DÐ÷NG ñµNH
Không gì trì hoãn n°i chi‰c kim ÇÒng hÒ ÇÎnh mŒnh xoay dÀn t§i th©i Çi‹m mà Ça sÓ 6.2 triŒu dân HÒng Kông không mong Ç®i nhÜng ch¡c ch¡n së t§i: 12 gi© Çêm ngày 30 tháng 6 næm 2026, gi© phút mà HÒng Kông së trª låi vòng tay _thân ái_ cûa Trung QuÓc, sau hÖn 150 næm dܧi quyŠn cai trÎ cûa Anh quÓc, v§i tÃt cä nh»ng s¿ thæng trÀm cûa m¶t mänh ÇÃt thu¶c ÇÎa...

Ngoài m¥t thì HÒng Kông không mÃy thay Ç°i: ÇÜ©ng phÓ vÅn nh¶n nhÎp, các cºa tiŒm buôn bán vÅn tÃp nÆp, các công trình xây cÃt vÅn ti‰p tøc ti‰n hành, các công ty ngoåi quÓc cÛng không hŠ giäm b§t mÙc Ƕ mÆu dÎch. NhÜng bên trong thì n¶i tâm ngÜ©i dân HÒng Kông lúc này Çang rÓi b©i, bÎ gi¢ng co bªi áp l¿c tØ m†i phía. Theo Michael DeGolyer, ngÜ©i nghiên cÙu tâm trång cûa ngÜ©i dân HÒng Kông, thì ngÜ©i dân ª Çây Çang träi qua m¶t s¿ khûng hoäng tinh thÀn. Trong tiŠm thÙc, h† chÓi bÕ nh»ng gì s¡p t§i v§i h† và h† còn nghe thÃy nh»ng ti‰ng g†i mà ngÜ©i khác không th‹ nghe thÃy ÇÜ®c. M¥c dù Çã ÇÜ®c "chuÄn bÎ tinh thÀn" cä chøc næm vŠ trܧc, h† cÛng chÜa chÃp nhÆn ÇÜ®c r¢ng nh»ng gì phäi t§i, cuÓi cùng cÛng së t§i. Trong các sª làm, trong các b»a æn trÜa và ngay trong nh»ng bu°i h†p gia Çình, câu hÕi then chÓt nhÃt ÇÜ®c nêu ra: "ñi hay ª?" ñi thì còn gi» ÇÜ®c t¿ do, còn ÇÜ®c hít thª không khí dân chû, nhÜng låi phäi làm låi cu¶c Ç©i tØ ÇÀu trên m¶t vùng ÇÃt xa lå, trong m¶t môi trÜ©ng ÇÀy khó khæn và dÎ biŒt. Ÿ låi thì ti‰p tøc hܪng nh»ng gì quen thu¶c, gi» ÇÜ®c tài sän nhÜng låi phäi ÇÜÖng ÇÀu v§i bao s¿ bÃt tr¡c cûa m¶t ch‰ Ƕ có ti‰ng là kh¡t khe và chuyên ch‰. Tâm trång "Çi, ª" này thÆt ch£ng xa lå v§i ngÜ©i ViŒt Nam chúng ta, Ç¥c biŒt là nh»ng ngÜ©i B¡c di cÜ tåi Hà N¶i và Häi Phòng trong nh»ng tháng cuÓi næm 2026 và ÇÀu næm 1955, khi chúng ta Çã ÇÜ®c quyŠn quy‰t ÇÎnh m¶t s¿ l¿a ch†n tÜÖng t¿, m¶t quy‰t ÇÎnh sinh tº thay Ç°i hoàn toàn cu¶c sÓng cá nhân và gia Çình cûa m‡i ngÜ©i.

Martin Lee, m¶t lãnh tø ÇÓi nghÎch v§i Trung QuÓc, nhÆn xét: "Vào nh»ng gi© phút vô cùng khó xº này, m†i ngÜ©i NJu hoang mang và có cäm tܪng nhÜ bÃt l¿c trܧc th©i cu¶c. H† không muÓn nói ra nh»ng gì h† Çang nghï tØ Çáy lòng vì h† cäm thÃy là sÓng dܧi ch‰ Ƕ C¶ng sän là m¶t chuyŒn nguy hi‹m."

NH NG LžI H­A cûa TRUNG QU–C

ñ‹ trÃn an dÜ luÆn và giäm b§t nhÎp Ƕ ngÜ©i và tài sän ti‰p tøc r©i bÕ HÒng Kông, chính quyŠn Trung QuÓc hÙa së ban cho phÀn ÇÃt này m¶t quy ch‰ t¿ trÎ r¶ng rãi và s¤n sàng chÃp nhÆn nguyên t¡c "m¶t quÓc gia, hai th‹ ch‰" trong 50 næm t§i. NhÜng, ngay tØ bây gi©, Çã có nhiŠu dÃu hiŒu chÙng tÕ nh»ng l©i hÙa hËn trên chÌ là nh»ng l©i hÙa suông nhÜ C¶ng sän m†i nÖi Çã áp døng bao nhiêu lÀn trܧc Çây. ChÜa ai có th‹ Çoán ÇÜ®c HÒng Kông së ra sao sau khi ÇÜ®c trª låi "vòng tay cûa T° quÓc" k‹ tØ ngày 1 tháng 7 næm 2026. Trܧc h‰t, B¡c Kinh tuyên bÓ š ÇÎnh së giäi tán H¶i ÇÒng LÆp pháp Çã ÇÜ®c dân HÒng Kông bÀu ra næm ngoái và thay th‰ vào Çó m¶t h¶i ÇÒng khác gÒm nh»ng nhân vÆt ÇÜ®c B¡c Kinh chÌ ÇÎnh, có nhiŒm vø soån thäo m¶t b¶ luÆt m§i, trong Çó có nh»ng ÇiŠu khoän chÓng phän nghÎch, xuyên tåc, chÓng ÇÓi và Çòi ly khai. M¶t thÓng ÇÓc khác cÛng së ÇÜ®c chÌ ÇÎnh v§i toàn quyŠn vŠ quÓc phòng và ngoåi giao.

ñÓi v§i vÃn NJ t¿ do báo chí, cÛng Çã có nhiŠu dÃu hiŒu báo trܧc r¢ng quyŠn ngôn luÆn së bÎ th¡t ch¥t sau khi HÒng Kông ÇÜ®c trao trä cho Trung quÓc. Lu Ping, ngÜ©i thay m¥t B¡c Kinh phø trách HÒng Kông vø, Çã khi‰n nhiŠu nhà báo lånh gáy khi ông này tuyên bÓ r¢ng nhà báo nào mà NJ cÆp ljn vÃn NJ Ƕc lÆp cûa ñài Loan së bÎ coi nhÜ có š ÇÎnh phá hoåi. NhiŠu t© báo HÒng Kông trong møc Çích sÓng còn, hiŒn Çang xoay chiŠu và hån ch‰ Çæng nh»ng tin tÙc bÃt l®i cho B¡c Kinh. Thí dø nhÜ t© Sing Tao và t© HÒng Kông Standard cûa bà Sally Aw là hai t© báo danh ti‰ng b¢ng ti‰ng TÀu và ti‰ng Anh ÇÜ®c ph° bi‰n kh¡p th‰ gi§i. Bà Aw Çã cÓ g¡ng ngoåi giao và khoän Çãi nhiŠu lãnh tø Trung QuÓc, ÇÒng th©i cÛng tránh Çæng nh»ng bài có th‹ làm phÆt š B¡c Kinh, nhÜng t§i gi© phút này, bà cÛng chÜa bi‰t ÇÜ®c tÜÖng lai cûa 2 t© báo Çó së ra sao. "Sau cùng thì cÛng phäi ljn lúc nhìn th£ng vào s¿ thÆt. N‰u thÆt s¿ không vi‰t ÇÜ®c nh»ng gì mình muÓn vi‰t thì ch¡c phäi bÕ cu¶c thôi!" Bà có d¿ tính bán låi t© báo cho nh»ng công ty Çåi diŒn Trung QuÓc nhÜ hãng hàng không Cathay Pacific và công ty Hong Kong Telecom vØa th¿c hiŒn. HiŒn nay, tåi HÒng Kông, chÌ còn låi 2 t© báo ti‰ng Anh và cä 2 t© NJu Çang cÓ g¡ng tìm cách thÕa hiŒp v§i các gi§i chÙc Trung QuÓc.

CUC RA ñI ñ‚ BT ñ„U

Trong sÓ 6.2 triŒu dân HÒng Kông, hiŒn nay khoäng 1/3 có Çû phÜÖng tiŒn giÃy t© và tài chánh Nj ra Çi. H† có th‹ qua Canada, Úc là hai nÖi vØa Çây Çã ra nh»ng Çåo luÆt làm viŒc di dân tØ HÒng Kông ÇÜ®c dÍ dàng hÖn Nj thu hút ngÜ©i giÀu có. M¥t khác, m¶t sÓ ít hÖn có khä næng qua Anh và Hoa Kÿ là nÖi mà h† Çã có nh»ng thân nhân s¤n sàng bäo lãnh. M¶t sÓ Çáng k‹ nh»ng ngÜ©i giÀu có trong nh»ng næm gÀn Çây Çã dÀn chuy‹n tài sän cûa h† ra ngoåi quÓc vì có lë theo h†, châm ngôn "tÄu vi thÜ®ng sách" là ch¡c æn nhÃt. GÀn Çây, sÓ ngÜ©i nghi ng© s¿ thành th¿c cûa các l©i hÙa hËn cûa B¡c Kinh låi càng gia tæng. V§i hình änh vø thäm sát Thiên An Môn còn in sâu trong ÇÀu óc cûa h†, chû trÜÖng "m¶t quÓc gia, hai chính th‹" chÌ là m¶t huyŠn thoåi, m¶t ÇiŠu vô tܪng. Các b»a tiŒc tiÍn ÇÜa càng ngày càng ph° bi‰n. Tåi công ty Pepsico ª HÒng Kông, m¶t nhân viên Çã th° l¶: "TØ bao næm nay, nh»ng ngÜ©i Trung Hoa ª Çây NJu nói r¢ng viŒc trao trä HÒng Kông cho Trung QuÓc së ch£ng mang låi khó khæn nào. NhÜng bây gi© thì h† låi ào ào ra Çi!" H† ÇÜ®c thay th‰ b¢ng nh»ng ngÜ©i Anh ho¥c ngÜ©i MÏ du cÜ qua Çây. Trong nh»ng ngày tháng s¡p t§i, thái Ƕ cûa B¡c Kinh së ti‰p tøc änh hܪng t§i quy‰t ÇÎnh cûa nhiŠu ngÜ©i dân HÒng Kông. BÃt cÙ hành Ƕng ho¥c l©i tuyên bÓ cûa các viên chÙc Trung QuÓc Nj l¶ ra s¿ cÙng r¡n và kh¡t khe cûa chính sách trong tÜÖng lai së có tác døng ÇÄy månh cu¶c di cÜ Ç‰n mÙc ào åt có th‹ gây khó khæn cho các quÓc gia ti‰p nhÆn.

NH HПNG KINH T cûa VIC GIAO TR H—NG KÔNG CHO TRUNG QU–C

HÒng Kông, tØ ÇÎa vÎ m¶t thành phÓ thu¶c ÇÎa cûa Anh quÓc, chÌ trong vòng vài chøc næm Çã trª thành m¶t trung tâm kinh t‰ phÒn thÎnh vào bÆc nhÃt trong vùng ñông Á. Hàng tÌ Çô-la vÓn ngoåi quÓc Çã ÇÀu tÜ vào các công ty tåi Çây, và riêng ÇÓi v§i Hoa Kÿ, trên 1,000 công ty l§n Çã có m¥t tåi thành phÓ này. Bí quy‰t cûa s¿ thành công tåi Çây là m¶t thÎ trÜ©ng t¿ do månh më, m¶t chính quyŠn v»ng ch¡c, thu‰ má nhË nhàng, m¶t nŠn tÜ pháp có Çû uy quyŠn và vô tÜ, m¶t thành phÀn viên chÙc không tham nhÛng và m¶t hŒ thÓng báo chí dám nói s¿ thÆt. HÖn 400,000 ngÜ©i ngoåi quÓc hiŒn cÜ ngø tåi Çây Nj hoåt Ƕng trong các dÎch vø thÜÖng måi và ÇiŠu hành các công ty mÆu dÎch, bi‰n HÒng Kông thành m¶t thành phÓ có t› lŒ ngÜ©i ngoåi quÓc cao nhÃt th‰ gi§i.

Riêng ÇÓi v§i Hoa Kÿ, s¿ trao Ç°i mÆu dÎch v§i HÒng Kông Çã mang låi m¶t sÓ l©i khá l§n: trong næm 2026, Hoa Kÿ Çã xuÃt cäng cho thành phÓ này m¶t sÓ hàng hóa trÎ giá 14.2 tÌ Çô-la và Çã nhÆp tØ HÒng Kông 10.3 tÌ Çô-la. Riêng ti‹u bang California Çã Çåt 25% trong t°ng sÓ mÆu dÎch này v§i 3.8% tÌ Çô-la trong næm 1995. Trong tÃt cä các ti‹u bang cûa Hoa Kÿ, California Çã ÇÙng hàng ÇÀu trong các mÓi liên låc kinh t‰ và tình cäm v§i mänh ÇÃt thu¶c ÇÎa cûa Anh quÓc này. Hàng chøc ngàn ngÜ©i MÏ gÓc Hoa tåi vùng này có liên hŒ gia Çình và væn hóa tåi HÒng Kông và ÇÜ©ng hàng häi San Francisco-HÒng Kông Çã tr¿c ti‰p nÓi liŠn miŠn Tây Hoa Kÿ v§i vùng ñông Á. Ngày nay, mÓi liên låc mÆu dÎch gi»a California và HÒng Kông càng ngày càng ch¥t chë hÖn. RÃt nhiŠu gia Çình, giòng h† tåi HÒng Kông Çã có nh»ng tài sän Çáng k‹ tåi vùng VÎnh và trong nh»ng næm gÀn Çây, sÓ vÓn tØ HÒng Kông ÇÀu tÜ vào nhà ÇÃt và các cÖ sª thÜÖng måi trong vùng này không phäi là ít. NgÜ®c låi, nh»ng ngÜ©i MÏ gÓc Hoa cÛng Çã lÆp nhiŠu cÖ sª thÜÖng måi tåi HÒng Kông và sº døng nÖi này nhÜ m¶t bàn Çåp Nj bành trܧng mÆu dÎch trong vùng ven bi‹n Thái Bình DÜÖng k‹ cä Trung QuÓc và ñài Loan.

Vì vÆy, Hoa Kÿ và Ç¥c biŒt là ti‹u bang California rÃt quan tâm và lo l¡ng khi th©i Çi‹m trao trä HÒng Kông cho Trung QuÓc càng ngày càng kŠ cÆn. L©i hÙa hËn "m¶t quÓc gia, hai th‹ ch‰" cûa B¡c Kinh khó có th‹ làm nh»ng ngÜ©i trong cu¶c an tâm, vì dù Trung QuÓc có thành thÆt chæng n»a, chuyŒn này rÃt khó th¿c hiŒn và chÜa bao gi© xäy ra trong th‰ gi§i C¶ng sän. ChÜa ai có th‹ tiên Çoán ÇÜ®c nh»ng s¿ thay Ç°i vŠ chính trÎ, thÜÖng måi và tÜ pháp mà Trung QuÓc së th¿c hiŒn sau ngày 1-7-97, nh»ng y‰u tÓ thuÆn l®i trܧc Çây Çã nâng HÒng Kông lên ÇÎa vÎ kinh t‰ sáng chói së bÎ änh hܪng ljn mÙc nào. RÃt nhiŠu ngÜ©i e ngåi r¢ng, khi Çó, Çám cán b¶ tham nhÛng cûa chính quyŠn B¡c Kinh së ào ào kéo t§i Nj bi‰n m¶t chính quyŠn có ti‰ng là liêm khi‰t thành m¶t chính quyŠn thÓi nát khi‰n nh»ng ngoåi quÓc muÓn ti‰p tøc mÆu dÎch v§i HÒng Kông së phäi nän lòng và duyŒt låi quy‰t ÇÎnh cûa h†.

Chính sách mà Trung QuÓc së thi hành ª HÒng Kông sau khi trao trä Çã ÇÜ®c Hoa Kÿ và các nܧc Tây phÜÖng vô cùng chú š và theo dõi thÆt sát vì chính sách Çó së nói lên ÇÜ©ng lÓi mà Trung QuÓc së theo Çu°i trong vòng 25 næm t§i. Theo s¿ suy luÆn cûa các nhà kinh t‰ và chính trÎ Tây phÜÖng thì không bao gi© chính sách tÜ bän có th‹ phát tri‹n tÓt ÇËp ª m¶t nÖi nào mà tinh thÀn t¿ do cùng các nguyên tác dân chû bÎ Çè ép. NgÜ©i ta vÅn chÜa có th‹ Çoán ÇÜ®c b¢ng cách nào B¡c Kinh có th‹ dung hòa ÇÜ®c nh»ng nguyên t¡c mà cæn bän ÇÓi ch†i v§i nhau ljn mÙc Ƕ m¶t mÃt, m¶t còn nhÜ vÆy. Và trܧc m¡t, hành Ƕng cûa Trung QuÓc sau tháng 7 næm t§i së hé màn ti‰t l¶ nh»ng š ÇÎnh cûa Trung QuÓc trong vø Çòi hÕi ñài Loan trª vŠ løc ÇÎa và cÛng së cho dân chúng ñài Loan nhìn thÃy viÍn tÜ®ng tÓt hay xÃu cûa häi Çäo nhÕ bé nhÜng trù phú này v§i nhiŠu Çi‹m tÜÖng ÇÒng v§i HÒng Kông ngày nay.

Trong khi ch© Ç®i thì dân HÒng Kông vÅn phân vân và chia rë trong s¿ tiên Çoán tÜÖng lai. M¶t nhóm låc quan Çón ch© ngày gi© HÒng Kông trª vŠ Trung QuÓc và ngay tØ bây gi© Çã chuÄn bΠNj mua chu¶c và làm ÇËp lòng các gi§i chÙc B¡c Kinh. Theo David Chu, m¶t ngÜ©i trong nhóm Çó thì "Çây là m¶t dÎp may chÜa tØng thÃy. Chúng ta tin tܪng r¢ng chúng ta có th‹ có ti‰ng nói v§i Trung QuÓc Nj Çåt t§i nh»ng quan hŒ tÓt ÇËp. M¥c dÀu chúng ta có th‹ bÕ phi‰u b¢ng Çôi chân, nhÜng nh»ng ngÜ©i bÕ Çi bây gi© së làm håi ljn chính Trung QuÓc." Nhóm này Çã t° chÙc liên hoan Çêm 30-6 vØa qua Nj chuÄn bÎ Çón mØng ngày tr†ng Çåi, trong khi m¶t sÓ ngÜ©i khác bi‹u tình phän ÇÓi. M¶t sÓ ngÜ©i bên ngoài tuyên bÓ s¤n sàng ª låi Nj Çón ch© m¶t tÜÖng lai tÜÖi sáng, nhÜng thÆt ra, trong túi h† Çã có ÇÀy Çû giÃy t©, tiŠn båc Nj xuÃt ngoåi bÃt cÙ lúc nào mà h† cäm thÃy nh»ng d¿ Çoán không diÍn ra nhÜ h† tܪng tÜ®ng. Theo ông Alan Kamman, m¶t tham vÃn tåi vùng vÎnh San Francisco Çã phÕng vÃn trên 100 thÜÖng gia HÒng Kông thì "bŠ ngoài, ai cÛng tÕ ra tích c¿c ÇÓi v§i s¿ trao trä HÒng Kông, nhÜng trong bøng thì m†i ngÜ©i rÃt lo âu. H† là nh»ng ngÜ©i tính toán rÃt kÏ. C¶ng ÇÒng kinh t‰ ª Çây Çoán trܧc së có s¿ suy søp vì vÆy h† låi càng phäi bi‹u l¶ ra s¿ phÃn khªi ngoài m¥t." Nói tóm låi, nh»ng ngÜ©i có th‰ l¿c và tiŠn cûa HÒng Kông ܧc mong m†i s¿ tÓt ÇËp së xÄy ra, nhÜng h† chuÄn bΠNj ÇÓi phó v§i nh»ng ÇiŠu tŒ håi nhÃt.