VIET Magazine 505: Nha Trang

NHA TRANG YÊU DU
T¥ng nh»ng ngÜ©i Nha Trang,
T¥ng nh»ng ngÜ©i yêu Nha Trang.

NGUYN XUÂN HONG

Tháp Bà, Nha Trang
(Photo: Bùi væn Phú)

1/. Mi ngÜ©i trong chúng ta ai mà ch£ng có m¶t quê hÜÖng. Khi bÕ nÜ§c ra Çi, chúng ta mang trong lòng nh»ng khuôn m¥t, ging nói, m¶t màu áo, m¶t ting rao quà... mà chúng ta không h ng© t§i. ChÌ khi nào trái tim ta Çau buÓt vì thÜÖng cäm, ho¥c n° tung ra vì hånh phúc ta m§i ch®t nh§ ra quê hÜÖng Çang ª trong lòng ta. CÛng có khi quê hÜÖng sÓng dÆy vì m¶t våt n¡ng, hay m¶t git mÜa, m¶t bãi cát vàng hay m¶t cÖn sóng bin, m¶t bÀu tr©i hay m¶t ting nói mang âm hÜªng cûa vùng quê ta... lúc Çó ta bit r¢ng không có chi ngæn n°i trí nh§ nóng bÕng cûa ta làm hin ra nh»ng hình änh cÛ. Bªi vì thÆt bÃt ng©, Çôi khi chÌ thoáng m¶t "mùi hÜÖng" cÛng Çû khÖi dÆy trong ta bit bao nhiêu k nim quê hÜÖng.

ñÓi v§i tôi th©i tit giá buÓt nh»ng ngày cuÓi Çông, ÇÀu xuân ª California g®i låi trong tôi bit bao Çiu v thành phÓ quê hÜÖng, nÖi Çã nhìn tôi l§n lên, Çã thêu dt trong tôi nh»ng m¶ng äo, Çã Çày tôi t§i chín tÀng ÇÎa ngøc.

Nha Trang, Çó là thành phÓ cûa tình yêu và chia bit, thành phÓ cûa nh»ng mÓi tình mùa hè, cûa nh»ng con sóng bin vô tình, nh»ng con dã tràng trên cát, nh»ng dÃu chân bÎ nÜ§c cuÓn Çi, không Ç låi m¶t vt tích nào nhÜ th trÜ§c Çó nó không h tÒn tåi...

Tôi xin li các bån khi thêm ch» "yêu dÃu" vào sau ch» Nha Trang, bªi vì tôi biét ch» "yêu dÃu" là ch» Çã bÎ ngÜ©i ta dùng quá nhiu Çn mòn nh¤n, ch£ng còn cái nghïa ban ÇÀu cûa nó n»a. Và Çó là nh»ng tØ mà nh»ng ngÜ©i không Üa s¿ giä dÓi rÃt ngåi, rÃt ghét sº døng. ñó là nh»ng tØ ng» Çã bÎ låm døng. Th nhÜng, tôi muÓn kêu gi trä låi cho nh»ng ch» này nghïa ban ÇÀu cûa nó. "Yêu dÃu" là nh»ng ch» ÇËp Çë bÎ ngÜ©i ta xói mòn, Çùa c®t. Nha Trang yêu dÃu, tôi nói v§i tÃt cä tÃm lòng trân trng v m¶t thành phÓ mà tôi Çã l§n lên, ÇÜ®c dåy d, ÇÜ®c nuôi nÃng, ÇÜ®c Çùm bc, ÇÜ®c yêu thÜÖng và bÎ hÃt hûi.

Nhà th© Chính Tòa, Nha Trang
(Photo: Bùi væn Phú)

2/. Tôi là ngÜ©i có hai quê, cha tôi ª trên Thành, mË tôi ª N.H. Nha Trang n¢m ª gi»a. ñÜ©ng Çi lên Thành -Citadelle gÀn, nhÜng ÇÜ©ng tØ Nha Trang Çi N.H. xa hÖn, cách nhau t§i hai ngn Çèo, Çèo Rù Rì và Çèo R TÜ®ng. MË tôi là ngÜ©i Minh HÜÖng. Và N.H. có th nói là thÎ trÃn cûa nh»ng ngÜ©i Minh HÜÖng. Tính chÃt Minh HÜÖng Ãy hin lên rÃt rõ trong nh»ng ngày lÍ låc. Cä m¶t thÎ trÃn chim m¶t khúc ng¡n trên trøc quÓc l¶ M¶t và ÇÜ©ng liên tÌnh 13 này g¥p ngày lÍ l§n ngÜ©i ta thÃy bay r®p tr©i nh»ng lá c© Trung Hoa, ha ho¢n l¡m m§i thÃy m¶t lá c© Vit Nam. Và ngay cä nh»ng ngÜ©i dân sÓng trên con l¶ chính này cÛng là nh»ng ngÜ©i Hoa. Bà dì tôi Çúng là m¶t ngÜ©i Hoa, Hoa m¶t træm phÀn træm, Hoa tØ mái tóc c¡t ng¡n kiu "bôm bê" Çn ging nói, tØ cách sÓng Çn lÓi nghï, tØ lÓi trang trí nhà cºa Çn y phøc... Th nhÜng mË tôi không có chút mäy may Tàu. Trái låi, bà có cái b ngoài cûa m¶t phø n» Tây phÜÖng hÖn là m¶t ngÜ©i Á Çông. ChÌ có y phøc, cách æn uÓng, cách dåy con, s¿ xu xòa và ging nói cûa bà là Vit Nam mà thôi. Bà giÓng m¶t ngÜ©i phø n» Vit nghèo kh° hÖn là m¶t ngÜ©i Hoa giàu có (nh»ng ngÜ©i Hoa trong thÎ trÃn nhÕ này chÌ có ngÜ©i giàu chÙ không có ngÜ©i nghèo).

NhÜng th©i gian tôi ª v§i mË và cha tôi ít hÖn là th©i gian tôi ª v§i chú thim tôi. Trên Thành, Çúng hÖn làng Quanh Thånh, quê hÜÖng cûa cha tôi, tôi còn có nh»ng ông chú, ông bác, bà cô khác. Nh»ng ông chú hin lành, nh»ng ông bác khó tính và nh»ng bà cô kh¡c nghit.

Cô Tám tôi tên HÜÖng, là m¶t ngÜ©i Çàn bà kh¡c nghit. Bà có m¶t hàm ræng rÃt tr¡ng, rÃt nhÕ và rÃt khít. Bà không æn trÀu nhÜ nh»ng ngÜ©i phø n» cùng th©i. Cô tôi có m¶t ngôi nhà l§n næm gian, ÇÀy nh»ng bàn gh, tû, trang th© b¢ng g cÄn xà cØ såch së nhÜ lau nhÜ ly, v§i m¶t vÜ©n cây æn trái r¶ng nhÜ m¶t khu rØng. Bà có hai ngÜ©i con gái nhÜng mi lÀn g¥p tôi bao gi© bà cÛng bäo "mày có muÓn v ª v§i cô không?" Tôi nói v§i bà là tôi không h muÓn v ª v§i bà, và tôi cÛng chÜa h có ÇÎnh sÓng dÜ§i m¶t mái nhà v§i bà. Tåi sao,tôi không bit. M¥ dù cô có hai ngÜ©i con nhÜng tôi có cäm tÜªng nhÜ cô không có chÒng, bªi vì tôi không bao gi© nhìn thÃy bóng ông DÜ®ng tôi, và tôi cÛng ch£ng bao gi© nghe bà nói v chÒng bà. Tôi muÓn bit tåi sao, nhÜng không bao gi© dám hÕi. Cô tôi thÜ©ng nói: "Cô muÓn có m¶t ÇÙa con trai trong nhà cho nó Ãm. Mày có muÓn làm con cûa cô không?" Và tôi nh§ câu trä l©i dÙt khoát cûa tôi lúc Çó là: "Không!" "Tåi sao?" Tôi không bit trä l©i cô tåi sao, nhÜng tôi bit là tôi rÃt không thích cô. Hình änh cûa cô còn trong trí nh§ tôi, Çó là m¶t phø n» nhÕ thó, æn m¥c rÃt såch së gn gàng, da dÈ hÒng hào và "Üa kin tøng". GÀn nhÜ suÓt Ç©i cô là m¶t chui tháng næm lên tòa xuÓng huyn. Hai ngÜ©i con gái cûa cô tôi gi là em, là nh»ng ÇÙa bé xinh ÇËp, dÍ thÜÖng. Sau này l§n lên Çôi khi tình c© g¥p låi hai cô em tôi, hai thiu n» xinh ÇËp, lånh lùng, nhìn tôi nhÜ th nhìn m¶t ngÜ©i xa lå, ÇÓi xº v§i tôi nhÜ nh»ng ngÜ©i lå m¥t.

GÀn nhÜ cä ngôi làng Çó chÌ gÒm toàn nh»ng ngÜ©i trong dòng h nhà tôi. Cái bánh xe nÜ§c trong phim "Chúng tôi muÓn sÓng" do Lê Quÿnh Çóng v§i Mai Trâm và Thu Trung thu¶c nhà tØ ÇÜ©ng phía cha tôi.

Tôi không ª v§i cha mà cÛng không ª v§i mË. Tôi xa gia Çình tØ nhÕ. Tôi ª nhà chú tôi vì cha tôi không muÓn tôi ª nhà quê và vì mË tôi muÓn tôi "phäi Çi hc".

Chú tôi làm vic ª tòa tÌnh Nha Trang, Lúc ÇÀu nhà ª ÇÜ©ng Hoàng TÙ Cänh, sau dn v ÇÜ©ng Yerain. Ông chÌ là m¶t công chÙc thÜ©ng, lÜÖng ba cc ba ÇÒng, còn thim tôi thì vì sÙc khÕe kém, dÜ©ng nhÜ suÓt ngày chÌ quanh quÄn trong nhà lo cho Çàn con. VÆy mà chú thim tôi phäi nuôi thêm m¶t ming æn ngoài m¶t Çàn con Çã gÀn mÜ©i ÇÙa, không m¶t l©i than vãn. Chú thim tôi rÃt thÜÖng tôi, nh»ng ÇÙa con cûa chú thim tôi cÛng yêu tôi nhÜ m¶t ngÜ©i anh ru¶t. NhÜng tôi s§m nhÆn ra mình chÌ là m¶t ÇÙa bé låc loài, m¶t kÈ æn nh© ª ÇÆu, m¶t ming æn gây nhiu khó khæn cho m¶t gia Çình Çông Çúc. Và th Çó mà tôi l§n lên, l§n lên trong m¶t Ç©i sÓng tâm hÒn khÓn kh°, gi»a thành phÓ thÖ m¶ng và ÇËp Çë là Nha Trang.

3/. Nha Trang, thành phÓ cûa bin xanh và cát tr¡ng, cûa rØng dÜÖng, rØng dØa, cûa Hòn ChÒng, cÀu ñá và cûa cÀu Hà Ra, Xóm Bóng, cûa Tháp Bà, cûa LÜÖng SÖn, ñÒng ñ... Nha Trang, thành phÓ Ãy bao gi© cÛng dính ch¥t vào trí nh§ tôi.

Ngôi trÜ©ng tiu hc là thiên ÇÜ©ng cûa tu°i thÖ, nÖi Çã cho tôi nh»ng tình bån trong sáng mà gi© Çây khi hÒi tÜªng låi tôi vÅn còn thÃy Ãm áp cä trái tim. Nh»ng ñoàn Væn, Lê Væn Quyn, Tôn ThÃt LÜu, DÜÖng ñÙc Quäng, TrÀn Lâm Cao và Hà Thúc NhÖn, Duy Næng, TrÀn Ngc Bích, DÜÖng HÒng Ngc, TrÜÖng HÒng SÖn..., nh»ng ngÜ©i bån gái nhÜ Bích Ngô, Bích HÜ©ng, Hoàng ThÎ Ngc Táo, Minh Nguyt..., nh»ng ông anh bà chÎ nhÜ NhÜ Phú, Túy Hoa, Då Khê, NguyÍn H»u Trí..., nh»ng ÇÙa em Hoàng B¡c, Ngc Trúc, Liên Châu, Chút... và cä nh»ng ngÜ©i "yêu" Odette, Båch Mai, Bích, nu tôi ÇÜ®c phép gi nhÜ th. Nh»ng ngÜ©i bån Ãy nay còn sÓng hay Çã cht, gi© Çang có m¥t tåi Çây, nÖi xÙ lå quê ngÜ©i hay vÅn còn ª quê nhà bao gi© g¥p låi hay nh¡c Çn cÛng Çu g®i trong tôi nh»ng tình cäm tÓt ÇËp, m¶t thÙ tình cäm quá trong sáng, quá thÖ ngây, nhÜ th chÌ có trong nh»ng chuyn c° tích hÖn là ngoài Ç©i. Nha Trang, tên gi Çó còn hÖn cä m¶t thành phÓ, Çó là m¶t gia Çình l§n. Gia Çình nào cÛng có khi vui khi buÒn. Nh»ng ÇÙa con nào cÛng có ÇÙa ngoan ÇÙa nghÎch. V§i m¶t sÓ ÇÙa con hoang Çàng, ng nghÎch là tôi thÜ©ng tr¿c sÓng trong s¿ thù ghét cûa mi ngÜ©i, nu nh»ng b»a cÖm gia Çình tôi Çói tình thÜÖng thì chính nh»ng gi© hc làm tôi no nê kin thÙc và tình cäm. Nh»ng ông thÀy, bà giáo cûa tôi là nh»ng khuôn mÅu ÇËp Çë không bao gi© phai trong trí nh§ tôi.

4/. Nha Trang, thành phÓ Çó Çã dåy cho tôi nh»ng bài hc ÇÀu tiên v lòng nhân ái.Ông chú, bà thim tôi là nh»ng ngÜ©i nhân ái nhÜ th. NhÜng tôi giÓng nhÜ m¶t con vÆt bÎ sæn Çu°i vì thiu cha, thiu mË, chui rút vào nh»ng hang Ç¶ng cûa tu°i thÖ. Bãi bin ÇËp nhÃt th gi§i là nÖi tôi tìm Çn vào nh»ng ngày trÓn hc. Núp dÜ§i bóng nh»ng gÓc cây dØa, n¢m gi»a lùm cây trong rØng dÜÖng, hay Än mình trong hÓc Çá Hòn ChÒng, tôi khám phá ra m¶t chui nh»ng hånh phúc và Ç§n Çau, hay nh»ng Ç§n Çau-hånh phúc. Tôi thÃy s¿ cô ÇÖn trong Çám Çông và thÃy cä ni Ãm áp cûa tình ngÜ©i trong s¿ cô Ç¶c. Tôi không phäi là hc sinh giÕi. Tôi càng không phäi là m¶t hc sinh thông minh. Tôi chÌ là ÇÙa bé thÃy thích thÙ gì thì cÓ mà Çi tìm hiu cho ra thÙ Çó. Thuª Çó, tôi không tìm ra ch» nào phù h®p v§i suy nghï cûa tôi, nhÜng gÀn Çây tôi Çc ÇÜ®c t¿a Ç m¶t cuÓn chuyn dÎch mà tôi cho r¢ng rÃt "Çã": tôi là m¶t "con chim Än mình ch© cht".

Tôi vÅn còn nh§ ông thÀy bà cô cûa tôi, nh»ng ngÜ©i dåy tôi cách hiu "nghïa" và nh¡c Çn Nha Trang là nh¡c Çn m¶t thành phÓ v§i lòng bit Ön cûa m¶t ÇÙa con. ThÀy Cung GiÛ Nguyên dåy tôi lòng yêu væn chÜÖng, thÀy ñim dåy tôi lòng yêu màu s¡c, thÀy DÜ«ng dåy tôi hiu nhÜ th nào là âm nhåc... Bin Nha Trang dåy tôi hiu nhÜ th nào là vÈ ÇËp và s¿ hung d» cûa thiên nhiên. Nó cÛng dåy cho tôi s¿ nhÕ bé cûa con ngÜ©i trÜ§c s¿ vï Çåi cûa tr©i ÇÃt. Bin Nha Trang là m¶t cuÓn sách mà tôi së Çc hoài trong suÓt cu¶c Ç©i tôi. ñc tiu thuyt kim hip cûa nhà væn Kim Dung tôi thích nhÃt là câu "ngoài tr©i còn có tr©i", tôi nhìn ra "ngoài bin còn có bin".

5/. Tôi xa Nha Trang Çã lâu. Lâu l¡m. Tôi Çã Çi nhiu nÖi, nhiu thành phÓ, nhiu nÜ§c. Tôi Çã g¥p g« nhiu ngÜ©i. Nh»ng ngÜ©i thông minh, khôn ngoan, ÇËp Çë, giàu có. Nh»ng ngÜ©i nghèo khó, vô gia cÜ, vô ngh nghip. Nh»ng ngÜ©i tha hÜÖng cÀu th¿c. Tôi Çã sÓng v§i h, Çã chia xÈ ni Çau cûa h. Bªi vì tôi cÛng là m¶t thÙ ngÜ©i nhÜ h, nh»ng nån nhân cûa bn hãnh tin, bn æn x°i ª thì. H giàu hay h nghèo, h có chÙc tÜ§c, danh vng hay h chÌ là nh»ng ngÜ©i thÜ©ng dân vô danh... bao gi© tôi cÛng yêu thÜÖng h. Yêu thÜÖng nh»ng con ngÜ©i bÎ Ça Çày và t¶i nghip s¿ hãnh tin cûa cûa nh»ng kÈ sÓ ÇÕ. Yêu thÜÖng s¿ chân thÆt, lòng nhân ái cûa ngÜ©i này và tha thÙ nh»ng dÓi trá, lc lØa cûa ngÜ©i kia. Yêu thÜÖng cä nh»ng lúc h chà Çåp lên ni Çau kh° cûa tôi. CÛng nhÜ tôi Çã tØng yêu thÜÖng nh»ng l¢n roi xé thÎt cûa cha tôi nhiu lÀn giáng xuÓng thân th run rÄy cûa tôi, yêu thÜÖng nh»ng git nÜ§c m¡t cûa mË tôi tØng khóc vì tôi làm mË kh°.

Chính thành phÓ Nha Trang v§i bin khÖi mênh mông cûa nó, rØng dÜÖng xanh ÇÀy gai góc cûa nó... Çã trª låi v§i tôi. Nha Trang ª trong trái tim tôi. Nó nh¡c tôi nhìn ra s¿ phù du và phù phim, nó chÌ cho tôi "ngoài tr©i còn có tr©i", "ngoài bin còn có bin". Tôi tìm Çn bin ª Cali Ç tìm ra bin Nha Trang. Trên chic cÀu b¡c ª Huntington Beach m¶t bu°i tÓi tôi Çã nhìn thÃy bin Nha Trang, nhìn thÃy quê hÜÖng "yêu dÃu".

| Issue 505 | VIET Magazine Home Page | Online Subscription |