VIET Magazine 512: Ha't D-e^? Nho+' D-o+`i

HÁT ñ” NH ñžI

PHM QU–C BO
...ñ¶t nhiên không gian tÓi sÀm låi, khi‰n nh»ng cánh hoa vàng hܧng dÜÖng nhåt m© Çi và Çài hoa xanh mÃt h£n chÃt mܧt, xÌn xuÓng. Tôi ngó lên bÀu tr©i. Hóa ra nh»ng Çám mây xám dÀy và l§n chÙa ÇÀy hÖi nܧc tØ bi‹n Çang ti‰p tøc kéo vào tØ m¶t tuÀn lÍ nay, Çã che kín m¥t tr©i làm Çøc xám cä vùng...
ñÀu mùa hè næm nay, d†c b© tÜ©ng vÜ©n sau nhà tôi hܧng dÜÖng Çã v¶i nª r¶. T‰t næm ngoái, m¶t ngÜ©i bà con vŠ thæm gia Çình trª ra cho v® chÒng tôi ít håt hܧng dÜÖng khô làm quà quê hÜÖng, v® tôi Çã räi h‰t ª m¶t li‰p rau sát tÜ©ng vÜ©n sau. ñ‰n mùa hè, mÃy cây hܧng dÜÖng m†c lên månh rÒi ÇÖm hoa vàng h¿c. V® tôi thích quá, tính Nj làm giÓng trÒng ti‰p "cho sáng nhà" nhÜng vì chÜa có kinh nghiŒm nên khi håt Çã già Çang khô thì nào là quå, cu ÇÃt rÒi chích chòe, chèo bÈo ǰ xô t§i æn. ChÌ qua hai tuÀn lÍ không Nj š ljn, chúng nó Çã m° h‰t trÖn, chä còn m¶t håt hܧng dÜÖng nào sót låi trên nh»ng Çai hoa b¡t ÇÀu héo qu¡t. V® tôi ti‰c quá, cÙ chép miŒng hoài. Th‰ mà næm nay, m§i ra T‰t Nguyên ñán, nh»ng cây hܧng dÜÖng låi m†c lên chung quanh ch‡ cûa mÃy cây næm ngoái. Hóa ra Çó là nh»ng håt tØ næm ngoái chim Çã m° ra khÕi Çài hoa nhÜng không æn h‰t, rÖi r§t xuÓng, bây gi© g¥p th©i ti‰t thuÆn tiŒn thì liŠn Çâm chÒi ra cây ngay. Tܪng Çã tuyŒt giÓng hi‰m quš là vì Çem tØ quê nhà qua, v® tôi Çang tính mua håt giÓng hܧng dÜÖng ª Çây mà trÒng. Ai ng© vÅn còn v§t vát ÇÜ®c, v® tôi cho là mình vÅn ÇÜ®c g¥p may m¡n nên nhÃt quy‰t không Nj l« dÎp n»a: tØng ngày chæm chút tØ lúc mÃy cây hܧng dÜÖng m§i Çâm ra hai lá ÇÀu tiên t§i khi chúng có ljn næm sáu lá, v® tôi lÀn lÜ®t bÙng lên trÒng NJu ª sát tÜ©ng vÜ©n sau, m‡i cây cách nhau Ƕ m¶t thܧc, t°ng c¶ng tÃt cä ljn 17 cây hܧng dÜÖng. Và gi»a tháng Næm vØa qua, khi chúng lên cao Ƕ thܧc rÜ«i ljn hai thܧc, hoa hܧng dÜÖng nª r¶ m¶t lúc và NJu hܧng m¥t vào cæn chái sau nhà tôi. Nhà tôi quay m¥t vŠ hܧng ñông nên m‡i ngày khi ngÒi uÓng trà trong cæn chái ÇÕ, tôi luôn luôn ÇÓi diŒn trܧc mÃy chøc Çóa hܧng dÜÖng, v§i nh»ng vành hoa vàng h¿c óng ánh bao quanh Çài hoa xanh mܧt mÀu må non. Ánh n¡ng càng chói chang bao nhiêu thì vành hoa càng h¿c vàng và Çài hoa càng xanh mܧt bÃy nhiêu.

Nhìn hoa hܧng dÜÖng r¿c r« và tÜÖi mát nhÜ th‰, tôi nh§ r¢ng cách Çây hai thÆp niên tôi Çã ÇÜ®c bi‰t, håt hܧng dÜÖng Çem ép thành dÀu nÃu æn còn b° dÜ«ng và ít håi sÙc khÕe hÖn cä dÀu b¡p ph° bi‰n hiŒn nay nhÜng chä hi‹u tåi sao vÅn chÜa thÃy xuÃt hiŒn trên thÎ trÜ©ng...

Nhìn hoa hܧng dÜÖng tràn ÇÀy sÙc sÓng nhÜ th‰, tôi liên tܪng t§i TrÀn ñình Quân, t§i VÜ©n Dâu Xanh, tÆp nhåc và bæng nhåc duy nhÃt riêng cûa anh tính cho ljn bây gi©. Và tôi t¿ hÕi: có phäi tâm tình cûa TrÀn ñình Quân bao gi© cÛng êm NJm dìu d¥t và ÇÀy ¡p không gian hoài niŒm nhÜ nét nhåc:
"ngàn dâu xanh ngát
mÃy n‰p tranh xa m©
ti‰ng sáo ai d¥t dìu ÇÜ©ng vŠ thôn xÜa..."
trang Çoån ÇÀu ca khúc Tình Quê HÜÖng do ViŒt Lang sáng tác ª cuÓi thÆp niên 2026 ÇÀu 1950.

Ch£ng phäi vÆy Çâu. Nh»ng ai quen bi‰t TrÀn ñình Quân NJu có th‹ nhìn ra ª con ngÜ©i anh hai Ç¥c tính n°i bÆt, Çan vào nhau trong Ç©i sÓng: thái Ƕ h¢ng ngày thÜ©ng tØ tÓn, cÄn thÆn và chín ch¡n cûa m¶t nhà giàu nhÜng låi sôi n°i lãng mån trong tình cäm tha thi‰t vô tÆn, ph° vào sáng tác và tÜÖi trÈ ÇÀy quy‰n rÛ trong ngón Çàn gi†ng hát.

Còn TrÀn ñình Quân qua diÍn trình sáng tác ca khúc låi Ƕc Çáo hÖn n»a.

19 tu°i, tài næng cûa TrÀn ñình Quân Çã s§m ÇÜ®c quÀn chúng xác nhÆn v§i Khúc Tình Ca XÙ Hu‰ næm 2026. ñŠ cÆp t§i nh»ng ca khúc có n¶i dung vŠ Hu‰ cûa l§p sáng tác trܧc anh, ta có th‹ g®i nh§ ljn Trên Sông HÜÖng cûa NguyÍn Væn ThÜÖng v§i chÃt réo r¡t cûa cây vï cÀm cånh giòng sông Danube tØ Âu châu sang, hay ñêm Tàu B‰n Ng¿ cûa DÜÖng ThiŒu Tܧc Çã rÃt Ü là tài tình trau chuÓt tØ làn ÇiŒu Nam Bình Nam Ai, v.v... Và TrÀn ñình Quân vÓn sinh trܪng tØ Hu‰, låi thØa hܪng giai Çoån tri‹n nª sôi Ƕng cûa nŠn tân nhåc ViŒt Nam tØ nh»ng thÆp niên 1940 và 50, anh Çã thành công v§i Khúc Tình Ca XÙ Hu‰ mà trong Çó, hÖi thª Hu‰ bay lÜ®n gi»a ti‰t ÇiŒu nhåc m§i và l©i ca giän dÎ ph° thông nhÜng thanh thoát, cäm Ƕng ljn tÆn Çáy lòng ngÜ©i thܪng thÙc.

Phát khªi tØ hÖi thª tình ca Hu‰, diÍn trình sáng tác sau Çó cûa TrÀn ñình Quân Çã thênh thang và h‰t sÙc thi‰t tha bám ri‰t theo tØng bܧc chân cûa Ç©i sÓng anh trong nh»ng bi‰n Ƕng cûa cu¶c Ç©i, cûa xã h¶i, cûa ÇÃt nܧc, cûa dân t¶c và cûa ngÜ©i, con ngÜ©i v§i thân phÆn cûa nó. Có phäi vì th‰ mà nhåc sï Ngô Månh Thu Çã cho r¢ng các ca khúc cûa TrÀn ñình Quân là m¶t loåi tâm tình ca chæng?

DuyŒt låi toàn b¶ nh»ng ca khúc cûa TrÀn ñình Quân mà chÌ chú š ljn nh»ng n¶i dung chung các bài bän thì chúng ta có th‹ ÇÒng š v§i l©i gi§i thiŒu tÆp nhåc VÜ©n Dâu Xanh næm 2026, NguyÍn ñÙc Quang Çã vi‰t: "NhÜng cuÓi cùng, phÀn to l§n nhÃt và cæn cÓt nhÃt là TrÀn ñình Quân Çã Nj l¶ rÃt rõ tÃm lòng non nܧc trong anh..."

Tuy nhiên, n‰u phân tích vào tâm tình riêng TrÀn ñình Quân trong sáng tác thì anh Çã ph° diÍn tình š cûa mình qua nhåc quê hÜÖng, nhåc tình, nhåc cho tu°i trÈ; mà hÖn n»a, trong nhiŠu ca khúc, tâm tình cûa anh gói tròn nh»ng š tình này nhÜ m¶t sÙc sÓng quÃn quít, quê hÜÖng tình ngÜ©i và cái tÜÖi sáng cûa tu°i trÈ quyŒn vào nhåc và Çang hæm hª phóng mình vào tÜÖng lai. Chúng ta thº nghe Phiên Khúc BÓn sau Çây, rút ra tØ ca khúc Ngày ƒy ñÃt Nܧc HÒi Sinh, nhÜ m¶t nhåc chÙng Çi‹n hình cûa nhåc TrÀn ñình Quân:

Ngày Ãy ta vŠ bên nhau
Lºa Ãm quây quÀn sum h†p
Còn nh»ng con ngÜ©i chÌ bi‰t yêu thÜÖng
Ngày Ãy ch£ng còn ma quái
Bài ca hÒi sinh nÖi nÖi
ñ©i vui vÜÖn cao cu¶c sÓng con ngÜ©i
TØ trên tan hoang Çiêu tàn
Nø hoa ViŒt Nam nª gi»a tr©i!

DiÍn Çåt nhÜ trên vÅn còn chÜa Çû rõ vÀn nhåc TrÀn ñình Quân n‰u chúng ta không nêu bÆt lên hai tính chÃt này:

- Nhåc cûa anh gÀn nhÜ b¥t Çi thÙ tình yêu Çôi lÙa. Ngay ljn nh»ng cái t¿a NJ g®i cäm nhÜ ca khúc MÓi Tình ThÖ Dåi vi‰t næm 2026 ch£ng hån, mª ÇÀu v§i nh»ng câu: "Tôi muÓn nói v§i ngÜ©i tÃt cä l©i yêu thÜÖng, tØ bao lâu ngåi ngùng, tØ bao lâu thËn thùng" thì chúng ta Çang ch© Ç®i xem ngÜ©i tình Ãy là gì, ngÜ©i "ÇËp" Çó là ai, v§i nhiŠu tܪng tÜ®ng phong phú mÖ màng, nhÜng ljn câu: "ThÜÖng yêu còn không Hu‰ Öi!" và "ngàn næm sau thÀm hÕi Hu‰ cûa mình ra sao?" thì m§i ngã ngºa! Hay nói m¶t cách khác hÖn, nh»ng "xin cäm Ön ngÜ©i còn nh§ t§i nhau m¶t mai giông bão qua rÒi, tình ngÜ©i còn låi" trong ca khúc "Xin Cäm ÷n" hay "BÃy gi© có em, theo ÇÜ©ng bay phän l¿c, trÒng mây vào sau nh»ng nÈo tr©i buÒn" (BÃy gi©) và "Ngày Ãy ÇÃt nܧc hÒi sinh..." nghïa là nh»ng tình š cho ngÜ©i, cho tu°i trÈ tÜÖng lai, cho ÇÃt nܧc dân t¶c Çã quá tha thi‰t choáng h‰t nhåc TrÀn ñình Quân mà không dành ch‡ cho tình yêu Çôi lÙa phát tri‹n m¶t cách bình thÜ©ng nhÜ hÀu h‰t trong các giòng nhåc cûa cá nhân ai khác.

- VÓn chÃt låc quan låi yêu m‰n nghŠ giáo, TrÀn ñình Quân Ç¥c biŒt quy‰n luy‰n tu°i trÈ: "Çàn bé vui mØng quÃn quít bên chân" (trong ca khúc BÃy Gi©) và luôn luôn hܧng ljn tÜÖng lai. Cho nên sÓng gi»a nh»ng ǰ v« Çau thÜÖng suÓt cä cu¶c Ç©i, anh Çã tØng ph° nh»ng qu¢n quåi day dÙt trong Ça sÓ các ca khúc nhÜng bao gi© anh cÛng dÅn ljn tin yêu ª tÜÖng lai vào Çoån k‰t, nhÜ trong "Em VÅn Ch© Mùa Xuân" sáng tác næm 2026: "Em mÖ ngày ch®t ljn, sau Çêm dài tæm tÓi. HÜÖng n¡ng Ãm tuyŒt v©i. Nø cÜ©i dành trên môi... Anh Öi ÇÜ©ng dù xa. Xin gi» lÃy l©i thŠ."

L©i thŠ Ãy là gì? Là "ngày Ãy ÇÃt nܧc hÒi sinh" (2026). Là "c© t¿ do dân chû bay kh¡p tr©i chào mùa xuân ÇËp tÜÖi." (M¶t mai lÎch sº hÕi-2026). Là "xin Nj mình tôi yêu ngÜ©i mà thôi." (nh»ng ngày mùa hå trª vŠ-2026).

Tôi cÙ miên man nghï ljn TrÀn ñình Quân nhÜ th‰ trong khi m¥t vÅn hܧng vŠ nh»ng Çóa hܧng dÜÖng r¿c r« tÜÖi mát dܧi n¡ng trÜa...

ñ¶t nhiên không gian tÓi sÀm låi, khi‰n nh»ng cánh hoa vàng hܧng dÜÖng nhåt m© Çi và Çài hoa xanh mÃt h£n chÃt mܧt, xÌn xuÓng. Tôi ngó lên bÀu tr©i. Hóa ra nh»ng Çám mây xám dÀy và l§n chÙa ÇÀy hÖi nܧc tØ bi‹n Çang ti‰p tøc kéo vào tØ m¶t tuÀn lÍ nay, Çã che kín m¥t tr©i làm Çøc xám cä vùng.

Trong cäm giác bàng hoàng chÜa dÙt, tôi nh§ låi Ç®t hܧng dÜÖng næm ngoái và nghï r¢ng chÌ trong vòng tháng t§i Çây, nh»ng Çóa hܧng dÜÖng Çang r¿c r« tÜÖi mát kia së cÛng khô qu¡t låi. Nh»ng cánh vàng së nh®t nhåt Çi và tr¡ng xác ra. Nh»ng Çài hoa tròn nhÜ mâm xôi xanh mܧt kia së tÓi xÌn låi và gøc ÇÀu nhìn xuÓng ÇÃt Nj m¥c cho quå, sáo, cu ÇÃt, chích chòe tha hÒ móc rÌa ru¶t gan, nh»ng håt hܧng dÜÖng bùi ngÆy, chÌ còn trÖ låi cái cùi Çài rách nát tä tÖi. ñó là lúc v® tôi låi chép miŒng ti‰c rÈ trong khi tay nh° cä cây, bÈ Çôi và cho vào thùng rác.

Hܧng dÜÖng là luôn hܧng vŠ m¥t tr©i, càng s§m Çâm chÒi lên cây ra hoa thì càng chóng tàn tå tiêu hûy, trong chu kÿ thÀm l¥ng và t¿ nhiên sinh diŒt cûa vån vÆt vÛ trø.

TrÀn ñình Quân trܧc næm 2026 có m¶t ca khúc thu¶c loåi sinh hoåt ca tÆp th‹ tên g†i Hát ñ‹ Nh§ ñ©i. ñây là m¶t trong nh»ng ca khúc sinh hoåt Ç¡c š nhÃt cûa anh, Çã tåo cho anh thành m¶t trong vài huynh trܪng sáng tác và sinh hoåt hàng ÇÀu cûa Du ca, phong trào ca nhåc dÃn thân tiêu bi‹u cûa l§p thanh niên th‰ hŒ 2026 tåi ViŒt Nam. Trong ÇiŒp khúc cûa bài này có câu "hát Nj nh§ Ç©i, không phäi hát Nj quên Ç©i" nhÜ m¶t kh£ng ÇÎnh xÓc t§i ÇÀy khí th‰ cûa nhiŒt huy‰t tu°i trÈ, khác h£n th‰ hŒ 2026 trܧc Çó Çã t¿ xÜng h† là "con chim ljn tØ núi lå, ngºa c° hót chÖi." TrÀn ñình Quân Çã "hát Nj nh§ Ç©i" và Ç©i cÛng Çã nh§ Nj hát nhåc TrÀn ñình Quân.

ChÌ vài næm trÕ låi Çây vì änh hܪng cæn bŒnh, TrÀn ñình Quân hiŒn sÓng m¶t cách quên Ç©i. M¶t trái khoáy tr§ trêu cûa Ç©i ngÜ©i chæng.

Anh Çang quên Ç©i, và Ç©i cÛng Çang dÀn quên anh

| Issue 512 | VIET Magazine Home Page | Online Subscription |