VIET Magazine 417: Choosing a Business

CHN L€M ˆN CHUYN Gµ ñÂY?

NGUY•N XUÂN NAM
LÎch sº doanh thÜÖng cûa Hoa Kÿ cÛng là m¶t nghïa trang "vï Çåi" nhÃt, tØng chôn bi‰t bao ngÜ©i m¶t th©i mÖ m¶ng trª thành phú này phú n† nhÜ triŒu phú, t› phú... NhÜng ÇØng bi quan quá bån nhé bªi trong lÎch sº Ãy, bên cånh nh»ng "ngôi mÒ" Ãy, cÛng Çã xuÃt hiŒn nh»ng tÃm gÜÖng thành công, nh»ng công ty l§n hiŒn nay mà ngày xÜa là nh»ng "small business" nhÜ Macy’s, J.C. Penney, the Southland Corporation, Timex, the Ford Motor Company, Tandy Corporation... Bån hãy džc låi nh»ng trang lÎch sº cÛ, và bån cÛng có th‹ nh§ r¢ng ngành hàng không ra Ç©i trong m¶t garage nhÕ ÇÜ®c ÇiŠu hành bªi hai anh em mà hai ngÜ©i này ki‰m sÓng b¢ng nghŠ sºa xe Çåp. Không có ngÜ©i l§n nào mà không tØng là con nít. Trong doanh thÜÖng cÛng th‰, không có nh»ng b¡t ÇÀu nhÕ hôm nay, không có m¶t ngày mai, dù là ngày mai không ai bi‰t trܧc së ra sao.
Bån có thoáng giÆt mình không khi džc con sÓ: HiŒn có khoäng 13 triŒu công ty Çang hoåt Ƕng tåi Hoa Kÿ? N‰u nói m¶t cách dÍ hi‹u hÖn, cÙ m‡i 20 ngÜ©i, k‹ cä già trÈ l§n bé, thì có m¶t công ty Çang hoåt Ƕng tåi Hoa Kÿ. Quä là m¶t ÇÃt nܧc nª hoa vŠ thÜÖng måi, kinh doanh và cä sän xuÃt. V§i m¶t mÆt Ƕ dày Ç¥c các cÖ sª thÜÖng måi, các væn phòng dÎch vø, các nhà máy nhÜ th‰, chúng ta thÃy s¿ hiŒn diŒn cûa các công ty ª kh¡p m†i nÖi, tØ nhà máy to l§n nhÜ IBM, HP, Apple, Intel, Boeing, Chevrolet, Ford... cho ljn nh»ng væn phòng dÎch vø nhÕ mà væn phòng có khi n¢m trong cæn apartment nhÕ hËp trong m¶t chÓn hÈo lánh nào Çó. Khác h£n v§i nŠn kinh t‰ xã h¶i chû nghïa, trong nŠn kinh t‰ tÜ bän chû nghïa, n‰u bån muÓn làm æn, bån së không bÎ nhiŠu trói bu¶c, mà trái låi bån có nhiŠu ÇiŠu kiŒn thuÆn l®i Nj mª doanh thÜÖng, Nj tung hoành... VÃn NJ là liŒu bån có thành công hay thÃt båi mà thôi, chÙ không ai ngæn cän bån cä.

ñI”M KHŸI ñ„U: "SMALL BUSINESS" NHÐNG TH N€O L€ "SMALL"?

Trong sÓ 13 triŒu công ty Çang hoåt Ƕng tåi Hoa Kÿ, theo thÓng kê cûa U.S. Small Business Administration, có ljn hÖn 90% sÓ thÜÖng måi ÇÜ®c xem là thÜÖng måi nhÕ.

Nhìn quanh bån, các công ty nhÕ xung quanh bån thÆt nhiŠu, nhÜng khó ai Çoán trܧc ÇÜ®c sÓ phÆn cûa nó. Có th‹ m¶t sÓ së bÎ khai "phá sän" vào ngày mai khi n® chÒng chÃt lên ngÆp ÇÀu mà không có cách nào trä n°i. LÎch sº doanh thÜÖng cûa Hoa Kÿ cÛng là m¶t nghïa trang "vï Çåi" nhÃt, tØng chôn bi‰t bao ngÜ©i m¶t th©i mÖ m¶ng trª thành phú này phú n† nhÜ triŒu phú, t› phú... NhÜng ÇØng bi quan quá bån nhé bªi trong lÎch sº Ãy, bên cånh nh»ng "ngôi mÒ" Ãy, cÛng Çã xuÃt hiŒn nh»ng tÃm gÜÖng thành công, nh»ng công ty l§n hiŒn nay mà ngày xÜa là nh»ng "small business" nhÜ Macy’s, J.C. Penney, the Southland Corporation, Timex, the Ford Motor Company, Tandy Corporation... Bån hãy džc låi nh»ng trang lÎch sº cÛ, và bån cÛng có th‹ nh§ r¢ng ngành hàng không ra Ç©i trong m¶t garage nhÕ ÇÜ®c ÇiŠu hành bªi hai anh em mà hai ngÜ©i này ki‰m sÓng b¢ng nghŠ sºa xe Çåp. Không có ngÜ©i l§n nào mà không tØng là con nít. Trong doanh thÜÖng cÛng th‰, không có nh»ng b¡t ÇÀu nhÕ hôm nay, không có m¶t ngày mai, dù là ngày mai không ai bi‰t trܧc së ra sao. Bi‰t Çâu nh»ng cÖ sª làm æn bé "tÈo tèo teo" hiŒn nay, nh»ng viŒc làm æn thÆm chí bán th©i gian hiŒn nay låi có th‹ trª thành nh»ng công ty l§n thành công cûa ngày mai. Tôi thÆt thích câu nói mà ngÜ©i MÏ hay nói: "We never know..." ñúng vÆy, chÌ có Tr©i m§i bi‰t ngày mai cûa chúng ta, cûa tØng cÖ sª thÜÖng måi mà thôi.

Làm æn ª ÇÃt MÏ có khi còn dÍ dàng hÖn nh»ng quÓc gia khác bªi ª Çây có nhiŠu luÆt lŒ tåo ÇiŠu kiŒn h‡ tr® cho thÜÖng måi nhÕ. Ví dø nhÜ vào næm 2026, m¶t cÖ quan có tên là Small Business Administration ÇÜ®c ra Ç©i nh¢m "khuy‰n khích, giúp Ç« và bäo vŒ quyŠn l®i cûa nh»ng cÖ sª thÜÖng måi nhÕ." CÖ quan này hiŒn ÇÜ®c xem là "ngÜ©i bån vàng" cho các công ty nhÕ. HÖn n»a, tình trång Ƕc quyŠn, nh»ng phÜÖng pháp cånh tranh không công b¢ng cÛng bÎ pháp luÆt MÏ cÃm. Do vÆy, cÖ h¶i Nj cho các cÖ sª thÜÖng måi nhÕ vÜÖn lên, vŠ m¥t lš thuy‰t, là cao hÖn nh»ng nܧc khác.

Trª låi vÃn NJ nêu trên: Th‰ nào là "nhÕ"? Có th‹ nhiŠu ngÜ©i trong chúng ta khó th‹ nào ÇÎnh nghïa ÇÜ®c ljn mÙc nào vÅn còn là "nhÕ" và ljn mÙc nào không còn là "nhÕ"? Th¿c ra, trong tØng ngành, tØng hoàn cänh, d¿a vào nh»ng tiêu chuÄn thÜ©ng có nhÜ doanh sÓ, nhân viên..., ngÜ©i ta ÇÜa ra nh»ng tiêu chuÄn khác nhau Nj phân biŒt thÜÖng måi nhÕ. ñÓi v§i các công ty sän xuÃt ch‰ tåo, nhân viên có th‹ lên ljn 1,500 ngÜ©i vÅn là "small business." ñÓi v§i các công ty bán sÌ, nhiŠu khi có nhân viên lên ljn 500 ngÜ©i và có doanh sÓ thÜ©ng niên là 25 triŒu vÅn còn ÇÜ®c xem là "small business." ñÓi v§i các công ty dÎch vø, nhiŠu khi doanh sÓ thÜ©ng niên là 14.5 triŒu vÅn còn là "small business." ñÓi v§i công ty bán lÈ, doanh sÓ thÜÖng vø thÜ©ng niên lên ljn 13 triŒu vÅn còn là "small business."

Nhìn qua m¶t vài tiêu chuÄn chung chung cûa small business, chúng ta thÃy r¢ng thÆt ra có khi small business nhÜng ch£ng small tí nào cä.

ñC ñI”M CÑA THÐ÷NG MI NH½ L€ Gµ?

Theo hŒ thÓng phân loåi ÇÜ®c g†i là Standard Industrial Classification System cûa chính phû liên bang, hŒ thÓng cÃu trúc thÜÖng måi cûa Hoa Kÿ ÇÜ®c chia thành các loåi sau: nông nghiŒp, hÀm mÕ, xây d¿ng, sän xuÃt, vÆn chuy‹n, bán sÌ, bán lÈ, tài chính, bäo hi‹m, bÃt Ƕng sän và các loåi dÎch vø. Tuy vÆy, theo thÓng kê, hÀu h‰t các thÜÖng måi m§i NJu rÖi vào 4 loåi dܧi Çây: sän xuÃt ch‰ tåo, bán sÌ, bán lÈ và dÎch vø. Trong nh»ng loåi thÜÖng måi nhÕ này, ngành dÎch vø ÇÜ®c xem là ngành hÃp dÅn nhiŠu ngÜ©i ÇÀu tÜ nhÃt. Trong sÓ nh»ng small business m§i, sÓ thu¶c vŠ loåi dÎch vø vÅn cao hÖn nhiŠu.

Tuy có s¿ phong phú trong các loåi thÜÖng måi nhÕ, small business cÛng có nh»ng Ç¥c tính sau:

- Sª h»u và ÇiŠu hành Ƕc lÆp,

- Quy mô hoåt Ƕng bÎ ÇÎa phÜÖng hóa,

- Không n°i bÆt trong ngành kinh doanh,

- Quy mô tÜÖng ÇÓi nhÕ,

- Và vÓn ÇÀu tÜ ban ÇÀu tÜÖng ÇÓi gi§i hån.

Trên Çây là næm Ç¥c trÜng cÖ bän cûa small business. Nh»ng Ç¥c trÜng này th‹ hiŒn bän chÃt thÜÖng måi nhÕ m¶t cách rõ ràng nhÃt.

CHN LOI N€O ñ” BT ñ„U ñÂY?

ñây là vÃn NJ nhÙc ÇÀu nhÃt mà tÃt cä các sách vi‰t vŠ thÜÖng måi nhÕ ÇŠu nêu lên hàng ÇÀu và NJu Çi tìm ki‰m câu trä l©i. Trong 4 loåi thÜÖng måi nói trên, chúng ta b¡t ÇÀu b¢ng loåi nào Çây? ñiŠu này luôn là vÃn NJ, cho dù sau khi bån Çã Çi vào thÜÖng måi rÒi. Theo nh»ng sách hܧng dÅn vŠ thÜÖng måi, vÃn NJ trܧc tiên vÅn là s¿ hi‹u bi‰t vŠ chính mình và s¿ hi‹u bi‰t cûa mình vŠ ngành mình s¡p sºa Çi vào.

Dܧi Çây, chúng tôi së lÀn lÜ®t Çi vào m¶t sÓ phân tích.

NG€NH SN XUƒT CH TO (Manufacturers):

ñây là ngành mà ít có ngÜ©i ViŒt ch†n làm æn vì tính chÃt phÙc tåp cûa nó. Ngành này gÒm cä makers (nhà ch‰ tåo) và producers (nhà sän xuÃt). ñó là nh»ng công ty hay nh»ng cá nhân sän xuÃt hay ch‰ tåo hàng hóa b¢ng máy và cä b¢ng tay. Có nhiŠu loåi sän xuÃt và ch‰ tåo nhÜ bi‰n nguyên liŒu thành thành phÄm, l¡p ráp các thành phÀn riêng rë nhÜ phø tùng chi ti‰t (parts) thành m¶t t°ng th‹ hoàn chÌnh nhÜ máy móc, viŒc ch‰ tåo máy móc...

M¶t vài lš do mà nhiŠu ngÜ©i không thích hay không th‹ tham gia vào ngành này là ngành này Çòi phäi có nhiŠu ÇiŠu kiŒn cao nhÜ ÇÀu tÜ vÓn ban ÇÀu nhiŠu vào nhà máy và thi‰t bÎ, nhÜ cÀn phäi có nhân viên chuyên môn, nhÜ phäi có khä næng mua bán thành phÄm hay nguyên liŒu v§i sÓ lÜ®ng l§n... TØ yêu cÀu cao nhÜ th‰, ngành này là ngành ít ngÜ©i tham gia nhÃt.

Cæn cÙ vào thÓng kê vào næm 2026, nh»ng ngành sän xuÃt và ch‰ tåo sau Çây ÇÜ®c nhiŠu công ty nhÕ tham gia nhiŠu nhÃt:

Tuy chÜa có sÓ thÓng kê chính thÙc, ngÜ©i ViŒt cÛng tham d¿ nhiŠu vào ngành xuÃt bän và in Ãn, ngành th¿c phÄm...

M¶t trong nh»ng vÃn NJ mà nhiŠu ngÜ©i quan tâm là sÓ phÀn træm tiŠn l©i ra sao trong ngành sän xuÃt và ch‰ bi‰n này. Dܧi Çây là bän thÓng kê cûa % tiŠn l©i so v§i doanh sÓ.

NhÜ th‰, trong các ngành làm æn trên, ngành làm bánh, ngành làm bäng hiŒu và quäng cáo là có lãi nhiŠu nhÃt.

NG€NH BÁN S·:

Theo ÇÎnh nghïa, thÜÖng gia bán sÌ là trung gian gi»a công ty sän xuÃt và công ty bán lÈ n‰u hàng hóa là hàng tiêu dùng.

Trên toàn Hoa Kÿ hiŒn nay, có gÀn 400 ngàn công ty bán sÌ mà trong Çó có ljn 2/3 là công ty buôn bán sÌ và sÓ còn låi là các chi nhánh buôn bán cûa công ty sän xuÃt, nh»ng Çåi diŒn thÜÖng måi...

HÀu h‰t các công ty buôn bán sÌ mua m¶t sÓ lÜ®ng hàng hóa kh°ng lÒ, chÙa vào kho và bán låi cho khách hàng. ñ‹ th¿c hiŒn ÇiŠu này, các công ty bán sÌ thÜ©ng phäi có vÓn nhiŠu, nhà kho, nhân viên bán hàng, và cä hŒ thÓng ki‹m soát hàng hóa thÆt h»u hiŒu.

Chính vì yêu cÀu cao nhÜ th‰ nên c¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt cÛng ít tham gia thành lÆp công ty bán sÌ.

Dܧi Çây là m¶t bäng thÓng kê cho thÃy các loåi và sÓ lÜ®ng công ty bán sÌ thông døng nhÃt ª Hoa Kÿ.

Nh»ng công ty kinh doanh bán sÌ m§i thÜ©ng tÕ ra thích thú vào các ngành nhÜ døng cø væn phòng, ÇÒ gÓm, hóa chÃt lau chùi, døng cø vŒ sinh, cây và hoa, mÏ phÄm, væn phòng phÄm và giÃy b†c tÜ©ng... Dܧi Çây là m¶t sÓ chÌ sÓ giá thành, tiŠn l©i (chÜa trØ chi phí hoåt Ƕng và thu‰) cûa m¶t sÓ ngành bán sÌ:

Sau hai phân tích vŠ hai ngành sän xuÃt-ch‰ tåo và buôn bán sÌ, chúng ta thÃy ngÜ©i MÏ và cä ViŒt Nam ít tham gia vào. NhÜ th‰, phÀn l§n công ty m§i cûa Hoa Kÿ nh¡m vào các ngành bán lÈ và dÎch vø.

NG€NH BÁN LÞ:

Theo ÇÎnh nghïa, công ty bán lÈ là trung gian bán hàng hóa cûa các công ty sän xuÃt cho khách hàng tiêu dùng. ñây là m¶t ngành rÃt quan tr†ng trong nŠn kinh t‰ Hoa Kÿ bªi vì các công ty bán lÈ tuy‹n døng hÖn 17 triŒu ngÜ©i MÏ. NhÜ th‰, Çây là nÖi giäi quy‰t lao Ƕng MÏ m¶t cách Çáng k‹. Kh¡p Hoa Kÿ hiŒn nay có ljn 1.9 triŒu cÖ sª bán lÈ cho gÀn 300 triŒu ngÜ©i MÏ. HÖn th‰, doanh sÓ thÜ©ng niên cûa ngành này tæng nhanh Çáng k‹ tØ 1 ngàn tÌ vào næm 2026 lên ljn 1.8 ngàn tÌ vào næm 1991. NhÜ sÓ, sau 10 næm, doanh sÓ hàng næm gia tæng gÀn gÃp Çôi. Nh»ng cÖ sª buôn bán lÈ phÀn l§n là "mom and pop stores" -cºa hàng do hai v® chÒng trông coi.

ñÓi v§i m¶t công ty bán lÈ m§i, ÇiŠu cÀn thi‰t là m¶t ÇÎa Çi‹m tÓt, m¶t không gian r¶ng Çû, nh»ng tû trÜng bày, và m¶t sÓ hàng hóa d¿ tr» Nj bán.

Dܧi Çây là bän liŒt kê các loåi cºa hàng bán lÈ thông døng cûa Hoa Kÿ vào næm 1987:

Dܧi Çây là m¶t sÓ chÌ sÓ tài chánh: giá thành và tiŠn l©i (chÜa trØ chi phí hoåt Ƕng) cûa m¶t sÓ ngành bán lÈ ph° bi‰n:

M¶t ví dø là nhà hàng. Theo chÌ sÓ trung bình cûa MÏ, doanh sÓ hàng næm cûa m¶t nhà hàng vào khoäng 355 ngàn. N‰u chÜa khÃu trØ chi phí ÇiŠu hành và hoåt Ƕng, tính theo chÌ sÓ lãi trung bình, sÓ tiŠn l©i së trung bình là $207,675. CÛng theo thÓng kê, chi phí hoåt Ƕng nhà hàng cÛng thu¶c vào loåi cao nhÃt (53.8%), cho nên tiŠn lãi trung bình (sau khi trØ chi phí ÇiŠu hành) xuÓng còn $16,685. NhÜ vÆy, vÃn NJ then chÓt Nj tÒn tåi trong lãnh v¿c nhà hàng hay các ngành thÜÖng måi bán lÈ vÅn là ki‹u "lÃy công làm l©i" nh¢m hån ch‰ ljn mÙc tÓi Ça các chi phí hoåt Ƕng và ÇiŠu hành.

Trong ngành bán lÈ, ÇiŠu Çáng chú š là nonstore retailers (nh»ng nhà bán lÈ nhÜng không có cºa hàng). ñó là nh»ng công ty thÜÖng måi tr¿c ti‰p (direct selling companies), công ty buôn bán b¢ng thÜ (mail order houses) và công ty ÇiŠu khi‹n hŒ thÓng máy bán hàng (vending machine operators).

Công ty buôn bán tr¿c ti‰p nhÜ Fuller Brush và Avon... bán hàng tr¿c ti‰p cho khách hàng thông qua các Çåi diŒn thÜÖng mãi. Nh»ng Çåi diŒn thÜÖng mãi ti‰p xúc v§i khách hàng qua viŒc Çi ti‰p thÎ tØng nhà (door-to-door canvassing). Ngoài ra, còn có loåi party-plan selling, ki‹u thi‰t lÆp tåi cÖ quan, væn phòng, khu phÓ... nh»ng Çåi diŒn thÜÖng mãi mà nh»ng Çåi diŒn này gi§i thiŒu hàng cho ngÜ©i cùng xóm, ngÜ©i cùng làm...

Nh»ng ngÜ©i ÇiŠu hành mång lܧi máy bán hàng cÛng là nh»ng nhà bán lÈ hay. H† thi‰t lÆp các máy bán hàng, ÇÜ®c ÇiŠu khi‹n b¢ng tiŠn c¡c, tåi các nÖi Çông ngÜ©i nhÜ tråm xe bus, råp xi nê, trÜ©ng h†c... Nj bán nào là kËo, nܧc uÓng, thuÓc lá...

Và cuÓi cùng là dÎch vø buôn bán b¢ng thÜ. NgÜ©i buôn bán gºi brochures, catalogs, fliers... ljn khách hàng hay quäng cáo trên tivi, báo... Ki‹u bán hàng này có tØ lâu vào cuÓi th‰ k› rÒi do các công ty nhÜ Montgomery Ward’s, Sears, Roebuck... khªi xܧng và cÛng Çang phát tri‹n nhanh, mà hai công ty n°i ti‰ng loåi này là Spiegel’s và Sunset House.

Ngày nay, hŒ thÓng online shopping (shopping b¢ng computer) Çang làm m¶t cu¶c cách mång m§i trong buôn bán và mua s¡m. Th‰ k› m§i v§i s¿ ra Ç©i cûa Internet, computer së thay cho cºa hàng, thay cho chi‰c xe lái Çi mua s¡m, thay cho catalogs... Bây gi©, cÖ h¶i làm æn qua computer Çang là m¶t hܧng Çi m§i mà hÀu nhÜ các sách hܧng dÅn doanh thÜÖng ÇÜ®c xuÃt bän trong vài næm trܧc chÜa NJ cÆp ljn, do vÆy phÀn l§n sách hܧng dÅn thÜÖng måi bÎ låc hÆ

NG€NH DCH V:

Ngành dÎch vø là ngành quan tr†ng hàng ÇÀu tåi Hoa Kÿ và tåi các quÓc gia khác. Trong nh»ng næm gÀn Çây, Çó là ngành phát tri‹n nhanh nhÃt (sharpest growth). ChÌ riêng vŠ doanh sÓ, vào næm 2026, doanh thu cûa cä nܧc chÌ có 104 t›, nhÜng 13 næm sau, con sÓ này nhäy v†t lên gÃp 4 lÀn (426 t›). VŠ m¥t lao Ƕng, con sÓ này còn d» d¶i hÖn khi 20 triŒu ngÜ©i MÏ Çang ÇÜ®c tuy‹n døng làm viŒc trong ngành này.

L®i th‰ cûa ngành này là vÓn ÇÀu tÜ ít, không cÀn kho chÙa hàng, không cÀn máy móc nhiŠu và có th‹ hoåt Ƕng bÃt kÿ ch‡ nào dù là væn phòng trong garage, trong apartments... cho ljn khi công viŒc làm æn phát tri‹n.

Dܧi Çây là m¶t sÓ loåi dÎch vø mà bån có th‹ vào cu¶c mà không cÀn vÓn nhiŠu nhÜ chæm sóc vÜ©n và luÓng cÕ, Çánh máy tåi gia, may vá, k‰ toán gi» s° sách, cÓ vÃn, trang trí b¢ng hoa, sºa ch»a døng cø, sÖn, dÎch thuÆt, kèm trÈ, phân phát hàng, gi» trÈ, Ãn bäng bän tin, soån lš lÎch (resumé), væn phòng bán vé du lÎch...

Qua vài con sÓ thÓng kê và phân tích trên, chúng ta thÃy ÇÜ®c bÙc tranh cÃu trúc t°ng th‹ cûa nŠn kinh t‰ Hoa Kÿ và tØ Çó giúp chúng ta m¶t khái niŒm g®i š nào Çó vŠ con ÇÜ©ng thÜÖng måi mà chúng ta së l¿a ch†n trong tÜÖng lai.

TµM HI”U CÁC YU T– CHI PH–I KHÁC.

Trong thÜÖng måi, m¶t y‰u tÓ quan tr†ng là khách hàng. Nói gì thì nói, không có khách hàng là không có tÃt cä. Chính vì y‰u tÓ này mà Small Business Administration Çã xuÃt bän m¶t thÓng kê cho bi‰t sÓ cÜ dân cÀn thi‰t cho m¶t cÖ sª thÜÖng måi. D¿a vào sÓ liŒu này, bån có th‹ quy‰t ÇÎnh nhiŠu vÃn NJ, trong Çó có vÃn NJ có nên mª thÜÖng måi không. Ví dø: MuÓn mª m¶t tiŒm tåp hóa cÀn phäi có 1,534 ngÜ©i dân. N‰u trong vùng chÌ có 2026 dân, mà Çã có 2 tiŒm tåp hóa rÒi, thì ¡t không nên mª tiŒm thÙ ba mà làm gì. ñ‹ có cÖ sª tham khäo, chúng tôi trích låi m¶t vài con sÓ:

TÃt nhiên, nh»ng con sÓ trên Çây là chÌ sÓ bình quân cûa quÓc gia và có khi khác v§i chÌ sÓ cûa m¶t sÓ vùng cø th‹. Ví dø, ª vùng trÒng tr†t, sÓ dân cho m‡i cºa hàng bán døng cø nông nghiŒp phäi ít hÖn so v§i con sÓ trung bình nói trên.

Tuy th‰, trong nh»ng trÜ©ng h®p chung, nh»ng sÓ liŒu nói trên rÃt cÀn thi‰t Nj chúng ta tính toán trܧc khi khªi s¿ bܧc vào thÜÖng måi.

M¶t y‰u tÓ chi phÓi khác là tình hình thÜÖng måi tØng ngành nghŠ ra sao. N‰u m¶t nghŠ mà xã h¶i cho thÃy Çang xuÓng dÓc liên ti‰p trong nhiŠu næm, viŒc mª cÖ sª doanh thÜÖng trong lãnh v¿c Çó là m¶t trò chÖi nguy hi‹m.

MuÓn bi‰t tình hình thÜÖng måi chung ra sao, bån cÀn phäi theo dõi U.S. Industrial Outlook cûa B¶ ThÜÖng Måi Hoa Kÿ ÇÜ®c phát hành hàng næm.

Vào næm 2026, nh»ng ngành sau Çây có mÙc phát tri‹n và ÇÜ®c d¿ báo së phát tri‹n trong th©i gian t§i:

TÃt nhiên danh sách các dÎch vø phát tri‹n cÛng còn dài mà trên Çây chÌ là m¶t vài ngành tÜ®ng trÜng. Có ngành Çi lên thì cÛng phäi có ngành xuÓng dÓc chÙ. LuÆt vÛ trø cûa tr©i ÇÃt, cûa âm dÜÖng vÓn dï là vÆy kia mà. Bån cÛng nên tra cÙu nh»ng ngành xuÓng dÓc Nj khÕi "mÃt ngû" bån nhé.

M¶t ÇiŠu cÀn thi‰t là phäi bi‰t xu hܧng xã h¶i nhÜ th‰ nào. Dân làm æn cûa MÏ thÜ©ng lÜu š t§i tåp chí Inc. Magazine. Tåp chí này phøc vø gi§i thÜÖng måi nhÕ. M‡i næm, tåp chí này xuÃt bän m¶t danh sách cûa 500 công ty phát tri‹n nhanh nhÃt. N‰u khi džc danh sách Çó, chúng ta thÃy có nhiŠu công ty trong danh sách 500 công ty phát tri‹n Çó Çang hoåt Ƕng trong cùng ngành, chúng ta nhÆn ra ÇÜ®c xu hܧng phát tri‹n cûa cä ngành Çó.

Ví dø: Trong næm 2026, Inc. Magazine ÇÜa ra danh sách 500 công ty phát tri‹n nhanh nhÃt nhÜ sau:

- 135 công ty cung cÃp phÀn cÙng (hardwares), phÀn mŠm hay nhu liŒu (softwares) và dÎch vø ÇiŒn toán.

- 30 công ty dÎch vø bäo vŒ môi trÜ©ng.

- 28 công ty dÎch vø y t‰.

- 12 công ty cung cÃp dÎch vø quän lš nhân viên.

- 120 công ty thu¶c các ngành khác.

Nhìn vào danh sách này, chúng ta bi‰t rõ xu hܧng phát tri‹n cûa tØng lãnh v¿c, tØng ngành, và giúp chúng ta ch†n dÎch vø, hay ngành nghŠ làm æn phù h®p hÖn.

CÛng nh© vào nh»ng thÓng kê trên cûa B¶ ThÜÖng Måi và tåp chí Inc. Magazine, chúng ta còn có th‹ bi‰t thêm ngành nào ª ÇÎa phÜÖng nào Çang phát tri‹n.

C° nhân dåy: Bi‰t ngÜ©i bi‰t ta, træm trÆn træm th¡ng. TØ nãy gi©, chúng ta chÌ lo vÃn NJ bi‰t ngÜ©i, bi‰t thÎ trÜ©ng, bi‰t tình hình chung mà chÜa hŠ NJ cÆp ljn viŒc bi‰t mình. Mình là ngÜ©i bi‰n ki‰n thÙc, tài næng, và ÇÀu tÜ vào thành công hay thÃt båi. Có nhiŠu ngÜ©i bi‰t, nhÜng do th©i vÆn chÜa ljn, do chÜa Çû tài, nên cÛng Çành nh¡m m¡t xuôi tay mà thôi.

H‚Y XEM LI CH´NH MµNH: TH´CH Gµ, KH NˆNG TH N€O?

ñiŠu ÇÀu tiên là s¿ thích thú cûa bån ÇÓi v§i công viŒc mà bån Çang làm. N‰u thi‰u ÇiŠu này, bån së không bao gi© cäm thÃy hÙng thú gì v§i công viŒc và chuyŒn hàng ngày ljn sª làm nhÜ là Çi vào Çiå ngøc vÆy. M¶t tác giä vi‰t r¢ng "Bån s¡p æn, ngû, và thª v§i công viŒc kinh doanh cûa bån, th‰ nên hãy ch†n cái viŒc mà bån thích." Th‰ nên, cái tiêu chuÄn bên trong cûa s¿ ch†n l¿a là ch†n công viŒc mà mình thích, bªi không, së thÆt là s¿ Çau kh°. Không ít ngÜ©i thành công trong công viŒc nhÜ ngành nhi‰p änh, sÜu tÆp tem thÜ..., mà nh»ng thÙ Ãy lúc b¡t ÇÀu chÌ là m¶t Çam mê vui hay m¶t sª thích (hobby) mà thôi.

Tuy vÆy, viŒc làm æn không phäi là trò giäi trí, cho nên m¶t sÓ chuyên gia khuyên chúng ta nên làm "homework" tìm hi‹u vŠ chính mình (try self-analysis). M¶t sÓ câu hÕi mà gi§i chuyên gia thÜ©ng g®i š Nj mình t¿ tìm hi‹u chính mình nhÜ:

- Mình Çang tìm ki‰m cái gì? Mình muÓn cu¶c Ç©i mình së ra sao?

- Чc v†ng cûa mình có th¿c t‰? Có khä næng Çåt ÇÜ®c?

- Mình có chuÄn bÎ tinh thÀn làm viŒc c¿c nh†c và cä hy sinh nhiŠu thÙ khác trong Ç©i sÓng?

- Mình có phäi là ngÜ©i t¿ b¡t ÇÀu m†i chuyŒn cho chính mình?

- Mình có sÙc khÕe tÓt không?

- ThÜ©ng mình có ki‹m soát ÇÜ®c xúc cäm cûa chính mình?

- Mình có phäi là ngÜ©i thu¶c dång làm viŒc có k› luÆt?

- Mình có khä næng quän trÎ tÓt?

- Mình có Çû kinh nghiŒm trong lãnh v¿c Çang làm?

- Mình là ngÜ©i mÖ m¶ng hay là ngÜ©i hành Ƕng?

Theo m¶t sÓ chuyên gia, n‰u nh»ng câu hÕi này ÇÜ®c trä l©i m¶t cách ngay th£ng, không t¿ Çánh giá theo ki‹u "làm cho mình hài lòng", chúng ta së hi‹u mình hÖn. Có m¶t sÓ câu hÕi tr¡c nghiŒm cø th‹ Nj mình t¿ tìm hi‹u vŠ mình nhÜ tr¡c nghiŒm "Rating Scale for Evaluating Personal Traits Important to the Proprietor of a Business" cûa Lawrence A. Klatt nhÜng do s¿ hån hËp cûa trang báo, nên chúng tôi không tiŒn Çæng vào sÓ này nhÜng quš bån džc có th‹ tìm Nj t¿ tìm hi‹u vŠ chính mình.

Công viŒc này rÃt cÀn thi‰t vì nhiŠu khi viŒc tìm hi‹u vŠ chính mình låi là m¶t công viŒc khó khæn nhÃt.

NhiŠu khi mình thÃt båi chÌ vì mình không hi‹u Çúng vŠ mình, nhiŠu khi mình hi‹u lÀm r¢ng mình có m¶t sÓ khä næng nào Çó mà kÿ th¿c khä næng Çó ch£ng ra làm sao cä. Mình bÎ "mù" vŠ chính mình do chính lòng kiêu ngåo, hay sï diŒn cûa chính mình?

Trong cái nhìn Ãy, bi‰t mình thích cái gì và bi‰t mình có khä næng th¿c hiŒn cái mình thích là hai y‰u tÓ bên trong hay hai y‰u tÓ n¶i tåi giúp mình th¿c hiŒn thành công cái mà mình thích.

Sau khi tìm hi‹u các y‰u tÓ khác nhau tØ bên ngoài và tØ bên trong cûa m‡i chúng ta, liŒu có còn y‰u tÓ nào khác quy‰t ÇÎnh s¿ thành båi cûa chúng ta? Theo tôi, tôi tin là có.

MÐU S TI NHÂN, TH€NH S TI THIÊN.

Ngày xÜa, Kh°ng Minh thÃt båi trong viŒc ÇÓt ch‰t TÜ Mã Ý trong m¶t hang Ƕng sau khi ông Çã lo toan chu Çáo m†i ÇiŠu kiŒn "bên trong" lÅn "bên ngoài," nên ông Çã ngºa m¥t lên tr©i mà than r¢ng: "MÜu s¿ tåi nhân, thành s¿ tåi thiên."

Trong dân gian cÛng có câu: "Tr©i xanh quen thói má hÒng Çánh ghen..."

Qua nh»ng câu chuyŒn lÎch sº hay qua câu thi c° trên, chúng ta thÃy r¢ng còn có m¶t y‰u tÓ khác chi phÓi s¿ thành båi, Çó là y‰u tÓ siêu nhiên, là Tr©i, là PhÆt, là Chúa, là ThÀn Tài...

Có lë vì th‰ mà chúng ta hay thÃy có các "thû tøc" siêu nhiên, tôn giáo, lÍ nghi nhÜ nghi lÍ khai trÜÖng, lÍ cúng ThÀn Tài, nh© thÀy xem phong thûy... Trong sÓ này, chúng tôi gi§i thiŒu m¶t bài vŠ phong thûy trong thÜÖng måi Nj quš Ƕc giä tham khäo.

Kÿ t§i, chúng tôi së ti‰p tøc NJ tài thÜÖng måi v§i NJ tài: "Væn Phòng Nên ñ¥t Ÿ ñâu: Trong Garage, Trong Phòng Khách Ÿ Apartment hay Trong Khu Chuyên NghiŒp?"

M©i quš bån Çón džc.

Ghi chú: Trong lúc vi‰t bài này, chúng tôi tham khäo và trích dÎch nhiŠu tài liŒu nhÜ "How to Start, Run, and Stay in Business" cûa Gregory F. Kishel và Patricia Gunter Kishel, "Business Start-Up Kit" cûa California Chamber of Commerce, "Starting a Successful Business on the West Coast" cûa Douglas L. Clark, "The Small Business Handbook" cûa Irving Burstiner và nhiŠu tài liŒu khác cûa US Department of Commerce. Chúng tôi trân tr†ng cám Ön quš tác giä nói trên.


VIET Magazine 417 Home Page