Vit Nam, vào Ç©i nhà Lê có ông NguyÍn ñÙc Huyên, ngÜ©i làng Tä Ao, huyn Nghi Xuân, tÌnh Hà Tïnh Çã qua Tàu hc phép Phong Thûy, khi v Çã trª thành m¶t thÀy ÇÎa l n°i ting v chn ÇÃt, tìm hܧng tÀm long måch, giúp cho nhiu ngÜ©i, nhiu dòng h nên vÜÖng tܧng, s¿ nghip. Sau ông NguyÍn ñÙc Huyên (Tä Ao) có ông Hòa Chính cÛng Çi hc Phong Thûy ª Tàu v...
NgÜ©i ta dùng phép Phong Thûy Ç chn ÇÃt, chn hܧng khi thit lÆp thành quách, Çn Çài, chùa, Çình, nhà cºa và mÒ mä... møc Çích Çem låi s¿ thÎnh vÜ®ng, an vui và trùng cºu, tránh ÇÜ®c nh»ng Çiu xÃu xa và bÃt hånh...
M¶t trong nh»ng nguÒn gÓc cûa khoa Phong Thûy là ngành bói toán (L BÓc) Trung Hoa. NgÜ©i Trung Hoa xÜa thÜ©ng cæn cÙ vào các "Çim báo" Ç quyt ÇÎnh v ch»a trÎ bnh tÆt, v t lÍ và chuÄn bÎ chin tranh; h cÛng dùng vic bói toán vào vic sæn b¡n, nông vø và ngÜ vø cÛng nhÜ Ç xác ÇÎnh th©i gian thuÆn l®i và nÖi chÓn thích h®p cho m¶t công vic gì. Khoa Phong Thûy chÎu änh hܪng cûa Chiêm tinh là khoa tính toán tác Ƕng cûa các thiên th trong vÛ trø lên ÇÎa cÀu và con ngÜ©i.
Vic bói toán và cúng t cÛng không phäi là cái m§i lå ÇÓi v§i các xã h¶i phÜÖng Tây. ThÆt vÆy, ngày xÜa ngÜ©i Hy Låp và La Mã cÛng Çã xác ÇÎnh vÎ trí các thành phÓ và cung Çin b¢ng bói toán, b¢ng s¿ linh Ùng cûa các vÎ thÀn mà h cúng t. H khám xét lá gan cûa các con vÆt ÇÜ®c chæn thä trên m¶t vùng ÇÃt Ç quyt ÇÎnh s¿ thuÆn l®i hay không cûa vùng ÇÃt Çó (khám gan súc vÆt Ç xem nó có sÙc khÕe không). H cÛng sº døng các nhà chiêm tinh Ç Çoán ch¡c r¢ng vÎ trí cûa m¶t Çô thÎ Çã xây cÃt Çúng v§i hܧng cûa vÛ trø. Các nhà quan sát và Çô thÎ hc Çã nhÆn thÃy: hÀu ht các thành phÓ cûa Trung Hoa và các Çô thÎ Tây phÜÖng thÜ©ng ÇÜ®c thit k dc theo trøc B¡c-Nam cûa ÇÎa cÀu... NhÜ th, phäi chæng Çã có s¿ g¥p g« ñông Tây trên bình din phong thûy.
PHONG THÑY L Gµ?
NgÜ©i Vit thÜ©ng hiu phong thûy nhÜ m¶t phÜÖng thuÆt huyn bí cûa các "thÀy ÇÎa l" chuyên môn Çi tìm ÇÃt, chn hܧng cho ngÜ©i ta làm nhà, chôn cÃt Ç ÇÜ®c "phát" nghïa là ÇÜ®c hÜÖng thÎnh, vinh quang trong tÜÖng lai cûa giòng h...
Nói v phong thûy hay ÇÎa l, nhiu ngÜ©i Çã liên tܪng ngay Çn các th ÇÃt ÇÜ®c ghi trong sách Tàu nhÜ: th "løc long tranh châu", "phÜ®ng hoàng Äm thûy", "tê ngÜu vng nguyt", th "h° trøc quÀn dÜÖng", "quÀn tiên h¶i Äm", th "long chÀu h° phøc" v.v... Ngoài ra ngÜ©i ta còn bàn Çn vÃn Ç "long måch" nhÜ là m¶t yu tÓ h trng cûa các th ÇÃt nói trên.
Khái nim v phong thûy tØ lâu cÛng Çã ÇÜ®c các nhà nghiên cÙu Âu MÏ Ç¥t thành Ç tài khäo sát. NgÜ©i Tây phÜÖng Çã dùng ch» "GEOMANCY" Ç gi khoa phong thûy cûa Trung Hoa. Theo Stephen Skinner trong cuÓn "The Living Earth Manual of Feng-Shui, Chinese Geomancy" thì gi "Feng Shui" (Phong Thûy) b¢ng tØ "Geomancy" không ÇÜ®c Çúng l¡m vì "Geomancy" là ting chÌ m¶t hình thÙc bói toán cûa RÆp Çã lan tràn t§i phía b¡c Âu Châu và phía Nam Phi Châu tØ thiên niên k thÙ nhÃt. (SÇd, tr. xi)
"Geomancy" ÇÜ®c ÇÎnh nghïa nhÜ là ngh thuÆt Çoán ÇÎnh tÜÖng lai tÓt hay xÃu tØ nh»ng hình tÜ®ng ÇÜ®c g®i ra bªi các Çim hay các ÇÜ©ng ta låc trên m¥t ÇÃt theo ngÅu nhiên, và phong thûy là phÜÖng luÆt Ç ÇÎnh vÎ trí các long måch cûa næng lÜ®ng trong ÇÃt và xem xét tÜÖng quan tác Ƕng cûa chúng v§i con ngÜ©i hiu nhÜ là m¶t thành phÀn cûa môi trÜ©ng tinh vi Ãy.
NgÜ©i Trung Hoa thÜ©ng quan nim r¢ng s¿ thành công hay thÃt båi không hoàn toàn tùy thu¶c vào hành vi cûa con ngÜ©i, mà phÀn l§n là tùy vào s¿ tác Ƕng cûa các næng l¿c huyn bí tØ các sÙc månh cûa ÇÃt. Các sÙc månh Çó ÇÜ®c gi là phong thûy.
Theo nguyên ng»" "Phong" là gió và "Thûy" là nܧc. NgÜ©i ta tin r¢ng Phong và Thûy là nh»ng næng l¿c có khä næng quyt ÇÎnh s¿ an ninh, s¿ hÜng thÎnh và s¿ may m¡n cûa Ç©i ngÜ©i. Do Çó, khoa Phong Thûy có møc Çích tìm phÜÖng cách Ç con ngÜ©i và các sinh hoåt nhân væn ÇÜ®c Ç¥t vào "Çúng ch, Çúng hܧng", æn nhÎp v§i vÆn hành cûa vÛ trø. Tåo s¿ hòa Çiu v§i môi trÜ©ng thiên nhiên và tip nhÆn s¿ tÓt ÇËp cûa vÛ trø Ç Çem låi phúc l®i cho con ngÜ©i là nhim vø cûa khoa Phong Thûy.
Có lë vì th mà Evelyn Lip Çã vit m¶t cuÓn sách Ç¥c bit dành cho tÆp th kinh doanh thÜÖng mãi Çó là cuÓn "Feng Shui for Business" do nhà xuÃt bän HEIAN INTERNATIONAL Ãn hành næm 2026. Tác giä muÓn Çem låi cho gi§i doanh thÜÖng nh»ng nim th¿c døng v phong thûy Ç Ùng døng vào vic xây d¿ng các cÖ sª thÜÖng mãi, chn ÇÃt, chn hܧng cho các cÖ quan và xí nghip... Ç có th tip nhÆn các næng l¿c thuÆn l®i cûa m¥t ÇÃt. Phong thûy Çã änh hܪng Çn thÜÖng mãi và kinh doanh m¶t cách rõ rt. Các quan sát sau Çây së cho ta m¶t sÓ kinh nghim và chÙng l v tác døng cûa phong thûy theo ÇÎnh luÆt TÐ÷NG QUAN và TÐ÷NG DUYÊN gi»a các næng l¿c trong vÛ trø. Næng l¿c chû yu cûa phong thûy là cái mà ting Trung Hoa gi là KH´ (Chi- Qi). "Khí" luân lÜu xuyên qua ÇÃt nhÜ m¶t måch nܧc ngÀm luôn luôn thay Ç°i giòng chäy, theo nh»ng bin Ç°i do thiên nhiên ho¥c con ngÜ©i tåo nên trên m¥t ÇÃt. ñây chÌ là m¶t hình änh so sánh Ç hiu v Khí mà thôi, vì nh»ng giòng nܧc ngÀm Çích th¿c có th quan sát ÇÜ®c khi ngÜ©i ta Çào x§i không phäi là "Khí" trong phong thûy. Khí ª Çây cÛng tÜÖng t¿ nhÜ "luÒng khí" luân lÜu trong các kinh måch cûa khoa châm cÙu. Nh»ng kinh måch này không giÓng nhÜ các måch máu trong cÖ th.
"Khí" ÇÜ®c chuyn ng» thành "breath of life", hÖi thª cûa s¿ sÓng. Khí tác Ƕng ª mi mÙc Ƕ và làm bin hóa mi sinh vÆt k cä ÇÃt. NÖi loài ngÜ©i, khí là næng lÜ®ng chäy qua các kinh måch cûa cÖ th; trong nông nghip, khí là sÙc månh Çem låi s¿ phì nhiêu và ÇÜ®c mùa (nu không bÎ nghën); và ª bình din th©i tit, khí là næng lÜ®ng tåo nên gió và nܧc.
Khí có nhiu hình thái khác nhau: Sinh khí và tº khí, xÜa gi là dÜÖng khí và âm khí. Ngoài ra còn chính khí và tà khí, thiên khí và ÇÎa khí.
TÜÖng quan qua låi gi»a th©i gian, không gian và khí ÇÜ®c giäi thích trong khuôn kh° 12 ÇÎa chi và 10 thiên can. Thiên can và ÇÎa chi thÜ©ng dùng Ç ghi dÃu ÇÜ©ng Çi cûa th©i gian. ñÎa chi chÌ 12 gi© cûa ngày và 12 cung hܧng cûa ÇÎa bàn.
Khoa Phong Thûy xem khí là hÖi thª vÛ trø cûa RÒng thÜ©ng ÇÜ®c nhÆp vào m¶t cách hoàn häo ª các th ÇÃt uÓn lÜ®n t¿a nhÜ thân th cûa con rÒng. Do Çó, nu m¶t tòa nhà ÇÜ®c xây d¿ng trong khung cänh này së thø hܪng nh»ng phúc l®i tØ nguÒn næng l¿c sinh Ƕng cûa khí.
Khí Çem låi s¿ thuÆn l®i, s¿ tæng trܪng gi là sinh khí. Trái låi, khi âm-dÜÖng bÃt hòa tåo nên nh»ng änh hܪng xÃu xa, hung ám thì Çó là tà khí. Nó thÜ©ng Çem låi tai ha ho¥c ít ra cÛng làm mÃt quân bình cu¶c sÓng.
VÛ trø toàn din t¿ bän chÃt Çã ª trong m¶t trång thái luân chuyn liên tøc, cho nên hܧng cûa Khí không ª trång thái tïnh l¥ng: Khí chuyn hܧng mi 20 næm, chu kÿ chính xäy ra mi 60 næm. Do Çó m¶t cÖ sª thÜÖng mãi và kinh doanh Çúng theo phong thûy không nhÃt thit phäi ª mãi m¶t vÎ trí. Môi trÜ©ng và khung cänh thuÆn l®i qua th©i gian có th bÎ änh hܪng bªi hÆu quä cûa nh»ng tòa nhà m§i xây trong vùng lân cÆn làm lch hܧng cûa Khí, tåo nên m¶t sÓ bÃt l®i. S¿ kin này có th quan sát ÇÜ®c ª ngay San Jose: nhiu khu thÜÖng mãi Çang nh¶n nhÎp bng trª nên Äm rÒi thành hoang ph; có nhiu khu xây d¿ng xong mà ch£ng có ai Çn thuê mܧn cä, nhiu "business" tÜng bØng khai trÜÖng rÒi âm thÀm "dËp tim". Quán Café Moulin Rouge Çang Çông khách và ting tæm (trܧc 2026) bng bÎ xuÓng và dËp luôn, xem ra phía ÇÓi din (bên kia ÇÜ©ng) m¶t "public parking" m§i mª, cºa vào r¶ng l§n "nuÓt" cºa vào quán Café. ñó là tác døng tai håi cûa các cÖ sª lân cÆn...
Yu tÓ thÙ hai trong Phong Thûy là Âm/DÜÖng. Theo Kinh dÎch cûa Trung Hoa thì âm/dÜÖng là hai l¿c tÜÖng tác b° sung nhau làm nn täng cho mi vÆt hin h»u và tÒn tåi. TÃt cä các vÆt th trong vÛ trø Çu mang tính âm ho¥c dÜÖng.
DÜÖng ÇÒng hóa v§i Nam tính, v§i ánh sáng, v§i màu s¡c Ãm áp, s¿ cÙng r¡n, v»ng ch¡c (cÜÖng) và s¿ nhô ra...
Âm là m¶t ÇÓi c¿c cûa DÜÖng, ÇÒng hóa v§i n» tính, s¿ tÓi tæm, v§i màu s¡c mát lånh, s¿ mm yu, lÕng lÈo và s¿ lõm vào...
MuÓn Çåt tiêu chuÄn tÓt v phong thûy phäi tåo nên s¿ quân bình hòa h®p gi»a âm và dÜÖng. Ch£ng hån, n¶i thÃt cûa m¶t væn phòng, cûa m¶t cÖ sª không nên trang trí toàn màu s¡c nóng ho¥c toàn màu s¡c mát lånh. Nu tÜ©ng sÖn màu lånh (âm) thì ÇÒ g« phäi có màu nóng (dÜÖng) Ç tåo s¿ cân b¢ng âm-dÜÖng ª bên trong væn phòng hay cÖ sª.
Yu tÓ thÙ ba trong phong thûy là NgÛ hành. TØ th k thÙ IV trܧc Thiên chúa, ngÜ©i Trung Hoa Çã có khái nim v næm Ƕng l¿c cûa vÛ trø thiên nhiên tåo nên s¿ vÆn hành liên tøc, Çó là Kim, M¶c, Thûy, HÕa, Th° (kim loåi, cây cÓi, nܧc, lºa và ÇÃt). Næm l¿c vÆn hành này tùy theo vÎ th së tåo nên s¿ hòa hay hûy dit nhau. S¿ tÜÖng tác này gi là NgÛ hành sinh, kh¡c.
M¶t cÖ sª kinh doanh, m¶t væn phòng thÜÖng mãi thit lÆp Çúng phong thûy phäi s¡p xp Çúng v§i vòng ngÛ hành tÜÖng sinh thì m§i phát Çåt. Nu ch£ng may lt vào vòng ngÛ hành tÜÖng kh¡c thì së g¥p nhiu bÃt l®i và có th Çi Çn suy søp nu không kÎp th©i Çiu chÌnh theo hܧng cûa phong thûy. Theo Evelin Lip, không phäi chÌ các tòa nhà mà ngay cä bäng hiu cÛng phäi tôn trng luÆt âm/dÜÖng, ngÛ hành.
Gi© sinh cûa ngÜ©i làm chû cÖ sª kinh doanh là cæn bän Ç ÇÎnh "hành" cûa ÇÜÖng s¿. Ví dø: Nu sinh lúc 8 gi© sáng, së thu¶c hành Th°, hܧng tÓt là ñông-ñông nam...
ñ có m¶t khái nim th¿c døng v phong thûy trong kinh doanh xin trích dÅn m¶t vài qui t¡c phong thûy cÀn tôn trng khi xây d¿ng và chn ÇÎa Çim kinh doanh:
ñ Çåt Çn thành công và hÜng thÎnh, các cÖ sª kinh doanh khi xây d¿ng cÀn phäi:
1/ Hòa h®p v§i môi trÜ©ng chung quanh gÒm các cÖ sª nhân tåo và yu tÓ thiên nhiên.
2/ Chn hܧng h®p v§i bän mnh cûa ngÜ©i làm chû. Nu chû là m¶t công ty nhiu ngÜ©i thì phäi chn hܧng theo "quÈ dÎch".
3/ Chn ngày khªi công cæn cÙ vào hܧng cûa ngôi nhà. Ví dø: m¶t cÖ sª thÜÖng mãi khªi công vào ngày mÒng m¶t tháng tám âm lÎch (næm 2026) thì phäi hܧng v Tây, nhÜng nu ngày ÇÀu tháng tám âm lÎch, 1989 thì låi phäi hܧng v Nam. NgÜ©i ta thÜ©ng tránh quay m¥t v các hܧng chính B¡c, Tây B¡c và Tây Nam vì Çây là các hܧng xÃu do luÒng Çi cûa Tà khí.
4/ Cæn cÙ vào vÆn cûa ngÜ©i chû hay tÆp th chû, nghïa là "chu kÿ g¥p may m¡n, hanh thông" cûa ngÜ©i chû kinh doanh, không Çúng th©i vÆn thì hܧng tÓt chÜa th tác døng.
5/ Phܧc ÇÙc cûa ngÜ©i Çiu hành, cûa ban tham mÜu cÛng gi» m¶t phÀn quan trng trong s¿ hÜng thÎnh hay phá sän.
V ÇÎa th, các nhà phong thûy khuyên nên tránh nh»ng vùng sau Çây:
1/ Nn ÇÃt b¢ng cát và Äm
2/ CÕ cây không mc ÇÜ®c
3/ Th ÇÃt phía sau thÃp hÖn phía trܧc
4/ Th ÇÃt hܧng Nam cao và hܧng B¡c thÃp
5/ ñÃt xung quanh cao hÖn, vÎ trí xây cÃt lõm xuÓng
6/ ñÃt toàn cát
7/ ñÃt sa måc hóa ho¥c ÇÃt sau hÕa hoån
8/ Khu v¿c ª cuÓi m¶t "ngõ cøt" (cul-de-sac) hay gi»a ngã ba (T-junction)...
Sách phong thûy thÜ©ng chÌ rõ các hình dáng cûa ÇÃt và chÌ cách dò "long måch", cách sº døng thܧc L Ban Ç tìm các kích thܧc tÓt cho cu¶c sÓng cá nhân và s¿ phát Çåt, thæng tin cûa tÆp th... Các møc này rÃt dài dòng và t nhÎ. Bài vit này chÌ xin Çem låi m¶t vài nét t°ng quát v "chuyn dài Phong Thûy" qua các nghiên cÙu cûa các tác giä Âu MÏ, Ç cùng tham khäo v m¶t khoa huyn bí Çã lâu Ç©i. (ñÜ®c bit cuÓn "Phong Thûy trong ThÜÖng Mãi" së ÇÜ®c Ãn hành vào cuÓi næm 2026, tòa soån së gi§i thiu Çn qu Ƕc giä.)