NGUYN H U
(ThuÆt låi theo l©i k cûa m¶t bà mË)
M¶t thiu phø Vit Nam, ª vào tu°i "quá thì" và sÓng trong hoàn cänh cô ÇÖn, Çã "mua" m¶t hài nhi gái v§i hy vng ÇÜ®c làm mË và ÇÜ®c gi là mË. Trong 16 næm trÜ©ng, bà Çã ÇÜ®c toåi nguyn trong vai trò mË. NhÜng vì sÓ kip tr§ trêu, con chim non mà bà h¢ng Ãp û trong lòng v§i bao nhiêu tình thÜÖng trìu mn, Çã vt bay Çi sau khi Çã mc Çû lông Çû cánh, xô ÇÄy bà trª låi cänh cô ÇÖn phÛ phàng tåi häi ngoåi này.
Sau Çây là tâm s¿ não nùng cûa ngÜ©i thiu phø xÃu sÓ kia.
Vào nh»ng ngày cuÓi cûa tháng TÜ ñen 2026, thÃy thiên hå hÓi hä ra Çi, lòng tôi cÛng thÃy bÒn chÒn, nôn nóng muÓn Çi theo h, m¥c dÀu v§i tÜ cách là m¶t phø n» Ƕc thân, tu°i Çã ngoài tÙ tuÀn, tØ xÜa chÌ quen ngh buôn bán chÙ không có liên h mÆt thit Çn ch Ƕ C¶ng Hòa, tôi ch£ng cäm thÃy cái s® hãi l« bÎ kËt låi hay cái nhu cÀu "cÃp bách" phäi khæn gói ra Çi...
Tuy nhiên, thÃy bà con lÓi xóm lÛ lÜ®t ra Çi, tôi thÃy nhÜ bÎ làn sóng này xô ÇÄy rÒi sau Çó, tôi quyt ÇÎnh Çi theo h, m¥c cho con tåo xoay vÀn.
Trong lúc Çang sºa soån hành trang, m¶t tình c© Çã Çn v§i tôi. M¶t bà bån quen rÌ tai cho bit "có m¶t thiu phø vØa hå sinh m¶t bé gái rÃt kháu khÌnh và có ÇÎnh bán rÈ cho ai muÓn nuôi v§i giá 10 ngàn ÇÒng." Vì s¤n có tin låi thêm thÃy cÀn phäi có "m¶t ngÜ©i bån ÇÒng hành" trên con ÇÜ©ng lÜu vong ÇÀy phiêu lÜu này, tôi Çã mau m¡n chÃp nhÆn ngay Ç nghÎ trên. Cu¶c trao Ç°i qua trung gian cûa bà bån thÆt mau lË và, sau khi Çã bÕ ra 10 ngàn, tôi Çã nghiÍm nhiên làm "sª h»u chû" cûa m¶t bé gái, tuy còn ÇÕ hÕn nhÜng trông thÆt xinh x¡n và dÍ thÜÖng. Trong m¶t lúc v¶i vã, tôi Çã vô tình làm ngÖ trܧc ni kh° tâm cûa ngÜ©i mË vì túng tin phäi bán con mà chÌ cäm thÃy sung sܧng ÇÜ®c bÒng trong tay m¶t bé gái, ming còn s¿c thÖm mùi s»a mË. Tôi cäm thÃy hãnh din vì chÌ bÕ ra m¶t sÓ tin nhÕ mà ÇÜ®c trª thành "mË cûa ÇÙa nhÕ", Ç rÒi Çây, ÇÜ®c nhiu ngÜ©i xung quanh trÀm trÒ ng®i khen tôi "Çã có diÍm phúc" ÇÈ ÇÜ®c m¶t ÇÙa con trông vØa xinh, vØa tr¡ng nÕn và vØa kháu khÌnh... và nhÃt là Ç sau này... ÇÙa bé l§n lên së gi tôi b¢ng nh»ng l©i bÆp bË "Má Öi! Má Öi" ngây thÖ và ÇÀy trìu mn...
TØ trܧc Çn nay, tôi vÅn ܧc ao ÇÜ®c làm mË. Vào lúc tôi ª tu°i thanh xuân, có ngÜ©i Çã Çi hÕi tôi nhÜng có lë vì duyên sÓ hay Çúng hÖn vì "cao sÓ" nên cu¶c tình duyên m§i ch§m nª Çã s§m tan v«, gây dang dª, buÒn sÀu cho tôi. Næm tháng trôi qua, không m¶t vãn hÒi m§i nào Çã trª låi trong Ç©i tôi. Tôi Çã luÓng tu°i mà chÜa bao gi© bit yêu và ÇÜ®c yêu ÇØng nói chi Çn chºa ÇÈ và làm mË...
Gi© Çây, có lë vì "Tr©i xui, ÇÃt khin," tôi bng nhiên ÇÜ®c làm mË cûa m¶t hài nhi, b¢ng da b¢ng thÎt mà tôi Çang bÒng trong tay và Çang nâng niu hôn hít...
Khi tôi bÒng cháu bé lên máy bay, mi ngÜ©i Çu nhÜ©ng bܧc cho mË con tôi Çi-có ngÜ©i còn nhÜ©ng cä ch ngÒi cho tôi vì thÃy tôi là m¶t ngÜ©i mË có con còn nhÕ. ñiu này làm cho tôi vô cùng hoan hÌ và hãnh din. Th¿c ra, có ai bit ÇÜ®c tôi chÌ là mË nuôi cûa ÇÙa bé và ai dám nghï r¢ng bé gái kia chÌ là "con h©" cûa tôi?
Mi khi có ngÜ©i hÕi han Çn tôi, "Bà sanh cháu ª nhà thÜÖng nào?... cháu lúc m§i sanh n¥ng mÃy kí-lô? BÓ cháu Çâu mà không Çi cùng? v.v..." là m¶t lÀn gây cho tôi không bit bao nhiêu lúng túng và bÓi rÓi... May m¡n thay, tôi vÅn còn Çû can Çäm Ç nói dÓi lia liå.Vì lòng kiêu hãnh cá nhân, tôi b¡t bu¶c phäi nói dÓi, nói dÓi nhÜ m¶t cái máy và nói dÓi Ç bäo toàn bí mÆt cûa ngÜ©i mË nuôi... vì nói dÓi nhiu quá, tôi Çã trª nên thành thåo trong "công tác nói dÓi". Tôi Çã nhanh nhÄu trä l©i mi câu hÕi cûa ngÜ©i xung quanh nhÜ...nào...tôi sanh cháu ª bnh vin TØ DÛ... cháu lúc m§i sanh ÇÜ®c ngót 3 kí, vì là con gái..còn ba cháu m¡c Çi hành quân vùng HÆu Giang, không liên låc ÇÜ®c, không bit sÓng cht ra sao...
Nhiu lúc, tôi cäm thÃy phøc tôi v tài nói dÓi và Çôi khi tôi cÛng tÆp tÕ ra mûi lòng khi mi ngÜ©i tÕ vÈ ái ngåi cho sÓ phÆn cûa ÇÙa trÈ có cha còn Çang læn l¶n nÖi chin trÜ©ng vào lúc ÇÃt nܧc Çang nghiêng ngºa trܧc nguy cÖ bÎ søp Ç°...
Khi Çn Hoa Kÿ, sau mÃy tháng tåm cÜ tåi tråi tÎ nån, tôi ÇÜ®c m¶t CÖ quan Thin nguyn bäo tr® Çem v Ca-li Ç ÇÎnh cÜ tåi m¶t thành phÓ nhÕ ª Orange County. Nh© tin tr® cÃp xã h¶i và nhÃt là ÇÜ®c hܪng ch Ƕ gia cÜ rÈ tin dành cho ngÜ©i có con nhÕ, hai mË con tôi Çã sÓng nh»ng ngày thÆt yên vui bên nhau.
Th©i gian trôi qua mau lË, thÃm thoát cháu bé Çã ÇÜ®c 5 tu°i, cái tu°i bit chåy nhäy, nô Çùa. Cháu càng l§n, trông càng xinh. Tôi Çã dành nhiu thì gi© Ç chäi tóc cho con và g¡n trên mái tóc Çen muÓt cûa cháu nh»ng cái "nÖ" hÒng thÆt ÇËp. Tôi sung sܧng vô cùng ÇÜ®c sÓng trong cänh con suÓt ngày ríu rít gi mË. Vào nh»ng ngày tit ñông, tôi thÜ©ng ôm con vào lòng mà không muÓn dÙt ra vì nó làm tôi thÃy Ãm quá. ThÆt vÆy, hÖi nóng tØ trong ngÜ©i con tôi Çã tÕa ra kh¡p ngÜ©i tôi và sܪi Ãm tâm hÒn tôi. Nó Çã trª thành lë sÓng cûa tôi. Nu không ÇÜ®c cái may m¡n mua nó tåi Vit Nam, gi© Çây tôi không bit mình sÓng Ç làm gì, cho ai và v§i møc Çích gì? Có th là tôi Çã cht mòn trong cô ÇÖn, lånh lëo vào lúc tu°i Çã Çn lúc x chiu.
Con bé Çã làm cho tôi trÈ låi nhiu tu°i. Nó cÛng giúp tôi phác ha ÇÜ®c m¶t viÍn änh xán lån v tÜÖng lai hay Çúng hÖn, m¶t bÙc tranh ÇÀy màu s¡c tÜÖi sáng v nh»ng ngày s¡p t§i. M¶t ngày nào Çó, con tôi së bܧc chân vào tu°i dÆy thì, nó së ÇËp,ÇËp l¡m v§i làn da tr¡ng muÓt nhÜ trÙng gà bóc, ming còn chúm chím v§i "má lõm ÇÒng tin"... nó së lÃy chÒng. ChÒng nó së là m¶t chàng trai khôi ngô, tuÃn tú, hc hành giÕi dang... Çn xin ª r. RÒi sau Çó, tôi së có m¶t bÀy cháu ngoåi Ç hú hí lúc tu°i già...
Cu¶c sÓng ÇÀm Ãm yên vui cÙ tip tøc trôi qua trong hånh phúc. Cháu Çã b¡t ÇÀu c¡p sách Çi hc. Tôi låi có nhiu nhim vø m§i phäi chu toàn nhÜng toàn là nh»ng nhim vø ÇÀy hÙng thú mà tôi muÓn làm và thích làm. Hàng ngày, tôi có dÎp ÇÜa con Çi hc rÒi nhìn ÇÒng hÒ chÌ mong cho chóng Çn gi© Çi Çón con v. Mi lÀn g¥p låi con là tôi mØng r« ôm chÀm lÃy con, hÕi han Çû thÙ v vic hc cûa nó ª trÜ©ng. Nh»ng lúc này, tôi có cäm tܪng nhÜ tôi và con tôi chÌ là m¶t ... và linh hÒn nó cÛng chính là linh hÒn cûa tôi...
Khi cháu b¡t ÇÀu lên các l§p cao hÖn, tôi Çã dÒn ht tin båc Ç lo s¡m sºa và làm ÇËp cho cháu. DÅn cháu Çi phÓ, hÍ nó tÕ muÓn mua gì là tôi mua cho ngay. Tuy cháu m§i trên 10 tu°i nhÜng tôi Çã s¡m riêng cho cháu m¶t máy TV riêng Ç coi phim hoåt ha. Tôi còn cho cháu Çi hc "dÜÖng cÀm" Ç cháu ÇÜ®c ting là "gái th©i Çåi".
Phäi nói r¢ng, tôi Çã quá nuông chiu cháu...
Nhiu lúc tôi t¿ bit nhÜ vÆy nhÜng vÅn không Çû cÜÖng quyt và cÙng r¡n Ç gåt bÕ nh»ng yêu sách cûa ÇÙa con gái Ƕc nhÃt. M¶t sÓ các bà bån quen thÃy tôi nuông chiu con quá mÙc Çã thân mÆt lên ting cänh cáo:
"Này Bà, Bà nên dåy d cháu nhiu hÖn là chiu nó vì nuông chiu quá së làm cho nó dÍ hÜ thân ÇÃy."
Ngoài m¥t, tôi giä b¶ hܪng Ùng l©i cänh cáo cûa h nhÜng trong thâm tâm, lòng thÜÖng con Çã "lái tôi Çi theo con ÇÜ©ng tôi Çã våch s¤n. Tôi Çã Ç cho tình cäm hoàn toàn chi phÓi và không còn nhÆn bit Çâu là phäi trái n»a. Sau này, khi nhÆn ra ÇÜ®c nhÜ®c Çim cûa mình thì Çã là quá mu¶n...
Cháu càng l§n trông càng xinh tÜÖi, v§i làn da tr¡ng muÓt nhÜ trÙng gà bóc. Cái ming chúm chím thÆt dÍ thÜÖng. Nhìn nét xinh ÇËp cûa cháu, nhÃt là con m¡t s¡c säo cûa nó, tôi có linh cäm r¢ng Çây không phäi là cái xinh ÇËp cûa kÈ hin lÜÖng, ÇÙc hånh mà là cái xinh ÇËp "l£ng lÖ" cûa con ngÜ©i không ÇÜ®c "chín ch¡n". Linh cäm này càng ÇÜ®c "cø th hóa" khi cháu Çòi tôi mua cho nh»ng chic áo màu s¡c loè loËt, hª c°, xÈ t§i dܧi ng¿c và vai phùng nhÜ cûa mÃy cô vÛ n» trên Çài truyn hình, khi tôi thÃy cháu b¡t ÇÀu tÆp Çánh móng tay ÇÕ chót, thoa chút phÃn hÒng trên má hay bôi son lên môi... tôi nhË nhàng l¿a l©i khuyên bäo cháu và cho cháu bit cháu chÜa Çn cái tu°i phäi làm dáng nhÜ vÆy nhÜng tÙc kh¡c tôi Çã g¥p phäi s¿ phän Ùng cûa cháu. Th là tôi Çã b¡t ÇÀu lo ngåi không bit nh»ng gì së xäy Çn trong nh»ng ngày t§i nu các s¿ vic cÙ tip tøc diÍn tin theo Çà này...
RÒi m¶t hôm, tình c© vào phòng cháu, tôi Çã b¡t g¥p cháu Çang say sÜa dán m¡t trên màn änh truyn hình Ç quan sát m¶t Çôi trai gái Çang læn l¶n ôm hôn nhau trên giÜ©ng. Tôi v¶i lùi ra ngay v§i m¶t cäm nghï s® hãi và lo buÒn lÅn l¶n. Tôi hÓi tic Çã chiu mua riêng cho cháu m¶t máy TV, không phäi Ç nó coi phim hoåt ha nhÜ Çiu tôi mong muÓn mà Ç cháu ÇÜ®c t¿ do coi nh»ng màn tình ái thác loån...
S¿ vic nu chÌ có th còn có th tåm chÃp nhÆn ÇÜ®c nhÜng rÃt tic, nhiu bin Ç°i m§i Çã dÒn dÆp t§i khin cho mi lúc tôi càng cäm thÃy lo s® hÖn.
ñúng nhÜ l©i các bà bån tôi Çã cänh cáo, tôi Çã quá nuông chiu cháu và hÆu quä là cháu së là ÇÙa con rÃt khó dåy. NgÜ©i ta vÅn nói, tu°i 15,16 là tu°i hay chÓng ÇÓi. ñúng vÆy, m¥c dÀu là con gái, tôi thÃy cháu Çã b¡t ÇÀu chÓng ÇÓi tôi m¶t cách mãnh lit. Không cho nó Çi d¿ "party" v§i các bån hc vào nh»ng gi© khuya kho¡t trong Çêm, nó chÓng ÇÓi. Kim soát TV không cho nó coi nh»ng phim nhäm nhí, nó chÓng ÇÓi. TÆp cho nó bit cÖm nܧc, nÃu nܧng, nó chÓng ÇÓi. ThÆm chí Çn sai nó rºa chén bát dÖ cho mË sau b»a æn, nó cÛng chÓng ÇÓi. Không cho nó bÀy bØa trong phòng ngû, nó chÓng ÇÓi...
Tóm låi, nó chÓng låi tÃt cä nh»ng gì tôi nói ra và tÃt cä nh»ng l©i dåy bäo mà tôi nghï là Çúng, là phäi, gi© Çây nó cho là trái, là sai ht. Nhà có hai mË con mà nó nói mình là sai thì còn ai bit Çâu là phäi n»a. Tôi giÆn l¡m nhÜng Çành phäi "ngÆm bÒ hòn làm ngt" cho yên nhà, yên cºa nhÜng càng im l¥ng, nó càng làm t§i, Çn mÙc Ƕ, tôi Çâm ra hoàn toàn chán nän và thÃt vng mà không tìm ra ÇÜ®c m¶t lÓi thoát.
RÒi m¶t hôm, m¶t bin cÓ l§n xäy Çn cho chúng tôi. NgÜ©i bån Vit Nam ª k bên nhà tôi tính chuyn di chuyn lên "thû Çô" Ca-li Ç mªi m¶t cÖ sª thÜÖng måi. Ông cÓ thuyt phøc mË con tôi cùng Çi theo Ç giúp v® chÒng ông chæm nom nhà cºa và Ç Ç°i låi, h hÙa së Ç mË con tôi ÇÜ®c æn ª miÍn phí. Tôi nghe xiêu lòng vì nhÜ vÆy tôi së có vic làm mà låi Ç« ÇÜ®c m¶t khoän chi tiêu l§n trong khi tôi Çã nghÌ vic tØ 2 næm nay vì tu°i già và sÙc yu. HÖn n»a, tôi cÛng ham Çi vì nghe nói ª trên Çó tôi së có dÎp Ç Çi chùa lÍ PhÆt và g¥p mÃy sÜ n» mà tôi Çã quen bit tØ lâu. ñi chùa, theo tôi nghï, së giúp rÃt nhiu Ç tâm hÒn ÇÜ®c thêm thÜ thái và thanh thän hÖn và cÛng là m¶t cÖ h¶i Ç con gái tôi ÇÜ®c làm quen v§i cºa Thin và có th trª nên ngoan ngoãn, hin hòa hÖn...
Tôi có nghï Çn vic con gái tôi Ç°i trÜ©ng và có nhiu bån m§i nhÜng vÅn luôn luôn yên chí r¢ng tåi các trÜ©ng l§n nÖi "thû Çô," vic hc hành thÜ©ng chu Çáo hÖn trong khi hc sinh cÛng lo trau dÒi kin thÙc nhiu hÖn là chÖi b©i lêu l°ng.
Th¿c t Çã khác h£n và mi s¿ vic xäy ra Çã Çi ngÜ®c v§i nghï và s¿ tin tܪng cûa tôi.
M§i có mÃy tháng hc trÜ©ng m§i, tôi thÃy con gái tôi Çã hoàn toàn Ç°i m§i.
Lúc ÇÀu, nó Çi hc và v nhà Çúng gi© nhÜng dÀn dà, hay v trÍ, có khi chÆp tÓi m§i thÃy l»ng th»ng v nhà. Mi lÀn tôi gån hÕi, nó Çu trä l©i là t§i nhà bån hÕi bài và làm bài nhà trÜ©ng. Vì tình trång kéo dài, tôi sanh nghi lên trÜ©ng xin g¥p bà giáo thì ÇÜ®c bit nó Çi hc "ngày có ngày không" và tØ hai ngày nay, nó không h Çn trÜ©ng. Tin này làm tôi choáng váng m¥t mày và vô cùng sºng sÓt. Tôi v nhà ngÒi ch© con v Ç hÕi cho ra nhë. Tôi nóng lòng, Çi Çi låi låi trܧc cºa nhà thì vØa g¥p nó Çang ngÒi trên m¶t chic xe g¡n máy cûa m¶t bån trai, ÇÆu ngay trܧc cºa nhà. Nó l£ng l¥ng cúi gÀm m¥t däo bܧc vào nhà nhÜ không trông thÃy tôi. Anh bån trai cûa nó là m¶t thanh niên tråc 17,18, m¥c m¶t chic áo da màu nâu trông giÓng ht nhÜ mÃy "anh hùng xa l¶" trên TV, ÇÀu h§t tóc ng¡n phía sau có mÃy s®i tóc dài theo th©i trang...
VØa thä con tôi xuÓng, tên này rÒ máy phóng xe Çi mÃt dång.
Tôi trª vào nhà g¥p con. Tôi thÃy nó không tÕ ra m¶t chút s® hãi nào. Trái låi, hÀu nhÜ còn chuÄn bÎ Ç thách thÙc uy quyn cûa tôi n»a.
Khi ÇÜ®c hÕi tåi sao nghÌ hc, nó trä l©i m¶t cách vô cùng hn sÜ®c "Con không muÓn hc n»a." Không d¢n ÇÜ®c cÖn giÆn, tôi xÃn låi n¡m áo nó hÕi låi. Nó gi¢ng ÇÜ®c ra bÕ chåy, vØa ngoái c° lÄm bÄm nh»ng gì mà tôi nghï là toàn nh»ng l©i nguyn rûa Ƕc ác.
RÒi trong m¶t lúc sÖ , nó lén ra khÕi nhà, Çi luôn thâu Çêm. Sáng s§m hôm sau, tôi thÃy nó rón rén trª v. Vì nghï r¢ng có th là nó Çã hÓi cäi, trª v và v§i quan nim "không ai Çánh kÈ chåy v" tôi làm lÖ không h Çä Ƕng gì t§i nó.
Thì ra, nó v Ç thu xp quÀn áo Ç bÕ nhà Çi luôn, Çem theo m¶t chic va li nhÕ. Tôi chÜa kÎp hÕi han hay ngæn cän thì nó Çã trèo lên phía sau m¶t chic xe g¡n máy Çã ch© s¤n nó ª ngoài ÇÜ©ng.
Nghe ting máy rÒ, tôi bit là nó Çã Çi mÃt dång.
Tôi chán nän quay vào giÜ©ng n¢m sõng sÜ®t. ChÜa bao gi© tôi thÃy Çau kh° nhÜ lúc này. Con chim non tôi Çã nuôi trong nhà tØ bao næm nay, Çã th¿c s¿ s° lÒng và bay Çi không h ngoái c° låi.
Tôi Çã mÃt ht. TØ ba ngày nay, tôi Çã khóc sÜng cä hai m¡t và cÛng không còn bøng då nào Ç æn lÃy m¶t h¶t cÖm.
M¶t bà bån lÓi xóm hay tin, chåy sang an ûi tôi và khi thÃy tôi thú thÆt v§i bà r¢ng "nó là con nuôi, không phäi con Çó chính tôi ÇÈ ra... vì vÆy mà nó dÍ quên tôi và bÕ ra Çi không m¶t luyn tic. Bà nói: "Bà Öi! con nuôi hay con ÇÈ k cä con bà, con tôi hay con ngÜ©i Hoa Kÿ Çi n»a... nu không có tình thÜÖng và trách nhim, các cháu Çu nhÜ nhau ht...
ñÙa con tôi bÕ nhà Çã lâu. Có ngÜ©i khuyn cáo tôi nên trình cho nhà chÙc trách bit n¶i vø Ç tránh mi trách nhim sau này nhÜng tôi Çã tØ chÓi không làm vì nghï r¢ng, khi ÇÙa con Çã ht tình thÜÖng mË, dÅu có b¡t nó v, rÒi nó së låi Çi n»a thà Ç cho nó Çi luôn m¥c dÀu tôi có th bÎ liên løy v nh»ng vic làm trái phép cûa nó...
Rõ ràng là tôi Çã ª trong "th liu" rÒi và tôi s¤n sàng chÃp nhÆn mi hÆu quä, dÅu là tai håi Çn Çâu.
Trong 16 næm qua, tôi Çã hoàn toàn sÓng trong m¶t giÃc mÖ ÇËp nhÜng låi ÇÜ®c kt thúc b¢ng m¶t Çiu bÃt hånh. Trܧc ngày di tän, tôi là m¶t thiu phø Ƕc thân, cô lë và trong 16 næm qua, tôi Çã ÇÜ®c Çóng vai trò cûa m¶t ngÜ©i mË, tôi Çã ÇÜ®c gi là mË và tôi cÛng Çã ÇÜ®c nói lên nh»ng ting "con" ÇÀy yêu thÜÖng trìu mn. Tôi Çã ÇÜ®c nm mùi "mÅu tº", Çã ÇÜ®c Ãp û trong lòng m¶t ÇÙa bé "b¢ng da b¢ng thÎt" Ç gi nó là con nhÜ bao nhiêu bà mË khác. NhÜng rÓt cu¶c tÃt cä chÌ là m¶t giÃc mÖ...