[Vacets-local-dc] [Chuyen luong bong o VN]

[Hai Tran]

FYI: Luong cua TBT, Chu Tich Nuoc, Chu Tich Quoc Hoi, Thu Tuong o VN: 250 US do la moi thang. Tuy vay, tai san ho deu o hang ty My Kim gui cac ngan hang ngoai quoc, tai san gom nhung khach san, villa, san golf, ... boi vi ho chi la nhung "day to cua nhan dan."
 
------------------------------------- 
 
 
>From Talawas
Ho#7857;ng Danh
T#7843;n m#7841;n v#7899;i #273;i#7873;u khó hi#7875;u c#7911;a l#432;#417;ng
 
Bài vi#7871;t M#7897;t góc nhìn v#7873; l#432;#417;ng và c#7843;i cách l#432;#417;ng (talawas, 04.8.2004) c#7911;a tác gi#7843; Lê Tu#7845;n Huy có m#7897;t #273;i#7873;u khi#7871;n tôi chú ý là: “… trong t#7893;ng th#7875; #273;#7893;i m#7899;i kinh t#7871; - xã h#7897;i chung, l#432;#417;ng là v#7845;n #273;#7873; #273;#432;#7907;c #273;#7893;i m#7899;i m#7897;t cách ch#7853;m tr#7877; và trì tr#7879; #273;#7871;n #273;#7897; khó hi#7875;u”. Có #273;úng là s#7921; ch#7853;m tr#7877; và trì tr#7879; này là khó hi#7875;u không? Theo tôi, #273;#7875; hi#7875;u nó là không khó. 


1. V#7873; lý lu#7853;n 


   Ng#432;#7901;i ta ch#432;a th#7875; thoát kh#7887;i t#432; duy bình quân ch#7911; ngh#297;a trong l#432;#417;ng khi mà ch#7911; ngh#297;a xã h#7897;i bình quân là c#259;n nguyên không ch#7881; c#7911;a ch#7871; #273;#7897; l#432;#417;ng, mà là c#259;n nguyên c#7911;a toàn b#7897; ch#7871; #273;#7897; xã h#7897;i: bình quân trong kinh t#7871;, bình quân trong chính tr#7883;, bình quân trong v#259;n hóa… 

D#7877; th#7845;y ngay là quan ni#7879;m bình quân v#7873; s#7903; h#7919;u, và t#7915; #273;ây ng#432;#7901;i ta xây d#7921;ng lên c#7843; m#7897;t xã h#7897;i bình quân. Ngoài nh#7919;ng th#7913; bình quân nh#432; bình quân trong lao #273;#7897;ng, bình quân trong ch#7845;t l#432;#7907;ng công vi#7879;c, bình quân trong vai trò xã h#7897;i…, nó s#7843;n sinh ra nh#7919;ng ki#7875;u bình quân mà th#7913; t#432; duy hàng ngày kém c#7887;i so v#7899;i lo#7841;i t#432; duy lý lu#7853;n cao siêu khó có th#7875; hình dung ra: bình quân tri th#7913;c, bình quân tài n#259;ng, bình quân nhân cách… (và #273;ã t#7915;ng có s#7921; bình quân c#7843; v#7873; di#7879;n m#7841;o n#7919;a: #259;n m#7863;c r#7853;p khuôn, coi th#432;#7901;ng cái #273;#7865;p hình th#7875;…) 


   Trong quá trình #273;#7893;i m#7899;i, m#7897;t m#7863;t t#432; duy th#7921;c ti#7877;n v#7873; kinh t#7871; #273;ang thay #273;#7893;i nhanh, thì m#7863;t khác, t#432; duy lý lu#7853;n, c#7843; #7903; t#432; duy lý lu#7853;n kinh t#7871; l#7851;n t#432; duy lý lu#7853;n chính tr#7883;, v#7851;n không thay #273;#7893;i là bao, n#7871;u không mu#7889;n nói là nhìn chung v#7851;n không thay #273;#7893;i. Do v#7853;y, ch#7911; ngh#297;a xã h#7897;i bình quân v#7851;n là cái chi ph#7889;i sâu xa trong cách ngh#297;, cách làm chính sách, và cách tri#7875;n khai các ho#7841;t #273;#7897;ng th#7921;c t#7871;. Nó di#7877;n ra hàng ngày, bình th#432;#7901;ng #273;#7871;n #273;#7897; hi#7875;n nhiên trong m#7885;i liên h#7879; xã h#7897;i. 

Ch#7915;ng nào mà ch#7911; ngh#297;a bình quân #273;ó không #273;#432;#7907;c g#7897;t b#7887; s#7841;ch s#7869; trong c#7843; t#432; duy lý lu#7853;n, l#7851;n trong n#7871;p ngh#297; và th#7921;c t#7871; hàng ngày, ch#7915;ng #273;ó l#432;#417;ng còn không #273;#432;#7907;c thay #273;#7893;i cho #273;úng v#7899;i vai trò kinh t#7871;, xã h#7897;i, chính tr#7883;, v#259;n hóa c#7911;a nó.


2. V#7873; hi#7879;n th#7921;c 


   Cái ng#259;n tr#7903; cu#7889;i cùng #273;#7889;i v#7899;i nh#7919;ng c#7843;i cách tri#7879;t #273;#7875; v#7873; l#432;#417;ng chính là hi#7879;n th#7921;c c#7911;a ch#7911; ngh#297;a xã h#7897;i toàn tr#7883;. 

D#432;#7899;i ch#7911; ngh#297;a xã h#7897;i #273;ó, ng#432;#7901;i ta không nh#7919;ng c#7847;n #273;#7871;n m#7897;t lo#7841;i “nhân dân” tuy#7879;t #273;#7889;i ngoan ngoãn, mà còn c#7847;n #273;#7871;n nh#7919;ng “#273;#7847;y t#7899; c#7911;a nhân dân” tuy#7879;t #273;#7889;i ph#7843;i gi#7919; và bi#7871;t cách gi#7919; cho “nhân dân” bi#7871;t ngoan ngoãn tuy#7879;t #273;#7889;i. Và #273;#7875; cho “#273;#7847;y t#7899; c#7911;a nhân dân” làm #273;#432;#7907;c #273;i#7873;u #273;ó, bên c#7841;nh vi#7879;c cho h#7885; nh#7919;ng quy#7873;n h#7841;n bu#7897;c “nhân dân” ph#7843;i ngoan ngoãn tuy#7879;t #273;#7889;i, h#7885; c#361;ng ph#7843;i bi#7871;t ngoan ngoãn tuy#7879;t #273;#7889;i. T#7915; #273;ây h#7885; m#7897;t m#7863;t c#361;ng ph#7843;i ch#7883;u nh#7919;ng trói bu#7897;c tuy#7879;t #273;#7889;i v#7873; quy#7873;n l#7921;c, m#7863;t khác l#7841;i có nh#7919;ng #273;#7843;m b#7843;o tuy#7879;t #273;#7889;i v#7873; quy#7873;n l#7907;i. #272;ó là nh#7919;ng quy#7873;n
 l#7907;i v#7873; chính tr#7883;, xã h#7897;i, và kinh t#7871;. 


   Quy#7873;n l#7907;i kinh t#7871; là cái cu#7889;i cùng #273;#7875; gi#7919; cho “#273;#7847;y t#7899; c#7911;a nhân dân” ngoan ngoãn th#7921;c hi#7879;n ch#7913;c n#259;ng gi#7919; cho “nhân dân” ngoan ngoãn. 

“#272;#7847;y t#7899; c#7911;a nhân dân”, cho dù có tách bi#7879;t kh#7887;i nhân dân #273;#7871;n #273;âu, h#7885; v#7851;n xu#7845;t phát t#7915; cái kh#7889;i nhân dân chung #273;ó; và trong th#7901;i #273;#7841;i c#7911;a thông tin và giao l#432;u, th#7901;i #273;#7841;i c#7911;a s#7921; lan t#7887;a nh#7919;ng giá tr#7883; v#7873; dân ch#7911;, xã h#7897;i…, h#7885; không th#7875; tránh kh#7887;i có lúc ph#7843;i nhìn nh#7853;n vào th#7921;c ch#7845;t nh#7919;ng v#7845;n #273;#7873; chính tr#7883; - xã h#7897;i mà h#7885; c#361;ng hàng ngày hàng gi#7901; ti#7871;p xúc. H#7885; t#7915; #273;ó mà c#361;ng có nh#7919;ng ph#7843;n #7913;ng, ph#7843;n kháng trong suy ngh#297;, nh#7853;n th#7913;c, và c#361;ng có th#7875; d#7851;n #273;#7871;n ph#7843;n #7913;ng, ph#7843;n kháng c#7843; trong hành #273;#7897;ng. Cách c#259;n c#417; nh#7845;t #273;#7875; #273;#7875; ng#259;n ng#7915;a “#273;#7847;y t#7899; c#7911;a nhân dân” #273;i #273;#7871;n ch#7895; nh#432; v#7853;y chính là ban
 t#7863;ng nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i kinh t#7871; mà h#7885; không th#7875; nào t#7915; ch#7889;i, và không th#7875; nào “ph#7843;n b#7897;i” nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i #273;ó #273;#432;#7907;c, n#7871;u không mu#7889;n t#7921; chu#7889;c h#7885;a vào thân. 


   Các quy#7873;n l#7907;i kinh t#7871; này n#7871;u #273;#432;#7907;c ban t#7863;ng m#7897;t cách #273;#432;#7901;ng #273;#432;#7901;ng chính chính, #273;#432;#7907;c #273;#7843;m b#7843;o minh b#7841;ch v#7873; lu#7853;t pháp, và n#7857;m trong t#7893;ng th#7875; c#7911;a công b#7857;ng xã h#7897;i, thì nó s#7869; l#7841;i càng làm #273;#7849;y nhanh ti#7871;n trình nh#7853;n th#7913;c th#7921;c ch#7845;t xã h#7897;i, t#259;ng thêm kh#7843; n#259;ng ph#7843;n kháng t#432; t#432;#7903;ng và hành #273;#7897;ng #7903; thành ph#7847;n “#273;#7847;y t#7899;” mà thôi. Vì v#7853;y, h#7907;p lý nh#7845;t là ban t#7863;ng nó m#7897;t cách phi lí và phi pháp, #273;#7875; trói bu#7897;c h#7885;, #273;#7875; bi#7871;n h#7885; thành nô l#7879; c#7911;a nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i phi lí và phi pháp #273;ó. 

N#7871;u l#432;#417;ng #273;úng v#7899;i công vi#7879;c xã h#7897;i, t#432;#417;ng x#7913;ng v#7899;i tiêu dùng xã h#7897;i, dù là #7903; m#7913;c t#7889;i thi#7875;u #273;#7875; t#7891;n t#7841;i #273;#432;#7907;c, thì nó s#7869; không tr#7903; thành “#273;#7897;ng l#7921;c” #273;#7875; ng#432;#7901;i ta ngoan ngoãn tr#7903; thành nô l#7879; c#7911;a nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i phi lí và phi pháp #273;ó. Mà m#7897;t khi #273;ã ch#7845;p nh#7853;n, #273;ã bu#7897;c ph#7843;i b#432;#7899;c vào gu#7891;ng máy c#7911;a nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i phi lí và phi pháp, ng#432;#7901;i ta càng d#7845;n sâu vào s#7921; phi lí và phi pháp, càng ra s#7913;c b#7843;o v#7879; s#7921; phi lí và phi pháp v#7899;i #273;#7897;ng c#417; b#7843;o v#7879; quy#7873;n l#7907;i c#7911;a chính mình. Và xa h#417;n, ng#432;#7901;i ta càng ra s#7913;c b#7843;o v#7879; cái xã h#7897;i (toàn tr#7883;) #273;ã #273;em l#7841;i cho h#7885; nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i mà h#7885; không th#7875; có
 #273;#432;#7907;c trong m#7897;t xã h#7897;i phi toàn tr#7883;, n#7871;u d#7921;a vào chính b#7843;n thân h#7885;. 

V#7853;y thì l#432;#417;ng c#7913; b#7845;t h#7907;p lí #273;i, #273;#7875; mà b#7843;o #273;#7843;m s#7921; t#7891;n t#7841;i xã h#7897;i c#7911;a m#7897;t thành ph#7847;n xã h#7897;i trung thành v#7899;i ch#7871; #273;#7897; toàn tr#7883; nh#432; trung thành v#7899;i chính mình, t#7913;c b#7843;o #273;#7843;m s#7921; t#7891;n t#7841;i c#7911;a xã h#7897;i toàn tr#7883; #273;ó trên c#417; s#7903; m#7897;t l#7921;c l#432;#7907;ng xã h#7897;i.


3. H#7907;p nh#7845;t c#7911;a lý lu#7853;n và hi#7879;n th#7921;c: bi#7871;n th#7875; k#7923; quái 


   Có th#7875; là ch#7911; tr#432;#417;ng duy trì l#432;#417;ng b#7845;t h#7907;p lí nh#432; m#7897;t c#417; s#7903; cho s#7921; t#7891;n t#7841;i c#7911;a ch#7871; #273;#7897; #273;ã không có vào lúc kh#7903;i #273;i#7875;m xây d#7921;ng ch#7911; ngh#297;a xã h#7897;i, mà c#361;ng không có #7903; kh#7903;i #273;#7847;u c#7911;a #273;#7893;i m#7899;i, vì khi #273;ó ng#432;#7901;i ta, n#7871;u không mu#7889;n nói là t#7845;t c#7843; thì c#361;ng là #273;a s#7889;, thành tâm v#7899;i vi#7879;c xây d#7921;ng m#7897;t xã h#7897;i t#7889;t #273;#7865;p. Nh#432;ng khi ti#7871;p t#7909;c #273;#7893;i m#7899;i, ch#7911; tr#432;#417;ng #273;ó ngày càng th#7875; hi#7879;n m#7897;t cách có ý th#7913;c. 


   S#7921; s#7909;p #273;#7893; c#7911;a h#7879; th#7889;ng xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a, s#7921; l#7899;n m#7841;nh mà không h#7873; có b#7845;t k#7923; d#7845;u hi#7879;u cáo chung nào c#7911;a ch#7911; ngh#297;a t#432; b#7843;n cùng v#7899;i s#7921; phát tri#7875;n khoa h#7885;c công ngh#7879;, dân ch#7911; c#7911;a nó, và vi#7879;c các n#432;#7899;c xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a ít #7887;i còn l#7841;i ph#7843;i tìm cách h#7897;i nh#7853;p tr#7903; l#7841;i vào n#7873;n kinh t#7871; t#432; b#7843;n toàn c#7847;u, khi#7871;n ch#7911; ngh#297;a xã h#7897;i càng hi#7879;n hình nh#432; m#7897;t ch#7911; ngh#297;a không t#432;#7903;ng h#417;n bao gi#7901; h#7871;t. Dù có che #273;#7853;y, l#7845;p li#7871;m nh#432; th#7871; nào, thì #273;ó là m#7897;t th#7921;c t#7871; mà nh#7919;ng ng#432;#7901;i “#273;#7847;y t#7899; c#7911;a nhân dân” c#361;ng không th#7875; không nh#7853;n ra. Tr#432;#7899;c s#7921; xu#7845;t hi#7879;n c#7911;a thành ph#7847;n doanh nhân và b#7897; ph#7853;n
 nh#7919;ng ng#432;#7901;i làm kinh t#7871; “t#7921; do”, cùng v#7899;i s#7921; giàu có và công khai s#7921; giàu có c#7911;a h#7885;, nh#7919;ng ng#432;#7901;i “#273;#7847;y t#7899;” không th#7875; không nh#7853;n th#7845;y s#7921; cu#7889;n hút. 


   Không có v#7889;n t#432; b#7843;n, v#7889;n tri th#7913;c và v#7889;n qu#7843;n lí, h#7885; s#7917; d#7909;ng cái v#7889;n mà không ai khác ngoài h#7885; duy nh#7845;t có: v#7889;n quy#7873;n l#7921;c. Và chính nh#432; tác gi#7843; Lê Tu#7845;n Huy #273;ã vi#7871;t: quy#7873;n l#7921;c công #273;#432;#7907;c t#7853;n khai #273;#7875; ph#7909;c v#7909; cho quy#7873;n l#7907;i t#432;. 

V#7873; nguyên th#7911;y, s#7921; t#7853;n khai này có s#7921; chính #273;áng c#7911;a nó do nhu c#7847;u b#7913;c bách c#7911;a cu#7897;c s#7889;ng tr#432;#7899;c m#7897;t #273;#7891;ng l#432;#417;ng b#7845;t h#7907;p lí. Nh#432;ng khi #273;ó, s#7921; t#7853;n khai này là t#7853;n khai trong s#7841;ch khi ng#432;#7901;i ta n#7895; l#7921;c ki#7871;m thêm b#7857;ng nh#7919;ng công vi#7879;c chính #273;áng và thu nh#7853;p chính #273;áng. Nh#432;ng áp l#7921;c làm giàu c#7913; ngày càng t#259;ng trong xã h#7897;i, và vào cái th#7901;i tranh t#7889;i tranh sáng c#7911;a #273;#7893;i m#7899;i “n#7917;a n#7841;c n#7917;a m#7905;” này, nh#7919;ng khe h#7903; vô tình và c#7889; ý trong c#417; ch#7871; và lu#7853;t pháp c#7913; nh#7903;n nh#417;, trêu ng#432;#417;i tr#432;#7899;c nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;#7847;y t#7899;… Và chuy#7879;n gì #273;#7871;n thì #273;ã #273;#7871;n t#7915; lâu r#7891;i, v#7851;n nói theo l#7901;i l#7869; c#7911;a Lê Tu#7845;n Huy, là chuy#7879;n l#7921;c
 công và l#7907;i t#432;. 


   Có ch#7913;c là có quy#7873;n. Có quy#7873;n là có l#7907;i. Có l#7907;i là có l#7921;c. Có l#7921;c là có th#7871;. Có th#7871; l#7841;i có l#7921;c… C#7913; th#7871; mà xoay v#7847;n. T#7845;t c#7843; ch#7881; ph#7909;c v#7909; cho nhu c#7847;u làm giàu b#7845;t chính, ho#7863;c chí ít là không chính #273;áng c#7911;a ng#432;#7901;i có quy#7873;n l#7921;c. 


   #7902; #273;âu c#361;ng v#7853;y, quy#7873;n l#7921;c và quy#7873;n l#7907;i có nhi#7873;u d#7841;ng khác nhau. Nh#432;ng không #7903; #273;âu nh#432; trong xã h#7897;i toàn tr#7883;, m#7885;i quy#7873;n l#7921;c #273;#7875; tr#7903; thành quy#7873;n l#7921;c, #273;#7873;u #273;#432;#7907;c chuy#7875;n thành quy#7873;n l#7921;c chính tr#7883;; m#7885;i quy#7873;n l#7907;i #273;#7875; #273;#7843;m b#7843;o là quy#7873;n l#7907;i, #273;#7873;u #273;#432;#7907;c chuy#7875;n thành quy#7873;n l#7907;i chính tr#7883;. Lo#7841;i quy#7873;n l#7921;c và quy#7873;n l#7907;i chính tr#7883; #273;ó làm tha hóa m#7885;i quan h#7879; xã h#7897;i. T#7915; l#297;nh v#7921;c công quy#7873;n nh#432; #7911;y ban, c#7843;nh sát, thu#7871; quan, tòa án…, cho #273;#7871;n l#297;nh v#7921;c v#259;n hóa - xã h#7897;i nh#432; giáo d#7909;c, y t#7871;, th#7875; thao: ch#7913;c quy#7873;n và quy#7873;n l#7907;i, t#7845;t c#7843; #273;#7873;u bi#7871;n thành nh#7919;ng cái thu#7897;c ph#7841;m vi chính
 tr#7883;. 

#272;#7875; ph#7909;c v#7909; cho s#7921; làm giàu b#7845;t chính, ho#7863;c #273;#7875; #273;#7843;m b#7843;o cho thu nh#7853;p “kinh t#7871;” c#7911;a mình, ng#432;#7901;i ta ph#7843;i t#7921; giác gi#7919; v#7919;ng quy#7873;n l#7921;c chính tr#7883;, quy#7873;n l#7907;i chính tr#7883; c#7911;a mình. Ch#7911; ngh#297;a c#417; h#7897;i, v#7899;i nhi#7873;u bi#7871;n t#432;#7899;ng c#7911;a nó, không gi#7899;i h#7841;n trong chính tr#7883;, kinh t#7871;, mà c#7843; #7903; v#259;n hóa, h#7885;c thu#7853;t, tr#7903; thành m#7897;t #273;#7863;c tr#432;ng c#7911;a các quan h#7879; xã h#7897;i. 


   Tham nh#361;ng, lãng phí (#273;#7875; có d#7883;p b#7887; túi riêng), nh#361;ng nhi#7877;u, h#7841;ch sách, “mãi vi#7879;c” lan tràn trong xã h#7897;i, nh#432; m#7897;t b#7879;nh d#7883;ch không có thu#7889;c. Thói h#432; t#7853;t x#7845;u xu#7845;t phát t#7915; nh#7919;ng ng#432;#7901;i có ch#7913;c có quy#7873;n (phong bì, th#432;#7907;ng #273;#7897;i h#7841; #273;#7841;p, h#7841; #273;#7897;c th#7911; #273;#7891;ng chí, ng#259;n c#7843;n ng#432;#7901;i có th#7921;c l#7921;c, không minh b#7841;ch, s#7861;n sàng “bán mình”, nh#7853;u nh#7865;t và tình d#7909;c là l#7869; s#7889;ng, v.v.) #273;ã truy#7873;n nhi#7877;m sang m#7885;i ng#432;#7901;i, và r#7845;t #273;au lòng, sang l#7899;p tr#7867; - mà #273;#7897; tu#7893;i c#7911;a ch#7919; “l#7899;p tr#7867;” này thì c#7913; ngày càng gi#7843;m xu#7889;ng, #273;ang làm b#259;ng ho#7841;i không ch#7881; m#7897;t th#7871; h#7879;, và (tôi l#7841;i thích nh#7841;i l#7841;i t#7915; ng#7919; c#7911;a tác gi#7843; mà tôi #273;ang
 #273;#7873; c#7853;p) #273;ã hình thành c#7843; m#7897;t n#7873;n “#273;#7841;o #273;#7913;c thi#7871;t ch#7871;” nh#432; v#7853;y. 


   Ti#7873;n l#432;#417;ng trong b#7889;i c#7843;nh #273;ó tr#7903; thành k#7923; quái cùng v#7899;i cái th#7921;c t#7871; quái #273;#7843;n, khi nó tr#7903; thành cái bi#7879;n h#7897; cho tiêu c#7921;c xã h#7897;i và #273;#7883;nh hình m#7897;t s#7855;c thái tiêu c#7921;c xã h#7897;i riêng bi#7879;t #7903; x#7913; s#7903; này. 

T#7915; ban #273;#7847;u là m#7897;t ít nào #273;ó ki#7871;m thêm, d#7847;n d#7847;n kho#7843;n này ngày m#7897;t l#7899;n, nhi#7873;u ng#432;#7901;i tham gia ki#7871;m thêm, tìm ch#7895; “ngon” #273;#7875; ki#7871;m thêm, và ph#7843;i bi#7871;t #273;i#7873;u mà “phân ph#7889;i l#7841;i” cho nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;ã dành cho mình ch#7895; #273;#7875; ki#7871;m thêm…, tiêu c#7921;c tr#7903; nên có h#7879; th#7889;ng, t#7915; trên xu#7889;ng d#432;#7899;i. 

Tiêu c#7921;c tr#7903; thành chu#7849;n m#7921;c quan h#7879; (mãi l#7897;, tiêu c#7921;c phí, “b#7891;i d#432;#7905;ng”, “l#7841;i qu#7843;”…) ph#7847;n nào #273;#432;#7907;c bi#7879;n h#7897; b#7857;ng ti#7873;n l#432;#417;ng. Ng#432;#7901;i ta cho r#7857;ng “anh – em” vì #273;#7891;ng l#432;#417;ng kh#7889;n khó mà sinh ra “l#7879;ch l#7841;c”, nên c#7847;n du di cho nhau. Lu#7853;n #273;i#7879;u này th#7921;c ch#7845;t là bình th#432;#7901;ng hóa tham nh#361;ng nh#7887;, gi#7843;m thi#7875;u m#7913;c #273;#7897; cho tham nh#361;ng l#7899;n. Nó còn là dân s#7921; hóa nh#7919;ng quan h#7879; hình s#7921;, hành chánh hóa thay cho vi#7879;c th#7921;c thi s#7921; ch#7871; tài pháp lu#7853;t. 

M#7897;t khi #273;ã “#259;n xôi chùa” ng#432;#7901;i ta s#7869; “ngh#7865;n h#7885;ng”, không th#7875; không bao che, #273;#7871;n m#7913;c công khai và tr#417; tr#7869;n nh#7845;t. (G#7847;n #273;ây báo chí phanh phui n#7841;n mãi l#7897; c#7911;a công an và chung chi c#7911;a h#7843;i quan, có nh#7919;ng s#7871;p #273;ã kh#7859;ng khái r#7857;ng mình không bi#7871;t gì v#7873; tiêu c#7921;c c#7911;a c#7845;p d#432;#7899;i, th#7853;m chí c#7843; quy#7871;t r#7857;ng không có nh#7919;ng tiêu c#7921;c #273;ó #7903; #273;#417;n v#7883; mình, trong khi ai ai h#7857;ng ngày l#432;u thông trên #273;#432;#7901;ng, ai ai h#7857;ng ngày ti#7871;p xúc v#7899;i h#7843;i quan, #273;#7873;u bi#7871;t #273;#7871;n chuy#7879;n h#7841;ch sách, ra giá công khai, tr#7855;ng tr#7907;n c#7911;a h#7885;!). 

S#7921; “phân ph#7889;i l#7841;i” trong n#7897;i b#7897; ban #273;#7847;u là t#7921; nguy#7879;n, d#7847;n tr#7903; thành m#7897;t qui t#7855;c, t#7915; s#7921; “tùy h#7881;” tr#7903; thành có khung qui #273;#7883;nh, và khung c#361;ng ngày m#7897;t cao theo m#7913;c cao d#7847;n c#7911;a thu nh#7853;p t#7841;i hi#7879;n tr#432;#7901;ng và nhu c#7847;u xã h#7897;i. Qui mô và t#7847;m m#7913;c khai thác, #273;#7875; v#7915;a #273;áp #7913;ng nhu c#7847;u làm giàu b#7845;t chính cho mình v#7915;a cho nh#7919;ng ng#432;#7901;i b#7843;o tr#7907; và cho gu#7891;ng máy, vì th#7871; mà c#7913; t#259;ng lên, t#259;ng lên, v#432;#7907;t ra ngoài t#7847;m m#7913;c kh#7889;ng ch#7871; mà nh#7919;ng ng#432;#7901;i b#7843;o tr#7907; d#7921; trù #273;#7875; có th#7875; v#7915;a #273;#7843;m b#7843;o thanh danh, v#7883; trí quy#7873;n l#7921;c, v#7915;a #273;#7843;m b#7843;o các kho#7843;n thu. Tiêu c#7921;c tr#7903; nên không th#7875; ki#7875;m soát, “ki#7875;m soát” tr#7903; l#7841;i lên chính
 nh#7919;ng ng#432;#7901;i ki#7875;m soát tiêu c#7921;c, nh#7919;ng ng#432;#7901;i d#7921; trù m#7897;t m#7913;c #273;#7897; tiêu c#7921;c có ki#7875;m soát, mà s#7921; bi#7879;n h#7897;, bình th#432;#7901;ng hóa, s#7921; bao che nh#432; v#7915;a nói c#361;ng ch#7881; là nh#7919;ng bi#7875;u hi#7879;n d#7877; th#7845;y nh#7845;t. 


   Ti#7873;n l#432;#417;ng tr#7903; thành công c#7909; kh#7889;ng ch#7871; thành ph#7847;n công quy#7873;n trong vòng tuân th#7911; và trung thành tuy#7879;t #273;#7889;i nh#7919;ng quy#7873;n l#7921;c t#7889;i cao. #272;i#7873;u này #273;ã #273;#432;#7907;c nói #273;#7871;n #7903; ph#7847;n (2.) bên trên. #7902; #273;ây mu#7889;n nh#7845;n m#7841;nh #273;#7871;n tính quái #273;#7843;n c#7911;a nó, là t#7915; cái c#7899; ti#7873;n l#432;#417;ng, ng#432;#7901;i ta ban t#7863;ng cho ng#432;#7901;i “#273;#7847;y t#7899;” nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i phi lí và phi pháp, bi#7871;n nó v#7915;a là c#7911; cà r#7889;t v#7915;a là cây g#7853;y (ch#7913; không ph#7843;i 2 công c#7909; tách r#7901;i nhau) #273;#7875; th#432;#7903;ng công ho#7863;c tr#7915;ng ph#7841;t. 

Khi “v#7873; m#7863;t vi mô” anh v#7851;n ngoan ngoãn cung kính, cung ph#7909;ng lên trên, “v#7873; m#7863;t v#297; mô” anh v#7851;n ngoan ngoãn trung thành v#7899;i nhi#7879;m v#7909; bu#7897;c các “ông ch#7911;” ngoan ngoãn, thì anh v#7851;n th#7887;a thích x#417;i cà r#7889;t; ng#432;#7907;c l#7841;i, c#7911; cà r#7889;t #273;ó s#7869; l#7853;p t#7913;c bi#7871;n thành cây g#7853;y xoáy vào t#7853;n h#7885;ng (và sâu h#417;n n#7919;a) khi anh còn #273;ang ng#7853;m nó. D#7877; hi#7875;u mà, cà r#7889;t này có ph#7843;i do mình tr#7891;ng #273;âu, có #273;#432;#7907;c t#7915; #273;i b#7855;t ch#7865;t ng#432;#7901;i khác ph#7843;i c#7889;ng n#7841;p ho#7863;c l#7845;y ra t#7915; trong kho thu ho#7841;ch chung, thì v#7889;n #273;ã là #273;#7889;i t#432;#7907;ng tr#7915;ng ph#7841;t c#7911;a lu#7853;t pháp r#7891;i, có #273;i#7873;u là ng#432;#7901;i ta mu#7889;n cho anh nu#7889;t trôi nó hay s#7869; tr#7915;ng ph#7841;t anh. #272;i#7873;u #273;ó tùy thu#7897;c vào anh ph#7843;i
 bi#7871;t t#7921; ki#7875;m soát s#7921; trung thành v#7899;i nhi#7879;m v#7909; “#273;#7847;y t#7899;” c#7911;a mình, không ph#7843;i v#7899;i nhân dân n#7919;a, mà v#7899;i nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;ã cho anh nh#7919;ng quy#7873;n l#7907;i phi lí và phi pháp #273;ó. 


   C#417; s#7903; lý lu#7853;n và chính sách trên gi#7845;y thì bình quân ch#7911; ngh#297;a, trong khi th#7921;c t#7871; thì l#7841;i không nh#432; v#7853;y, và t#7845;t nhiên nh#7919;ng #432;u #273;ãi (phi lí và phi pháp) là dành cho “#273;#7847;y t#7899;” c#7911;a nhân dân, l#7841;i ti#7871;p t#7909;c sinh ra nh#7919;ng th#7921;c t#7871; k#7923; quái khác: 

L#432;#417;ng c#7921;c th#7845;p, và l#432;#417;ng th#7921;c t#7871; c#7913; ngày càng #273;i xu#7889;ng do giá c#7843; #273;i lên, nh#432;ng “#273;#7847;y t#7899;” thì c#7913; ngày càng ph#7845;t và càng công khai s#7921; ph#7845;t c#7911;a mình, gi#7919;a thanh thiên b#7841;ch nh#7853;t. Tôi #273;#7885;c #7903; #273;âu #273;ó câu h#7887;i r#7857;ng “ai s#7889;ng b#7857;ng l#432;#417;ng?”, câu tr#7843; l#7901;i là gì thì m#7885;i ng#432;#7901;i #273;ã bi#7871;t. Ng#432;#7901;i còn t#7921; tr#7885;ng thì có m#7897;t ít l#432;#417;ng “b#7893;ng” nào #273;ó. Nh#432;ng cái “b#7893;ng” #273;ó #7903; nh#7919;ng ng#432;#7901;i có quy#7873;n l#7921;c #273;i lên cùng v#7899;i quy#7873;n l#7907;i, thì tr#7903; thành l#432;#417;ng “l#7853;u”, t#7915; s#7921; l#432;#417;ng “l#7865;o” và b#7845;t “l#432;#417;ng”. 

L#432;#417;ng thì th#7845;p, thu nh#7853;p bình quân c#361;ng v#7853;y. Bi#7879;n h#7897; cho vi#7879;c không th#7875; có #273;#432;#7907;c #273;#7891;ng l#432;#417;ng #273;úng v#7899;i th#7883; tr#432;#7901;ng, ng#432;#7901;i ta nói #273;#7871;n qu#297; l#432;#417;ng h#7841;n ch#7871;, tính b#7857;ng ti#7873;n b#7843;n x#7913; c#7911;a m#7897;t n#432;#7899;c nghèo. Khi “thuy#7871;t minh khoa h#7885;c” cho vi#7879;c xây d#7921;ng nh#7919;ng giá c#7843; d#7883;ch v#7909; do nhà n#432;#7899;c #273;#7897;c quy#7873;n (vi#7877;n thông, #273;i#7879;n l#7921;c, n#432;#7899;c s#7841;ch…), luôn cao h#417;n nhi#7873;u l#7847;n so v#7899;i thu nh#7853;p, và chi#7871;m t#7881; l#7879; l#7899;n trong thu nh#7853;p bình quân c#7911;a ng#432;#7901;i dân, thì ng#432;#7901;i ta so nh#7919;ng m#7913;c giá #273;ó v#7899;i giá th#7871; gi#7899;i, tính b#7857;ng #273;ôla M#7929; (mà dân #273;en không ki#7875;m ch#7913;ng #273;#432;#7907;c #273;#7897; chính xác). Có sao #273;âu, #273;ám công ch#7913;c
 k#7855;c ké bên d#432;#7899;i thì g#7847;n dân, có ngh#297;a g#7847;n v#7899;i tính “ông ch#7911;” h#417;n, mà #273;ã là “ông ch#7911;” thì không c#7847;n b#7853;n tâm nhi#7873;u, ch#7881; lo cho thân ph#7853;n c#7911;a nh#7919;ng “#273;#7847;y t#7899;” thôi. Và giá tính theo #273;ô thì c#7913; theo #273;ô, vì “#273;#7847;y t#7899;” #273;ã #273;#432;#7907;c nh#7919;ng kho#7843;n tr#7907; c#7845;p, tr#7907; giá cho các nhu c#7847;u t#7915; t#7889;i thi#7875;u #273;#7871;n xa x#7881; r#7889;i. #272;ó là còn ch#432;a k#7875; nh#7919;ng #432;u #273;ãi v#7873; nhà #273;#7845;t, qui ho#7841;ch mà t#7915; thông tin cho #273;#7871;n tri#7875;n khai th#7921;c t#7871;, #273;#7873;u là nh#7919;ng “m#7843;nh #273;#7845;t” #273;#432;#7907;c phân vùng cho t#7915;ng c#7845;p, t#7915;ng khu v#7921;c, #273;#7875; “#273;#7847;y t#7899;” #7903; #273;ó #273;#432;#7907;c th#7887;a s#7913;c khai thác n#7919;a. 

Ng#432;#7901;i ta c#7913; nói không có ti#7873;n #273;#7875; t#259;ng qu#297; l#432;#417;ng ngang giá th#7883; tr#432;#7901;ng, nh#432;ng lãng phí, tham ô, tham nh#361;ng, t#7915; ban #273;#7847;u ch#7881; là hàng ch#7909;c, tr#259;m tri#7879;u, r#7891;i là t#7881;, tr#259;m, ngàn t#7881;, nay #273;ã #273;#7871;n ch#7909;c tri#7879;u #273;ôla (và s#7869; ti#7871;p t#7909;c leo thang?) thì sao?


4. C#7843;i cách l#432;#417;ng #273;i v#7873; #273;âu? 


   Tr#432;#7899;c tiên xin nói v#7899;i tác gi#7843; c#7911;a bài vi#7871;t mà tôi #273;#7873; c#7853;p. #272;ôi ch#7895; trong bài vi#7871;t c#7911;a tôi có v#7867; nh#432; l#7901;i l#7869; m#7881;a mai #273;#7889;i v#7899;i anh, nh#432;ng th#7853;t tâm tôi không ph#7843;i v#7853;y, tôi ch#7881; th#7845;y th#432;#417;ng h#7841;i cho s#7921; b#7913;c xúc mà anh th#7875; hi#7879;n trong bài vi#7871;t. Có ai trên #273;#7845;t n#432;#7899;c này còn s#7889;ng b#7857;ng l#432;#417;ng không mà anh l#7841;i ph#7843;i v#7845;t v#7843; thuy#7871;t ph#7909;c #273;#7875; ng#432;#7901;i ta có m#7897;t cu#7897;c c#7843;i cách l#432;#417;ng t#432;#417;ng x#7913;ng? Không l#7869; là còn l#7841;i anh hay sao? Trong bài vi#7871;t, anh nói lên #273;#432;#7907;c nhi#7873;u s#7921; th#7853;t, nh#432;ng nó ch#432;a #273;#7911; #273;#7875; là toàn b#7897; s#7921; th#7853;t b#7843;n ch#7845;t c#7911;a v#7845;n #273;#7873; l#432;#417;ng. Nó ch#7881; là m#7897;t n#7917;a s#7921; th#7853;t, mà ng#432;#7901;i
 ta nói n#7917;a s#7921; th#7853;t thì không th#7875; là s#7921; th#7853;t. 

#272;#7875; bù #273;#7855;p cho s#7921; b#7913;c xúc c#7911;a anh, hãy cho tôi làm m#7897;t ông th#7847;y bói b#7845;t #273;#7855;c d#297;, #273;#432;a ra m#7897;t “tiên #273;oán” cho anh và #273;#7897;c gi#7843; v#7873; v#7845;n #273;#7873; này: 


   C#7843;i cách l#432;#417;ng s#7869; ti#7871;p t#7909;c ch#7881; là nh#7919;ng ch#7855;p vá n#7917;a v#7901;i, không #273;i #273;#7871;n #273;âu c#7843;, tr#7915; khi ng#432;#7901;i ta th#7853;t lòng mu#7889;n c#7843;i cách nó. Ch#7881; khi nào có nh#7919;ng c#7843;i cách xã h#7897;i th#7853;t s#7921;, dân ch#7911; th#7853;t s#7921;, thì ti#7873;n l#432;#417;ng m#7899;i #273;#432;#7907;c c#7843;i cách th#7853;t s#7921;. Khi có c#7843;i cách ti#7873;n l#432;#417;ng th#7853;t s#7921;, thì chính là ng#432;#7901;i ta th#7853;t s#7921; th#7853;t tâm c#7843;i cách xã h#7897;i, c#7843;i cách dân ch#7911;. Và ch#7881; khi nào ti#7873;n l#432;#417;ng #273;ã #273;#432;#7907;c c#7843;i cách th#7853;t s#7921; thì khi #273;ó m#7899;i #273;ã có c#7843;i cách xã h#7897;i th#7853;t s#7921;, dân ch#7911; th#7853;t s#7921;.


© 2004 talawas 




=====
You shall know the truth and the truth shall set you free.
		
---------------------------------
Yahoo! Mail Mobile
 Take Yahoo! Mail with you! Check email on your mobile phone.
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://www.le.org/pipermail/vacets-local-dc/attachments/20050520/b52a7802/attachment-0001.html