ñОNG V€O ñI HC:
VÐT QUA NH NG R€O CN T€I CHÁNH

NGUY•N XUÂN NAM

Trong mÃy næm gÀn Çây, ví dø trong næm næm qua, tiŠn h†c phí tæng theo hܧng chÌ thiên: 46% tåi các trÜ©ng công lÆp và 32% tåi các trÜ©ng tÜ thøc. Theo Çánh giá cûa báo Money, không chÌ nh»ng gia Çình nghèo mà cä nh»ng gia Çình có thu nhÆp tØ 100 ngàn MÏ kim m¶t næm NJu bÎ änh hܪng bªi s¿ tæng giá h†c phí này. GÀn Çây nhÃt, trong niên khóa 1995-2026, h†c phí låi tæng thêm 6.5%. Tình trång gia tæng h†c phí nhÜ trên Çã làm cho sÓ sinh viên ngày càng sút giäm. Trong hai mÜÖi næm qua, k‹ tØ næm 1975, sÓ sinh viên MÏ trong các trÜ©ng Çåi h†c Çã giäm xuÓng 13.5%, còn låi 14 triŒu sinh viên trong toàn quÓc nhÜ hiŒn nay. Tình hình này càng tåo ra cái g†i là tình trång "trÜ©ng h†c Çói sinh viên" (student-hungry schools) trong xã h¶i Hoa Kÿ. Tuy trÜ©ng h†c Çói sinh viên và cÀn sinh viên, nhÜng ch†n ÇÜ®c trÜ©ng tÓt và có Çû tiŠn cho con em theo h†c ÇÜ®c nh»ng trÜ©ng Çó là cä m¶t vÃn NJ v§i nhiŠu ngÜ©i.

Ai cÛng mong mình và con cái mình có cÖ h¶i Ç܆c theo h†c tåi các trÜ©ng Çåi h†c tÜ n°i ti‰ng, th‰ nhÜng chuyŒn Ç©i Çâu có ÇÖn giän nhÜ th‰ bªi muÓn vào các trÜ©ng này phäi có vØa Çi‹m cao vØa có tiŠn nhiŠu vì chi phí h†c hành (cä h†c phí và nh»ng chi phí liên quan khác) rÃt cao. Trong mÃy næm gÀn Çây, ví dø trong næm næm qua, tiŠn h†c phí tæng theo hܧng chÌ thiên: 46% tåi các trÜ©ng công lÆp và 32% tåi các trÜ©ng tÜ thøc. Theo Çánh giá cûa báo Money, không chÌ nh»ng gia Çình nghèo mà cä nh»ng gia Çình có thu nhÆp tØ 100 ngàn MÏ kim m¶t næm NJu bÎ änh hܪng bªi s¿ tæng giá h†c phí này. GÀn Çây nhÃt, trong niên khóa 1995-2026, h†c phí låi tæng thêm 6.5%. Tình trång gia tæng h†c phí nhÜ trên Çã làm cho sÓ sinh viên ngày càng sút giäm. Trong hai mÜÖi næm qua, k‹ tØ næm 1975, sÓ sinh viên MÏ trong các trÜ©ng Çåi h†c Çã giäm xuÓng 13.5%, còn låi 14 triŒu sinh viên trong toàn quÓc nhÜ hiŒn nay. Tình hình này càng tåo ra cái g†i là tình trång "trÜ©ng h†c Çói sinh viên" (student-hungry schools) trong xã h¶i Hoa Kÿ. Tuy trÜ©ng h†c Çói sinh viên và cÀn sinh viên, nhÜng ch†n ÇÜ®c trÜ©ng tÓt và có Çû tiŠn cho con em theo h†c ÇÜ®c nh»ng trÜ©ng Çó là cä m¶t vÃn NJ v§i nhiŠu ngÜ©i. Trong bÓi cänh tiŠn h†c tæng nhÜ th‰, hÀu h‰t dân MÏ k‹ cä nh»ng ngÜ©i ViŒt häi ngoåi cûa mình NJu canh cánh bên lòng n‡i lo: N‰u con cái có th‹ vào ÇÜ®c trÜ©ng l§n làm rång r« tông môn gia Çình, làm sao bÓ mË có th‹ Çäm ÇÜÖng n°i tiŠn h†c phí? Câu hÕi này là m¶t vÃn NJ canh cánh bên lòng cûa Ça sÓ ngÜ©i muÓn cho con cái theo Çu°i m¶t con ÇÜ©ng h†c vÃn thu¶c vào loåi t¶t bÆc cûa Hoa Kÿ.

Có lë nhÆn thÃy nhu cÀu này cûa xã h¶i Hoa Kÿ vào nh»ng næm 2026, các báo chí Hoa Kÿ trong th©i gian qua Çã dành m¶t s¿ quan tâm Çáng k‹ vŠ vÃn NJ này. Trong sÓ này, chúng tôi cÛng Çã tham khäo nhiŠu nguÒn tài liŒu Nj mang ljn cho quš vÎ nh»ng vÃn NJ liên quan ljn chi phí h†c tÆp và m¶t vài l©i "mách nܧc" cûa m¶t sÓ chuyên gia Hoa Kÿ v§i hy v†ng së góp phÀn cùng v§i quš vÎ tìm ki‰m nh»ng con ÇÜ©ng phù h®p nhÃt cho s¿ h†c tÆp cûa con em ViŒt Nam trong xã h¶i Hoa Kÿ.

TH€NH T´CH HC TP XUƒT SC: CˆN BN QUAN TRNG ñ” TIT KIM TI“N HC.
Có nhiŠu con ÇÜ©ng khác nhau Nj dÅn ljn s¿ ti‰t kiŒm trong các chi phí h†c hành, nhÃt là h†c phí, mà chúng tôi së NJ cÆp trong bài này. Trong nh»ng cách khác nhau Çó, thành tích h†c tÆp xuÃt s¡c cÛng là m¶t cách quan tr†ng.

HC NHANH H÷N, RA TRОNG SM H÷N

ThÜ©ng thì phäi mÃt ljn bÓn næm m§i h†c xong Çåi h†c và phäi mÃt hai næm n»a m§i h†c xong bÆc cao h†c. Tuy th‰, hiŒn có m¶t sÓ sinh viên muÓn ti‰t kiŒm b¢ng cách rút ng¡n th©i gian h†c tÆp, ví dø lÃy xong b¢ng cº nhân trong vòng ba næm và chÌ bÕ thêm m¶t næm n»a thay vì hai næm Nj lÃy b¢ng cao h†c. NhÜ vÆy, trong m¶t chiŠu này, nh»ng h†c sinh Çó rút ng¡n ÇÜ®c hai næm h†c tÆp và nhÜ th‰ Çã ti‰t kiŒm ÇÜ®c hàng núi tiŠn h†c, tiŠn æn, tiŠn ª, Çi låi... N‰u t°ng c¶ng sÓ tiŠn nói trên trong hai næm låi, bån së thÃy m¶t con sÓ kh°ng lÒ. Tuy vÆy, viŒc ti‰t kiŒm còn nhìn ª m¶t góc Ƕ khác: Trong hai næm mà bån c¡t ng¡n tØ chÜÖng trình h†c cûa bån, bån có th‹ Çi làm và nhÜ th‰ không chÌ có thêm tiŠn, mà còn có thêm kinh nghiŒm làm viŒc... NhÜ vÆy, trong cái nhìn Ça chiŠu, rút ng¡n th©i gian Çi h†c xuÓng là m¶t s¿ ti‰t kiŒm kép - hai lÀn ti‰t kiŒm.

Th‰ nhÜng làm sao m§i ti‰t kiŒm theo ki‹u này ÇÜ®c?

H†c theo ki‹u vù m¶t cái xong b¢ng Çåi h†c hay cao h†c là chuyŒn không phäi ai cÛng làm ÇÜ®c. MuÓn làm ÇÜ®c chuyŒn này, bån cÀn phäi có nghÎ l¿c và k› luÆt. Theo š ki‰n cûa giáo sÜ cÓ vÃn David Mason cûa trÜ©ng Çåi h†c North Brunswick, New Jersey, thì "ChÌ nh»ng sinh viên có chí hܧng s¿ nghiŒp và mong muÓn bܧc vào l¿c lÜ®ng lao Ƕng nhanh hÖn m§i thành công ÇÜ®c chuyŒn h†c nhanh ra trÜ©ng." NhÜ vÆy, y‰u tÓ ÇÀu tiên Nj thành công là tùy thu¶c vào š chí, quy‰t tâm và mong muÓn cûa sinh viên. HiŒn nay, có ljn 175 trÜ©ng Çåi h†c tåi Hoa Kÿ ÇÜa ra chÜÖng trình lÃy b¢ng cº nhân trong vòng ba næm mà thôi. Ví dø, có 5% sinh viên trong sÓ 2026 sinh viên tåi trÜ©ng Çåi h†c Bentley ª Waltham, Massachussette Çang theo h†c chÜÖng trình ba næm Nj lÃy b¢ng cº nhân nhÜ Çã nói trên. Chi phí h†c tÆp tåi trÜ©ng này ÇÜ®c ܧc tính khoäng 20,640 MÏ kim. ChÜÖng trình ba næm này yêu cÀu sinh viên h†c cä trong mùa hè và ngoåi khóa trong næm h†c thÜ©ng lŒ. M¶t dång ti‰t kiŒm khác nhÜ trÜ©ng Çåi h†c Clark tåi Worcester thu¶c ti‹u bang Massachussette còn có chÜÖng trình miÍn h†c phí cho næm thÙ næm (trÎ giá 18,000 MÏ kim) cho sinh viên næm thÙ nhÃt n‰u sinh viên duy trì ÇÜ®c Çi‹m trung bình (GPA) trên 3.25 trong nh»ng næm Çåi h†c và muÓn ti‰p tøc theo Çu°i chÜÖng trình cao h†c m¶t næm. ñó là nh»ng cách h†c nhanh, ti‰t kiŒm nhiŠu.

Sinh viên trung h†c có th‹ ki‰m nh»ng tín chÌ cho Çåi h†c b¢ng cách xin thi các l§p Advanced Placement (AP). Thi nh»ng môn này, bån phäi mÃt 3 gi© và ÇÜ®c chÃm tØ 1 ljn 5. Bån muÓn tham d¿ các kÿ thi AP nhÜ trên, có th‹ liên låc tåi Educational Testing Service. TiŠn lŒ phí thi là 71 MÏ kim cho m‡i lÀn. TiŠn lŒ phí này có th‹ giäm cho m¶t sÓ sinh viên n‰u các ÇiŠu kiŒn giäm giá ÇÜ®c Çáp Ùng. Bån có th‹ hÕi giáo sÜ cÓ vÃn cûa nhà trÜ©ng Nj bi‰t rõ hÖn. HÀu h‰t các trÜ©ng NJu chÃp nhÆn tín chÌ qua kÿ thi AP nói trên, n‰u sinh viên Çåt Çi‹m tÓi thi‹u là 3 Çi‹m trên 5, tuy vÆy, m¶t sÓ trÜ©ng tÜ chÌ cho tín chÌ n‰u sinh viên Çåt Çi‹m tÓi thi‹u là 4 Çi‹m, b¢ng không së phäi h†c låi môn này. NhÜ vÆy, nh»ng sinh viên muÓn rút ng¡n cÛng có th‹ theo cách thi lÃy tín chÌ m¶t sÓ môn qua chÜÖng trình thi AP nhÜ Çã nói trên.

CHÐ÷NG TRµNH "HY VNG" (HOPE):
HiŒn nay, trên kh¡p Hoa Kÿ có ljn 22 ti‹u bang có nh»ng chÜÖng trình h‡ tr® tài chánh cho sinh viên giÕi cûa ti‹u bang nhà Nj nh»ng sinh viên này ª låi theo h†c các trÜ©ng Çåi h†c thu¶c ti‹u bang nhà. Ví dø nhÜ tåi ti‹u bang Georgia, ti‹u bang này có chÜÖng trình mang tên là HY VNG (HOPE - Helping Outstanding Pupils Educationally). ChÜÖng trình này do ngành x° sÓ cûa ti‹u bang tài tr® và hàng næm phân phÓi 90 triŒu MÏ kim cho 55 ngàn sinh viên cho ti‹u bang này. BÃt cÙ sinh viên nào có tÓi thi‹u là Çi‹m B khi ª bÆc trung h†c và mÙc thu nhÆp cûa cä gia Çình dܧi 100 ngàn MÏ kim NJu h¶i Çû ÇiŠu kiŒn Nj nhÆn tài tr® tØ chÜÖng trình HOPE này, gÒm tiŠn sách vª 100 MÏ kim cho m‡i quš và khÕi phäi Çóng bÃt kÿ h†c phí nào trong sÓ 34 trÜ©ng Çåi h†c công cûa ti‹u bang.

N‰u sinh viên ch†n theo Çåi h†c tÜ trong ti‹u bang, sinh viên ÇÜ®c cÃp 2026 MÏ kim m¶t næm tØ chÜÖng trình HOPE và tØ chÜÖng trình Georgia Tuition Equalization Grant. H†c b°ng này ÇÜ®c gia hån hàng næm n‰u sinh viên duy trì ÇÜ®c Çi‹m trung bình là B và gia Çình có thu nhÆp dܧi 100 ngàn MÏ kim m¶t næm.

N‰u quš bån muÓn bi‰t con cái cûa quš bån có h®p lŒ cho các chÜÖng trình nhÜ th‰ không, hãy g†i Ban Giáo Døc Cao CÃp (Department of Higher Education) cûa ti‹u bang mà bån Çang cÜ ngø Nj hi‹u rõ hÖn.

NGH THUT "MC C" TI“N HC.
NhiŠu sinh viên và gia Çình Çã có nhiŠu kinh nghiŒm trong nghŒ thuÆt "m¥c cä" tiŠn h†c mà trong bài này chúng tôi xin phép k‹ låi m¶t vài câu chuyŒn Nj làm ví dø.

Cä hai trÜ©ng Çåi h†c n°i ti‰ng Brown và Harvard Çã NJ nghÎ cÃp cho cô Shannon May (18 tu°i, tåi Phoenix) khoän tài tr® lên ljn 22,000 MÏ kim trong m‡i næm h†c. Trong lúc chi phí h†c tÆp hàng næm tåi hai trÜ©ng Çåi h†c nói trên vào khoäng 30,000 MÏ kim, nhÜ vÆy gia Çình cûa cô ta chÌ lo m‡i næm 8,000 Çô la là cô ta có th‹ vào h†c bÃt kÿ trÜ©ng nào trong hai trÜ©ng n°i ti‰ng trên Çây. Tܪng nhÜ th‰ là may cho cô ta l¡m rÒi, nhÜng không, Shannon May låi fax cho hai trÜ©ng nói trên các NJ nghÎ tr® cÃp nhiŠu hÖn tØ chín trÜ©ng Çåi h†c khác Nj hai trÜ©ng này tham khäo. CuÓi cùng, trÜ©ng Çåi h†c Brown ti‰p tøc tæng thêm cho cô ta 4,000 MÏ kim n»a trong NJ nghÎ tài tr® và trÜ©ng Çåi h†c Harvard låi ti‰p tøc tæng cho cô ta thêm 2 nghìn tiŠn tài tr® n»a. NhÜ th‰, cô chÌ phäi tÓn có 4 ngàn MÏ kim Nj h†c trÜ©ng Brown và chÌ tÓn 6 ngàn MÏ kim Nj h†c trÜ©ng Harvard. Quä là m¶t s¿ chào m©i thÆt Ç¥c biŒt mà hai trÜ©ng Çåi h†c n°i ti‰ng nói trên dành cho Shannon May.

Vì sao låi có chuyŒn "trä giá" thÆt ngoån møc nhÜ th‰?

Tim Christensen - phát ngôn viên cûa National Association of Student Financial Aid Administrators - Çã nói m¶t câu thÆt chí lš: "Bån cÀn m¶t ÇiŠu gì Çó Nj m¥c cä v§i các trÜ©ng." ñiŠu gì Çó là ÇiŠu gì? Theo Shannon May, ÇiŠu gì Çó là k‰t quä h†c tÆp quá tuyŒt v©i cûa cô ta và hoàn cänh khó khæn vŠ tài chánh cûa gia Çình cô ta.

NhÜ chúng ta NJu bi‰t, các trÜ©ng Çåi h†c n°i ti‰ng cÀn có nh»ng h†c sinh Üu tú theo h†c và Çó cÛng là lš do mà các trÜ©ng s¤n lòng ti‰p tøc thÜÖng thäo, m¥c cä ti‰p tøc tiŠn h†c v§i sinh viên dù r¢ng h† Çã quy‰t ÇÎnh mÙc tài tr® cho sinh viên rÒi. H† không muÓn mÃt nh»ng sinh viên giÕi. Chúng ta thÜ©ng thÃy các trÜ©ng ÇÜa ra con sÓ tiŠn h†c trên các giÃy t© công khai mà ngÜ©i MÏ g†i là sticker price. Th‰ nhÜng, thông thÜ©ng, các trÜ©ng chÌ mong thu ÇÜ®c m¶t nºa giá tiŠn trên sticker price tØ sinh viên và gia Çình sinh viên mà thôi. M¶t nºa sÓ còn låi ÇÜ®c xem là tài tr® mà nhà trÜ©ng có th‹ trao låi cho sinh viên qua các hình thÙc nhÜ n®, h†c b°ng, tiŠn trä work study (làm viŒc trong trÜ©ng cûa sinh viên)...

ñ‹ Çåt ÇÜ®c nhiŠu tài tr® qua "nghŒ thuÆt m¥c cä", sinh viên thÜ©ng phäi cho nhà trÜ©ng thÃy r¢ng h† Çã ÇÎnh giá thÃp, không Çúng thành tích h†c tÆp cûa sinh viên Çang xin vào trÜ©ng h†c và cÛng Çánh giá không Çúng cä nhu cÀu cûa gia Çình sinh viên. Trong lúc "m¥c cä" v§i hai trÜ©ng Brown và Harvard, Shannon May dùng m¶t lúc cä "hai chiêu" trên. Thoåt tiên, cä hai trÜ©ng yêu cÀu bÓ mË cûa Shannon May là James và Carol nên bÕ ra 8 ngàn Nj cho cô ta theo h†c, th‰ nhÜng sau nh»ng Çòn m¥c cä cûa Shannon và gia Çình, cä hai trÜ©ng NJu có nh»ng bܧc "nhÜ®ng b¶" nhÜ Brown NJ nghÎ 2,000 MÏ kim và Harvard NJ nghÎ 1,800 MÏ kim tiŠn tr® cÃp cho viŒc làm viŒc trong trÜ©ng. "VÛ khí" quan tr†ng thÙ nhÃt cûa Shannon May là Çi‹m trung bình (GPA) cûa cô vào hång A+. Cô Çåt ljn 4.59 Çi‹m trung bình GPA cûa cô khi tÓt nghiŒp trung h†c. Cô có Çi‹m trung bình trên 4.0 là vì cô lÃy Çi‹m A trong các môn h†c trong các l§p danh d¿. Ÿ các l§p danh d¿, khi Çåt Çi‹m A, các bån có 5 Çi‹m thay vì 4 nhÜ ª các l§p khác.

"VÛ khí" quan tr†ng thÙ hai là hoàn cänh gia Çình. Cô cho trÜ©ng bi‰t r¢ng gia Çình cûa cô có nh»ng khó khæn tài chánh n¥ng nŠ vì chÎ cûa Shannon cÛng Çang theo h†c Çåi h†c, mË phäi ª nhà thÜ©ng xuyên Nj chæm sóc ngÜ©i em gái tÆt nguyŠn và trong lúc Çó chÌ có m¶t ngÜ©i bÓ Çi làm v§i ÇÒng lÜÖng 60 ngàn m¶t næm.

Hai "vÛ khí" này giúp cô thÜÖng thäo v§i hai trÜ©ng trên m¶t cách thành công.

NhÜ bån bi‰t, tuy Harvard yêu cÀu cô ta nhiŠu hÖn Brown 2 ngàn trong tiŠn h†c, Shannon May vÅn ch†n Çåi h†c Harvard Nj theo h†c vì cô ta muÓn theo h†c cä hai môn y khoa và chính quyŠn Nj sau này theo Çu°i ngành cÓ vÃn y khoa ngoåi giao. Чc v†ng này cûa cô chÌ có trÜ©ng Harvard có mà thôi.

Chúng tôi còn m¶t vài ví dø khác Nj minh h†a thêm vŠ nghŒ thuÆt "m¥c cä" tiŠn h†c, th‰ nhÜng gi§i hån cûa trang báo nên xin Nj dành vào m¶t dÎp khác.

ñI HC CNG ñ—NG: CON ñОNG TIT KIM.
Ai cÛng bi‰t r¢ng, Çåi h†c c¶ng ÇÒng lÃy giá h†c phí (tØ 200 MÏ kim ljn 2026 MÏ kim) thÃp hÖn nhiŠu so v§i các Çåi h†c khác (có khi cao ljn 25,800 MÏ kim). Do vÆy, n‰u sinh viên ch†n Çi qua con ÇÜ©ng Çåi h†c c¶ng ÇÒng trong m¶t hai næm ÇÀu (rÒi sau Çó chuy‹n qua Çåi h†c cho hai næm cuÓi) së ti‰t kiŒm ÇÜ®c m¶t cách Çáng k‹.

Theo truyŠn thÓng, Çåi h†c c¶ng ÇÒng thÜ©ng dành cho nh»ng sinh viên l§n tu°i bÎ dang dª h†c hành hay nh»ng sinh viên mà th©i trung h†c không mÃy chæm chÌ l¡m. Tuy th‰, ngày càng có nhiŠu sinh viên ch†n ngä này - qua Çåi h†c c¶ng ÇÒng- Nj lÃy b¢ng cº nhân v§i møc Çích hån ch‰ tÓn kém hay ti‰t kiŒm tiŠn h†c nhiŠu hÖn.

Theo giáo sÜ cÓ vÃn Harriet Gershman cûa trÜ©ng Çåi h†c tåi Evanston, ti‹u bang Illinois thì: "Các bån trÈ nên ch†n trÜ©ng Çåi h†c bÓn næm mà các bån d¿ tính sau Çó së theo h†c và lÃy b¢ng cº nhân trܧc khi ch†n trÜ©ng Çåi h†c c¶ng ÇÒng Nj theo h†c. B¢ng cách này, h† bi‰t trܧc môn nào Nj h† cÀn phäi lÃy Nj có th‹ chuy‹n qua các trÜ©ng Çåi h†c bÓn næm khi h† lên næm thÙ ba Çåi h†c." N‰u không bi‰t trܧc môn nào së ÇÜ®c chuy‹n Çi sang trÜ©ng Çåi h†c bÓn næm, nhiŠu khi chúng ta låi h†c m¶t sÓ môn ch£ng ÇÜ®c chuy‹n Çi Çâu h‰t và nhÜ th‰ låi tÓn thêm th©i gian, không ti‰t kiŒm ÇÜ®c gì mà låi tÓn thêm tiŠn vÆy.

NhÜ vÆy, con ÇÜ©ng qua Çåi h†c c¶ng ÇÒng trong giai Çoån ÇÀu cÛng là m¶t cách ti‰t kiŒm Çáng k‹ tiŠn h†c Çåi h†c. NhiŠu bác sï, kÏ sÜ, luÆt sÜ ViŒt Nam chúng ta cÛng träi qua con ÇÜ©ng hai næm ÇÀu tåi các trÜ©ng Çåi h†c c¶ng ÇÒng.

Tuy vÆy, viŒc ch†n theo con ÇÜ©ng Çåi h†c c¶ng ÇÒng cÛng cÀn phäi thÆn tr†ng. NhiŠu trÜ©ng Çåi h†c tÜ thøc hiŒn nay tính tiŠn theo h†c kÿ chÙ không phäi theo tín chÌ (charge per semester, not per credit). Do vÆy, sinh viên chÌ có m¶t cách Nj ti‰t kiŒm tiŠn h†c phí là phäi tích lÛy sÓ tín chÌ sao cho Çû Nj c¡t h£n m¶t h†c kÿ, b¢ng không sinh viên cÛng ch£ng ti‰t kiŒm ÇÜ®c gì n‰u chÌ lÃy ÇÜ®c dæm ba tín chÌ tåi các trÜ©ng Çåi h†c c¶ng ÇÒng. Riêng ÇÓi v§i hÀu h‰t các trÜ©ng công lÆp cûa ti‹u bang, hÀu h‰t theo ch‰ Ƕ tín chÌ và nhÜ th‰ m‡i l§p mà bån Çã lÃy tåi Çåi h†c c¶ng ÇÒng có th‹ ti‰t kiŒm cho bån tØ 450 cho ljn 600 MÏ kim.

NH NG VIC L€M VI ñ—NG LÐ÷NG HU H¸ TRONG TRОNG
HiŒn nay, m¶t sÓ trÜ©ng có chÜÖng trình tuy‹n døng sinh viên Çang theo h†c tåi trÜ©ng làm viŒc trong trÜ©ng, h£n nhiên Çó là nh»ng viŒc có trä lÜÖng và thÆm chí có trä lÜÖng hÆu hï n»a là khác. Ví dø nhÜ tåi trÜ©ng Çåi h†c Susquehanna tåi Selinsgrove, ti‹u bang Pensylvania, 4 sinh viên Çã ki‰m ÇÜ®c viŒc làm trong trÜ©ng nhÜ t° chÙc thÜ khÓ nhà trÜ©ng. Nh»ng sinh viên này làm 10 gi© m¶t tuÀn và ÇÜ®c trä m¶t næm là 7,500 MÏ kim. Chi phí h†c tåi trÜ©ng này vào khoäng 20,800 MÏ kim m¶t næm và nhÜ th‰ b¢ng viŒc làm 10 gi© m¶t tuÀn, nh»ng sinh viên này c¡t giäm 1/3 chi phí h†c tÆp cûa h† hàng næm. Quä là m¶t s¿ c¡t giäm không nhÕ. M¶t sÓ trÜ©ng còn trä khá hÆu hï cho sinh viên Çang làm các viŒc nhÜ tr® lš quän lš cÜ xá, chû tÎch H¶i Sinh Viên, hay biên tÆp viên báo cûa trÜ©ng... Ví dø tåi trÜ©ng Çåi h†c Ashland ª ti‹u bang Ohio, nh»ng sinh viên tr® lš quän lš cÜ xá sinh viên ÇÜ®c miÍn tiŠn ª trÎ giá vào khoän 4,700 MÏ kim. ñây là m¶t khoän tiŠn khá l§n bªi t°ng chi phí h†c tÆp (k‹ cä æn ª) trong m¶t næm cûa m‡i sinh viên tåi trÜ©ng này vào khoän 16,360 MÏ kim.

Bån muÓn tìm viŒc làm ngay trong trÜ©ng h†c cûa bån, bån có th‹ tham khäo thêm cuÓn College Checkmate: Innovative Tuition Plans That make You a Winner v§i giá 7 MÏ kim.

Ngày càng có nhiŠu sinh viên tìm ÇÜ®c viŒc làm ngay trong trÜ©ng, bån có th‹ liên låc ngay trÜ©ng h†c cûa bån Nj tìm nh»ng cÖ h¶i nhÜ th‰.

TµM TRОNG HC BO ñM "GIÁ C" ˜N ñNH
HiŒn nay, ngày càng có nhiŠu trÜ©ng theo chính sách "dø nai" m¶t cách khá Nju nhÜ cho nh»ng h†c sinh næm thÙ nhÃt nhiŠu "món h©i" nhÜ tiŠn h†c phí thÆt thÃp mà h†c sinh không th‹ nào có ÇÜ®c trong nh»ng næm h†c sau, nhÜ cho sinh viên nhiŠu khoän không phäi trä tiŠn nhÜng các næm sau Çó nh»ng khoän này bi‰n mÃt và thay vào Çó là nh»ng khoän tiŠn n® (loan) mà sinh viên phäi trä låi sau khi ra trÜ©ng. Tình trång "dø nai" m¶t cách Nju cáng này cÓt Nj "câu Ƕ" h†c sinh trong næm ÇÀu Nj sau Çó sinh viên "dính" luôn v§i trÜ©ng Çã gây cho sinh viên nhiŠu vÃn NJ phÙc tåp. Ví dø nhÜ sinh viên 19 tu°i Jennifer Mosher ÇÜ®c Çåi h†c Michigan State University cho tr® cÃp tài chính là 2,700 MÏ kim trong næm ÇÀu, nhÜng sau Çó Çã giäm xuÓng còn 500 MÏ kim cho næm thÙ hai. Trong lúc m¶t sÓ trÜ©ng khác låi bäo Çäm cho sinh viên sÓ tiŠn tài tr® cÓ ÇÎnh trong 4 næm. Ví dø, em gái cûa Jennifer Mosher nói trên là Susan (18tu°i) låi ÇÜ®c trÜ©ng MIT (Massachusetts Institute of Technology) hÙa cÃp tài tr® ljn mÙc 22 ngàn m¶t næm trong suÓt 4 næm trØ phi tình trång tài chánh cûa gia Çình thay Ç°i. ñÜ®c bi‰t bÓ cûa hai sinh viên nói trên là Mike là m¶t cÓ vÃn vŠ chÃt lÜ®ng Çang làm cho ngành không quân và mË cûa hai sinh viên trên là Elizabeth, m¶t chuyên gia phân tích tài chánh và sÓ thu nhÆp cûa hai ngÜ©i là 83,000 MÏ kim và hiŒn còn có hai con nhÕ khác Çang ª nhà.

Chính vì muÓn có k‰ hoåch chi tiêu tài chánh °n ÇÎnh cho viŒc h†c tÆp, tránh tình trång phäi bÎ thay Ç°i nhiŠu và bÃt l®i, ngày càng có nhiŠu sinh viên ch†n theo h†c tåi các trÜ©ng h†c mà nh»ng trÜ©ng Çó hÙa hËn là không tæng giá quá Çáng, nhÜ Michigan State và Çåi h†c Rice hÙa së không tæng giá nhiŠu hÖn mÙc tæng cûa chÌ sÓ consumer price index cûa Hoa Kÿ, hiŒn vào khoäng 3.2% trong m¶t næm. ñåi h†c Marquette Çã hÙa chÌ gi» mÙc tæng là 6% m¶t næm trong bÓn næm t§i. ñåi h†c Morehead tåi Kentucky Çã hÙa gi» nguyên giá n¶i trú cho 4 næm t§i. ñåi h†c Indiana hÙa r¢ng dù cho bÃt cÙ lš do gì (nhÜ không Çæng kš ÇÜ®c l§p h†c vì quá nhiŠu sinh viên Çæng kš) mà sinh viên (Çã xác ÇÎnh ngành h†c ngay næm thÙ nhÃt) không tìm ÇÜ®c l§p h†c Nj ra trÜ©ng, sinh viên Çó së ÇÜ®c h†c næm thÙ 5 không phäi tÓn tiŠn h†c phí.

Chính viŒc ch†n nh»ng trÜ©ng có l©i hÙa gi» mÙc h†c phí °n ÇÎnh nhÜ th‰ giúp sinh viên tính toán chi phí dÍ dàng hÖn và không phäi chÎu trÆn vì cänh "phóng lao rÒi phäi theo lao" hay cänh "l« leo lên lÜng c†p thì phäi c«i"...

TµNH HµNH CHUNG: THT KH¹ TµM CÁC LP HC C„N THIT
Theo các cu¶c thæm dò ÇÓi v§i sinh viên, trong sÓ 5 sinh viên ÇÜ®c hÕi š ki‰n, có hai sinh viên cho r¢ng h† Çã g¥p khó khæn trong viŒc tìm ra các l§p chuyên môn cÀn thi‰t Nj h†c ra trÜ©ng ª nh»ng th©i Çi‹m nhÜ d¿ ÇÎnh. M¶t nºa sÓ sinh viên cho bi‰t h† s® không ra trÜ©ng ÇÜ®c Çúng lúc cÀn thi‰t. Tình hình này xäy ra ª các trÜ©ng công lÆp hÖn là ª các trÜ©ng tÜ thøc, v§i t› lŒ hiŒn nay là gÃp Çôi.

HÆu quä cûa s¿ khó khæn tìm l§p h†c Nj ra trÜ©ng sau bÓn næm hay s§m hÖn có th‹ dÅn ljn tình trång sinh viên phäi h†c ljn 5 næm m§i lÃy ÇÜ®c b¢ng cº nhân. Do vÆy, chúng ta cÛng cÀn thi‰t hÕi ban ghi danh vŠ các sÓ liŒu sinh viên ra trÜ©ng nhÜ: Có bao nhiêu phÀn træm sinh viên ra trÜ©ng trong bÓn næm? Bao nhiêu phÀn træm sinh viên ra trÜ©ng trong th©i hån 5 næm? Nhà trÜ©ng có d¿ ÇÎnh c¡t giäm l§p trong th©i gian t§i không? Tình trång các l§p hiŒn nay có quá Çông? N‰u có ljn 20% sÓ sinh viên ra trÜ©ng trong 5 næm, bån hãy có k‰ hoåch s§m Nj ÇÓi phó v§i tình trång này, kÈo sau này không kÎp n»a. M¶t trong nh»ng k‰ hoåch là xem xét liŒu có nên theo h†c tåi trÜ©ng khác không n‰u h† bäo Çäm sinh viên có Çû l§p h†c cÀn thi‰t n‰u muÓn ra trÜ©ng trong 4 næm. HiŒn nay m¶t sÓ trÜ©ng nhÜ DePauw tåi ti‹u bang Indiana bäo Çäm sinh viên có Çû l§p h†c Nj ra trÜ©ng trong bÓn næm, b¢ng không trÜ©ng này së cho bån næm thÙ næm h†c... miÍn phí.

Trong š hܧng c¡t giäm chi phí h†c hành, chuyŒn ra trÜ©ng trÍ, phäi h†c thêm cä næm là m¶t vÃn NJ quan tr†ng mà chúng ta không th‹ không tính ljn.

SINH VIÊN NI TRÚ HC T–T H÷N V€ D• KIM VIC H÷N
NhiŠu gia Çình ngÜ©i ViŒt mình có tâm trång muÓn con h†c trÜ©ng gÀn và ª tåi gia Çình hÖn là h†c trÜ©ng xa và ª n¶i trú. Th‰ nhÜng, suy nghï Çó cÛng cÀn phäi xem låi khi nh»ng phát hiŒn gÀn Çây cho thÃy r¢ng sinh viên ª n¶i trú thÜ©ng h†c tÓt hÖn và dÍ ki‰m viŒc làm hÖn.

Theo thæm dò cûa báo Money, sinh viên sÓng n¶i trú thÜ©ng cäm thÃy thÕa mãn v§i các m¥t khác nhau cûa nhà trÜ©ng hÖn là nh»ng sinh viên không sÓng n¶i trú. Sinh viên n¶i trú còn cho bi‰t là h† có cäm giác chuÄn bÎ cho Ç©i sÓng sau khi ra trÜ©ng tÓt hÖn là sinh viên không sÓng n¶i trú.

Lš do ÇÜ®c nói ljn nhiŠu là sinh viên n¶i trú thÜ©ng có nhiŠu dÎp chia xÈ nh»ng thông tin v§i nhau vŠ chuyŒn h†c, chuyŒn ki‰m viŒc làm và cä chuyŒn h†c cao h†c... Sinh viên n¶i trú cÛng có nhiŠu cÖ h¶i hÖn Nj làm quen v§i n‰p sÓng và làm viŒc trong bÓi cänh tÆp th‹.

N‰u sinh viên có š ÇÎnh sÓng n¶i trú hãy s§m hÕi xem có còn phòng không, thº ljn tham quan vào m¶t vài ngày trong tuÀn Nj xem mình có phù h®p v§i cu¶c sÓng nhÜ th‰ không và n‰u bån muÓn sÓng v§i nh»ng sinh viên có cùng ngành chuyên môn, bån cÛng s§m hÕi ban quän lš n¶i trú bªi có m¶t sÓ n¶i trú có s¡p x‰p cho nh»ng ngÜ©i có cùng sª thích sÓng v§i nhau...

ñÓi v§i nh»ng sinh viên chÜa tØng sÓng xa nhà, viŒc ch†n n¶i trú và làm quen v§i cu¶c sÓng n¶i trú là m¶t ÇiŠu cÀn thi‰t Nj tránh nh»ng khûng hoäng vŠ tâm lš trong th©i gian ti‰p cÆn n¶i trú mà ÇiŠu này së änh hܪng n¥ng nŠ ljn k‰t quä h†c tÆp cûa sinh viên.

"H GIÁ" CHO NGОI TH­ HAI C¨NG GIA ñµNH
Tuy chuyŒn này không Çáng k‹ là m¶t chÜÖng trình ti‰t kiŒm gì, th‰ nhÜng có khi nó cÛng ti‰t kiŒm cho quš bån khá nhiŠu n‰u quš bån rÖi vào nh»ng trÜ©ng h®p nhÜ th‰. ñó là tình trång nhiŠu anh chÎ em h†c chung m¶t trÜ©ng thì có th‹ së ÇÜ®c giäm giá.

Khi còn Çi h†c, tôi bi‰t ÇÜ®c có nhiŠu trÜ©ng h®p mà anh chÎ em ru¶t h†c chung m¶t trÜ©ng Çåi h†c. HiŒn có ljn 75 trÜ©ng Çåi h†c có chÜÖng trình giäm tiŠn h†c cho ngÜ©i thÙ hai trª vŠ sau ghi danh h†c chung m¶t trÜ©ng. Ví dø nhÜ trÜ©ng Çåi h†c George Washington tåi quÆn Colombia c¡t giäm h†c phí xuÓng m¶t nºa cho anh chÎ em ru¶t h†c chung trÜ©ng cùng m¶t næm h†c. Chi phí h†c tÆp tåi trÜ©ng này m¶t næm vào khoän 18,200 MÏ kim m¶t næm. ñó là m¶t khoän ti‰t kiŒm không nhÕ tí nào.

Không phäi chÌ có trÜ©ng công mà cä trÜ©ng tÜ thøc nhÜ trÜ©ng Çåi h†c Franklin tåi Indiana cÛng có chÜÖng trình này cho sinh viên.

Tuy chÜÖng trình này không Çòi hÕi m¶t n° l¿c gì nÖi sinh viên, nhÜng nhiŠu khi chÜÖng trình này giúp cho bån và gia Çình bån c¡t giäm nhiŠu chi phí h†c hành mà bån không bi‰t.

LžI CU–I:
ChÌ m§i Çi‹m qua m¶t cách khái quát, chúng ta Çã thÃy có khá nhiŠu con ÇÜ©ng khác nhau mà qua Çó sinh viên có th‹ c¡t giäm tiŠn h†c phí và chi phí h†c tÆp cûa mình. T¿u trung, có m¶t vài nguyên t¡c ÇÜ®c rút ra:

ThÙ nhÃt, n‰u sinh viên h†c càng giÕi, thÆt xuÃt s¡c, sinh viên càng có nhiŠu cÖ h¶i Nj hܪng nhiŠu chÜÖng trình h†c b°ng và c¡t giäm h†c phí mà nh»ng sinh viên trung bình không có ÇÜ®c.

ThÙ hai, nhiŠu trÜ©ng có nhiŠu chÜÖng trình khác nhau mà sinh viên không th‹ nào bi‰t h‰t. Do vÆy, hãy tham khäo các giáo sÜ cÓ vÃn nhà trÜ©ng m¶t cách cø th‹ và ÇÀy Çû Nj có th‹ tìm ÇÜ®c nh»ng chÜÖng trình c¡t giäm h†c phí m¶t cách phù h®p.

ThÙ ba, h†c phí mà chúng ta thÃy trên báo hay trong catalogue cûa nhà trÜ©ng không phäi là con sÓ ch‰t không thay Ç°i ÇÜ®c mà là nh»ng con sÓ hoàn toàn có th‹ thay Ç°i qua tØng trÜ©ng h®p cûa sinh viên.

ThÙ tÜ, bån cÛng nên nh§ r¢ng do tiŠn h†c phí ngày càng gia tæng, sÓ h†c sinh ngày càng giäm, do vÆy, hãy nh§ r¢ng không chÌ bån cÀn nhà trÜ©ng mà nhà trÜ©ng cÛng cÀn ljn bån. TØ suy nghï này, hãy thÜÖng thäo thÆt kÏ v§i nhà trÜ©ng Nj tìm m¶t "cái giá" phù h®p nhÃt cho mình.

Chúc bån thành công nhân dÎp næm m§i này.