[Vacets-local-dc] [Mot Ngay o Ha Noi cua mot Nguoi Nga]

Thu Mar 3 10:08:53 PST 2005

3.3.2005
Vladimir Malyavin
M#7897;t ngày #7903; Hà N#7897;i
Ph#7841;m Minh Ng#7885;c d#7883;ch

L#7901;i c#7843;nh báo c#7911;a ng#432;#7901;i d#7883;ch: Nh#7919;ng ai #273;ã quen s#7889;ng trong “ti#7879;n nghi t#7913;c th#7901;i” (Instant Comfort -t#7915; c#7911;a Hà Nhân V#259;n LLH), hay nh#7919;ng ai v#7889;n ch#7881; quen nghe nh#7919;ng l#7901;i êm ái #273;#7847;y ch#7845;t sirô có ga ki#7875;u nh#432; “S#7921; nghi#7879;p xây d#7921;ng m#7897;t n#7873;n v#259;n hoá Vi#7879;t Nam #273;#7853;m #273;à b#7843;n s#7855;c dân t#7897;c #273;ã #273;#7841;t #273;#432;#7907;c nh#432;ng thành t#7921;u nh#7845;t #273;#7883;nh”, “V#259;n hoá Vi#7879;t Nam thi#7871;t tha v#7899;i cu#7897;c s#7889;ng con ng#432;#7901;i”… xin hãy b#7843;o tr#7885;ng; #273;#7875; #273;#7843;m b#7843;o s#7913;c kho#7867; xin #273;#7915;ng #273;#7885;c bài này!

Tôi ch#432;a t#7915;ng #273;#7871;n Vi#7879;t Nam, l#7847;n này tôi quy#7871;t #273;#7883;nh thay #273;#7893;i #273;#432;#7901;ng bay quen thu#7897;c và trên #273;#432;#7901;ng tr#7903; v#7873; Moskva #273;ã ghé th#259;m Hà N#7897;i. Tôi ch#7881; có m#7897;t ngày, l#7841;i không bi#7871;t ti#7871;ng Vi#7879;t, nh#432;ng h#432;#7899;ng d#7851;n viên du l#7883;ch và chi#7871;c ô tô s#7869; giúp tôi gi#7843;i quy#7871;t m#7897;t “siêu nhi#7879;m v#7909;”: tìm hi#7875;u nét #273;#7863;c thù c#7911;a Vi#7879;t Nam trên cái “phông” c#7911;a nh#7919;ng n#432;#7899;c #272;ông Á mà tôi #273;ã bi#7871;t. D#297; nhiên là không tránh kh#7887;i c#7843;m giác c#7911;a m#7897;t ng#432;#7901;i nghi#7879;p d#432;, nh#432;ng là ng#432;#7901;i nghi#7879;p d#432; #273;ã #273;#432;#7907;c trang b#7883;: tôi #273;em theo m#7897;t cái #7845;m trà T#7847;u vào quán Vi#7879;t Nam. 

Cái #7845;m hoá ra r#7845;t #273;úng ch#7895; và không ph#7843;i là không có ích. M#7885;i th#7913; #7903; Hà N#7897;i #273;#7873;u làm ng#432;#7901;i ta nh#7899; #273;#7871;n Trung Qu#7889;c. Ng#432;#7901;i Vi#7879;t Nam, có th#7875; t#7915; lâu, không t#7921; nh#7853;n ra r#7857;ng h#7885; #273;ã ti#7871;p thu nh#7919;ng #273;i#7873;u s#417; #273;#7859;ng nh#7845;t c#7911;a v#259;n hoá Trung Hoa, t#7915; cách tính l#7883;ch, cách #273;#7863;t tên #273;#7871;n tôn giáo và c#7843; phong cách ngh#7879; thu#7853;t n#7919;a. Tôi th#7853;t s#7921; ng#7841;c nhiên khi nh#7853;n ra r#7857;ng nhi#7873;u t#7915; #273;#432;#7907;c phát âm không khác gì ti#7871;ng Hán, ngh#297;a là n#7871;u mu#7889;n ta có th#7875; g#7885;i ti#7871;ng Vi#7879;t là m#7897;t ph#432;#417;ng ng#7919; c#7911;a ti#7871;ng Hán. Nh#432; v#7851;n th#432;#7901;ng th#7845;y #7903; ngo#7841;i vi, h#417;i h#432;#7899;ng c#7911;a quá kh#7913; #7903; #273;ây còn #273;#7853;m h#417;n c#7843; #7903; ngay chính n#432;#7899;c
 Trung Hoa. Khi tôi h#7887;i t#7915; “cám #417;n” phát âm th#7871; nào thì #273;#432;#7907;c bi#7871;t n#7871;u vi#7871;t b#7857;ng ch#7919; t#432;#7907;ng hình t#7915; #273;ó có ngh#297;a là “r#7845;t c#7843;m #273;#7897;ng vì lòng t#7889;t c#7911;a anh”. M#7897;t cách nói nhã nh#7863;n theo truy#7873;n th#7889;ng Trung Hoa c#7893; mà ngày nay ngay #7903; Trung Qu#7889;c c#361;ng không dùng n#7919;a. M#7863;c dù v#7853;y, Vi#7879;t Nam #273;ã t#7915;ng có hai ngàn n#259;m #273;#7845;u tranh v#7899;i chính n#432;#7899;c Trung Hoa #273;ó #273;#7875; b#7843;o v#7879; n#7873;n #273;#7897;c l#7853;p. Các m#7889;i quan h#7879; #273;#7889;i tác, bình th#432;#7901;ng hi#7879;n nay không xoá #273;#432;#7907;c m#7889;i nghi ng#7901; gi#7919;a hai bên c#361;ng nh#432; nh#7919;ng tranh ch#7845;p v#7873; lãnh th#7893; v#7851;n còn âm #7881;. #272;#7845;y là tình tr#7841;ng “cãi nhau trong nhà” gi#7919;a các dân t#7897;c láng gi#7873;ng mà chúng ta #273;ã quen! 

Khoa xã h#7897;i h#7885;c h#7853;u hi#7879;n #273;#7841;i d#7841;y r#7857;ng không h#7873; t#7891;n t#7841;i m#7897;t tiêu chí t#432;#417;ng #273;#7891;ng khách quan nào h#7871;t, t#7845;t c#7843; nh#7919;ng cu#7897;c th#7843;o lu#7853;n v#7873; nó ch#7881; là trò b#7883;p b#7907;m, hay là trò ch#417;i chính tr#7883; mà thôi. Nh#432;ng tâm trí không ch#7883;u ch#7845;p nh#7853;n s#7921; vô ngh#297;a lí c#7911;a #273;#7901;i s#7889;ng mà nó t#7921; gán cho mình. Trong cái th#7871; gi#7899;i #273;#7847;y thói #273;#7841;o #273;#7913;c gi#7843; m#7879;nh danh là chính tr#7883; này, tâm trí luôn luôn tìm ki#7871;m m#7897;t ch#7895; ti#7879;n nghi, m#7897;t góc thân thu#7897;c v#7899;i nó. Nh#432;ng tìm ki#7871;m s#7921; t#432;#417;ng #273;#7891;ng c#7911;a Vi#7879;t Nam không ph#7843;i là vi#7879;c d#7877;. “Toàn b#7897; Hoa H#7841;” t#7845;t nhiên là ít gi#7889;ng Vi#7879;t Nam. Nh#432;ng tách mi#7873;n Nam Trung Hoa kh#7887;i Vi#7879;t Nam c#361;ng không ph#7843;i là vi#7879;c
 #273;#417;n gi#7843;n, sau khi r#7869; vào m#7897;t hi#7879;u sách nh#7887; thì tôi nh#7853;n ra r#7857;ng chính ng#432;#7901;i Vi#7879;t c#361;ng coi n#7873;n v#259;n hoá c#7893; truy#7873;n Nam Trung Hoa là thu#7897;c n#7873;n v#259;n minh Vi#7879;t. Còn có s#7921; khác nhau gi#7919;a n#7873;n v#259;n hoá chính th#7913;c v#7899;i các n#7873;n v#259;n hoá c#7911;a các dân t#7897;c thi#7875;u s#7889; trong n#432;#7899;c Vi#7879;t Nam và gi#7919;a Vi#7879;t Nam v#7899;i các dân t#7897;c láng gi#7873;ng phía Tây n#7857;m trong vòng #7843;nh h#432;#7903;ng c#7911;a nó n#7919;a. 

M#7895;i l#7847;n ti#7871;p xúc v#7899;i quá kh#7913; c#7911;a Vi#7879;t Nam là m#7897;t l#7847;n tôi l#7841;i ch#7841;m trán v#7899;i v#7845;n n#7841;n v#7873; #273;#7863;c thù c#7911;a nó. #272;ây là Chùa M#7897;t C#7897;t, nh#7887; nh#432; m#7897;t túp l#7873;u trên cái chân gà (tác gi#7843; c#7889; ý g#7907;i hình #7843;nh ngôi nhà c#7911;a m#7909; phù thu#7927;, d#7921;ng trên cái chân gà, r#7845;t th#7883;nh hành trong truy#7879;n c#7893; tích Nga - ND): m#7897;t ông vua #7903; #273;ây #273;ã xây d#7921;ng ngôi chùa này #273;#7875; tri ân #272;#7913;c Ph#7853;t vì #273;ã giúp hoàng h#7853;u th#7909; thai. Truy#7873;n thuy#7871;t #273;#432;#7907;c mang t#7915; ngoài vào, truy#7873;n thuy#7871;t này n#7893;i ti#7871;ng kh#7855;p các n#432;#7899;c #272;ông Á và có bi#7875;u t#432;#7907;ng kép: nó v#7915;a vinh danh hoàng gia v#7915;a h#7841; th#7845;p, n#7871;u không nói, h#7841; nh#7909;c nhà vua v#7899;i t#432; cách là m#7897;t ng#432;#7901;i #273;àn ông. Còn #273;ây là V#259;n
 Mi#7871;u, th#7901; Kh#7893;ng giáo: nh#7919;ng b#7913;c t#432;#7907;ng Kh#7893;ng T#7917; và các h#7885;c trò c#7911;a ông #273;#432;#7907;c #273;#7855;p trong th#7901;i gian g#7847;n #273;ây, dành cho du khách và nh#7919;ng phi#7871;n #273;á kh#7855;c #273;#7847;y nh#7919;ng ch#7919; t#432;#7907;ng hình, #273;#7913;ng nghiêm nh#432; m#7897;t #273;#7897;i quân. Nh#7919;ng ch#7919; t#432;#7907;ng hình trên c#7893;ng nghách ghi: “Ng#432;#7901;i #273;#7895; #273;#7847;u #273;#432;#7907;c vinh danh trên toàn V#432;#417;ng Qu#7889;c”. Trong nh#7919;ng t#7845;m b#432;u thi#7871;p dành cho du khách bán trong các qu#7847;y báo là hình các toà mi#7871;u theo ki#7875;u Trung Hoa v#7899;i nh#7919;ng ông thánh Trung Hoa. 

Tôi #273;ã h#7887;i r#7845;t lâu ng#432;#7901;i h#432;#7899;ng d#7851;n tên là Duyên (ti#7871;ng Hán là Dung) r#7857;ng nh#432; v#7853;y thì b#7843;n s#7855;c n#7857;m #7903; ch#7895; nào? Theo tôi thì anh ta không hi#7875;u tôi mu#7889;n gì, nh#432;ng cu#7889;i cùng #273;ã ch#7881; cho tôi m#7851;u t#7921; La Tinh nh#432; là m#7897;t #273;#7863;c tr#432;ng không th#7875; ch#7889;i cãi #273;#432;#7907;c c#7911;a Vi#7879;t Nam. Không có gì ph#7843;i tranh lu#7853;n, các dân t#7897;c láng gi#7873;ng v#7899;i Trung Qu#7889;c #273;ã t#7841;o ra m#7851;u t#7921; riêng c#7911;a h#7885; và #273;#7845;y là nh#7919;ng tr#7903; ng#7841;i chính cho quá trình Hán hoá hoàn toàn. Nh#432;ng Vi#7879;t Nam l#7841;i không ph#7843;i là tiêu bi#7875;u trong tr#432;#7901;ng h#7907;p này: tr#432;#7899;c #273;ây ng#432;#7901;i Vi#7879;t s#7917; d#7909;ng ch#7919; t#432;#7907;ng hình, m#7851;u t#7921; La Tinh ch#7881; #273;#432;#7907;c s#7917; d#7909;ng t#7915; th#7871; k#7881; XX. 

Tôi bu#7897;c ph#7843;i t#7921; #273;i tìm l#7901;i #273;áp cho nh#7919;ng câu h#7887;i c#7911;a mình. Và #273;#7845;y chính là c#7843;m nh#7853;n #273;#7847;u tiên v#7873; Vi#7879;t Nam. Trên #273;#432;#7901;ng vào Hà N#7897;i chúng tôi #273;ã l#7885;t vào nh#7919;ng khu dinh c#417; m#7899;i, m#7897;t s#7889; còn #273;ang #273;#432;#7907;c xây d#7921;ng: nh#7919;ng ngôi nhà h#7865;p, cao, b#7889;n n#259;m t#7847;ng, có ban-công, t#7847;ng áp mái v#7899;i hàng lan can, có tháp và mái nh#432; nh#7919;ng nhà th#7901; Thiên Chúa giáo (ng#432;#7901;i h#432;#7899;ng d#7851;n nói r#7857;ng có c#7843; mái tròn nh#432; c#7911; hành theo ki#7875;u nhà th#7901; Chính Th#7889;ng giáo n#7919;a), trang trí b#7857;ng #273;#7911; lo#7841;i #273;èn màu, trông gi#7889;ng nh#432; các khu vui ch#417;i. #272;#7845;y là dinh c#417; c#7911;a nh#7919;ng nhà giàu m#7899;i, r#7845;t khiêm t#7889;n so v#7899;i tiêu chu#7849;n ph#432;#417;ng Tây, th#7853;m chí so v#7899;i #272;ài Loan, nh#432;ng là hình
 #7843;nh c#7911;a gi#7845;c m#417; t#7921; do, th#7853;m chí su#7891;ng sã n#7919;a. Tôi ch#7881; m#7899;i g#7863;p nh#7919;ng c#7843;nh t#432;#7907;ng nh#432; truy#7879;n c#7893; tích th#7871; này #7903; các khu “h#7853;u hi#7879;n #273;#7841;i” #7903; M#297;, c#361;ng dành cho nh#7919;ng k#7867; m#7899;i n#7893;i nh#432; th#7871;. #7902; Trung Qu#7889;c, hay #7903; Nh#7853;t B#7843;n không bao gi#7901; có c#7843;nh #273;ó, các ki#7875;u ki#7871;n trúc ngông cu#7891;ng nh#432; th#7871; #7903; #273;ó ch#7881; dành cho các khu v#7921;c có ph#7849;m ch#7845;t #273;áng ng#7901; (ý nói các khu nhà th#7893; -ND). Còn #273;#7889;i v#7899;i tôi, m#7897;t ng#432;#7901;i s#7889;ng #7903; Moskva, thì c#7843;nh t#432;#7907;ng này làm tôi nh#7899; t#7899;i ki#7871;n trúc các khu nhà ngh#7881; ngo#7841;i ô Moskva - ki#7871;n trúc không ph#7843;i c#7911;a #273;#7901;i s#7889;ng mà là c#7911;a m#417; m#7897;ng, không ph#7843;i c#7911;a tr#7853;t t#7921; mà c#7911;a s#7921; tinh ngh#7883;ch và
 #273;#7887;ng #273;#7843;nh, không ph#7843;i c#7911;a #273;#7901;i s#7889;ng tr#7847;n t#7909;c mà là c#7911;a s#7921; bay b#7893;ng trên chín t#7847;ng tr#7901;i. Nhà ngh#7881; là cái bóng c#7911;a #273;#7901;i, còn cu#7897;c #273;#7901;i c#7911;a cái bóng: h#432; #7843;o, không th#7875; n#7855;m b#7855;t, thoáng qua, nh#432;ng ai có th#7875; nói r#7857;ng nó không #273;áng k#7875;? Có th#7875; lo#7841;i b#7887; m#7897;t v#7853;t, nh#432;ng cái bóng thì không. #272;#7845;y là m#7897;t v#7853;t vô tích s#7921; nh#432;ng l#7841;i v#7919;ng h#417;n bàn th#7841;ch. Dù toàn th#7875; th#7871; gi#7899;i có bi#7871;n m#7845;t thì cái bóng v#7851;n còn. 

Li#7879;u có ph#7843;i do nh#7919;ng qui lu#7853;t kh#7855;c nghi#7879;t c#7911;a n#7873;n #273;#7883;a chính tr#7883; mà trong su#7889;t l#7883;ch s#7917; c#7911;a mình Vi#7879;t Nam #273;ã s#7889;ng trong “khu nhà ngh#7881;” c#7911;a các n#7873;n v#259;n minh v#297; #273;#7841;i? Nhi#7873;u th#7871; k#7881; trong “nhà ngh#7881;” Trung Hoa, sau #273;ó d#432;#7899;i bóng c#7911;a n#432;#7899;c Pháp và sau này là n#432;#7899;c Nga-Liên Xô, còn hi#7879;n nay là M#297;: tôi không nh#7899; có n#432;#7899;c nào mà ng#432;#7901;i dân l#7841;i yêu thích c#7887; cây #273;#7871;n th#7871;. Trong khi #273;ó ng#432;#7901;i #273;i ngh#7881; nhìn xu#7889;ng dân ph#7889; m#7897;t cách ng#7841;o m#7841;n. Anh ta t#7921; an #7911;i r#7857;ng mình có nhi#7873;u t#7921; do h#417;n, có nhi#7873;u ti#7879;n nghi h#417;n. #272;ã tìm hi#7875;u l#7883;ch s#7917; Vi#7879;t Nam và vì v#7853;y ngay trong vô th#7913;c tôi v#7851;n cho r#7857;ng h#7885; là nh#7919;ng ng#432;#7901;i hi#7871;u chi#7871;n thâm
 c#259;n c#7889; #273;#7871;, nh#432;ng tôi #273;ã kinh ng#7841;c khi phát hi#7879;n ra c#7843;nh suy nh#432;#7907;c không h#7873; gi#7843; t#7841;o c#7911;a ng#432;#7901;i Hà N#7897;i. #272;#7889;i v#7899;i tôi, h#7885; trông gi#7889;ng nh#432; nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;ã chi#7871;m #273;#432;#7907;c m#7897;t ch#7895; ti#7879;n nghi d#432;#7899;i bóng c#7911;a k#7867; khác, hay d#432;#7899;i cái bóng c#7911;a ni#7873;m vinh quang có tính khu v#7921;c c#7911;a chính mình: trên qu#7843;ng tr#432;#7901;ng trung tâm #273;#7847;y c#7887; d#7841;i, L#259;ng H#7891; Chí Minh phô ra x#432;#417;ng-c#7897;t c#7911;a mình ngay tr#432;#7899;c toà nhà qu#7889;c h#7897;i trông ch#7859;ng khác gì nhà hát opera t#7881;nh l#7867;. 

Vi#7879;c s#7889;ng m#7897;t cách quá lâu d#432;#7899;i bóng k#7867; khác mà không hay #273;ã t#7841;o cho ng#432;#7901;i Vi#7879;t Nam kh#7843; n#259;ng tuy#7879;t v#7901;i #273;#7875; tuyên b#7889; v#7873; s#7921; không gi#7889;ng ai c#7911;a mình mà không c#7847;n suy ngh#297; v#7873; th#7921;c ch#7845;t s#7921; không gi#7889;ng ai #273;ó. S#7921; t#432;#417;ng #273;#7891;ng còn m#7841;nh khi nó còn ch#432;a ló d#7841;ng, khi nó còn n#7857;m d#432;#7899;i m#7897;t cái bóng. H#417;n n#7919;a s#7921; t#432;#417;ng #273;#7891;ng trong bóng #273;ó không nh#7919;ng không c#7843;n tr#7903; mà còn #273;òi h#7887;i #273;#432;#7907;c #273;#432;a ra công khai. Ng#432;#7901;i Hà N#7897;i làm tôi ng#7841;c nhiên b#7903;i kh#7843; n#259;ng hoà nh#7853;p v#7899;i ph#432;#417;ng Tây c#7911;a h#7885;, th#7853;t là m#7897;t ca hi#7871;m trong s#7889; các dân t#7897;c lâu #273;#7901;i #7903; Á #272;ông. #7902; trong các c#7917;a hàng nh#7887; trong khu ph#7889; c#7893; tôi #273;ã t#7915;ng
 ch#7841;m trán v#7899;i nhi#7873;u thanh niên có th#7875; gi#7843;ng gi#7843;i, #273;úng là gi#7843;ng gi#7843;i ch#7913; không ph#7843;i nói ra nh#7919;ng t#7915; h#7885;c thu#7897;c lòng, b#7857;ng ti#7871;ng Anh, ti#7871;ng Pháp và không hi#7871;m tr#432;#7901;ng h#7907;p, b#7857;ng ti#7871;ng Hoa n#7919;a. 

Di#7879;n m#7841;o ki#7871;n trúc c#7911;a Hà N#7897;i cho #273;#7871;n nay v#7851;n do phong cách thu#7897;c #273;#7883;a Pháp quy#7871;t #273;#7883;nh. #272;#7845;y là nh#7919;ng toà nhà chính ph#7911;, th#7845;p, hai t#7847;ng, màu vàng treo các bi#7875;u ng#7919; và kh#7849;u hi#7879;u màu #273;#7887;, nh#7919;ng toà nhà ki#7871;n trúc theo l#7889;i nhà ngh#7881;, gi#7889;ng nh#432; dinh th#7921; ngo#7841;i ô c#7911;a các quan toàn quy#7873;n ngo#7841;i qu#7889;c v#7853;y. Cái khách s#7841;n #273;#7855;t ti#7873;n (theo tiêu chu#7849;n #273;#7883;a ph#432;#417;ng) mà tôi có d#7883;p ghé qua tr#432;#7899;c #273;ây v#7889;n là dinh c#417; c#7911;a m#7897;t ng#432;#7901;i Pháp, bên d#432;#7899;i ch#7909;p #273;èn Âu Châu là nh#7919;ng b#7913;c tranh phong c#7843;nh Trung Hoa, trên n#7873;n nhà là nh#7919;ng chi#7871;c #273;ôn s#7913; Trung Qu#7889;c to #273;ùng. C#7843; #273;#7891; Âu l#7851;n #273;#7891; T#7847;u #273;#7873;u nh#7841;t và ch#7859;ng ai hi#7875;u #273;#432;#7907;c ý
 ngh#297;a. Không ph#7843;i Pháp c#361;ng ch#7859;ng ph#7843;i Trung Hoa mà chính là s#7921; hoá th#7841;ch tr#417; lì và vô ngh#297;a c#7911;a c#7843; hai. #272;#7891; c#7893; Vi#7879;t Nam trông c#361;ng có v#7867; hoá #273;á t#432;#417;ng t#7921;: nh#7919;ng t#7845;m kh#259;n tr#7843;i bàn nhàu nát, nh#7919;ng chi#7871;c gh#7871; bành s#7901;n rách, m#7845;y chàng b#7891;i bàn #259;n m#7863;c hao hao thanh niên nhà quê. 

Khu v#7921;c buôn bán c#361; c#7911;a Hà N#7897;i v#7851;n còn nguyên v#7865;n và hi#7879;n #273;ã bi#7871;n thành khu bán hàng cho du khách. #272;#7845;y là m#7897;t m#7841;ng l#432;#7899;i ch#7857;ng ch#7883;t các #273;#432;#7901;ng ph#7889;, chia thành nh#7919;ng khu tam giác nh#432; #7903; Paris, còn vi#7879;c buôn bán thì v#7851;n theo truy#7873;n th#7889;ng ngành ngh#7873; c#361;: có ph#7889; ch#7881; bán th#7913;c #259;n, có ph#7889; ch#7881; bán qu#7847;n áo, v#7853;t d#7909;ng v.v. #7902; #273;ây cái bóng quá kh#7913; c#7911;a ng#432;#7901;i và c#7911;a chính mình th#7875; hi#7879;n s#7913;c m#7841;nh vô #273;#7883;ch #273;#7889;i v#7899;i nhà #273;#7897;c tài m#7879;nh danh là hi#7879;n #273;#7841;i hoá. Trên toàn cõi Á #272;ông, #273;ây l#7847;n #273;#7847;u tiên tôi nhìn th#7845;y s#7921; m#7909;c nát trên nh#7919;ng toà nhà c#361; k#297;: m#7845;y cái khung c#7917;a s#7893; s#417;n son th#7871;p vàng, nh#7919;ng hàng lan can xiêu v#7865;o, m#7845;y cái ban-công s#7861;n
 sàng #273;#7893; s#7853;p xu#7889;ng #273;#7847;u b#7845;t c#7913; lúc nào. Hoàn toàn khác v#7899;i Nh#7853;t, n#417;i quá kh#7913; #273;#432;#7907;c b#7843;o qu#7843;n c#7849;n th#7853;n, c#361;ng khác v#7899;i Trung Qu#7889;c, n#417;i quá kh#7913; l#7863;ng l#7869; có m#7863;t trong #273;#7901;i s#7889;ng th#432;#7901;ng ngày. S#7921; #273;#7893; nát ch#7913;a trong mình nó bi#7875;u t#432;#7907;ng hai m#7863;t: s#7921; phù phi#7871;m và v#297;nh h#7857;ng c#7911;a cu#7897;c #273;#7901;i. Nh#7919;ng khung c#7917;a s#7893; tr#7889;ng r#7895;ng, nh#7919;ng thanh s#7855;t chìa ra t#7915; m#7897;t hàng rào #273;#7893;, nh#7919;ng viên #273;á lát #273;#432;#7901;ng c#361; nh#432; cùng gào v#7899;i theo khách b#7897; hành: “Chúng tôi còn có th#7875;! Chúng tôi còn...”. Trên m#7897;t b#7913;c t#432;#7901;ng m#7889;c th#7871;ch, l#7903; lói có hàng ch#7919; t#432;#7907;ng hình màu #273;#7887; nh#432; vi#7871;t b#7857;ng máu: 

KHÁCH S#7840;N #272;#7840;I LA 

Bên c#7841;nh l#7845;p lánh hàng ch#7919; Tây (ghi theo nguyên v#259;n): 

BUY HERE FOR MANY YEAR 

ICI ON PARLE FRANCAIS 

Kh#7843; n#259;ng h#7845;p th#7909; “#273;#7891;” Tây c#7911;a ng#432;#7901;i Vi#7879;t ph#7843;i nói là v#432;#7907;t m#7885;i biên gi#7899;i c#7911;a trí t#432;#7903;ng t#432;#7907;ng. Trong m#7897;t quán bar, d#432;#7899;i n#7873;n nh#7841;c rock-and-roll ng#432;#7901;i ta chi#7871;u nh#7919;ng #273;o#7841;n phim tài li#7879;u c#7911;a #272;#7913;c Qu#7889;c Xã và c#7843;nh t#7853;p luy#7879;n c#7911;a l#7921;c l#432;#7907;ng không quân Hoa Kì. Chui, d#297; nhiên. 

Bu#7893;i t#7889;i tôi ghé vào r#7841;p r#7889;i n#432;#7899;c, l#7841;i m#7897;t hi#7879;n v#7853;t v#259;n hoá n#7919;a s#7889;ng còn #273;#432;#7907;c d#432;#7899;i cái bóng c#7911;a nh#7919;ng n#7873;n v#259;n minh v#297; #273;#7841;i. Hàng ngàn n#259;m tr#432;#7899;c nhà hát ki#7875;u này #273;ã t#7915;ng có #7903; Trung Qu#7889;c nh#432;ng nay không còn n#7919;a vì không c#7841;nh tranh n#7893;i v#7899;i nh#7919;ng lo#7841;i hình ngh#7879; thu#7853;t tinh t#7871; h#417;n, ho#7863;c ng#432;#7907;c l#7841;i, #273;#417;n gi#7843;n h#417;n v#7873; m#7863;t k#297; thu#7853;t. Ph#7843;i nói thêm r#7857;ng múa r#7889;i hi#7879;n v#7851;n còn th#7883;nh hành #7903; mi#7873;n Nam Trung Qu#7889;c, #273;#7863;c bi#7879;t là #7903; #272;ài Loan, t#7841;i #273;ây các màn múa r#7889;i là m#7897;t ph#7847;n quan tr#7885;ng c#7911;a các bu#7893;i l#7877; h#7897;i và t#7909;c tr#7915; tà. R#7889;i luôn #273;#7913;ng c#7841;nh t#432;#7907;ng các ông thánh: các ngh#7879; nhân ch#7871; tác c#7843;
 hai lo#7841;i, theo cùng m#7897;t phong cách. Các bu#7893;i múa r#7889;i còn #273;#432;#7907;c ng#432;#7901;i ta gán cho nhi#7873;u tính ch#7845;t th#7847;n bí h#417;n các màn trình di#7877;n c#7911;a các ngh#7879; s#297; chính c#7889;ng n#7919;a. Có ph#7843;i #273;#7845;y là do con r#7889;i chính là kh#7903;i #273;#7847;u c#7911;a vi#7879;c hình t#432;#7907;ng hoá #273;#7871;n m#7913;c l#7889; b#7883;ch, #273;#7843; kích tr#7921;c di#7879;n? Ph#7843;i ch#259;ng cách hình t#432;#7907;ng hoá nh#432; th#7871; chính là bi#7875;u hi#7879;n tuy#7879;t v#7901;i nh#7845;t c#7911;a s#7913;c sinh thành c#7911;a cu#7897;c #273;#7901;i, bi#7875;u hi#7879;n c#7911;a #7842;o Hoá V#297; #272;#7841;i c#7911;a #273;#7901;i s#7889;ng. #7902; Châu Âu c#361;ng nh#432; #7903; Trung Qu#7889;c ng#432;#7901;i ta #273;#7873;u ví cu#7897;c #273;#7901;i v#7899;i hí tr#432;#7901;ng, nh#432;ng #7903; Trung Qu#7889;c thì #273;#7845;y là hí tr#432;#7901;ng c#7911;a nh#7919;ng con r#7889;i! M#7897;t
 ng#432;#7901;i thông thái có th#7875; làm ch#7911; #273;#432;#7907;c tâm mình thì c#361;ng có th#7875; tr#7903; thành ng#432;#7901;i #273;i#7873;u khi#7875;n #273;#432;#7907;c nh#7919;ng con r#7889;i-ng#432;#7901;i. Ngh#297;a là #7903; Á #272;ông s#7921; “t#7921; th#7875; hi#7879;n”, tính ch#7845;t gi#7843;i trí không ph#7843;i là linh h#7891;n c#7911;a các bu#7893;i bi#7875;u di#7877;n. Ngay vi#7879;c xu#7845;t hi#7879;n nhà hát #7903; Trung Qu#7889;c #273;#432;#7907;c cho là có liên h#7879; #273;#7871;n con r#7889;i - t#432;#7907;ng c#7911;a m#7897;t ng#432;#7901;i con gái #273;#7865;p #273;#432;#7907;c m#7897;t nhà c#7847;m quân c#7893; #273;#7841;i t#7863;ng cho m#7897;t nhà c#7847;m quân khác và ông này #273;ã yêu cô gái #273;ó (b#7897; ba: Vi#7879;t V#432;#417;ng Câu Ti#7877;n, Ngô V#432;#417;ng Phù Sai và nàng Tây Thi – ND). Nhà hát theo truy#7873;n th#7889;ng Trung Hoa (tôi cho là c#7911;a c#7843; Vi#7879;t Nam n#7919;a) không ph#7843;i là t#7863;ng v#7853;t c#7911;a thánh
 th#7847;n mà là t#7863;ng v#7853;t c#7911;a con ng#432;#7901;i, m#7897;t t#7863;ng v#7853;t #273;áng ng#7901;, nó t#7841;o trong ng#432;#7901;i ta nh#7919;ng tình c#7843;m m#7841;nh, vui v#7867; và nguy hi#7875;m. 

Các v#7903; k#7883;ch r#7889;i c#7911;a Hà N#7897;i hi#7879;n #273;ã b#7883; “x#7917; lí” v#7873; m#7863;t ngh#7879; thu#7853;t và t#432; t#432;#7903;ng: n#7897;i dung tôn giáo #273;ã b#7883; lo#7841;i b#7887;, nh#7841;c n#7873;n #273;#432;#7907;c hi#7879;n #273;#7841;i hoá. May là nh#7919;ng c#7843;i bi#7871;n này #273;ã không #273;#7897;ng #273;#7871;n ph#7847;n th#7921;c ch#7845;t c#7911;a bu#7893;i di#7877;n, #273;#7845;y là m#7897;t trò ch#417;i k#7871;t h#7907;p gi#7919;a #273;i#7875;n tích và nghi l#7877;. Ng#432;#7901;i xem #273;#432;#7907;c th#7845;y m#7897;t lo#7841;t ho#7841;t c#7843;nh, ch#7859;ng có k#7883;ch tính, th#7853;m chí n#7897;i dung c#361;ng không n#7889;t. T#7845;t c#7843; ch#7881; là bi#7875;u hi#7879;n c#7911;a cu#7897;c s#7889;ng, r#7845;t nhi#7873;u c#7843;m giác trong ti#7871;ng nh#7841;c m#7903; h#7871;t c#7905; và màu s#7855;c loè lo#7865;t. Nh#7841;c n#7873;n ch#7911; y#7871;u là chiêng tr#7889;ng, #273;#7845;y là t#7893; tiên c#7911;a m#7885;i
 th#7913; nh#7841;c c#7909; vì chúng t#7841;o ra âm thanh “th#7921;c”, âm thanh c#7911;a trò ch#417;i. Trò ch#417;i này không c#7847;n ng#432;#7901;i xem: #273;#7845;y là nh#7919;ng bu#7893;i trình di#7877;n #273;#7875; làm cho “vui lòng thánh” vì trò ch#417;i gi#7889;ng nh#432; cu#7897;c #273;#7901;i #273;#432;#7907;c s#7889;ng h#7871;t mình chính là bi#7875;u hi#7879;n c#7911;a v#297;nh c#7917;u, nó liên k#7871;t gi#7919;a th#7871; gi#7899;i c#7911;a nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;ang s#7889;ng và th#7871; gi#7899;i c#7911;a nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;ã ch#7871;t. Nhà hát ph#432;#417;ng #272;ông là t#7863;ng v#7853;t c#7911;a con ng#432;#7901;i dành cho thánh th#7847;n hay có th#7875; nói dành cho ph#7847;n tôn giáo sâu th#7859;m nh#7845;t trong trái tim m#7895;i ng#432;#7901;i. 

11.2.2005 

Vladimir Malyavin là m#7897;t nhà #272;ông Ph#432;#417;ng h#7885;c n#7893;i ti#7871;ng c#7911;a Nga. Ông #273;ã xu#7845;t b#7843;n nhi#7873;u tác ph#7849;m v#7873; n#7873;n v#259;n minh và các nhà hi#7871;n tri#7871;t Trung Hoa c#7893; #273;#7841;i, có th#7875; k#7875;: Kh#7893;ng T#7917;; Trang T#7917;; #272;#7841;o #272;#7913;c kinh; N#7873;n v#259;n minh Trung Hoa; Hoàng hôn c#7911;a #272;#7841;o. V#259;n hoá Trung Hoa trên ng#432;#7905;ng c#7917;a c#7911;a Th#7901;i #273;#7841;i m#7899;i; Ngh#7879; thu#7853;t Trung Hoa; Trung Qu#7889;c. Bách khoa th#432; v#7873; tình yêu; Chi#7871;n l#432;#7907;c quân s#7921; Trung Qu#7889;c và nhi#7873;u tác ph#7849;m n#7893;i ti#7871;ng khác, trong #273;ó tác ph#7849;m Kh#7893;ng T#7917; #273;#432;#7907;c coi là m#7897;t best-seller v#7899;i s#7889; b#7843;n in là 150 ngàn cu#7889;n. 

© 2005 talawas 

Ngu#7891;n: B#7843;n ti#7871;ng Nga: http://www.russ.ru/columns/poison/20050211.html

=====
You shall know the truth and the truth shall set you free.

---------------------------------
Celebrate Yahoo!'s 10th Birthday! 
 Yahoo! Netrospective: 100 Moments of the Web 
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://www.le.org/pipermail/vacets-local-dc/attachments/20050303/384ea2d5/attachment-0001.html