưng khó hiá»u vá»i cách lý luáºn, mang phong cách phân tÃch nặng vá» triết há»c ngôn ngữ, nên không cần thiết cho giá»i Pháºt tá» bình dân. Do Äó không cần thiết giá»i thiá»u và o trong bá» kinh thánh Pháºt giáo. 3. Chá» tuyá»n chá»n các kinh quan trá»ng trong 4 bá» Nikaya Äầu bao gá»m tuyá»n táºp các bà i kinh dà i (Trưá»ng Bá» kinh), tuyá»n táºp các bà i kinh trung bình (Trung bá» kinh), tuyá»n táºp các bà i kinh theo chá»§ Äá» (Tương ưng bá» kinh) và tuyá»n táºp các bà i kinh theo pháp sá» (tÄng chi bá» kinh). 4. Vá» 15 tuyá»n táºp thuá»c Tiá»u bá» kinh, chá» nên tuyá»n chá»n các phần tinh hoa trong 5 bá» Äầu. Riêng kinh Pháp Cú thì nên giữ nguyên toà n bá» 423 bà i ká», vì tÃnh cô Äá»ng và bao quát giáo pháp Pháºt cá»§a nó. Mưá»i bá» từ thứ sáu trá» Äi nên ÄÆ°á»£c tá»nh lược. Như váºy vá»i cách chá»n lá»c nà y, bá» kinh thánh Nguyên thá»§y sẽ chiếm khoảng 2026 trang giấy, rất tiá»n lợi cho viá»c mang Äi Äây Äó, thá» trì, Äá»c tụng và phá» biến. B. Ãá»i vá»i tuyá»n táºp kinh thánh Äại thừa 1. Vá» giá»i Bá»-tát, chá» giá»i thiá»u phần ná»i dung cá»§a 10 giá»i nặng và 48 giá»i nhẹ. Tá»nh lược toà n bá» phần dẫn nháºp vá» nhân Äá»a bá»-tát. 2. Toà n bá» phần Máºt tạng và Luáºn tạng nên ÄÆ°á»£c tá»nh lược, vì quá nhiá»u và không cần thiết cho Äại Äa sá» quần chúng. 3. Ãá»i vá»i các kinh Äiá»n Äại thừa, cÅ©ng nên chá»n lá»c các kinh tiêu biá»u mà thôi. Các kinh Äại thừa nên ÄÆ°á»£c giá»i thiá»u là : kinh Thá»§ LÄng Nghiêm, kinh LÄng Già , kinh Viên Giác, kinh Pháp Hoa, Kinh Duy-ma-cáºt sá» thuyết, kinh Ãại Bảo TÃch, kinh Bát-nhã, Kinh báo ân cha mẹ, Kinh Vu-lan. Riêng kinh NÄng Ãoạn Kim Cang Bát-nhã ba-la-máºt thì giữ trá»n vẹn. Không nên giá»i thiá»u các kinh Dược Sư, Ãá»a Tạng và các kinh thần chú, vì tÃnh chất van xin và cầu nguyá»n trong các kinh nà y Äã Äi ngược lại vÆ¡i vá»i tinh thần lá»i dạy nguyên thá»§y cá»§a Äức Pháºt. 4. Ãá»i vá»i các kinh Äại thừa vừa nêu trên, cÅ©ng nên tuyá»n chá»n các phẩm kinh tiêu biá»u chứ không cần giá»i thiá»u toà n bá» các phẩm trong kinh. Vá»i cách chá»n lá»c nà y, bá» kinh thánh Ãại thừa sẽ chiếm khoảng 2026 Äến 1500 trang giấy. Như váºy cả hai bá» kinh thánh Pháºt giáo nguyên thá»§y và Äại thừa gá»p lại sẽ chiếm khoảng 2000-2500 trang giấy. Nếu in trên giấy má»ng và tá»t thì bá» kinh thánh chá» cần chứa trong 2 táºp, táºp 1 là kinh thánh nguyên thá»§y và táºp 2 là kinh thánh Äại thừa. Tuy nhiên cách phân bá» sá» táºp cÅ©ng có thá» linh Äá»ng, bằng cách chia Äá»u má»i táºp 500 trang. Như váºy có tất cả là 5 táºp, táºp 1 và 2 thuá»c kinh thánh nguyên thá»§y và 3 táºp còn lại thuá»c kinh thánh Äại thừa. Nếu tÃnh luôn bản nguyên tác Pali và Sanskrit thì sá» lượng táºp cá»§a bá» kinh thánh Pháºt giáo có thá» tÄng lên gấp Äôi. IV. Phương cách trình bà y bá» kinh thánh Pháºt giáo 1. Cả hai tuyá»n táºp kinh thánh nên ÄÆ°á»£c trình bà y theo má»t tráºt tá»± từ thấp Äến cao, từ nhân thừa Äến Pháºt thừa. Không nên trình bà y theo cấu trúc truyá»n thá»ng là kinh luáºt luáºn, vì hai kho tà ng luáºt luáºn Äã ÄÆ°á»£c tá»nh lược khá»i tuyá»n táºp kinh thánh nà y. 2. Nên Äặt lại tá»±a Äá» cá»§a các bà i kinh (trong trưá»ng hợp kinh Äiá»n Pali), các phẩm kinh (trong trưá»ng hợp kinh Äiá»n Äại thừa), theo ná»i dung và chá»§ Äá» cá»§a chúng. Tuy nhiên phải ghi chú tên nguyên gá»c Äá» giúp ngưá»i Äá»c có thá» Äá»i chiếu khi cần thiết. 3. Ãánh sá» thứ tá»± lại tráºt tá»± cá»§a các bà i kinh, sá» Äoạn má»t cách có há» thá»ng Äá» tiá»n cho viá»c tham khảo dá»c. Sá» thứ tá»± ÄÆ°á»£c Äánh theo từng bà i kinh. Sang bà i kinh khác thì sá» thứ tá»± ÄÆ°á»£c Äánh lại từ Äầu. Và dụ Äoạn thứ nhất cá»§a bà i kinh thứ nhất ÄÆ°á»£c Äánh sá» là 1: 1. Ãoạn thứ ba cá»§a bà i kinh thứ nhất ÄÆ°á»£c Äánh sá» là 1: 3. Nếu chi tiết hÆ¡n, chúng ta có thá» Äánh dấu sá» trang cho chúng. Và dụ nếu Äoạn má»t cá»§a kinh thứ nhất Äó nằm á» trang 3 thì ta ghi như sau: 1: 1 : 3. Tương tá»± nếu là Äoạn thứ 3 cá»§a kinh thứ 2 thuá»c trang 8 thì ta ghi như sau: 2 : 3 : 8. 4. Nên Äặt chá»§ Äá» cho từng ý tưá»ng chÃnh trong kinh. Các chá»§ Äá» chÃnh ÄÆ°á»£c Äánh dấu bằng má»t co chữ in lá»n (và dụ co 13) trong khi các ý tưá»ng nhá» hay trá»±c thuá»c nên ÄÆ°á»£c Äánh dấu bằng má»t co chữ in nhá» hÆ¡n (và dụ 11). Viá»c Äặt chá»§ Äá» như trên sẽ giúp cho ngưá»i Äá»c có ÄÆ°á»£c manh má»i Äá» ghi nhá» và suy tư lá»i Pháºt dạy trong khi tụng niá»m. 5. Ãá»i vá»i các kinh nguyên thá»§y, nên tá»nh lược các Äoạn trùng láºp (vá»n chá» có giá trá» trong truyá»n thá»ng truyá»n miá»ng) bằng các ký hiá»u mặc ưá»c (và dụ [Ẩ]) ÄỠý tứ cá»§a mạch vÄn ÄÆ°á»£c cô Äá»ng và rõ rà ng hÆ¡n. Ngoà i ra, viá»c tá»nh lược nà y còn giúp tiết kiá»m giấy má»±c hay nói khác hÆ¡n giảm bá»t kinh phà ấn loát và phát hà nh. 6. Viết lại má»t cách ngắn gá»n, cô Äá»ng, Äầy Äá»§ nghÄ©a các Äoạn má» Äầu các bà i kinh thà nh 1 hoặc 2 dòng, thay vì ná»a trang giấy như nguyên tác. Miá» n sao viá»c tá»nh lược Äó hoà n toà n không ảnh hưá»ng Äến ná»i dung chÃnh cá»§a kinh lÃ ÄÆ°á»£c. Tuy nhiên cÅ©ng nên có các ký hiá»u cho biết Äây là Äoạn Äã ÄÆ°á»£c biên táºp ngắn lại. V. Phương pháp tá» chức biên soạn bá» kinh thánh Pháºt giáo 1. Ãá» bá» kinh thánh Pháºt giáo ÄÆ°á»£c sá» dụng thá»ng nhất trên khắp thế giá»i, ngôn ngữ cá»§a kinh thánh nà y phải ÄÆ°á»£c thá» hiá»n qua ba thứ tiếng cÄn bản là Pali, Sanskrit và tiếng Anh. Nói cách khác công viá»c biên táºp trưá»c nhất phải ÄÆ°á»£c tiến hà nh theo ngôn ngữ gá»c cá»§a kinh Äiá»n. Ãá»i vá»i tuyá»n táºp kinh thánh nguyên thá»§y, trưá»c nhất phải ÄÆ°á»£c biên táºp từ tiếng Pali. Ãá»i vá»i tuyá»n táºp kinh thánh Äại thừa, viá»c biên táºp ÄÆ°á»£c thá»±c hiá»n từ tiếng Sanskrit. Khi ấn bản la-tinh hóa cá»§a hai tuyá»n táºp kinh thánh nà y hoà n tất, chúng ta tiến hà nh Äến viá»c phiên dá»ch ra bản tiêu chuẩn tiếng Anh. Các nưá»c Pháºt giáo trên khắp thế giá»i có thá» tham khảo bản tiếng Anh trong khi phiên dá»ch hai ấn bản Pali và Sanskrit ra tiếng mẹ Äẻ cá»§a mình. Nói dá» hiá»u hÆ¡n, phần kinh thánh nguyên thá»§y ÄÆ°á»£c trình bà y qua tiếng Pali Äã la-tinh hóa, trong khi phần kinh thánh Äại thừa ÄÆ°á»£c trình bà y qua tiếng Sanskrit, như chÃnh nguyên tác ngôn ngữ cá»§a chúng. Ấn bản tiếng Anh ÄÃnh kèm là bản tham khảo Äá»i chiếu cho các bản dá»ch ra tiếng mẹ Äẻ cá»§a các dân tá»c trên thế giá»i. Riêng chúng ta là ngưá»i Viá»t Nam, thì bá» kinh thánh Pháºt giáo bao gá»m 2 ấn bản, ấn bản nguyên gá»c Pali và Sanskrit và ấn bản tiếng Viá»t. Ấn bản nguyên gá»c Äá» nhằm và o mục ÄÃch tra cứu, tham khảo nguyên tác. Ấn bản tiếng Viá»t là ấn bản chÃnh mà các chùa, tá»± viá»n, tá»nh xá, tá»nh thất, niá»m Pháºt ÄÆ°á»ng và các gia Äình Pháºt từ cần phải có Ãt nhất má»t bá» trong chùa hay trong nhà mình. Vá» lâu vá» dà i, má»i ngưá»i con Pháºt dù tại gia hay xuất gia Äá»u có trong tay má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo Äó. 2. Ãá» thá»±c hiá»n công viá»c biên táºp trên, phải thà nh láºp má»t ban biên táºp gá»m các vá» cao tÄng, danh tÄng, cư sÄ© có tâm huyết vá»i Pháºt pháp và các há»c giả Pháºt giáo trên khắp thế giá»i. Thà nh viên cá»§a Ban biên táºp nà y phải là những ngưá»i Äại diá»n cho tiếng nói cá»§a Pháºt giáo trong má»t nưá»c. Do Äó các thà nh viên phải là ngưá»i ÄÆ°á»£c Äá» cá» cá»§a giáo há»i Pháºt giáo trong má»t nưá»c hay cá»§a má»t tá» chức Pháºt giáo nà o Äó hay cá»§a các trưá»ng Äại há»c Pháºt giáo ná»i tiếng trên thế giá»i. 3. Trưá»c nhất, sá» lượng bà i kinh cÅ©ng như các kinh cá»§a hai truyá»n thá»ng ÄÆ°á»£c tuyá»n chá»n và o bá» kinh thánh Pháºt giáo phải ÄÆ°á»£c thảo luáºn rá»ng rãi. Các ý kiến Äóng góp cá»§a quần chúng tÄng ni Pháºt tá» trên khắp thế giá»i phải ÄÆ°á»£c tham khảo và nghiên cứu ká»· lưỡng, Äá» hoà n thiá»n ná»i dung cá»§a bá» kinh thánh Pháºt giáo. Sau khi thá»ng nhất vá» các bà i kinh ÄÆ°á»£c tuyá»n chá»n, ban biên táºp tiến hà nh công tác biên táºp, theo các tiêu chà nêu á» mục IV. 4. Má»t khi vÄn bản nguyên tác Pali và Sanskrit Äã ÄÆ°á»£c biên táºp và há» thá»ng hóa, bản dá»ch tiếng Anh cần ÄÆ°á»£c tiến hà nh tiếp theo sau. Sau Äó, phá» biến rá»ng rãi trên khắp thế giá»i, Äá» các ban biên táºp và phiên dá»ch Äá»a phương trong má»t nưá»c nà o Äó tiến hà nh dá»ch ra tiếng mẹ Äẻ cá»§a mình, chẳng hạn như tiếng Trung Quá»c, Pháp, Ãức, Nháºt, Liên Xô, Miến Ãiá»n, Thái, TÃch Lan v.vẨ 5. VÄn phong cá»§a các bản dá»ch kinh thánh Pháºt giáo phải là má»t loại vÄn phong thuần ngôn ngữ mẹ Äẻ cá»§a từng dân tá»c và quá»c gia. Phong cách ngôn ngữ dá»ch thuáºt tuy có nhiá»u loại tùy theo trình Äá», sá» thÃch và phong cách riêng cá»§a ngưá»i dá»ch, có thá» chia thà nh 2 dạng chÃnh: dạng ngôn ngữ tá»± giải thÃch và dạng ngôn ngữ tá»± Äiá»n. Dạng thứ nhất là phong cách chuyá»n ngữ vÄn bản kinh Äiá»n gá»c sang tiếng ÄÆ°á»£c chuyá»n ngữ theo má»t vÄn phong thuần chất cá»§a ngưá»i bản Äá»a. NghÄ©a là tá»± bản thân các từ ngữ thuáºt ngữ ÄÆ°á»£c diá» n tả Äã mang tÃnh giải thÃch rõ rà ng. Ngưá»i Äá»c kinh Äiá»n không cần phải tra cứu các bá» tá»± Äiá»n Pháºt há»c Äá» tìm hiá»u ý nghÄ©a cá»§a chúng. Trái lại, dạng thứ hai là dạng sá» dụng quá nhiá»u từ ngữ, thuáºt ngöõ chuyên ngà nh Pháºt há»c, hoà n toà n xa lạ vá»i quần chúng. Ãây là loại vÄn dá»ch theo phong cách kinh viá»n, phải cần Äến tá»± Äiá»n má»i hiá»u ÄÆ°á»£c ý nghÄ©a chứa Äá»±ng trong nó. VÄn phong cá»§a bản dá»ch cá»§a kinh thánh Pháºt giáo phải là loại vÄn phong thuần ngôn ngữ mẹ Äẻ, Äá» giúp cho ngưá»i Pháºt tá» Äá»c hiá»u dá» dà ng và ứng dụng không trá» ngại. Rõ rà ng Äá» có má»t vÄn phong như váºy, ban biên dá»ch cá»§a từng nưá»c trên thế giá»i phải cần Äến sá»± nhuáºn vÄn cá»§a các vÄn gia và thi sÄ© lá»i lạc trong má»i nưá»c, trưá»c khi bản dá»ch ÄÆ°á»£c Äem Äi in ấn. 6. Bản dá»ch từ bản Pali và Sanskrit ra tiếng mẹ Äẻ (hay tiếng Äá»a phương) phải ÄÆ°á»£c các há»i Äá»ng Äại diá»n cá»§a má»t nưá»c phụ trách. Há»i Äá»ng Äó có thá» bao gá»m các tu sÄ©, cư sÄ© và há»c giả Pháºt lá»i lạc và tinh thông Pháºt pháp trong má»t nưá»c. 7. Ãá» bá» kinh thánh Pháºt giáo nà y có trong tay từng tu viá»n và gia Äình Pháºt tá», Ban biên táºp có thá» váºn Äá»ng các tá» chức từ thiá»n Pháºt giáo trên khắp thế giá»i á»§ng há» phần kinh phà ấn tá»ng bá» kinh thánh Pháºt giáo. Ngoà i ra, các Äại diá»n cá»§a má»t nưá»c cÅ©ng nên váºn Äá»ng ấn tá»ng hay phát hà nh bá» kinh thánh Pháºt giáo trên tinh thần không lá»i không lá», Äá» bạn Äá»c Pháºt giáo có thá» mua dá» dà ng. Giá ấn bản, nếu không phải ấn tá»ng, nên bằng vá»i giá chi phà ấn loát thá»±c tế. Có như váºy thì má»i tÄng ni và gia Äình Pháºt tá» Äá»u có thá» có trong tay má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo Äá» Äá»c tụng và thá»±c hà nh lá»i Pháºt dạy á» má»i nÆ¡i và má»i lúc. VI. Thay lá»i kết Những Äiá»u ÄÆ°á»£c trình bà y bên trên chá» là nguyá»n vá»ng cá»§a cá nhân chúng tôi trong viá»c mong má»i có má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo thá»ng nhất trên khắp thế giá»i. Nguyá»n vá»ng tuy chánh Äáng nhưng viá»c thá»±c hiá»n không phải là chuyá»n dá» dà ng. Mặc dù có nhiá»u khó khÄn nhưng công viá»c cần thiết nà y không phải không thá»±c hiá»n ÄÆ°á»£c. Chúng tôi mong sao các nhà lãnh Äạo Pháºt giáo, các nhân vÄn trà thức Pháºt giáo trên khắp thế giá»i lưu tâm nhiá»u hÆ¡n vá» vấn Äá» nà y, Äá» sá»m có ngà y ngá»i lại bên nhau phát thảo công trình biên táºp má»t bá» kinh thánh Pháºt giáo trong vòng 2026 trang. Những Äiá»m cần thảo luáºn chi tiết cho công trình nà y là : -- Những kinh Äiá»n nà o cần ÄÆ°á»£c ÄÆ°a và o trong bá» kinh thánh Pháºt giáo. -- Những phần nà o nên ÄÆ°á»£c tá»nh lược và loại ra khá»i bá» kinh thánh Pháºt giáo. -- Phong cách trình bà y lá»i Pháºt dạy má»t cách có há» thá»ng, từ thấp Äến cao, Äá» giúp cho ngưá»i Äá»c dá» nhá» và ứng dụng và o trong cuá»c sá»ng. -- VÄn phong cá»§a bản dá»ch phải ÄÆ¡n giản, phá» thông và quen thuá»c vá»i ngôn ngữ Äá»i sá»ng hằng ngà y cá»§a từng quá»c gia và dân tá»c trên thế giá»i. ÃÆ°á»£c như váºy, ngưá»i viết tin chắc rằng lá»i Pháºt dạy sẽ ÄÆ°á»£c nhiá»u ngưá»i biết Äến, sá»± ứng dụng Pháºt pháp và o cuá»c sá»ng sẽ có nhiá»u lợi Ãch hÆ¡n, và do Äó, cuá»c sá»ng con ngưá»i hôm nay và mai sau sẽ an lạc và hạnh phúc hÆ¡n trong ánh sáng chánh pháp cá»§a Äức Pháºt./. -oOo- |
Source: Ãạo Pháºt Ngà y Nay - Buddhism Today, https://members.xoom.com/budtoday/