TØ bän tÜ©ng trình 2026 cûa UNICEF:
TRÞ NGH×O M³ SNG
SÐNG HAY KH, MC NO?
UYN LAN 
TrÈ em MÏ kh° cä vÆt chÃt lÅn tinh thÀn
Tu°i trÈ là tÜÖng lai nhân loåi chÌ trên l©i nói 
Gi»a các quÓc gia kÏ ngh hóa giÀu có nhÃt trên th gi§i hin nay, trÈ em Hoa Kÿ Çang ª trong tÌ l nghèo kh° cao nhÃt, nhiu trÈ vÎ thành niên sinh con nhÃt và Çông trÈ sÓng v§i gia Çình chÌ có m¶t mË (ho¥c m¶t cha) nhÃt. Nói chung låi, Çiu kin sÓng cûa l§p trÈ nghèo kh° tåi xã h¶i Hoa Kÿ ÇÜ®c bit là trong tình trång xÃu nhÃt, kém xa so v§i l§p trÈ nghèo ª hÀu ht các xÙ kÏ ngh hóa nào khác trên th gi§i.
Bän tÜ©ng trình cûa UNICEF ph° bin hôm thÙ Ba ngày 11 tháng 6 næm 2026 ÇÜa ra kt quä tóm t¡t nhÜ trên.
ñây là m¶t s¿ kin m§i nhÃt nhÜng mÙc Ƕ chính xác cûa nó ÇÜ®c xác nhÆn là tÜÖng ÇÓi trung th¿c hàng ÇÀu, Çã ÇÜ®c phát giác tØ bän tÜ©ng trình hàng næm cûa cÖ quan chuyên trách v trÈ em trên th gi§i cûa Liên Hip QuÓc.
Dï nhiên, Çây là s¿ kin gây ngåc nhiên và Ç¥c bit chú cûa mi ngÜ©i. Chúng ta thº Çi vào chi tit, tìm Çn ngn nguÒn nguyên nhân cûa vÃn Ç xem ra sao.
NGH×O KH Vµ KINH T TRµ TR hay Vµ KHÑNG HONG ñI SNG?
TØ ÇÀu thÆp niên 2026 trª låi Çây, mi lúc chúng ta càng nhÆn thÃy thêm nhiu ngÜ©i ÇÙng ª ÇÀu nh»ng ngã tÜ Çông Çäo ngÜ©i qua låi, ho¥c cånh nh»ng trung tâm thÜÖng måi l§n. H thÜ©ng cÀm m¶t ming các-tông tÒi t nhÜ tóc tai quÀn áo h m¥c trên ngÜ©i, ming các-tông Çó thÜ©ng ghi "Homeless, need to work for food." H có th là Çàn ông ho¥c Çàn bà, và kèm theo m¶t vài ÇÙa trÈ nhem nhuÓc n»a. H xuÃt hin ª trung tâm các thành phÓ dܧi quÆn Cam Çã nhiu mà trên Los Angeles càng nhiu hÖn n»a; có nh»ng con ÇÜ©ng h ÇÙng ngÒi la lit cä mÃy khu phÓ liên tip.
Hin tÜ®ng này dÍ hiu vì kinh t trì tr và nån thÃt nghip tæng cao. NhÜng m¶t næm nay, kinh t Hoa Kÿ Çã dÀn phát trin trª låi và tÌ l thÃt nghip Çã giäm chung tØ 9% xuÓng còn 5.4%, sÓ lÜ®ng ngÜ©i æn xin nói trên không nh»ng ch£ng có dÃu hiu giäm Çi mà còn tæng thêm n»a. NgÜ©i ta có th giäi thích b¢ng nhiu l do, trong Çó có ba yu tÓ chính:
- Nhu cÀu phäi ÇÜ®c tái huÃn luyn nâng cao chuyên nghip, thay Ç°i ngh Ç tìm vic làm m§i.
- Ngân khoän tr® cÃp xã h¶i và nhà ª bÎ c¡t giäm n¥ng.
- ñiu kin sinh sÓng cûa chính cá nhân và gia Çình ngÜ©i thÃt nghip rÃt khó có cÖ h¶i trª låi cu¶c sÓng bình thÜ©ng trܧc Çó.
Do Çó, l§p ngÜ©i sÓng không nhà ª xã h¶i Hoa Kÿ cÀn phäi ÇÜ®c Ç¥c bit quan tâm và giäi quyt b¢ng nh»ng bin pháp riêng và do nhiu n l¿c khác nhau cûa nhiu t° chÙc tØ công quyn Çn thin nguyn, m§i mong thanh thÕa n°i.
Cho nên m¥c dù phát xuÃt tØ nguyên nhân chính là kinh t trì tr, tÌ l thÃt nghip gia tæng nhÜng hin tÜ®ng càng lúc càng nhiu dân không nhà cÀn ÇÜ®c giäi tÕa không chÌ trên cæn bän xã h¶i mà còn cä ª lãnh v¿c tâm l và nhân Çåo n»a.
M¥t khác, chúng ta cÛng thÃy ra gi§i nghèo ª các xÙ giàu có nhÜ Hoa Kÿ khác v§i gi§i nghèo ª các xã h¶i Çang mª mang (developing countries), ít nhÃt ª hai Çim:
- Tiêu chuÄn sinh hoåt khác nhau, nên mÙc nghèo ÇÜ®c xác ÇÎnh ª Hoa Kÿ vÅn có Çiu kin sÓng cao hÖn h£n mÙc nghèo ª Vit Nam ch£ng hån, m¶t quÓc gia Çang có thu nhÆp ÇÀu ngÜ©i ª mÙc thÃp nhÃt th gi§i hin nay.
- Gi»a hai Ç©i sÓng nghèo và không nghèo ª Hoa Kÿ có mÙc chênh lch quá xa so v§i tÃt cä các xã h¶i khác, tåo thêm nhiu khó khæn v tâm l và tinh thÀn cho l§p nghèo ª MÏ muÓn vÜÖn lên Ç có m¶t lÓi sÓng bình thÜ©ng chung tåi xã h¶i này.
TRÞ M³ KHN KH Vµ ñÂU?
TØ hin tÜ®ng và m¶t sÓ nhÆn xét nêu trên v l§p nghèo hin nay trong xã h¶i Hoa Kÿ, chúng ta b¡t ÇÀu tìm hiu vào thÓng kê cûa bän tÜ©ng trình UNICEF v tình trång nghèo kh° cûa gi§i trÈ em trên th gi§i nói chung và tåi Hoa Kÿ nói riêng, ÇÜ®c tóm t¡t ª mÃy Ç møc sau Çây:
1. Hoa Kÿ có nh»ng ÇÙa trÈ sÓng sung túc giàu có hÖn h£n bÃt cÙ Çâu trên th gi§i. Trong khi Çó, l§p trÈ trung bình sÓng v§i l®i tÙc thÃp tåi 17 quÓc gia kÏ ngh hóa khác ít nhÃt thì cÛng sÓng sung sܧng hÖn m¶t phÀn ba sÓ lÜ®ng trÈ Çang sÓng ª mÙc l®i tÙc thÃp tåi Hoa Kÿ.
2. V tÌ l trÈ sÓng dܧi mÙc nghèo thì cÙ trung bình 5 trÈ MÏ, có trên m¶t ÇÙa. Trong khi Çó, ª 4 nܧc Úc ñåi L®i, Canada, Ái Nhï Lan (Ireland), và Do Thái (Israel) tÌ l trÈ nghèo trên 10%. Và dܧi 5% trÈ sÓng trong cänh nghèo tåi các quÓc gia nhÜ Áo, BÌ, ñan Måch, PhÀn Lan, Løc Xâm Bäo, Na-Uy, Thøy ñin và Thøy Sï.
3. Nu không có tr® cÃp cûa chính phû thì Hoa Kÿ và Pháp quÓc có Çn 25% trÈ nghèo kh°. Nu vì nh© tr® cÃp xã h¶i r¶ng rãi, trÈ ª Pháp giäm mÙc nghèo kh° còn có 6.5% thôi nhÜng vì tr® cÃp xã h¶i yu hÖn, trÈ MÏ vÅn ª mÙc nghèo t§i 21%. M¥t khác, tình trång gia Çình ª xã h¶i MÏ còn t håi hÖn n»a ÇÓi v§i trÈ con nói chung. Bän tÜ©ng trình cûa UNICEF næm nay cho mÃy thÓng kê nhÜ sau:
- Càng lúc trÈ MÏ càng sÓng trong gia Çình chÌ có mË (ho¥c cha) làm chû nhiu hÖn bÃt cÙ trong xÙ Tây PhÜÖng nào khác. TØ næm 2026 Çn nay, trÈ sinh ª Hoa Kÿ da tr¡ng có Çn nºa t°ng sÓ sÓng m¶t th©i gian nào Çó trong hån tu°i thiu niên ª gia Çình chÌ có m¶t mình mË cáng Çáng, còn trÈ da Çen thì cÙ 5 ÇÙa Çã ht 4 phäi sÓng ª gia Çình chÌ mË (hay cha) làm chû. Trong khi Çó, tình trång này cûa trÈ chÌ xäy ra ª tÌ l 4.4% tåi Ý ñåi L®i và 8.1% tåi BÌ mà thôi.
- SÓ lÜ®ng trÈ sÓng trong gia Çình chÌ có mË nhiu gÃp næm lÀn sÓ lÜ®ng trÈ sÓng dܧi mÙc nghèo Ãn ÇÎnh tåi xã h¶i Hoa Kÿ.
Theo nhÆn ÇÎnh cûa UNICEF, tình trång gia Çình xem ra cÛng có änh hܪng Çn tình trång nghèo kh°. Bän tÜ©ng trình vit: "M¥c dù nhiu trÈ sÓng sܧng và ÇÜ®c chæm sóc trong các gia Çình m¶t mË (hay m¶t cha) làm chû hÖn là trong gia Çình nghèo, nhÜng tình trång ly thân ly dÎ Çã chÙng tÕ có liên quan Çn vic hc hành bê bÓi hÖn ª trÜ©ng cûa trÈ em, Çn tÌ l gia tæng l§p thiu niên n» có bÀu s§m, Çn tÌ l phåm pháp tæng cao và Çn bnh tâm thÀn cûa cä mË và con trÈ thêm xÃu Çi."
NhÜ vÆy, bän tÜ©ng trình UNICEF kt luÆn r¢ng Hoa Kÿ Çang thÃt båi trong phÜÖng thÙc giúp cho l§p trÈ nghèo kh° cûa xã h¶i h. Bªi vì trên cæn bän, h Çã quay lÜng låi v§i chúng. ñó là m¶t thái Ƕ Ç¥c bit thiu trách nhim, nhÃt là thái Ƕ Çó låi cûa m¶t xÙ sª giÀu có bÆc nhÃt th gi§i hin nay là Hoa Kÿ.
LI N¹I CHÐA N NHP VI VIC LM
Ngoài ra, bän tÜ©ng trình cûa UNICEF næm nay còn cho bit m¶t sÓ thÓng kê quan trng khác. Ch£ng hån:
1. Trong các quÓc gia kÏ ngh hóa giÀu có, Hoa Kÿ hin có tÌ l trÈ sinh con cao nhÃt, hÖn h£n các xÙ khác: 64 trên 2026 trÈ, trong khi Çó tÌ l tåi NhÆt là 4/1000 và Ý ñåi L®i là 9/1000.
2. Trên toàn th gi§i, tình trång thiu dinh dÜ«ng tæng cao Çn mÙc nguy håi ít nhÃt ª 9 quÓc gia: Jamaica, Bolivia, Lào, Kenya, Senegal, Zimbabue, Ethiopia, Lesotho và Malawi. Tình trång thiu dinh dÜ«ng hin liên quan Çn nºa t°ng sÓ tº vong cûa trÈ em th gi§i hin nay.
´t nhÃt m¶t nºa t°ng sÓ trÈ ª các xÙ thu¶c vùng Nam Á hin Çang thiu æn, m¥c dù m§i Çây vùng này có dÃu hiu chÙng tÕ khä næng có th t¿ túc ÇÜ®c v lÜÖng th¿c th¿c phÄm.
3. Trong t°ng sÓ 12 triu trÈ cht h¢ng næm, có Çn 8 triu trÈ cht vì không ÇÜ®c chích ngØa nh»ng trÜ©ng h®p truyn nhiÍm thông thÜ©ng.
4. Nhiu khó khæn änh hܪng Çn s¿ sÓng còn cûa trÈ vài næm nay Çang trª nên không sao vÜ®t qua ÇÜ®c vì thiu tr® giúp. Các vin tr® nhân Çåo tØ th gi§i cûa các xÙ kÏ ngh hóa giÀu có Tây phÜÖng hin ª mÙc thÃp nhÃt trong vòng 20 næm nay.
Lâu nay, không m¶t xÙ nào trên th gi§i mà ch£ng ng§t tuyên bÓ r¢ng gi§i trÈ em là tÜÖng lai cûa xÙ sª, cûa nhân loåi nên h phäi quan tâm Ç¥c bit Ç chæm lo cho trÈ em, nhÜng nh»ng con sÓ thÓng kê trên Çã cho chúng ta thÃy th¿c t trÈ em ª trên th gi§i, cä ª các xÙ Çang phát trin, nhÃt là các quÓc gia Çã tân tin giÀu có bÆc nhÃt trên th gi§i hin nay, con ÇÜ©ng còn quá dài và gay go Ç th¿c hin Çúng nhÜ l©i cûa ngÜ©i ta tuyên bÓ trên cºa ming.
Nói m¶t cách khác hÖn, hin trång nhÜ m¶t sÓ chi tit tiêu biu kê khai trên Çây thÆt là quá Ü thê thäm cho công cu¶c ÇÀu tÜ vào gi§i trÈ tåi mi quÓc gia và chung cho th gi§i loài ngÜ©i bây gi©.