[Vnbiz] A heart-touching article, about ban of street sale-person in Hanoi [SEC=UNCLASSIFIED]
Hong-Phong_Pho at ita.doc.gov
Hong-Phong_Pho at ita.doc.gov
Wed Jan 23 14:29:44 PST 2008
Dear Quang Anh,
No, the impact of global integration is when the distribution system has
changed so much that hang rong is no longer a viable option. No buyers,
no sellers. It's not necessarily a bad thing because that means people
have better ways to make a living. But this has to evolve over time by
economic development, not decreed overnight by some governmental power.
Bac BKT took this Hanoi ban too far when he implied that it is nationwide.
The intention is probably applicable to some areas of Hanoi where
peddlers impede traffic..
Hawkers that are too persistent or agressive do bother tourists.
Best, HPP
QuangAnh.Nguyen at dfat.gov.au
Sent by: vnbiz-bounces at mail.saigon.com
01/22/2008 10:45 PM
Please respond to
vnbiz at vietlinks.net
To
vnbiz at vietlinks.net
cc
Subject
[Vnbiz] A heart-touching article, about ban of street sale-person in
Hanoi [SEC=UNCLASSIFIED]
[ Vietnam Business Forum ]
Dear CACC
A heart-touching article, indeed.
Is this a so-called impact of the integration?
Have a good day!
----------------------------------------------
Nguyen Quang ANH
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành:
Sao nỡ lòng đá bát cơm của người nghèo như thế! Thứ ba, 22/1/2008,
07:00
GMT+7
"...Tôi ước tính Hà Nội có khoảng vài trăm ngàn người bán hàng rong,
nhân
con số đó với 64 tỉnh thành thì ước tính cả nước có khoảng gần 1
triệu lao
động kiểu này. Mỗi gánh hàng rong bán khoảng 200 nghìn tiền hàng/1
ngày.
Lấy con số 200 nghìn nhân khoảng 1 triệu lao động thì sẽ được gần
200 tỷ/1
ngày, và vài chục nghìn tỷ/1 năm... Họ là một thành phần kinh thế
lớn trong
hệ thống kinh tế quốc gia...", ông Bùi Kiến Thành, chuyên gia kinh
tế khẳng
định.
>> Một nhà thơ Mỹ tiếc hàng rong Hà Nội
>> "Cấm hàng rong" và bài học nhân bản "ăn xin Đà Nẵng"
>> Vẻ đẹp hàng rong trong ký ức một Trưởng lão
Phóng viên (PV): Ngày 19.1.2008, qui định cấm bán hàng rong của UBND
thành
phố Hà Nội bắt đầu có hiệu lực? Là một chuyên gia về kinh tế,
tài chính,
ông có nhận xét gì về quy định này?
Bùi Kiến Thành (BKT): Theo tôi, quyết định này có vấn đề. Bởi
những nguyên
nhân sau:
Thứ nhất, hàng rong là một thành phần quan trọng trong hệ thống
kinh tế.
Bán hàng rong gồm nhiều mặt hàng nhưng quan trọng nhất là mặt hàng
nông sản
đem từ các vùng ngoại vi thành phố về. Mỗi buổi sáng, các nhà
“sản xuất”
phải thức dậy từ 2-3 giờ đêm để cắt hoa, thu hoạch rau quả rồi
thồ lên xe
chở vào các chợ đầu mối của thành phố. Những người bạn hàng
rong nhỏ lẻ sẽ
nhập hàng từ các đầu mối lớn này và tỏa đi buôn bán khắp thành
phố.
Tôi ước tính Hà Nội có khoảng vài trăm ngàn người bán hàng rong,
nhân con
số đó với 64 tỉnh thành thì ước tính cả nước có khoảng gần 1
triệu lao động
kiểu này. Mỗi gánh hàng rong bán khoảng 200 nghìn tiền hàng/1 ngày.
Lấy con
số 200 nghìn nhân khoảng 1 triệu lao động thì sẽ được gần 200
tỷ/1 ngày, và
vài chục nghìn tỷ/1 năm. Cứ cho là Hà Nội chỉ có vài chục nghìn
người đi th
ì doanh thu từ các gánh hàng rong đem lại cũng lên tới vài tỷ/1
ngày. Nhà
nước liệu có tạo công ăn việc làm cho 200 nghìn lao động này?
Cộng hết số
công nhân quanh khu vực Hà Nội cũng không đạt nổi con số này. Bản
thân họ
cũng tự xoay xở kinh doanh bằng vốn tự có. Như vậy bán hàng rong
sử dụng
một lực lượng lao động rất lớn mà nhà nước không cần phải đầu
tư gì. Họ là
một thành phần kinh thế lớn trong hệ thống kinh tế quốc gia.
Nông thôn là hậu phương kinh tế của thành phố. Bây giờ xóa bỏ hàng
rong thì
một bộ phận nông thôn sẽ không có thu nhập. Và điều này sẽ ảnh
hưởng đến
kinh tế tiêu thụ chứ không chỉ sản xuất riêng. Những lĩnh vực
cần đầu tư
lớn như giao thông, công nghiệp… vốn quay vòng rất chậm và mất
nhiều thời
gian. Vốn đầu tư cho gánh hàng rong là quay vòng mỗi ngày với tốc
độ nhanh
và mạnh. Các bạn gánh hàng rong sẽ lại tiếp tục tiêu thụ và tiêu
thụ này sẽ
kích cầu, không chỉ ở thành phố mà ngay chính khu vực nông thôn nơi
họ gửi
tiền về cho gia đình. Gánh hàng rong nuôi cả một gia đình 4 -5
người, con
cái họ được đến trường và bản thân họ cũng có tích lũy dành cho
những lúc
ốm đau, bệnh tật.
Thứ hai, gánh hàng rong thực chất là hệ thống phân phối hàng hóa
đến tận
nhà. Đây là một đặc điểm độc đáo mà không phải nền kinh tế nào
cũng có
được. Bên Mỹ họ gọi là Home Delivery System. Hệ thống này không
dễ tổ chức
và không có một NN nào có đủ khả năng để đứng ra tổ chức trên
một quy mô
rộng và hiệu quả. Làm sao mà có thể huy động hàng triệu người lao
động làm
việc này? Tôi lấy ví dụ về lợi ích hệ thống phân phối tận nhà
này đem lại:
Nếu không có những người bán hàng rong này thì bạn sẽ phải đi vào
các siêu
thị mua hàng. Chi phí cơ hội phải bỏ ra sẽ càng lớn. Mà trong
nhịp độ cạnh
tranh gấp gáp như hiện nay, cái giá của chi phí cơ hội sẽ ngày càng
đắt đỏ.
Nhờ các lao động hàng rong, người tiêu dùng được đưa hàng đến
tận nhà, giá
cả rẻ hơn ngoài siêu thị lại tiết kiệm được nhiều chi phí cơ
hội về thời
gian, xăng xe, đi lại… Rõ ràng, hệ thống giao hàng tại nhà qua các
bạn bán
hàng rong đem lại rất nhiều hiệu quả. Mặt khác, GPD của quốc gia
cũng tăng
lên đáng kể qua các bạn bán hàng rong.
Nhìn ở một góc độ khác, gánh hàng rong còn là vườn ươm cho các
nhà kinh
doanh tương lai. Có những cô bé, cậu bé được trải nghiệm thực tế
kinh doanh
khi chưa tròn 10 tuổi. Từ đây, họ học phương thức kinh doanh,
học các mối
quan hệ trong thị trường... Người giàu nhất Đông Dương trước
năm 1945 là
một doanh nhân chợ Lớn (TP HCM). Ông ta trở thành tỷ phú nhờ
những tiếng
rao đậu phộng rang trên khắp các con hẻm. Một trong những tỷ phú
giàu nhất
thế giới, ông vua dầu lửa JOHN DAVISON ROCKEFELLER bắt đầu bằng
đẩy một
gánh hàng rong rau cải. Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-Bak trước
khi trở
thành CEO giỏi nhất đã là một cậu bé đi bán kem, bánh kẹo, trái cây
và hàng
tạp hoá trên khắp các đường phố Seoul. Còn biết bao nhiêu doanh
nhân, chính
khách, nhà khoa học tài năng nữa đả trưởng thành từ môi trường
đó. Nói như
vậy để thấy rằng, tính giáo dục và văn hoá của hoạt động bán
hàng rong là
rất cao. Chúng ta phải nhận biết như thế để phát huy những cái
tốt đẹp của
nó chứ không thể hạ thấp rồi xoá bỏ hoàn toàn như vậy.
Sau cùng, giá cả hàng hóa bán tại những gánh hàng rong luôn thấp
hơn hàng
hóa trong chợ hoặc siêu thị. Việt Nam hiện đang đứng trước thực
trạng giá
sinh hoạt tăng cao với chỉ số CPI lên tới 12,6% Nếu bây giờ dẹp
hết gánh
hàng rong thì sẽ thiệt hại lớn cho người tiêu dùng.
PV: Cũng có nhiều người e ngại về vệ sinh an toàn thực phẩm
của các gánh
hàng rong, thưa ông?
BKT: Vệ sinh an toàn thực phẩm là vấn đề cực kỳ quan trọng.
Nhưng đó là
việc NN phải lo và phải giáo dục nhân dân làm sao đáp ứng được yêu
cầu đó.
Việc này không phải là lỗi ở các gánh hàng rong. Chúng ta nên phân
biệt rõ
hai vấn đề: Một việc NN cần phải làm là vấn đề an toàn thực
phẩm. Một việc
nhân dân làm rất tốt là phân phối bán hàng. NN phải suy nghĩ thế nào
để tạo
điều kiện cho người dân làm ăn và đem lại lợi ích cho số đông.
Còn về an toàn thực phẩm, NN phải tuyên truyền, giáo dục nhân dân
biết phân
biệt độc tố như thế nào? Người cung cấp thực phẩm phải có
nghĩa vụ công
khai thông tin ra sao? NN cũng phải có nghĩa vụ kiểm tra bằng
những quy
định, chế tài chặt chẽ.
PV: Có ý kiến so sánh, cấm hàng rong cũng như cấm "cỏ dại",
“nhổ”đến đâu
“cỏ” sẽ lại mọc đến đấy. Bởi lẽ, gánh hàng rong là “bát cơm”
sinh tồn duy
nhất của những người này?
BKT: Người Việt Nam vốn rất thông minh và linh họat. Phẩm chất
này đã được
thể hiện bằng lối đánh “du kích” thoắt ẩn, thoắt hiện trong các
cuộc chiến
tranh. Tôi hình dung quá trình “dẹp” những người bán hàng rong cũng
sẽ diễn
ra như vậy. Bắt họ kiểu này thì họ tránh kiểu khác vì đó là cuộc
sống, là
sự sinh tồn của cả gia đình chứ không đơn giản. Không bán hàng
rong thì họ
không còn phương tiện nào để duy trì cuộc sống. Như vậy họ
sẽ nghĩ hàng
trăm “mưu cách” đối phó. Nếu NN làm không khéo thì sẽ tạo nên bức
xúc cho
hàng triệu lao động. Đó là một nguy cơ trực tiếp dẫn đến những
bất ổn xã
hội. NN phải tạo điều kiện cho nhân dân làm việc. Nay NN lại có
những chính
sách gây xáo trộn đời sống của nhân dân thì việc họ phản ứng
là điều dễ
hiểu.
PV: Lý do để cơ quan quản lý đưa ra quyết định này là sự lộn
xộn của các
gánh hàng rong sẽ gây mất mỹ quan đô thị. Ông có nghĩ đó là một lý
do hợp
lý?
BKT: Chúng ta không nên nghĩ vấn đề này là ảnh hưởng đến mỹ quan
thành phố.
Gánh hàng rong còn là vấn đề văn hóa và lịch sử. Không có những
người phụ
nữ tảo tần thì sẽ không có các ông tiến sĩ thành danh. Khi xưa,
những ông
trạng nguyên được in bảng vàng cũng là do có vợ tảo tần “quanh năm
buôn bán
ở mom sông.” Không nên quên văn hóa Việt Nam là văn hóa lam lũ, nhọc
nhằn
của những người phụ nữ sống trên gánh hàng rong đó. Ngay trong
thời điểm
hiện tại, gánh hàng rong cũng là phương tiện duy nhất nuôi dưỡng
bao nhân
tài của tương lai. Tôi đã đọc báo và rất xúc động có những phụ
nữ bán hàng
rong nuôi 2-3 người con học đại học.
PV: Chủ tịch UBND TP Hà Nội khi trả lời báo chí đã khẳng định:
"Dứt khoát
cấm hàng rong ở những đường phố chính và hàng rong chỉ được
phép mua bán
trong các ngõ phố không tên". Ông đánh giá thế nào về giải pháp này?
BKT: Những giải pháp chung chung đó sẽ không hiệu quả. NN không
thể xua
đuổi những người bán hàng rong qua những nơi không có khách hàng.
Mua bán
là phải có người mua - người bán. Mà đã đi bán thì phải ở chỗ đông
người, ở
chốn vắng người thì làm sao mà bán hàng được? Như vậy là không
hợp lý và
không hợp kinh tế. NN nên tạo điều kiện như thế nào để họ thuận
lợi làm ăn
chứ không thể đơn giản là mệnh lệnh duy ý chí như vậy.
Trước khi ra một quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống hàng
triệu người thì
phải hỏi ý dân - những người liên quan trực tiếp đến chính sách
đó. Ví dụ:
Bây giờ anh chị có ý kiến gì? Muốn làm việc này tốt hơn thì anh
chị có sáng
kiến gì không? Đó cũng là biểu hiện tôn trọng người dân của nhà
nước. Mình
không thể ngồi trong phòng khép kín hoặc trên ô tô đóng cửa để
quyết định
dẹp cái này, cái kia? Mình phải suy nghĩ tình cảnh của người lao
động
Ở một số quốc gia, việc ra quyết định kiểu đó sẽ rất khó làm vì
dân sẽ phản
ứng nhanh và rất mạnh. Hàng trăm nghìn người phản đối thì khó có
chính phủ
nào tồn tại được. Vấn đề chúng ta đang đề cập là hàng trăm nghìn
lao động,
đằng sau họ còn là gia đình nên con số có thể lên tới hàng triệu
người. Khi
mà làm trái với hàng triệu dân như thế thì quả là có tội. Sự tác
động của
một quyết định dù là nhỏ nhưng rất ghê gớm. Không có một ông Tổng
thống hay
đại biểu quốc hội nào dám tạo một quyết định tác động đến hàng
triệu người
dân như vậy.
PV: Ông có liên hệ nào với quy định cấm bán hàng rong của UBNDTP HN
với quy
định cấm lưu hành xe ba gác đang gặp nhiều bất cập khi triển khai?
BKT: Qui định cấm bán hàng rong phần nào gặp điểm chung với qui
định cấm xe
ba gác. Những người đưa ra quyết định cần có những điều tra,
phân tích,
đánh giá chín chắn rồi hãy ban hành. Cấm phương tiện sinh sống của
người ta
thì phải nghĩ ra phương thức khác cho họ mưu sinh. Tôi cứ chạnh
lòng khi
nghĩ về những người lao động này. Gánh hàng rong cũng như xe ba
gác giống
như bát cơm đặt trên miệng người ta. Làm sao nỡ lòng đá bát cơm
của người
ta đi như thế được. Như vậy tàn nhẫn quá!
PV: Những chính sách kiểu này phản ánh thực tế gì, thưa ông?
BKT: Những người làm chính sách kiểu này có phần nào xa dân. Họ
không thấy
được tình cảnh người dân. Nhiều cán bộ đã trưởng thành từ
dân, nhân dân
nuôi mình. Bây giờ ngồi ô tô quên số người đi bộ là không nên!
Tôi nghĩ, quốc gia nào muốn phát triển, thịnh vượng thì cũng phải
đặt vấn
đề dân lên trước. "Dân vi quý", làm sao tạo điều kiện cho người
dân phát
triển đi lên, đó là nhiệm vụ của lãnh đạo. Đó là điều quan trọng
nhất.
PV: Ông có lời giải nào cho bài toán tiếp tục phát huy những tích
cực của
kinh tế hàng rong nhưng vẫn bảo tồn nét văn hóa mỹ quan đô thị?
BKT: Theo tôi, chúng ta phải nhận thức đây là một họat động kinh tế
đem lại
nhiều lợi ích cho người dân chứ không đơn thuần là vấn đề mỹ
quan. Các nhà
làm chính sách phải có những biện pháp phù hợp để giải quyết bài
toán khó
này chứ không thể dẹp hẳn miếng cơm manh áo của một thành phần
kinh tế lớn
như vậy. Mình không thể quên được lịch sử nếu không có những
người bán hàng
rong thì làm sao có được thông tin trong nội thành để cung cấp cho
chiến
khu. Chính những người bán hàng rong là chiến sĩ đem súng vào trong
thành
chiến đấu. Ngày nay, chính họ là những chiến sĩ kinh tế âm thầm
mỗi ngày
mỗi ngày thức khuya dạy sớm để nuôi hàng triệu người trong nội
thành. Nếu
họ biến mất hoàn toàn thì tình hình kinh tế - xã hội sẽ như thế
nào? Vấn đề
sẽ không đơn giản đâu!
PV: Hàng ngày, gia đình ông có mua đồ từ những gánh hàng rong?
BKT: Tôi đã học được rất nhiều bài học từ những gánh hàng rong.
Nhà tôi ở
Đặng Dung, gần chợ Châu Long. Hàng ngày tôi vẫn thường đi bộ ra đó
mua hàng
và hỏi chuyện những bà, những chị bán hàng rong. Qua cách sống dè
sẻn, tính
toán hợp lý khi chi tiêu của họ, tôi học cách giải quyết bài toán
tiêu dùng
trong thời giá cả đắt đỏ. Qua những câu chuyện về luống rau,
ruộng hoa,
cách chăm bón, thu hoạch... họ dạy tôi đức tình kiên trì, cần
cù, chịu
khó...
Các bạn bán hàng rong có một bản lĩnh rất cao. Họ không bao giờ
chấp nhận
ngồi nhà mà phải lao ra kinh doanh để nuôi sống bản thân Cái này
rất khác
biệt so với nước Mỹ, nơi hàng trăm nghìn nghìn người cuối
tháng đi lãnh
tiền trợ cấp thất nghiệp. Người lao động VN không có trợ cấp
nhưng khi thất
nghiệp thì phải cố gắng kiếm việc dù có phải lội bộ vài chục
km để kiếm
sống. Đó là những chiến sĩ kinh tế thật sự đáng trân trọng!
Sơn Khê (Vietimes) thực hiện
_______________________________________________
To subscribe/unsubscribe, please contact admins at
vnbizadmin at vietlinks.net
Info at http://mail.saigon.com/mailman/listinfo/vnbiz
Archive at
http://groups.yahoo.com/group/vnbiz/
or http://groups-beta.google.com/group/VNBIZforum/
or http://mail.saigon.com/pipermail/vnbiz
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://<_sre.SRE_Match object at 0xb7aa7ae0>/pipermail/vnbiz/attachments/20080123/a87e65b7/attachment.html
More information about the Vnbiz
mailing list