[Vacets-local-dc] [Tu Saigon, BS Que doi bau cu tu do va thay doi che do]

[Hai Tran]

T#7914; SÀI GÒN BS. QU#7870; #272;ÒI B#7846;U C#7916; T#7920; DO VÀ THAY #272;#7892;I CH#7870; #272;#7896;

Tác gi#7843;: Claudia Rosett
Chuy#7875;n ng#7919;: #272;inh T#7915; Th#7913;c

L#7901;i ng#432;#7901;i d#7883;ch: Trang bình lu#7853;n c#7911;a báo The Wall Street Journal ngày 9-3-2005 #273;ã #273;#259;ng bài “Sharansky c#7911;a Sàigòn: Vi#7879;t Nam s#7869; là Iraq k#7871; ti#7871;p ?” (Saigon’s Sharansky: Will Vietnam be the next Iraq ?) c#7911;a nhà báo Claudia Rosett. Bà Rosett #273;ã vi#7871;t bài này sau khi dàn x#7871;p #273;#432;#7907;c m#7897;t cu#7897;c nói chuy#7879;n qua #273;i#7879;n tho#7841;i v#7899;i Bác S#297; Nguy#7877;n #272;an Qu#7871;, có th#7875; coi nh#432; cu#7897;c ti#7871;p xúc #273;#7847;u tiên v#7899;i báo chí Tây Ph#432;#417;ng, k#7875; t#7915; khi ông ra kh#7887;i nhà tù vào #273;#7847;u tháng Hai. Bà Rosett #273;ã so sánh BS. Qu#7871; v#7899;i ông Anatoly Sharansky, m#7897;t nhà tranh #273;#7845;u nhân quy#7873;n n#7893;i ti#7871;ng, b#7883; tù #273;#7847;y nhi#7873;u n#259;m t#7841;i Liên Bang Xô Vi#7871;t cách #273;ây hai th#7853;p niên, sau tr#7903; thành m#7897;t chính khách tham gia chính ph#7911; Do Thái. Ông này là tác
 gi#7843; nhi#7873;u cu#7889;n sách, trong #273;ó có cu#7889;n “The Case for Democracy”, #273;#432;#7907;c coi nh#432; tác ph#7849;m g#7889;i #273;#7847;u gi#432;#7901;ng c#7911;a T#7893;ng Th#7889;ng Bush. Sau #273;ây là b#7843;n d#7883;ch sang vi#7879;t ng#7919; toàn th#7875; bài báo c#7911;a bà Claudia Rosett trên Wall Street Journal, m#7897;t trong nh#7919;ng nh#7853;t báo có s#7889; #273;#7897;c gi#7843; và uy tín hàng #273;#7847;u trên th#7871; gi#7899;i.

Sau ngày 11-9 ng#432;#7901;i ta #273;ã nói nhi#7873;u v#7873; thái #273;#7897; hi#7871;u chi#7871;n c#7911;a T#7893;ng Th#7889;ng Bush khi#7871;n quân kh#7911;ng b#7889; quy t#7909; và t#259;ng gia ho#7841;t #273;#7897;ng. D#7847;u sao, ngày càng thêm b#7857;ng ch#7913;ng cho th#7845;y k#7867; b#7883; thi#7879;t h#7841;i n#7863;ng h#417;n c#7843; là Osama bin Laden, ng#432;#7901;i #273;ã #273;#7849;y Hoa K#7923; vào c#7889; g#7855;ng dân ch#7911; hóa toàn c#7847;u. #272;#7889;i di#7879;n v#7899;i cu#7897;c t#7845;n công ch#432;a t#7915;ng x#7849;y ra ngay trên #273;#7845;t M#7929;, ông Bush #273;ã #273;#7853;p tan chính sách c#7889; h#7919;u v#7873; Trung #272;ông, và v#7899;i s#7921; ti#7871;n quân vào Iraq, ông #273;ã th#7855;p sáng ng#7885;n h#7843;i #273;#259;ng cho nh#7919;ng ng#432;#7901;i yêu chu#7897;ng t#7921; do t#7841;i m#7897;t ph#7847;n #273;#7845;t c#7911;a th#7871; gi#7899;i mà t#7899;i r#7845;t g#7847;n #273;ây, v#7851;n #273;#432;#7907;c coi là không có ai
 #273;#432;#7907;c h#432;#7903;ng t#7921; do c#7843;.

Bây gi#7901; thì #273;ã có nhi#7873;u. Ông Bush #273;ã #273;#432;#7907;c #273;áp #7913;ng b#7857;ng s#7889; c#7917; tri c#7911;a cu#7897;c b#7847;u c#7917; c#259;ng th#7859;ng t#7841;i Iraq, cu#7897;c n#7893;i d#7853;y t#7841;i Lebanon, nh#7919;ng rúng #273;#7897;ng t#7841;i Syria và Iran, s#7921; khu#7845;y #273;#7897;ng t#7841;i Ai C#7853;p và Saudi Arabia. Nh#432;ng tác #273;#7897;ng không ng#7915;ng l#7841;i #7903; Trung #272;ông. Dân chúng b#7883; s#7889;ng d#432;#7899;i các ch#7871; #273;#7897; #273;#7897;c tài #7903; nh#7919;ng mi#7873;n khác hi#7879;n #273;ang ngóng ch#7915;ng. B#7847;u c#7917; #7903; Baghdad vang #273;#7897;ng t#7899;i c#7843; phía #273;ông Suez.

Do #273;ó, m#7897;t thông #273;i#7879;p #273;ã t#7899;i tôi vào cu#7889;i tu#7847;n qua t#7915; m#7897;t trong nh#7919;ng qu#7889;c gia hà kh#7855;c nh#7845;t th#7871; gi#7899;i, là Vi#7879;t Nam. Tin cho bi#7871;t Sharansky c#7911;a Sàigòn, nhà v#7853;n #273;#7897;ng dân ch#7911; Nguy#7877;n #272;an Qu#7871; #273;ã #273;#432;#7907;c th#7843; t#7915; nhà tù cu#7889;i cùng trong hàng lo#7841;t khám #273;#432;#7901;ng ông #273;ã tr#7843;i qua. M#7863;c d#7847;u Bác S#297; Qu#7871; #273;ang b#7883; nhân viên an ninh canh ch#7915;ng liên t#7909;c, và không #273;#432;#7907;c x#7917; d#7909;ng computer hay #273;i#7879;n tho#7841;i, nh#432;ng ông #7845;y c#361;ng ráng x#7871;p #273;#7863;t #273;#7875; có th#7875; tr#7843; l#7901;i t#7915; #273;#7847;u giây bên kia.

Vào gi#7901; kh#7855;c h#7865;n tr#432;#7899;c, tôi nh#7855;c #273;i#7879;n tho#7841;i lên #7903; New York và nói chuy#7879;n v#7899;i Bác S#297; Qu#7871;, v#7883; Bác S#297; 63 tu#7893;i mà cho t#7899;i nay #273;ã dùng g#7847;n h#7871;t n#7917;a #273;#7901;i mình tranh #273;#7845;u cho t#7921; do #7903; Vi#7879;t Nam. Bi#7871;t là m#7853;t v#7909; VN h#7847;u nh#432; ch#7855;c ch#7855;n nghe lén m#7885;i ti#7871;p xúc gi#7919;a ông v#7899;i th#7871; gi#7899;i bên ngoài, tôi #273;ã s#7917;a so#7841;n cho s#7921; kín #273;áo và th#7853;n tr#7885;ng dùng ch#7919; khi #273;#7889;i tho#7841;i #273;#7875; r#7911;i ro c#7911;a ông gi#7843;m t#7899;i m#7913;c t#7889;i thi#7875;u. Nh#432;ng Bác S#297; Qu#7871; không c#7847;n gi#7919; gìn. Ông #273;i th#7859;ng vào m#7909;c tiêu: “#272;i#7873;u tôi mu#7889;n là t#7921; do cho dân t#7897;c tôi”. Theo ông, v#7845;n #273;#7873; bây gi#7901; là “làm sao #273;#7875; thay #273;#7893;i ch#7871; #273;#7897; t#7841;i Vi#7879;t Nam”. Ông nói thêm,
 trong vi#7879;c dân ch#7911; hóa n#7913;#417;c ông, “h#7853;u thu#7851;n c#7911;a th#7871; gi#7899;i r#7845;t quan tr#7885;ng”. M#7897;t cách c#7909; th#7875;, ông #7845;y mu#7889;n cái #272;#7843;ng C#7897;ng S#7843;n m#7909;c nát #7903; Hà N#7897;i “#273;#432;a ra m#7897;t l#7883;ch trình cho nh#7919;ng cu#7897;c b#7847;u c#7917; t#7921; do và công b#7857;ng”.

Th#7871; gi#7899;i c#7847;n bi#7871;t m#7897;t #273;i#7873;u quan tr#7885;ng là khi nói nh#432; v#7853;y, Bác S#297; Qu#7871; bi#7871;t r#7845;t rõ m#7889;i nguy nan mà ông #7845;y ph#7843;i gánh ch#7883;u. N#259;m 1975, khi Sàigòn x#7909;p #273;#7893;, m#7863;c d#7847;u có c#417; h#7897;i ra #273;i, ông #7845;y #273;ã t#7915; ch#7889;i. Ngay c#7843; bây gi#7901;, ông #7845;y nói, “v#7899;i tôi, l#432;u #273;#7847;y không ph#7843;i là t#7921; do”. Thay vào #273;ó, trong h#417;n ba m#432;#417;i n#259;m, ông #273;ã n#7855;m l#7845;y m#7885;i c#417; h#7897;i #273;#7875; nói lên và #273;òi h#7887;i t#7921; do cho x#7913; s#7903; ông. Làm nh#432; v#7853;y, ông #273;ã ph#7843;i tr#7843; m#7897;t giá #273;#7855;t d#432;#7899;i ch#7871; #273;#7897; C#7897;ng S#7843;n VN – Tr#7843;i qua h#417;n 20 n#259;m t#7841;i các nhà giam và tr#7841;i tù kh#7893; sai. #272;#432;#7907;c th#7843; hai l#7847;n tr#432;#7899;c nh#7901; áp l#7921;c qu#7889;c t#7871;, l#7847;n nào Bác S#297; Qu#7871; c#361;ng
 n#7855;m l#7845;y c#417; h#7897;i #273;#7875; #273;òi t#7921; do cho nhân dân VN. Ch#7871; #273;#7897; #273;ã b#7887; tù ông hai l#7847;n, l#7841;i b#7887; tù ông l#7847;n m#7899;i nh#7845;t vào tháng Ba n#259;m 2003 –#273;i#7873;u gây ph#7851;n n#7897; này #273;ã b#7883; tràn ng#7853;p b#7903;i nh#7919;ng tin t#7913;c v#7873; tr#7853;n chi#7871;n Iraq khi Hoa K#7923; và #272;#7891;ng Minh l#7853;t #273;#7893; Saddam Hussein lúc #273;ó.

Và m#7863;c d#7847;u vi#7879;c th#7843; Bác S#297; Qu#7871; #273;ã t#7913;c kh#7855;c t#7841;o #273;#7921;#417;c ni#7873;m vui, nh#432;ng không ph#7843;i là d#7845;u hi#7879;u cho th#7845;y ch#7871; #273;#7897; tàn b#7841;o t#7841;i VN #273;ã n#7899;i tay. Ông Qu#7871; nói: “Nó ch#7881; gi#7889;ng nh#432; tôi #273;#432;#7907;c chuy#7875;n t#7915; m#7897;t nhà tù nh#7887; sang m#7897;t nhà tù l#7899;n h#417;n”. Ông ti#7871;p: Vi#7879;c th#7843; ông có v#7867; gi#7889;ng nh#432; m#7897;t th#7913; con tin chính tr#7883; #273;#7875; Hà N#7897;i m#7863;c c#7843; v#7899;i Washington v#7873; vi#7879;c Vi#7879;t Nam m#7899;i #273;ây #273;ã b#7883; Hoa K#7923; #273;#7863;t vào danh sách các n#432;#7899;c c#7847;n #273;#7863;c bi#7879;t quan tâm (CPC), vì #273;i#7873;u mà t#7893; ch#7913;c Quan Sát Nhân Quy#7873;n (Human Rights Watch) g#7885;i là “m#7897;t trong nh#7919;ng n#432;#7899;c vi ph#7841;m t#7879; h#7841;i nh#7845;t t#7899;i quy#7873;n tín ng#432;#7905;ng trên th#7871; gi#7899;i”.
 Vi#7879;t Nam c#361;ng b#7883; c#417; s#7903; Freedom House li#7879;t vào danh sách “nh#7919;ng ch#7871; #273;#7897; hà kh#7855;c nh#7845;t th#7871; gi#7899;i”. Các nhà tù #7903; Vi#7879;t Nam c#361;ng tai ti#7871;ng nhi#7873;u v#7873; vi#7879;c tra t#7845;n #273;ánh #273;#7853;p và tình tr#7841;ng d#417; b#7849;n. Bác S#297; Qu#7871; c#361;ng cho bi#7871;t l#7847;n #273;i tù m#7899;i nh#7845;t mà ông b#7883; giam gi#7919; hai n#259;m trong tình tr#7841;ng cô l#7853;p, #273;ã khi#7871;n ông “m#7879;t nhoài”.

Bác S#297; Qu#7871; không nh#7853;n #273;#432;#7907;c nh#7919;ng tin t#7913;c hàng ngày nh#432; món #259;n nuôi d#432;#7905;ng c#7911;a th#7871; gi#7899;i t#7921; do. Nh#432;ng nh#7901; vào k#7929; thu#7853;t thông tin hi#7879;n #273;#7841;i, ông bi#7871;t #273;#7911; nh#7919;ng gì #273;ang x#7849;y ra t#7841;i Trung #272;ông, nên c#361;ng mu#7889;n chia s#7867; quan #273;i#7875;m c#7911;a mình v#7873; vi#7879;c Hoa K#7923; can thi#7879;p vào Iraq có nh#7919;ng #273;i#7873;u gì gi#7889;ng và không gi#7889;ng v#7899;i chi#7871;n tranh Vi#7879;t Nam. Theo ông, #273;i#7873;u gi#7889;ng nhau “là cùng m#7897;t tinh th#7847;n chi#7871;n #273;#7845;u cho t#7921; do”. Ông thêm, #273;i#7873;u khác nhau là trong cu#7897;c chi#7871;n vì t#7921; do, phía có Hoa K#7923; tham döï “s#7869; th#7855;ng l#7847;n này”.

T#7841;i sao ?

Bác S#297; Qu#7871; nói r#7857;ng: “Th#7871; gi#7899;i #273;ang thay #273;#7893;i. Hi#7879;n có nhi#7873;u c#417; h#7897;i h#417;n bao gi#7901; h#7871;t”.

Ông #7845;y nói #273;úng, và n#7871;u th#7871; gi#7899;i #273;ang thay #273;#7893;i, không ph#7843;i b#7903;i vì ch#7881; có mình Hoa K#7923; coi tr#7885;ng t#7921; do. T#7841;i kh#7855;p các qu#7889;c gia #273;#7873;u có nh#7919;ng ng#432;#7901;i quan tâm v#7873; t#7921; do – và h#7847;u h#7871;t các n#417;i #273;#7873;u có m#7897;t s#7889; ng#432;#7901;i s#7861;n sàng tr#7843; giá #273;#7855;t và gánh vác nh#7919;ng nguy nan khác th#432;#7901;ng #273;#7875; #273;óng vai tiên phong. Bác S#297; Qu#7871; là m#7897;t, và nh#432; ông nói, trong khi chúng ta theo dõi tình hình Trung #272;ông, nên nh#7899; r#7857;ng nh#7919;ng gì x#7849;y ra #7903; #273;#7845;y, mang “nh#7919;ng giá tr#7883; hoàn v#361;”, là t#7841;i nhi#7873;u n#417;i, có nh#7919;ng ng#432;#7901;i ch#7881; #273;#7907;i m#7897;t chút c#417; may, h#7885; s#7869; #273;áp l#7841;i ti#7871;ng g#7885;i c#7911;a t#7921; do.

Bà Rosett là nhà báo tòng s#7921; tai C#417; S#7903; B#7843;o V#7879; Dân Ch#7911; (Foundation for the Defense of Democracies) Bài c#7911;a bà xu#7845;t hi#7879;n trên Wall Street Journal #7903; M#7929; và #7903; Âu Châu luân phiên vào các ngày Th#7913; T#432;.



=====
You shall know the truth and the truth shall set you free.
		
---------------------------------
Do you Yahoo!?
 Yahoo! Small Business - Try our new resources site! 
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://www.le.org/pipermail/vacets-local-dc/attachments/20050318/919ce59f/attachment.html