[Vacets-local-dc] [Ca dao ve cai su doi]
Hai Tran
hai_v_tran at yahoo.com
Wed Apr 6 11:47:04 PDT 2005
* Tâm tr#7841;ng ng#432;#7901;i dân qua 30 n#259;m ca dao
Viet.no, 2/4/05
Nguy#7877;n Ng#7885;c B#7843;o
VN có m#7897;t ông già
Râu dài, tóc b#7841;c tên là Chí Minh
Ông hay u#7889;ng r#432;#7907;u m#7897;t mình
Khi bu#7891;n l#7841;i ru? Tr#432;#7901;ng Chinh u#7889;ng cùng
Say s#432;a ông nói lung tung:
VN mình s#7869; sánh cùng n#259;m châu
- Này ông, chuy#7879;n #7845;y còn lâu!!!
Câu ca dao nêu trên có l#7869; #273;#432;#7907;c sáng tác và l#432;u hành t#7841;i
mi#7873;n B#7855;c t#7915; ngày ông H#7891; Chí Minh còn có th#7875; ng#7891;i lai
rai u#7889;ng r#432;#7907;u và #259;n nói lung tung, t#7913;c là tr#432;#7899;c cái
ngày ông #273;#432;#7907;c nhân dân ca t#7909;ng b#7857;ng hai câu ca dao khác
c#361;ng ch#7859;ng kém mùi "ph#7843;n #273;#7897;ng": "bác H#7891; ta th#7853;t ve?
vang, #273;ang t#7915; kh#7887;e m#7841;nh chuy#7875;n sang... t#7915; tr#7847;n".
Ph#7843;i công nh#7853;n tác gi#7843; câu ca dao t#7843; bác u#7889;ng r#432;#7907;u, và
c#7843; nh#7919;ng ng#432;#7901;i góp ph#7847;n kh#7849;u truy#7873;n câu ca dao, qu#7843; là
trông xa th#7845;y r#7897;ng. Ngay t#7915; b#7889;n, n#259;m th#7853;p niên tr#432;#7899;c,
khi #273;#7843;ng CSVN nói riêng và CS qu#7889;c t#7871; nói chung #273;ang làm
m#432;a làm gió trên qu#7843; #273;#7883;a c#7847;u, nh#7919;ng ng#432;#7901;i dân #7845;y #273;ã
#273;#7911; sáng su#7889;t #273;#7875; v#7895; vai bác, dù là v#7895; vai b#7857;ng ch#7919;
ngh#297;a, mà b#7843;o bác r#7857;ng "Này ông, chuy#7879;n #7845;y còn lâu!".
Qu#7843; th#7853;t, cho #273;#7871;n hôm nay, d#432;#7899;i s#7921; lãnh #273;#7841;o c#7911;a CS,
chuy#7879;n VN có th#7875; sánh vai cùng c#7897;ng #273;#7891;ng nhân lo#7841;i v#7851;n
còn lâu, lâu l#7855;m. Trong su#7889;t h#417;n n#7917;a th#7871; k#7927; k#7875; t#7915;
ngày cai tr#7883; mi#7873;n B#7855;c và ba th#7853;p niên t#7915; lúc c#432;#7905;ng
chi#7871;m mi#7873;n Nam , CSVN #273;ã gieo r#7855;c muôn vàn tang th#432;#417;ng cho
dân t#7897;c. Bi#7871;t bao ti#7871;ng kêu #273;au #273;#7899;n và ph#7851;n u#7845;t c#7911;a
nhân dân #273;ã vang lên trong su#7889;t chi#7873;u dài l#7883;ch s#7917; này.
Trong s#7889; #7845;y, nhi#7873;u ti#7871;ng kêu #273;ã cô #273;#7885;ng thành nh#7919;ng
câu ca dao th#7853;t #273;#7897;c #273;áo.
T#7921; ngàn x#432;a, c#7893; nhân #273;ã nh#7853;n #273;#7883;nh là mu#7889;n tìm hi#7875;u
b#7843;n ch#7845;t m#7897;t ch#7871; #273;#7897; thì ch#7881; c#7847;n xét tinh th#7847;n c#7911;a
ng#432;#7901;i dân s#7889;ng trong ch#7871; #273;#7897;. Tuy nhiên, làm th#7871; nào
#273;#7875; bi#7871;t #273;#432;#7907;c tinh th#7847;n ng#432;#7901;i dân? #272;#7875; tr#7843; l#7901;i câu
h#7887;i, các c#7909; d#7853;y r#7857;ng "d#7877; l#7855;m, tinh th#7847;n ng#432;#7901;i dân
luôn luôn #273;#432;#7907;c ph#7843;n #7843;nh qua th#417; và nh#7841;c l#432;u truy#7873;n trong
dân gian". C#361;ng vì v#7853;y mà cu. Kh#7893;ng #273;ã b#7843;o "thanh âm chí
#273;#7841;o d#7919; chính thông h#7929;", t#7913;c là "#273;#7841;o thanh âm t#432;#417;ng
thông v#7899;i chính tr#7883;", và c#7909; nói rõ r#7857;ng "th#417; nh#7841;c g#7889;c
#7903; tình c#7843;m, mà tình c#7843;m g#7889;c #7903; chính tr#7883;". T#7915; quan
ni#7879;m này, c#7909; #273;ã san #273;#7883;nh Kinh Thi, g#7891;m h#417;n ba tr#259;m bài
th#417; mà #273;a s#7889; là nh#7919;ng bài th#417; "qu#7889;c phong", t#7913;c th#417;
c#7911;a dân gian, v#7873; #273;#7901;i vua V#259;n nhà Chu (1186 #273;#7871;n 1135
tr#432;#7899;c Tây L#7883;ch) #273;#7875; mô t#7843; xu h#432;#7899;ng chính tr#7883; và luân
lý c#7911;a xã h#7897;i th#7901;i b#7845;y gi#7901;.
Hôm nay, 30 n#259;m sau ngày mi#7873;n Nam #273;#7893;i ch#7911;, b#7855;t ch#432;#7899;c
c#7893; nhân, ng#432;#7901;i vi#7871;t xin dùng nh#7919;ng câu ca dao #273;#432;#7907;c
l#432;u truy#7873;n t#7841;i VN k#7875; t#7915; bi#7871;n c#7889; tháng t#432; n#259;m 75 #273;ê?
minh h#7885;a b#7913;c tranh xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a và tâm tr#7841;ng ng#432;#7901;i
dân trong su#7889;t 30 n#259;m qua. Trong s#7889; nh#7919;ng câu ca dao này,
có nh#7919;ng câu ta thán #273;#7847;y thê l#432;#417;ng #7843;o não, có nh#7919;ng
câu trào phúng "b#7873; ngoài c#432;#7901;i n#7909;, b#7873; trong khóc th#7847;m",
có nh#7919;ng câu châm bi#7871;m chua cay, và có c#7843; nh#7919;ng ti#7871;ng
m#7855;ng ch#7917;i vô cùng h#7857;n h#7885;c. Có th#7875; nói t#7845;t c#7843; nh#7919;ng
câu ca dao #7845;y là m#7897;t hình th#7913;c ph#7843;n kháng, m#7897;t th#7913; v#361;
khí #273;#7845;u tranh c#7911;a ng#432;#7901;i dân th#7845;p c#7893; bé mi#7879;ng tr#432;#7899;c
s#7921; áp b#7913;c c#7911;a b#7841;o quy#7873;n.
C#361;ng xin nói thêm, ng#432;#7901;i vi#7871;t r#7901;i quê h#432;#417;ng trong ngày
cu#7889;i cùng c#7911;a cu#7897;c chi#7871;n và cho #273;#7871;n hôm nay, sau 30 n#259;m
t#7925; n#7841;n n#417;i #273;#7845;t khách, v#7851;n ch#432;a v#7873; th#259;m l#7841;i quê nhà
#273;#7875; #273;i "th#7921;c t#7871;" (m#432;#7907;n t#7841;m ngôn t#7915; c#7911;a CS) m#7897;t
chuy#7871;n. Vì v#7853;y, nh#7919;ng câu ca dao trích d#7851;n trong bài là
nh#7919;ng câu ho#7863;c #273;ã s#432;u t#7847;m #273;#432;#7907;c trên sách báo và
trên m#7841;ng l#432;#7899;i #273;i#7879;n toán, ho#7863;c do nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;ã
t#7915;ng s#7889;ng nhi#7873;u n#259;m v#7899;i CS k#7875; l#7841;i khi #273;#7871;n #273;#7883;nh c#432;
t#7841;i x#7913; ng#432;#7901;i, ho#7863;c do các thân h#7919;u v#7873; th#259;m VN mang sang
làm "quà l#432;u ni#7879;m".
#272;#7871;n hôm nay, có l#7869; nh#7919;ng ng#432;#7901;i di t#7843;n #273;#7907;t #273;#7847;u tiên
t#7915; g#7847;n 30 n#259;m tr#432;#7899;c v#7851;n còn nh#7899; #273;ôi câu th#417; phát
xu#7845;t t#7841;i mi#7873;n Nam sau ngày Saigon #273;#7893;i ch#7911;. Vâng, chúng ta
#273;ã nghe nh#7855;c #273;#7871;n #273;ôi câu #7845;y trong nh#7919;ng n#259;m tháng
#273;#7847;u xa quê h#432;#417;ng. Nghe mà d#7841; bùi ngùi. Nghe mà lòng chua
xót:
Nam K#7923; Kh#7903;i Ngh#297;a tiêu Công Lý
#272;#7891;ng Kh#7903;i vùng lên m#7845;t T#432;. Do
Câu th#417; #273;ánh d#7845;u s#432; ki#7879;n, t#7841;i Saigon, nhà c#7847;m quy#7873;n CS
#273;#7893;i tên #273;#432;#7901;ng Công Lý thành Nam K#7923; Kh#7903;i Ngh#297;a và
#273;#432;#7901;ng T#432;. Do thành #272;#7891;ng Kh#7903;i. #7902; m#7897;t ý ngh#297;a khác,
công lý #273;ã ch#7871;t t#7913;c t#432;#7903;i và t#7921; do thì #273;ã v#7897;i vã ra
#273;i.
Và #273;ôi câu khác c#361;ng #273;#432;#7907;c ph#7893; bi#7871;n khá r#7897;ng rãi
trên m#7885;i mi#7873;n #273;#7845;t n#432;#7899;c, t#7915; sông B#7871;n H#7843;i #273;#7871;n t#7853;n
m#361;i Cà Mau:
Dép râu d#7851;m nát #273;#7901;i son tre?
Nón tai bèo che khu#7845;t n#7867;o t#432;#417;ng lai
#272;au #273;#7899;n thay:
Chim xa r#7915;ng còn th#432;#417;ng cây nh#7899; c#7897;i
VC v#7873; thành làm t#7897;i dân ta
Ba m#432;#417;i n#259;m b#7883; làm t#7897;i làm tình, quãng th#7901;i gian dài
g#7845;p #273;ôi #273;o#7841;n #273;#432;#7901;ng luân l#7841;c c#7911;a Thúy Ki#7873;u thu#417;?
tr#432;#7899;c. T#7915; ngày #7845;y #273;#7871;n hôm nay, bao nhiêu hàng n#432;#7899;c
m#7855;t #273;ã l#259;n dài trên gò má ng#432;#7901;i dân cùng kh#7893;.
#272;#7893;i ti#7873;n và h#7885;c t#7853;p c#7843;i t#7841;o
M#7897;t th#7901;i gian ng#7855;n sau khi t#7889;ng giam hàng tr#259;m ngàn quân
nhân công ch#7913;c ch#7871; #273;ô. VNCH vào cái g#7885;i là tr#7841;i c#7843;i
t#7841;o, nhà c#7847;m quy#7873;n #273;ã ban l#7879;nh #273;#7893;i ti#7873;n #273;#7875; t#432;#7899;c
#273;o#7841;t tài s#7843;n ng#432;#7901;i dân mi#7873;n Nam . Có l#7869; nh#7919;ng ng#432;#7901;i
dân mi#7873;n Nam t#7915;ng s#7889;ng d#432;#7899;i ch#7871; #273;ô. CS còn nh#7899; là
ch#7881; trong vòng 10 n#259;m k#7875; t#7915; ngày chi#7871;m mi#7873;n Nam, CS #273;ã
ba l#7847;n #273;#7893;i ti#7873;n. L#7847;n th#7913; nh#7845;t vào ngày 2 tháng 9 n#259;m
1975 theo t#7927; giá quy #273;#7883;nh là 500 #273;#7891;ng VNCH #273;#7893;i l#7845;y m#7897;t
#273;#7891;ng Gi#7843;i Phóng, có ngh#297;a là n#259;m #273;#7891;ng ti#7873;n c#361; #273;#7893;i
l#7845;y m#7897;t xu ti#7873;n m#7899;i. Thêm n#7919;a, m#7895;i h#7897;, t#7913;c m#7895;i gia
#273;ình, ch#7881; #273;#432;#7907;c #273;#7893;i t#7889;i #273;a 200 #273;#7891;ng ti#7873;n m#7899;i, t#7913;c
100.000 #273;#7891;ng ti#7873;n c#361; b#7845;t k#7875; h#7897; có bao nhiêu nhân
kh#7849;u. Có nhi#7873;u ng#432;#7901;i, ngay sau khi #273;#7893;i ti#7873;n, c#7847;m
nh#7919;ng t#7901; gi#7845;y b#7841;c m#7899;i #273;#7913;ng khóc n#7913;c n#7903;, khóc mùi
m#7851;n n#417;i v#7879; #273;#432;#7901;ng.
Vì v#7853;y, ng#432;#7901;i dân có câu ca dao:
N#259;m #273;#7891;ng #273;#7893;i l#7845;y m#7897;t xu
Th#7857;ng khôn #273;i h#7885;c, th#7857;ng ngu làm thày
"#272;i h#7885;c" #7903; #273;ây t#7913;c là b#7883; h#7885;c t#7853;p c#7843;i t#7841;o còn "thày"
t#7913;c cán bô. CS ph#7909; trách gi#7843;ng d#7853;y t#7841;i các tr#7841;i c#7843;i t#7841;o.
C#7843; n#432;#7899;c thi#7871;u #259;n
Sau khi chi#7871;m mi#7873;n Nam, CS xóa b#7887; quy#7873;n t#432; h#7919;u, áp #273;#7863;t
ch#7871; #273;#7897; bao c#7845;p nh#432; t#7841;i mi#7873;n B#7855;c và phát tem phi#7871;u
#273;#7875; ng#432;#7901;i dân x#7871;p hàng mua nhu y#7871;u ph#7849;m t#7841;i m#7853;u d#7883;ch,
mà nhu y#7871;u ph#7849;m thì lúc có lúc không. Lúc b#7845;y gi#7901; dân
mi#7873;n Nam m#7899;i th#7845;m thía hai câu nh#7841;i Ki#7873;u c#7911;a ng#432;#7901;i
mi#7873;n B#7855;c t#7915; #273;#7847;u th#7853;p niên 60:
B#7855;t phanh tr#7847;n ph#7843;i phanh tr#7847;n
Cho may ô m#7899;i #273;#432;#7907;c ph#7847;n may ô
(nguyên v#259;n: "b#7855;t phong tr#7847;n ph#7843;i phong tr#7847;n,
cho thanh cao m#7899;i #273;#432;#7907;c ph#7847;n thanh cao").
và
T#7915; khi ta có Bác H#7891;
Nhân dân ch#7859;ng #273;#432;#7907;c #259;n no ngày nào
Vài tháng sau, v#7853;t giá gia t#259;ng m#7897;t m#7913;c kh#7911;ng khi#7871;p. Rau
mu#7889;ng là th#7913;c #259;n chính c#7911;a ng#432;#7901;i dân. Có câu ca dao
ch#417;i ch#7919; khá #273;#7897;c #273;áo mô t#7843; tình tr#7841;ng này:
L#432;#417;ng ch#7891;ng, l#432;#417;ng v#7907;, l#432;#417;ng con
#272;i ba bu#7893;i ch#7907; ch#7881; còn l#432;#417;ng tâm
L#432;#417;ng tâm #273;em ch#7863;t ra h#7847;m
V#7899;i rau mu#7889;ng lu#7897;c khen th#7847;m là ngon
Vài tháng sau n#7919;a, l#7841;m phát tr#7903; thành "siêu phi mã".
L#432;#417;ng tháng trung bình m#7897;t công nhân viên kho#7843;ng 60 #273;#7891;ng
ti#7873;n m#7899;i, ch#7881; mua #273;#432;#7907;c 30 bó rau mu#7889;ng. Ng#432;#7901;i dân bèn
réo tên ba lãnh t#7909; cao c#7845;p nh#7845;t c#7911;a #273;#7843;ng:
Anh #272;#7891;ng, anh Du#7849;n, anh Chinh
Ba anh có bi#7871;t dân tình cho không?
Rau mu#7889;ng n#7917;a bó m#7897;t #273;#7891;ng
Con #259;n b#7889; nh#7883;n, #273;au lòng th#7857;ng dân
R#7891;i dân không còn #273;#7911; g#7841;o #273;#7875; #259;n v#7899;i rau mu#7889;ng vì nhà
c#7847;m quy#7873;n thu gom g#7841;o #273;#7875; tr#7843; n#7907; chi#7871;n tranh. Ngo#7841;i tr#7915;
nh#7919;ng cán b#7897; trung c#7845;p và cao c#7845;p trong #273;#7843;ng, g#7847;n nh#432;
c#7843; n#432;#7899;c #273;ã ph#7843;i nhai s#7855;n thay c#417;m:
Ai sinh ra cái c#7911; mì?
H#7887;i : #272;#7875; làm gì? #272;áp : #272;#7875; mà #259;n!
N#432;#7899;c nhà mãi mãi khó kh#259;n
Dân mình mãi mãi ph#7843;i #259;n c#7911; mì
#258;n s#7855;n, #259;n mì, và #273;i d#7921; các bu#7893;i h#7885;c t#7853;p t#7841;i #273;#7883;a
ph#432;#417;ng #273;#7875; hoan hô #273;#7843;ng và #273;#7843; #273;#7843;o M#7929; Ng#7909;y là th#7901;i
bi#7875;u bó bu#7897;c c#7911;a ng#432;#7901;i dân mi#7873;n Nam lúc #7845;y:
Dân #273;ói mà #273;#7843;ng thì no
S#7913;c #273;âu #7911;ng h#7897;, hoan hô su#7889;t ngày
#272;#7843;ng béo mà dân thì g#7847;y
#272;#7897;n b#7855;p, #273;#7897;n s#7855;n bi#7871;t ngày nào thôi?
Ch#7881; #273;ôi ba n#259;m sau, ngô s#7855;n c#361;ng d#7847;n c#7841;n, nhà c#7847;m
quy#7873;n c#7847;u vi#7879;n các #273;àn anh #272;ông Âu và #273;#432;#7907;c #273;àn anh
vi#7879;n tr#7907; h#7919;u ngh#7883; cho m#7897;t món th#7921;c ph#7849;m h#7885; th#432;#7901;ng
dùng cho ng#7921;a #259;n. #272;ó là bo bo, th#7913; th#7921;c ph#7849;m #273;#432;#7907;c
nhà n#432;#7899;c c#432;#7901;ng #273;i#7879;u g#7885;i là "cao l#432;#417;ng". Trong su#7889;t
m#7897;t th#7901;i gian dài c#7843; n#432;#7899;c vêu m#7891;m ra mà thi nhau nhai
th#7913; cao l#432;#417;ng này. Dù có ninh k#7929; và nhai k#7929; #273;#7871;n #273;âu
thì bo bo v#7851;n là th#7913; h#7841;t bao t#7917; con ng#432;#7901;i không thê?
tiêu hóa n#7893;i, #259;n th#7871; nào thì ra th#7871; n#7845;y. B#7903;i v#7853;y
ng#432;#7901;i dân có ca dao r#7857;ng:
Hoan hô #273;#7897;c l#7853;p t#7921; do
#272;#7875; cho t#7899; nhá bo bo sái hàm
và:
Nhân dân thì ch#7859;ng c#7847;n lo
Nhà n#432;#7899;c lo s#7861;n bo bo m#7895;i ngày
Hãy ch#259;m tay c#7845;y tay c#7847;y
Nh#7883;n #259;n nh#7883;n m#7863;c ch#7901; ngày vinh quang
Khi truy#7873;n mi#7879;ng câu ca dao nêu trên, ng#432;#7901;i dân mi#7873;n Nam
hóm h#7881;nh #273;#7885;c tr#7841;i ch#7919; "l" thành "n" #273;#7875; ch#7871; nh#7841;o các
cán b#7897; mi#7873;n B#7855;c phát âm sai hai ch#7919; này. Vì v#7853;y câu ca
dao b#7895;ng d#432;ng mang m#7897;t ý ngh#297;a khá khôi hài:
Nhân dân thì ch#7859;ng c#7847;n "no"
Nhà n#432;#7899;c "no" s#7861;n bo bo m#7895;i ngày
Mùa hè n#259;m 1980, nh#7857;m m#7909;c #273;ích tuyên truy#7873;n, CSVN #273;ã
kh#7849;n c#7847;u Liên Xô cho Ph#7841;m Tuân làm "l#417;" phi thuy#7873;n, tháp
tùng phi hành gia Victor Gorbatco trong chuy#7871;n bay vào v#361; tru.
trên con t#7847;u Liên H#7907;p. Lúc b#7845;y gi#7901; #273;ang #273;ói vêu vì
thi#7871;u #259;n, nhân dân bèn có câu:
M#7897;t th#7857;ng lên v#361; tru.
Tr#259;m th#7857;ng #273;i Mút Cu (Moscow)
Nghìn th#7857;ng chè chén lu bù
#272;#7875; dân b#7843;y m#432;#417;i tri#7879;u #273;ói thò cu ra ngoài
Có ng#432;#7901;i t#7913;c quá nên ho#7841;nh h#7885;e:
Nhân dân thi#7871;u g#7841;o thi#7871;u mì
Mày vào v#361; tr#7909; làm gì h#417;? Tuân???
Và ng#432;#7901;i khác th#7921;c t#7871; h#417;n:
Ai lên v#361; tr#7909; thì lên
Còn tôi #7903; l#7841;i ghi tên mua mì
Thi#7871;u m#7863;c
Tình hình mi#7873;n Nam trong nh#7919;ng n#259;m #273;#7847;u tiên b#7883; chi#7871;m
#273;óng th#7853;t thê th#7843;m. Ng#432;#7901;i dân #273;ã không #273;#7911; #259;n thì làm
sao #273;#7911; m#7863;c. M#7895;i n#259;m, m#7897;t ng#432;#7901;i ch#7881; #273;#432;#7907;c mua vài
th#432;#7899;c v#7843;i x#7845;u theo giá chính th#7913;c t#7915; m#7853;u d#7883;ch. B#7903;i
v#7853;y, dân gian có câu ca dao c#432;#7901;i ra n#432;#7899;c m#7855;t:
M#7897;t n#259;m hai th#432;#7899;c v#7843;i thô
N#7871;u #273;em may áo cu. H#7891; ló ra
May áo thì h#7903; lá #273;a
Ch#7883; em thi#7871;u v#7843;i hóa ra lõa l#7891;
V#7897;i #273;em c#7845;t #7843;nh bác H#7891;
S#7907; r#7857;ng bác th#7845;y tô hô bác thèm
và:
Có áo mà ch#7859;ng có qu#7847;n
L#7845;y gì h#7841;nh phúc h#7905;i dân cu. H#7891;?
Có #273;ói mà ch#7859;ng có no
L#7845;y gì #273;#7897;c l#7853;p, t#7921; do h#7905;i ng#432;#7901;i?
Thi#7871;u #273;#7911; th#7913;
Trong ch#7871; #273;#7897; xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a VN , không nh#7919;ng ng#432;#7901;i
dân thi#7871;u #259;n thi#7871;u m#7863;c mà là thi#7871;u #273;#7911; th#7913;, t#7915; các
nhu y#7871;u ph#7849;m cho #273;#7871;n t#7921; do và h#7841;nh phúc:
#7902; v#7899;i H#7891; Chí Minh
Cây #273;inh ph#7843;i #273;#259;ng ký
Trái bí c#361;ng s#7855;p hàng
Khoai lang c#7847;n tem phi#7871;u
Thu#7889;c #273;i#7871;u ph#7843;i mua bông
L#7845;y ch#7891;ng nên cai #273;e?
Bán l#7867; ch#7841;y công an
Lang thang #273;i c#7843;i t#7841;o
H#7871;t g#7841;o #259;n bo bo
H#7885;c trò không có t#7853;p
#272;#7897;c L#7853;p v#7899;i T#432;. Do
N#7857;m co mà H#7841;nh Phúc!
Tuy #273;ã bi#7871;n c#7843; n#432;#7899;c thành m#7897;t nhà tù kh#7893;ng l#7891;, #273;#7843;ng
v#7851;n h#7841;n ch#7871; s#7921; #273;i l#7841;i c#7911;a ng#432;#7901;i dân. Mu#7889;n #273;i t#7915;
t#7881;nh này sang t#7881;nh khác, ng#432;#7901;i dân ph#7843;i xin gi#7845;y phép c#7911;a
chính quy#7873;n #273;#7883;a ph#432;#417;ng:
Mang danh Dân Chu? C#7897;ng Hòa
#272;i ra kh#7887;i t#7881;nh ph#7843;i qua c#7917;a quy#7873;n
Xu#7845;t trình gi#7845;y phép liên miên
Ch#7913;ng t#7915; th#7883; th#7921;c #7903; mi#7873;n nào qua
Tình tr#7841;ng này #273;ã phát sinh m#7897;t bài ca dao trào phúng,
#273;#432;#7907;c ph#7893; bi#7871;n trên kh#7855;p các mi#7873;n #273;#7845;t n#432;#7899;c:
Tr#259;m n#259;m trong cõi ng#432;#7901;i ta
#7902; #273;âu c#361;ng #273;#432;#7907;c #273;i ra #273;i vào
Xa xôi nh#432; x#7913; B#7891; #272;ào
Ng#432;#7901;i ta c#361;ng #273;#432;#7907;c #273;i vào #273;i ra
#272;en #273;#7911;i nh#432; #258;ng Gô La
Ng#432;#7901;i ta c#361;ng #273;#432;#7907;c #273;i ra #273;i vào
Ch#7853;m ti#7871;n nh#432; #7903; n#432;#7899;c Lào
Ng#432;#7901;i ta c#361;ng #273;#432;#7907;c #273;i vào #273;i ra
Ch#7881; riêng có #7903; n#432;#7899;c ta
Ng#432;#7901;i ta không #273;#432;#7907;c #273;i ra #273;i vào
Trong nh#7919;ng n#7841;n nhân c#7911;a ch#7871; #273;#7897;, có c#7843; nh#7919;ng c#7921;u cán
binh CS #273;ã h#432;u trí, #273;#7863;c bi#7879;t là nh#7919;ng cán b#7897; t#7853;p
k#7871;t mi#7873;n Nam . #272;ó là nh#7919;ng múi chanh #273;ã b#7883; #273;#7843;ng v#7855;t
h#7871;t n#432;#7899;c. Vì v#7853;y, v#259;n h#7885;c dân gian có câu:
#272;#7847;u #273;#432;#7901;ng #273;#7841;i tá vá xe
Cu#7889;i #273;#432;#7901;ng trung tá bán chè #273;#7853;u #273;en
Gi#7919;a #273;#432;#7901;ng thi#7871;u tá rao kem
Có nh#7919;ng ng#432;#7901;i còn #7903; trong hoàn c#7843;nh nghi#7879;t ngã h#417;n:
Ngày x#432;a ch#7889;ng M#7929; ch#7889;ng Tây
Ngày nay ch#7889;ng g#7853;y #259;n mày áo c#417;m
Kinh t#7871; m#7899;i và thanh niên xung phong
V#7899;i s#7921; hi#7875;u bi#7871;t thi#7875;n c#7853;n v#7873; kinh t#7871; c#7897;ng thêm
m#7897;t ý th#7913;c h#7879; b#7879;nh ho#7841;n, n#259;m 1976, các lãnh t#7909; c#7911;a
#273;#7843;ng cho thành l#7853;p nh#7919;ng khu kinh t#7871; m#7899;i t#7841;i nh#7919;ng vùng
r#7915;ng thiêng n#432;#7899;c #273;#7897;c. Ch#7881; n#7897;i trong m#7897;t n#259;m, nhà c#7847;m
quy#7873;n #273;ã #273;#7847;y kho#7843;ng 1,4 tri#7879;u ng#432;#7901;i dân mi#7873;n Nam
#273;#7871;n sinh s#7889;ng t#7841;i nh#7919;ng khu hoang vu này, trong s#7889; #273;ó có
700.000 dân Saigon, h#7847;u h#7871;t thu#7897;c gia #273;ình quân nhân, công
ch#7913;c ch#7871; #273;ô. VNCH. Bài ca dao d#432;#7899;i #273;ây thu#7853;t l#7841;i hoàn
c#7843;nh #273;au lòng c#7911;a nh#7919;ng ng#432;#7901;i b#7883; l#432;u #273;#7847;y lúc b#7845;y
gi#7901;:
#272;u#7893;i dân ra kh#7887;i c#7917;a nhà
B#7855;t #273;i kinh t#7871; th#7853;t là xót xa
Không sao s#7889;ng #273;#432;#7907;c cho qua
Nên #273;ành l#7841;i ph#7843;i tr#7903; ra Saigon
Ch#7859;ng ai giúp #273;#7905; ch#259;m nom
Cùng nhau v#7845;t v#432;#7903;ng, lom khom v#7881;a hè
Màn s#432;#417;ng chi#7871;u #273;#7845;t ph#7911; che
Sinh ra b#7879;nh t#7853;t khò khè #7889;m #273;au
Nh#432;ng mà có s#7889;ng #273;#432;#7907;c #273;âu
B#7897; #273;#7897;i kéo #273;#7871;n hàng xâu xúc li#7873;n
Chúng #273;em b#7887; t#7841;i Tam Biên
R#7915;ng sâu núi th#7859;m oan khiên bu#7897;c vào
Sáu ngàn nhân m#7841;ng n#259;m nào
Th#7843;y #273;#7873;u ch#7871;t #273;ói, bi#7871;t bao nh#7909;c hình
Tháng 3 n#259;m 1976, nhà c#7847;m quy#7873;n phát #273;#7897;ng phong trào thanh
niên xung phong #273;#7875; c#432;#7905;ng ép sinh viên h#7885;c sinh v#7873; mi#7873;n
quê công tác, ch#7911; y#7871;u là #273;ào kinh. Có m#7897;t câu ca dao khá
ng#7897; ngh#297;nh, #273;#432;#7907;c truy#7873;n bá trong các #273;oàn thanh niên
xung phong mi#7873;n Nam lúc b#7845;y gi#7901;. Câu ca dao tuy m#7855;ng mo?
t#7893;ng th#7889;ng Nguy#7877;n V#259;n Thi#7879;u nh#432;ng gói ghém s#7921; ti#7871;c
nu#7889;i nh#7919;ng ngày tháng c#361;:
M#7891; cha th#7857;ng Thi#7879;u r#7901;i dinh
#272;#7875; tao #7903; l#7841;i #273;ào kinh m#7895;i ngày
Chuy#7879;n dài H#7907;p Tác Xã
V#7899;i chính sách kinh t#7871; xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a, CS #273;ã tru#7845;t
quy#7873;n t#432; h#7919;u #273;#7845;t #273;ai và các ph#432;#417;ng ti#7879;n s#7843;n xu#7845;t
kh#7887;i tay nông dân qua hình th#7913;c h#7907;p tác xã t#7853;p th#7875;. Qua
hình th#7913;c này, nhà n#432;#7899;c ki#7875;m soát vi#7879;c phân ph#7889;i
th#7921;c ph#7849;m b#7857;ng cách thu mua và #7845;n #273;#7883;nh thu#7871; khóa.
Câu chuy#7879;n nêu sau bi#7875;u l#7897; s#7921; vô trách nhi#7879;m c#7911;a gi#7899;i
lãnh #273;#7841;o #273;#7843;ng:
Vào th#7853;p niên 1990, nhà n#432;#7899;c thúc d#7909;c ng#432;#7901;i dân, nh#7845;t
là dân mi#7873;n Trung, b#7887; tr#7891;ng lúa #273;#7875; tr#7891;ng mía làm
#273;#432;#7901;ng. Tuy nhiên, sau khi ông Fidel Castro #273;#7871;n th#259;m VN ,
các nhà lãnh #273;#7841;o #273;#7843;ng h#7913;a giúp Cuba b#7857;ng cách nh#7853;p
kh#7849;u #273;#432;#7901;ng mía n#432;#7899;c này vào th#7883; tr#432;#7901;ng VN . Sau #273;ó,
nhà n#432;#7899;c th#7921;c hi#7879;n l#7901;i h#7913;a, nh#7853;p kh#7849;u #273;#432;#7901;ng Cuba
su#7889;t m#7845;y n#259;m li#7873;n. H#7853;u qu#7843; là nông dân tr#7891;ng mía bi.
s#7841;t nghi#7879;p vì s#7889; mía thu ho#7841;ch ph#7843;i bán t#7889;ng bán tháo
ho#7863;c v#7913;t b#7887;. Vì v#7853;y, ng#432;#7901;i dân ph#7851;n u#7845;t truy#7873;n
mi#7879;ng bài ca dao sau:
B#7855;t tr#7891;ng mà ch#7859;ng thu mua
T#7841;i sao #273;#7843;ng n#7905; d#7889;i l#7915;a nhân dân?
Ti#7873;n c#7847;y, ti#7873;n gi#7889;ng, ti#7873;n phân
M#7897;t tr#259;m th#7913; thu#7871; #273;#7893; thân g#7847;y gò
Dân #273;ói mà #273;#7843;ng thì no
Kêu tr#7901;i, kêu #273;#7845;t, kêu H#7891; chí Minh!
Không nh#7919;ng ch#7881; b#7883; l#7895; n#7863;ng vì tr#7891;ng mía, ng#432;#7901;i nông
dân còn b#7883; lao #273;ao nhi#7873;u l#7847;n khác vì ph#7843;i nghe l#7901;i nhà
n#432;#7899;c:
Tr#7891;ng mía, tr#7891;ng #7899;t, tr#7891;ng hành
Vì nghe l#7901;i #273;#7843;ng mà thành b#7875; niêu
Tr#7891;ng tiêu r#7891;i l#7841;i tr#7891;ng #273;i#7873;u
Vì nghe l#7901;i #273;#7843;ng mà niêu tan tành
N#259;m 1992, trong m#7897;t bài vi#7871;t t#7889; cáo nh#7919;ng sai l#7847;m c#7911;a
CSVN, th#432;#7907;ng t#7885;a Thích Qu#7843;ng #272;#7897; thu#7853;t l#7841;i m#7897;t câu
chuy#7879;n thú v#7883; ngài #273;ã ch#7913;ng ki#7871;n trong th#7901;i gian 10 n#259;m
b#7883; qu#7843;n thúc t#7841;i xã V#361; #272;oài, t#7881;nh Thái Bình, t#7915; 1982
#273;#7871;n 1992. Lúc b#7845;y gi#7901;, các c#7909; già t#7841;i #273;#7883;a ph#432;#417;ng này
b#7883; xung vào #273;#7897;i tr#7891;ng cây c#7911;a h#7907;p tác xã #273;#7875; tr#7891;ng
cây l#7845;y #273;i#7875;m, c#7913; tr#7891;ng n#259;m cây thì #273;#432;#7907;c m#7897;t
#273;i#7875;m, #273;#7911; #273;#7875; #273;#7893;i l#7845;y m#7897;t l#7841;ng thóc. Kh#7893; n#7895;i các
c#7909; tu#7893;i cao, s#7913;c kém, #273;ã tr#7891;ng không k#7929; l#7841;i thi#7871;u ch#259;m
sóc vì "cha chung không ai khóc", nên cây tr#7891;ng ch#7881; vài
tu#7847;n sau là úa héo. Các em bé ch#259;n trâu cho h#7907;p tác xã
m#7899;i làm vè trêu các c#7909;:
Hoan hô các c#7909; tr#7891;ng cây
M#432;#7901;i cây ch#7871;t chín, m#7897;t cây g#7853;t gù
Nghe các cháu trêu, các c#7909; bèn ph#7843;n pháo l#7841;i:
Các cháu có m#7855;t nh#432; mù
M#432;#7901;i cây ch#7871;t ti#7879;t, g#7853;t gù #7903; #273;âu?
Ch#7881; m#7897;t th#7901;i gian ng#7855;n sau, hai câu #273;#7889;i #273;áp hài h#432;#7899;c
nêu trên #273;ã tr#7903; thành ca dao th#7901;i #273;#7841;i m#7899;i.
#7844;y th#7871; mà c#7913; vài ba tháng, #273;#7843;ng l#7841;i phát #273;#7897;ng chi#7871;n
d#7883;ch thi #273;ua cho các h#7907;p tác xã và thúc d#7909;c ng#432;#7901;i dân
làm vi#7879;c b#7857;ng hai b#7857;ng ba theo l#7901;i khuyên c#7911;a ông H#7891;
t#7915; nh#7919;ng ngày còn chi#7871;n tranh. Ng#432;#7901;i dân b#7921;c quá nên
có câu:
Thi #273;ua làm vi#7879;c b#7857;ng hai
#272;#7875; cho cán b#7897; mua #273;ài mua xe
Thi #273;ua làm vi#7879;c b#7857;ng ba
#272;#7875; cho cán b#7897; xây nhà lát sân
Có ng#432;#7901;i còn nh#7841;o báng:
Thi #273;ua ta quy#7871;t ti#7871;n lên
Ti#7871;n lên ta quy#7871;t ti#7871;n lên hàng #273;#7847;u
Hàng #273;#7847;#7909;.. r#7891;#7883;.. ti#7871;n... v#7873;... #273;âu?
Nhi#7873;u ph#7909; n#7919; #273;ã t#7915;ng tr#7843;i qua l#7855;m gian nan, kh#7893; c#7921;c
v#7899;i h#7907;p tác xã mà ch#7859;ng "#259;n cái gi#7843;i rút gì", t#7913;c quá
bèn v#259;ng t#7909;c:
#272;i làm h#7907;p tác h#7907;p te
Không #273;#7911; mi#7871;ng gi#7867; mà che cái l..
Xã h#7897;i b#7845;t công
#272;i#7873;u ngh#7883;ch lý là trong xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a, m#7897;t m#7863;t
#273;#7843;ng tuyên b#7889; #273;#7845;u tranh cho công b#7857;ng xã h#7897;i thì m#7863;t
khác, các nhà lãnh #273;#7841;o l#7841;i t#7921; cho mình h#432;#7903;ng nh#7919;ng
quy#7873;n l#7907;i #273;#7863;c bi#7879;t. T#7841;i Hà N#7897;i, ng#432;#7901;i dân chua chát
truy#7873;n kh#7849;u nh#7919;ng câu ca dao sau:
Tôn #272;#7843;n là ch#7907; vua, quan
Vân H#7891; là ch#7907; nh#7919;ng gian, n#7883;nh th#7847;n
#272;#7891;ng Xuân là ch#7907; th#432;#417;ng nhân
V#7881;a hè là ch#7907; "nhân dân anh hùng"
Lãnh #273;#7841;o gi#7843; d#7889;i
Có th#7875; nói, trong h#417;n 50 n#259;m qua, CSVN cai tr#7883; #273;#7845;t n#432;#7899;c
b#7857;ng các th#7911; #273;o#7841;n l#7915;a b#7883;p và d#7889;i trá. Trong m#7897;t bài
vi#7871;t v#7899;i nhan #273;#7873; Nh#7853;t Ký R#7891;ng R#7855;n #273;#432;#7907;c ph#7893; bi#7871;n
ra h#7843;i ngo#7841;i #273;#7847;u n#259;m 2001, ông Tr#7847;n #272;#7897;, c#7921;u trung
t#432;#7899;ng quân #273;#7897;i Nhân Dân c#7911;a CS, #273;ã t#7889; cáo th#7911; #273;o#7841;n
này qua nh#7919;ng l#7901;i l#7869; sau:
"Nói thì "dân ch#7911;, vì dân" mà làm thì chuyên chính phát
xít. Cái #273;#7863;c #273;i#7875;m #273;ó c#361;ng có ngh#297;a là nói d#7889;i, nói
láo, l#7915;a b#7883;p, trò h#7873;, "nói v#7853;y mà không ph#7843;i v#7853;y".
Su#7889;t ngày #273;óng trò, c#7843; n#259;m #273;óng trò. #7902; #273;âu c#361;ng th#7845;y
các vai h#7873;, #7903; #273;âu c#361;ng th#7845;y các trò l#7915;a b#7883;p. Su#7889;t
ngày #273;êm, su#7889;t n#259;m tháng c#361;ng lúc nào c#361;ng ch#7881; nghe th#7845;y
nh#7919;ng l#7901;i nói d#7889;i, nói l#7915;a.
Ch#7871; #273;#7897; này b#7855;t m#7885;i ng#432;#7901;i ph#7843;i #273;óng trò, b#7855;t t#7845;t
c#7843; tr#7867; con ph#7843;i #273;óng trò, b#7855;t nhi#7873;u ng#432;#7901;i già ph#7843;i
#273;óng trò .
#272;#7863;c #273;i#7875;m này #273;ã góp ph#7847;n quy#7871;t #273;#7883;nh vào vi#7879;c t#7841;o
ra và hình thành m#7897;t xã h#7897;i d#7889;i l#7915;a: lãnh #273;#7841;o d#7889;i
l#7915;a, #273;#7843;ng d#7889;i l#7915;a".
T#7841;i VN, m#7897;t trong nh#7919;ng c#417; quan mang ti#7871;ng nh#7845;t v#7873;
chuy#7879;n có nói thành không, không nói ra có là nha khí
t#432;#7907;ng:
B#7843;o n#7855;ng mà tr#7901;i l#7841;i m#432;a
M#7845;y th#7857;ng khí t#432;#7907;ng #273;oán b#7915;a h#7841;i tao
Tr#7901;i làm m#7897;t tr#7853;n m#432;a rào
M#7845;y th#7857;ng khí t#432;#7907;ng làm tao #432;#7899;t r#7891;i
#7844;y th#7871; mà theo ng#432;#7901;i dân, ngh#7879; thu#7853;t nói khoác c#7911;a nha
khí t#432;#7907;ng còn kém xa nh#7919;ng lãnh tu. CS. D#432;#7899;i tri#7873;u #273;#7841;i
Lê Du#7849;n, ng#432;#7901;i có bí danh "Anh Ba", thì k#7867; #273;o#7841;t quán
quân v#7873; nói khoác l#7841;i chính là #273;#7891;ng chí t#7893;ng bí th#432;.
Vì v#7853;y, dân gian phát sinh ra câu ví von:
Th#7913; nh#7845;t anh Ba, nhì Nha Khí T#432;#7907;ng
Câu ca dao th#7901;i #273;#7841;i sau #273;ây #273;ã nói lên b#7843;n ch#7845;t d#7889;i
trá và h#7907;m h#297;nh c#7911;a #273;#7843;ng:
M#7845;t mùa là b#7903;i thiên tai
#272;#432;#7907;c mùa là b#7903;i thiên tài #273;#7843;ng ta
B#7887; n#432;#7899;c ra #273;i
Có th#7875; nói ng#432;#7901;i VN là ng#432;#7901;i vô cùng quy#7871;n luy#7871;n
v#7899;i quê cha #273;#7845;t t#7893;. Tuy nhiên, khi mi#7873;n Nam b#7883; #273;#7863;t
d#432;#7899;i s#7921; cai tr#7883; c#7911;a CS, hàng tri#7879;u ng#432;#7901;i dân #273;ã bu#7897;c
lòng ph#7843;i b#7887; n#432;#7899;c ra #273;i. Ch#7891;ng lìa v#7907;, con xa m#7865; xa cha.
Trong nh#7919;ng n#259;m tháng #7845;y, k#7875; sao cho xi#7871;t nh#7919;ng #273;au
#273;#7899;n c#7911;a sinh ly, c#7911;a "l#7879; r#417;i th#7845;m #273;á".
Thu#7903; tr#432;#7899;c, kho tàng ca dao c#7911;a dân t#7897;c có câu:
Có con mà g#7843; ch#7891;ng g#7847;n
Có bát canh c#7847;n nó c#361;ng mang qua
Có con mà g#7843; ch#7891;ng xa
M#7897;t là m#7845;t gi#7895;, hai là m#7845;t con
Khi phong trào v#432;#7907;t biên bùng n#7893; vào cu#7889;i th#7853;p niên
1970, dân mi#7873;n Nam #273;ã c#7843;i biên bài ca dao nêu trên thành
nh#7919;ng câu th#7853;t dí d#7887;m:
Có con mà g#7843; ch#7891;ng g#7847;n
N#7917;a #273;êm xe #273;#7841;p mang ph#7847;n cho cha
Có con mà g#7843; ch#7891;ng xa
Tháng tháng nó g#7917;i #273;ô la kìn kìn
Lúc b#7845;y gi#7901;, ng#432;#7901;i dân b#7843;o nhau câu "cái c#7897;t #273;èn n#7871;u
nó bi#7871;t #273;i, nó c#361;ng v#432;#7907;t biên, ch#7913; #273;#7915;ng nói con
ng#432;#7901;i". #272;âu #273;âu, ng#432;#7901;i ta c#361;ng bàn v#7873; chuy#7879;n v#432;#7907;t
biên. Ngay c#7843; nh#7919;ng c#7863;p tình nhân, hôm nay còn g#7863;p nhau,
nh#432;ng ngày mai có th#7875; s#7869; ngàn trùng cách bi#7879;t. Có m#7897;t
câu ca dao khá v#259;n ch#432;#417;ng di#7877;n t#7843; tâm tr#7841;ng c#7911;a nh#7919;ng ke?
yêu nhau thu#7903; #7845;y:
Nguy#7879;t l#7841;c ô #273;#7873; s#432;#417;ng mãn thiên
Giang phong ng#432; h#7887;a #273;#7889;i s#7847;u miên
Canh khuya thao th#7913;c m#7841;n thuy#7873;n
Bi#7871;t ng#432;#7901;i quân t#7917; v#432;#7907;t biên ch#7889;n nào?
#272;#7845;t n#432;#7899;c tang th#432;#417;ng, k#7867; #7903; ng#432;#7901;i #273;i, lòng ng#432;#7901;i ly
tán, t#7845;t c#7843; t#7897;i l#7895;i d#297; nhiên phát xu#7845;t t#7915; bác H#7891;,
nh#432; câu ca dao th#7901;i #273;#7841;i:
Bác H#7891; ch#7871;t ph#7843;i gi#7901; trùng
Nên b#7847;y con cháu d#7903; khùng d#7903; #273;iên
Th#7857;ng t#7881;nh thì #273;ã v#432;#7907;t biên
Nh#7919;ng #273;#7913;a #7903; l#7841;i ch#7859;ng #273;iên c#361;ng khùng
#272;#7893;i m#7899;i
Tr#432;#7899;c c#7843;nh suy thoái tr#7847;m tr#7885;ng sau nhi#7873;u n#259;m r#7853;p khuôn
m#7897;t cách máy móc mô hình xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a theo Liên Xô;
nên #273;#7875; s#7889;ng còn, #273;#7841;i h#7897;i VI c#7911;a #273;#7843;ng n#259;m 1986 ph#7843;i
#273;#432;a ra chính sách #273;#7893;i m#7899;i, bãi b#7887; ch#7871; #273;#7897; bao c#7845;p,
và ch#7845;p nh#7853;n m#7897;t n#7873;n kinh t#7871; nhi#7873;u thành ph#7847;n. Kinh
t#7871; thì hô hào #273;#7893;i m#7899;i nh#432;ng chính tr#7883; thì d#297; nhiên
v#7851;n là chuy#7879;n #273;#7897;c quy#7873;n c#7911;a #273;#7843;ng. C#7909;m t#7915; "kinh t#7871;
th#7883; tr#432;#7901;ng theo #273;#7883;nh h#432;#7899;ng xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a" b#7895;ng
m#7897;t s#7899;m m#7897;t chi#7873;u #273;#432;#7907;c phát sinh.
Lúc b#7845;y gi#7901; #272;#7895; M#432;#7901;i là t#7893;ng bí th#432; #273;#7843;ng, Lê #272;#7913;c
Anh là ch#7911; t#7883;ch n#432;#7899;c, còn Võ V#259;n Ki#7879;t là th#7911; t#432;#7899;ng.
Vì v#7853;y, ng#432;#7901;i dân kháo nhau r#7857;ng:
Ông Anh, ông Ki#7879;t, ông M#432;#7901;i
D#7903; khóc, d#7903; c#432;#7901;i bi#7871;t ch#7885;n ông nao?
Ông nào, ông n#7843;o, ông nao
M#7897;t #273;#7891;ng m#7897;t c#7889;t làm sao bây gi#7901;?
"C#7917;a m#7903;", ph#7843;i có gi#7845;y t#7901;
"#272;#7893;i m#7899;i" nhìn l#7841;i v#7851;n th#7901; m#7845;y ông
#272;èn cù c#7913; ch#7841;y lòng vòng
Dân ch#7911; cái còng, #273;#7897;c l#7853;p #273;ói #259;n
H#7841;nh phúc chú cu#7897;i cung tr#259;ng!
Tham nh#361;ng
Trong l#7883;ch s#7917; nhân lo#7841;i, #273;#7897;c tài v#7873; chính tr#7883; bao gi#7901;
c#361;ng sinh ra tham nh#361;ng. Tr#432;#7899;c kia ni#7873;m m#417; #432;#7899;c c#7911;a m#7897;t
công dân xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a là làm th#7871; nào #273;#7875; #273;#7841;t
#273;#432;#7907;c 4#272;, t#7913;c là #273;#432;#7907;c vào "#273;#7843;ng", #273;#7875; có th#7875; ký
cóp nh#7919;ng kho#7843;n h#7889;i l#7897; c#7887;n con mà t#7853;u m#7897;t chi#7871;c xe
"#273;#7841;p", m#7897;t cái "#273;ài" (radio), và m#7897;t "#273;#7891;ng h#7891;" #273;eo tay
(#273;#7843;ng, #273;#7841;p, #273;ài, #273;#7891;ng). Tuy nhiên, ch#7881; vài n#259;m sau #273;#7893;i
m#7899;i, n#7873;n kinh t#7871; th#7883; tr#432;#7901;ng #273;#7883;nh h#432;#7899;ng xã h#7897;i chu?
ngh#297;a d#7851;n #273;#7871;n s#7921; tham nh#361;ng công khai khi#7871;n các #273;#7843;ng
viên #273;ang n#7855;m quy#7873;n tr#7903; thành gi#7899;i t#432; b#7843;n #273;#7887; v#7899;i tài
s#7843;n lên #273;#7871;n hàng tri#7879;u m#7929; kim. Vì v#7853;y, dân mình có
nh#7919;ng câu ca dao:
Công nhân, v#7907; #7889;m con côi
Lãnh #273;#7841;o nhà gác, xe h#417;i b#7897;n b#7873;
Bao gi#7901; cho h#7871;t trò h#7873;?
và:
Nhà ai giàu b#7857;ng nhà cán b#7897;?
H#7897; nào sang b#7857;ng h#7897; #273;#7843;ng viên?
Dân tình th#7845;t #273;#7843;o bát #273;iên
#272;#7843;ng viên m#7863;c s#7913;c vung ti#7873;n vui ch#417;i
Tuy s#7903; h#7919;u nh#7919;ng tài s#7843;n k#7871;ch sù trong lúc qu#7847;n chúng
còn thi#7871;u c#417;m thi#7871;u áo, các #273;#7843;ng viên c#7847;m quy#7873;n v#7851;n
ti#7871;p t#7909;c l#7843;i nh#7843;i #273;i#7879;p khúc "nhân dân là ch#7911;, #273;#7843;ng là
#273;#7847;y t#7899;". Nghe câu ví con này, các "ông ch#7911;" bèn sôi máu
lên mà sáng tác b#7889;n câu ca dao sau:
Ai v#7873; qua t#7881;nh Nam Hà
Xem l#361; #273;#7847;y t#7899; xây nhà bê tông.
T#7899; #417;i, mày có bi#7871;t không?
Chúng ông làm ch#7911; mà không b#7857;ng mày!
Tr#432;#7899;c #273;#7893;i m#7899;i, các "ngài #273;#7847;y t#7899;" th#432;#7901;ng ch#7881; nh#7853;n
m#7897;t "thù lao" (h#7889;i l#7897;) khá khiêm nh#432;#7907;ng t#7915; nh#7919;ng "ông
ch#7911;" (r#7845;t nghèo). Ch#7859;ng h#7841;n nh#432; #273;#7889;i v#7899;i các cán bô.
#273;i#7879;n l#7921;c, #273;i#7873;u ki#7879;n #273;#7875; các ông m#7855;c #273;i#7879;n cho các
gia #273;ình #7903; nông thôn nhi#7873;u khi ch#7881; là m#7897;t bu#7893;i ti#7879;c
nh#7853;u có th#7883;t gà th#7883;t l#7907;n:
Mu#7889;n cho #273;i#7879;n sáng v#7873; nhà
Ru#7897;t l#7907;n ru#7897;t gà ph#7843;i n#7889;i #273;#7871;n n#417;i
Tuy nhiên, sau #273;#7893;i m#7899;i, các #273;#7843;ng viên c#7847;m quy#7873;n khôn
ra, ch#7881; nh#7853;n h#7889;i l#7897; b#7857;ng các phong bì nhè nh#7865;. B#7903;i
v#7853;y dân gian có ca dao r#7857;ng:
Phong lan, phong ch#7913;c, phong bì
Trong ba th#7913; #7845;y, th#7913; gì quý h#417;n?
Phong lan ng#7855;m mãi c#361;ng bu#7891;n
Phong ch#7913;c thì ph#7843;i cúi lu#7891;n vào ra
Ch#7881; còn cái phong th#7913; ba
M#7903; ra th#417;m n#7913;c, c#7843; nhà cùng vui
#272;#7889;i v#7899;i các ông thanh tra c#7911;a #273;#7843;ng, m#7895;i khi #273;#7871;n làm
vi#7879;c #7903; c#417; quan ho#7863;c #273;#7883;a ph#432;#417;ng nào mà #273;#432;#7907;c trao tay
m#7897;t chi#7871;c phong bì thì các ông s#7869; bi#7871;n m#7885;i th#7913; tiêu
c#7921;c thành tích c#7921;c ngay. Ch#7913;ng ki#7871;n t#7879; tr#7841;ng này,
ng#432;#7901;i dân bèn sáng tác hai câu ca dao v#7899;i cách ch#417;i ch#7919;
ca? Vi#7879;t l#7851;n Anh #273;#7847;y ngh#7879; thu#7853;t:
Thanh "cha", thanh m#7865;, thanh gì?
H#7877; có phong bì thì nó "thanh kiu" (thank you)
N#259;m 1996, m#7897;t t#7901; báo phát hành t#7841;i #272;à N#7861;ng #273;ã "in chui"
#273;#432;#7907;c hai câu ca dao sau #273;ây #273;#7875; nói lên b#7843;n ch#7845;t #273;#7843;ng
CS trong th#7901;i k#7923; #273;#7893;i m#7899;i:
#272;#7843;ng ta là #273;#7843;ng th#7847;n tiên
#272;a lô thì #273;#432;#7907;c, #273;a nguyên thì #273;#7915;ng.
Khi nói lái, "th#7847;n tiên" là "thân ti#7873;n" và "#273;a lô" thành
"#273;ô la". Qu#7843; là hai câu #273;#7897;c #273;áo.
Hi#7879;n nay, n#7845;c thang giá tr#7883; trong xã h#7897;i VN #273;#432;#7907;c #273;#7883;nh
#273;o#7841;t b#7903;i #273;#7891;ng ti#7873;n nh#432; bài vè #273;#432;#7907;c l#432;u truy#7873;n trong
dân gian t#7915; nhi#7873;u n#259;m qua:
Ti#7873;n là Tiên là Ph#7853;t
Là s#7913;c b#7853;t con ng#432;#7901;i
Là n#7909; c#432;#7901;i tu#7893;i tre?
Là s#7913;c kh#7887;e ng#432;#7901;i già
Là cái #273;à danh v#7885;ng
Là cái l#7885;ng che thân
Là cán cân công lý
#272;#7891;ng ti#7873;n là... h#7871;t ý!
M#7897;t chuy#7879;n khá khôi hài nói lên tính tráo tr#7903; c#7911;a
ng#432;#7901;i CS là tr#432;#7899;c kia, nhà c#7847;m quy#7873;n k#7871;t án ng#432;#7901;i
v#432;#7907;t biên là Vi#7879;t gian, là ph#7843;n b#7897;i t#7893; qu#7889;c. Dân
v#432;#7907;t biên b#7883; b#7855;t là b#7883; t#7889;ng vào nhà giam, ho#7863;c bi.
#273;#7847;y vào tr#7841;i c#7843;i t#7841;o. Th#7853;m chí, có ng#432;#7901;i còn b#7883; công
an x#7917; b#7855;n ngay t#7841;i n#417;i b#7883; b#7855;t. Tuy nhiên, sau #273;#7893;i m#7899;i,
#273;#7843;ng #273;ã tha thi#7871;t m#7901;i g#7885;i Vi#7879;t ki#7873;u v#7873; du l#7883;ch và bo?
v#7889;n #273;#7847;u t#432; t#7841;i VN . Không nh#7919;ng th#7871;, #273;#7843;ng còn ví von
#273;#7891;ng bào h#7843;i ngo#7841;i là khúc ru#7897;t ngoài ngàn d#7863;m c#7911;a tô?
qu#7889;c. Tr#432;#7899;c s#7921; #273;#7893;i tr#7855;ng thay #273;en này, dân gian bèn
có câu:
Ngày #273;i, #273;#7843;ng g#7885;i "Vi#7879;t gian"
Ngày v#7873; thì #273;#7843;ng chuy#7875;n sang "Vi#7879;t ki#7873;u"
Ch#432;a #273;i: ph#7843;n #273;#7897;ng tr#259;m chi#7873;u
#272;i r#7891;i: thành khúc ru#7897;t yêu ngàn trùng
Song song v#7899;i vi#7879;c chiêu du. Vi#7879;t ki#7873;u, #273;#7843;ng ngày càng
t#7887; thái #273;ô l#7845;y lòng Hoa K#7923; #273;#7875; #273;#432;#7907;c h#432;#7903;ng l#7907;i l#7897;c
kinh t#7871;. Tháng 11 n#259;m 2000, khi nhà n#432;#7899;c #273;ang t#7845;t b#7853;t "lo
ngày không #273;#7911; tranh th#7911; lo #273;êm" #273;#7875; "chiêu #273;ãi" t#7893;ng
th#7889;ng Clinton và phái #273;oàn Hoa K#7923; trong chuy#7871;n vi#7871;ng th#259;m
VN thì ng#432;#7901;i dân r#7881; tai nhau r#7857;ng:
Ngày x#432;a ch#7917;i M#7929; h#417;n ng#432;#7901;i
Ngày nay n#7883;nh M#7929; ch#7859;ng ai b#7857;ng mình
Xã h#7897;i xu#7889;ng c#7845;p
Có th#7875; nói sách l#432;#7907;c kinh t#7871; th#7883; tr#432;#7901;ng theo #273;#7883;nh
h#432;#7899;ng xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a #273;ã soi mòn truy#7873;n th#7889;ng #273;#7841;o
#273;#7913;c c#7911;a dân t#7897;c m#7897;t cách tr#7847;m tr#7885;ng. N#259;m 1996, bà
Nguy#7877;n Thi. H#7857;ng, th#7913; tr#432;#7903;ng bô. Lao #272;#7897;ng, Th#432;#417;ng Binh
và Xã H#7897;i cho bi#7871;t c#7843; n#432;#7899;c có ít nh#7845;t 76.900 gái m#7841;i
dâm. Tuy nhiên, c#361;ng trong n#259;m #7845;y, theo l#7901;i m#7897;t viên ch#7913;c
cao c#7845;p trong #273;#7843;ng ti#7871;t l#7897; v#7899;i báo chí ngo#7841;i qu#7889;c thì
ch#7881; riêng t#7841;i Saigon #273;ã có kho#7843;ng 300.000 ph#7909; n#7919; hành
ngh#7873; không v#7889;n này, v#432;#7907;t xa s#7889; th#7889;ng kê chính th#7913;c
c#7911;a gi#7899;i c#7847;m quy#7873;n. #272;#7871;n nay, #273;ã g#7847;n 9 n#259;m trôi qua,
s#7889; gái m#7841;i dâm t#7841;i VN có l#7869; còn t#259;ng cao nhi#7873;u h#417;n n#7919;a?
Trong nh#7919;ng n#259;m qua, ca dao tân th#7901;i c#7911;a xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a
không hi#7871;m nh#7919;ng câu t#432;#417;ng t#7921; nh#432; câu t#7843; c#7843;nh b#7871;n Ninh
Ki#7873;u #417;? C#7847;n Th#417; nh#432; sau:
Chi#7873;u chi#7873;u trên b#7871;n Ninh Ki#7873;u
D#432;#7899;i chân t#432;#7907;ng bác, #273;#297; nhi#7873;u h#417;n dân
N#7871;u tr#432;#7899;c n#259;m 1975 t#7841;i mi#7873;n Nam ch#7881; có m#7897;t lo#7841;i d#7883;ch
v#7909; "ôm" là bia ôm xu#7845;t hi#7879;n lác #273;ác m#7897;t cách b#7845;t h#7907;p
pháp tai m#7897;t vài thành ph#7889; l#7899;n, thì hi#7879;n nay nhan nh#7843;n
trên kh#7855;p các n#7867;o #273;#432;#7901;ng #273;#7845;t n#432;#7899;c, ngoài bia ôm,
ng#432;#7901;i dân có th#7875; th#432;#7903;ng th#7913;c #273;#7911; th#7913; d#7883;ch v#7909; "ôm"
h#7907;p v#7899;i túi ti#7873;n t#7915;ng ng#432;#7901;i nh#432; cà phê ôm, chè ôm,
cháo ôm, ph#7903; ôm, s#7893; x#7889; ôm, h#7899;t tóc ôm, t#7855;m ôm, xem
video ôm, ng#7911; ôm, câu cá ôm, v.v. Th#7853;m chí có nhi#7873;u ti#7879;m
may còn t#7863;ng thêm món hàng #273;o qu#7847;n áo ôm cho các #273;#7845;ng
mày râu.
Tuy nhiên, bia ôm v#7851;n là d#7883;ch v#7909; ph#7893; bi#7871;n nh#7845;t, nh#432; câu
ca dao nêu sau, nghe #273;#7891;n #273;#432;#7907;c phát xu#7845;t t#7915; m#7897;t quán
bia ôm g#7847;n V#259;n Mi#7871;u #417;? Hà N#7897;i, n#417;i #273;#7863;t nh#7919;ng t#7845;m bia
#273;á kh#7855;c tên các ông nghè, t#7913;c ti#7871;n s#297; thu#7903; x#432;a:
Tr#259;m n#259;m bia #273;á c#361;ng mòn
Bia chai c#361;ng v#7905;, ch#7881; còn bia ôm
N#7873;n giáo d#7909;c thì xu#7889;ng c#7845;p m#7897;t cách thê th#7843;m. #272;ây là
#273;i#7873;u hi#7875;n nhiên vì nhà giáo là nh#7919;ng ng#432;#7901;i b#7883; h#7845;t
h#7911;i #273;#7871;n cùng c#7921;c trong cái g#7885;i là xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a:
Thày giáo lãnh l#432;#417;ng ba #273;#7891;ng
Làm sao s#7889;ng n#7893;i mà không #273;i th#7891;
Nhi#7873;u thày ph#7843;i #273;#7841;p xích lô
Làm sao xây d#7921;ng ti#7873;n #273;#7891; h#7885;c sinh
và thê th#7843;m h#417;n:
Cô giáo ph#7843;i bán bia ôm
Ôm ph#7843;i h#7885;c trò, #259;n nói sao #273;ây?
#272;i#7873;u #273;au xót và t#7911;i nh#7909;c nh#7845;t c#7911;a dân t#7897;c trong nh#7919;ng
n#259;m g#7847;n #273;ây là d#432;#7899;i s#7921; cai tr#7883; c#7911;a nh#7919;ng b#7897; óc "#432;u
vi#7879;t, #273;#7881;nh cao trí tu#7879;", nhi#7873;u ph#7909; n#7919; mi#7873;n Nam ph#7843;i
ch#7845;p thu#7853;n l#7845;y ng#432;#7901;i ngo#7841;i qu#7889;c, h#7847;u h#7871;t là ng#432;#7901;i
#272;ài Loan và Nam Hàn, #273;#7875; có th#7875; thoát c#7843;nh #273;ói nghèo.
T#7841;i x#7913; ng#432;#7901;i, #273;a s#7889; b#7883; #273;#7889;i x#7917; nh#432; nh#7919;ng nô lê.
tình d#7909;c. Ch#7913;ng ki#7871;n c#7843;nh #273;au lòng này, các chàng trai
#273;#7845;t Vi#7879;t #273;ành bùi ngùi than th#7903;:
Ti#7871;c thay cây qu#7871; còn soan
#272;#7875; cho #273;ám m#7885;i #272;ài Loan nó trèo
và:
Tìm em nh#432; th#7875; tìm chim
Chim bay bi#7875;n B#7855;c, anh tìm bi#7875;n #272;ông
Tìm chi cho ph#7843;i m#7845;t công
#272;ài Loan, Hàn Qu#7889;c em dông m#7845;t r#7891;i
Châm bi#7871;m và ch#7881; trích lãnh tu.
Là n#7841;n nhân c#7911;a s#7921; cai tr#7883; b#7841;o tàn, ng#432;#7901;i dân, nh#7845;t là
dân mi#7873;n Nam, #273;ã ph#7843;i c#7853;y #273;#7871;n m#7897;t th#7913; khí gi#7899;i
#273;#7863;c bi#7879;t #273;#7875; ch#7889;ng l#7841;i k#7867; m#7841;nh là thi ca trào phúng.
Trong su#7889;t 30 n#259;m, nhi#7873;u lãnh tu. CS #273;ã tr#7903; thành #273;#7889;i
t#432;#7907;ng #273;#7875; nhân dân "x#7843; xú b#7855;p" b#7857;ng ca dao châm bi#7871;m.
Trong nh#7919;ng ông này, ngo#7841;i tr#7915; ông H#7891;, ba ông b#7883; nh#7855;c
#273;#7871;n nhi#7873;u nh#7845;t là t#7893;ng bí th#432; Lê Du#7849;n, ch#7911; t#7883;ch
qu#7889;c h#7897;i Tr#432;#7901;ng Chinh, và th#7911; t#432;#7899;ng Ph#7841;m V#259;n #272;#7891;ng,
t#7913;c nh#7919;ng ng#432;#7901;i lãnh #273;#7841;o cao nh#7845;t c#7911;a #273;#7843;ng trong 10
n#259;m #273;#7847;u tiên k#7875; t#7915; khi mi#7873;n Nam th#7845;t th#7911;, th#7901;i k#7923; bi.
xem là #273;en t#7889;i nh#7845;t c#7911;a l#7883;ch s#7917; dân t#7897;c c#7853;n #273;#7841;i.
V#7899;i ông H#7891;, có khi ca dao là m#7897;t bài châm bi#7871;m v#7873; kha?
n#259;ng lãnh #273;#7841;o:
Trách ai sinh th#7913; ho. H#7891;
#272;#7875; cho c#7843; n#432;#7899;c nh#432; #273;#7891; v#7845;t #273;i
Có khi là m#7897;t bài m#7881;a mai v#7873; t#432; cách và #273;#7841;o #273;#7913;c, nh#432;
chuy#7879;n bác "#259;n #7889;c" xong r#7891;i b#7855;t #273;àn em "#273;#7893; v#7887;":
Bác H#7891; #273;#7841;i trí, #273;#7841;i hi#7873;n
Ch#417;i Minh Khai chán, gá li#7873;n H#7891;ng Phong
Minh Khai ph#7853;n gái ch#7919; tòng
Bác H#7891; sái nh#7845;t, H#7891;ng Phong sái nhì
Còn v#7873; ba ông #272;#7891;ng, Du#7849;n, Chinh thì tho#7841;t #273;#7847;u là
nh#7919;ng l#7901;i t#7889; cáo nh#432;:
Ông #272;#7891;ng, ông Du#7849;n, ông Chinh
Vì ba ông #7845;y, dân mình l#7847;m than
R#7891;i #273;#7871;n s#7921; c#259;m ph#7851;n:
Tr#432;#7901;ng Chinh, Lê Du#7849;n, V#259;n #272;#7891;ng
C#7843; ba #273;#7891;ng lòng gi#7871;t ch#7871;t con tôi
Cu#7889;i cùng là ni#7873;m m#417; #432;#7899;c:
Tr#432;#7901;ng Chinh, Lê Du#7849;n, V#259;n #272;#7891;ng
Ba th#7857;ng cùng béo, v#7863;t lông th#7857;ng nào?
- V#7863;t lông c#7843; #273;ám cho tao!
Có m#7897;t chuy#7879;n khá khôi hài x#7849;y ra trong n#7897;i b#7897; #273;#7843;ng CS
vào n#259;m1983. Lúc b#7845;y gi#7901; #273;#7841;i t#432;#7899;ng Võ Nguyên Giáp bi.
phe Lê Du#7849;n và Lê #272;#7913;c Th#7885; làm nh#7909;c, t#432;#7899;c h#7871;t binh
quy#7873;n và giao nhi#7879;m v#7909; ph#7909; trách "sinh #273;#7867; có k#7871; ho#7841;ch".
Tr#432;#7899;c hoàn c#7843;nh d#7903; khóc d#7903; c#432;#7901;i c#7911;a #273;#7841;i t#432;#7899;ng,
ng#432;#7901;i dân có câu ca dao ch#7871; di#7877;u:
Ngày x#432;a #273;#7841;i t#432;#7899;ng c#7847;m quân
Ngay nay #273;#7841;i t#432;#7899;ng c#7847;m qu#7847;n ch#7883; em
Còn nh#7919;ng ch#7883; em... vui tính h#417;n thì khúc khích r#7881; tai nhau
mà b#7843;o r#7857;ng:
Khi x#432;a tr#7845;n th#7911; l#432;u #273;#7891;n
Bây gi#7901; #273;#7841;i t#432;#7899;ng b#7883;t l.. chúng em
Cu#7889;i tháng 6 n#259;m 1991, #273;#7841;i h#7897;i #273;#7841;i bi#7875;u toàn qu#7889;c l#7847;n
th#7913; VII c#7911;a #273;#7843;ng b#7847;u ông #272;#7895; M#432;#7901;i làm t#7893;ng bí th#432;
và c#7917; ra m#7897;t ban ch#7845;p hành trung #432;#417;ng #273;#7843;ng g#7891;m 146 #7911;y
viên. Sau #273;#7841;i h#7897;i, có m#7845;y ông công dân r#7895;i vi#7879;c, mò
m#7851;m s#432;u tra lý l#7883;ch c#7911;a 146 ngài #273;#7881;nh cao trí tu#7879; này
thì c#7843; n#432;#7899;c m#7899;i hay ch#7881; 10 ph#7847;n tr#259;m #273;#7841;t #273;#432;#7907;c thành
tích v#7867; vang là #273;ã hoàn t#7845;t b#7853;c trung h#7885;c. #272;#7863;c bi#7879;t,
#273;#7891;ng chí t#7893;ng bí th#432; thì ho#7863;c t#7921; b#7887; h#7885;c ho#7863;c bi.
#273;u#7893;i h#7885;c t#7915; n#259;m l#7899;p ba. B#7903;i v#7853;y, dân gian có câu ca
dao khen #273;#7891;ng chí r#7857;ng:
Gi#7887;i a #273;#7891;ng chí #272;#7895; M#432;#7901;i
L#7899;p ba ch#432;a #273;#7895; #273;ã ng#7891;i bí th#432;
M#7897;t trong nh#7919;ng thành tích #273;áng t#7911;i h#7893; c#7911;a CS Vi#7879;t là
#7891; #7841;t xu#7845;t kh#7849;u nhân công sang làm lao #273;#7897;ng t#7841;i x#7913;
ng#432;#7901;i vì không t#7841;o n#7893;i công #259;n vi#7879;c làm cho ng#432;#7901;i
dân. Ch#7881; trong n#259;m 2004, nhà c#7847;m quy#7873;n #273;ã #273;#432;a g#7847;n 70.000
ng#432;#7901;i dân #273;i làm thuê t#7841;i các n#432;#7899;c ngoài, h#7847;u h#7871;t
#273;#7871;n #272;ài Loan, Nam Hàn, và Mã Lai là nh#7919;ng n#432;#7899;c có n#7873;n
kinh t#7871; còn kém VN th#7901;i ch#432;a b#7883; h#7885;a CS #7903; n#7917;a th#7871; ky?
tr#432;#7899;c. T#7841;i nh#7919;ng xí nghi#7879;p thu#7897;c nh#7919;ng n#432;#7899;c này,
ng#432;#7901;i nhân công VN b#7883; #273;#7889;i x#7917; nh#432; nh#7919;ng nô l#7879; c#7911;a
th#7901;i #273;#7841;i m#7899;i. Dân gian bèn có câu châm bi#7871;m:
V#7867; vang thay lãnh t#7909; ta
#272;em dân xu#7845;t kh#7849;u bán ra n#432;#7899;c ngoài
So sánh v#7899;i th#7921;c dân Pháp thu#7903; x#432;a, #273;#7843;ng CSVN hôm nay
t#7879; h#7841;i h#417;n nhi#7873;u v#7873; thành tích bóc l#7897;t nhân dân và
chi#7871;m #273;o#7841;t tài nguyên #273;#7845;t n#432;#7899;c:
Ngày x#432;a gi#7863;c Pháp m#7897; phu
Ngày nay #273;#7843;ng bán dân ngu l#7845;y ti#7873;n
#272;#7843;ng ta là #273;#7843;ng c#7847;m quy#7873;n
#272;#7843;ng bán ru#7897;ng #273;#7845;t l#7845;y ti#7873;n #273;#7843;ng tiêu
Không nh#7919;ng th#7871;, #273;#7875; b#7843;o #273;#7843;m chi#7871;c gh#7871; lãnh #273;#7841;o,
nh#7919;ng ông l#7899;n c#7911;a #273;#7843;ng còn #273;ang tâm nh#432;#7907;ng m#7897;t ph#7847;n
lãnh th#7893; qu#7889;c gia cho Trung Qu#7889;c. #272;i#7875;n hình là các hòn
#273;#7843;o thu#7897;c qu#7847;n #273;#7843;o Tr#432;#7901;ng Sa và Hoàng Sa, cùng m#7897;t
gi#7843;i #273;#7845;t r#7897;ng l#7899;n bao g#7891;m #7843;i Nam Quan và thác B#7843;n Gi#7889;c
#7903; c#7921;c B#7855;c n#432;#7899;c ta. Các câu ca dao nêu sau nói lên lòng
ph#7851;n u#7845;t c#7911;a nhân dân tr#432;#7899;c s#7921; ki#7879;n này:
VN Dân Chu? C#7897;ng Hòa
Cúi #273;#7847;u dâng #273;#7843;o Tr#432;#7901;ng Sa cho T#7847;u
và:
Tiên s#432; CSVN
Cu#7889;i #273;#7901;i bán c#7843; giang san n#432;#7899;c nhà
T#432;#417;ng lai v#7873; #273;âu?
Nhi#7873;u ng#432;#7901;i Vi#7879;t #7903; h#7843;i ngo#7841;i t#7915;ng v#7873; th#259;m quê h#432;#417;ng
trong nh#7919;ng n#259;m g#7847;n #273;ây cho r#7857;ng VN #273;ã ti#7871;n m#7897;t b#432;#7899;c
khá dài k#7875; t#7915; #273;#7893;i m#7899;i, và ánh sáng ngày m#7897;t sáng
h#417;n #7903; cu#7889;i #273;#432;#7901;ng h#7847;m. Tuy nhiên, #273;ây ch#7881; là m#7897;t
nh#7853;n #273;#7883;nh phi#7871;n di#7879;n c#259;n c#7913; trên s#7921; phát tri#7875;n t#7841;i
các thành ph#7889; l#7899;n...
... #272;#7891;ng ý là trong g#7847;n hai th#7853;p niên qua, sau khi CS tra?
l#7841;i ph#7847;n nào quy#7873;n t#432; h#7919;u cho ng#432;#7901;i dân và ch#7845;p nh#7853;n
t#7921; do kinh doanh có gi#7899;i h#7841;n, n#7873;n kinh t#7871; #273;ã t#259;ng
tr#432;#7903;ng kho#7843;ng b#7849;y, tám ph#7847;n tr#259;m m#7895;i n#259;m. Con s#7889; này
qu#7843; là to l#7899;n v#7899;i nh#7919;ng n#432;#7899;c #273;ã phát tri#7875;n nh#432;ng
không th#7875; g#7885;i là #273;áng khích l#7879; #273;#7889;i v#7899;i nh#7919;ng n#432;#7899;c
#273;ang c#7889; v#432;#417;n lên t#7915; n#7873;n kinh t#7871; l#7841;c h#7853;u và #273;ang s#417;?
h#7919;u m#7897;t kh#7889;i l#432;#7907;ng nhân công quá r#7867; so v#7899;i nh#7919;ng
qu#7889;c gia khác. Ngoài ra, ph#7847;n l#7899;n s#7921; phát tri#7875;n hi#7879;n
nay b#7855;t ngu#7891;n t#7915; kho#7843;n "vi#7879;n tr#7907;" c#7911;a "khúc ru#7897;t ngoài
ngàn d#7863;m", t#7913;c s#7889; ti#7873;n các Vi#7879;t ki#7873;u g#7917;i v#7873; cho
thân nhân và #273;#7847;u t#432; #417;? VN, c#361;ng nh#432; tiêu pha trong các
chuy#7871;n v#7873; th#259;m quê h#432;#417;ng. Con s#7889; này #273;ã lên #273;#7871;n h#417;n
ba t#7881; m#7929; kim trong n#259;m 2004.
Thêm n#7919;a, #273;i#7873;u #273;áng nói là t#7841;i VN, tài s#7843;n qu#7889;c gia
không #273;#432;#7907;c phân chia #273;#7891;ng #273;#7873;u vì h#7847;u h#7871;t #7903; trong
tay các cán b#7897; cao c#7845;p và gi#7899;i t#432; b#7843;n #273;#7887; liên minh kinh
t#7871; v#7899;i h#7885;. #272;#7841;i #273;a s#7889; nhân dân, nh#7845;t là nh#7919;ng ng#432;#7901;i
#7903; nông thôn, còn thi#7871;u #259;n thi#7871;u m#7863;c m#7897;t cách tr#7847;m
tr#7885;ng. N#432;#7899;c ta b#7883; sa vào vòng lu#7849;n qu#7849;n không l#7889;i
thoát. Có quy#7873;n thì có ti#7873;n và khi có ti#7873;n thì gi#7919;
#273;#432;#7907;c quy#7873;n. #272;i#7873;u ngh#7883;ch lý là vài th#7853;p niên sau khi
v#7895; ng#7921;c huênh hoang là #273;ã tiêu di#7879;t #273;#432;#7907;c ch#7871; #273;ô.
phong ki#7871;n, thì ngày hôm nay, CS #273;ã bi#7871;n xã h#7897;i VN tr#417;?
nên phong ki#7871;n h#417;n b#7845;t c#7913; giai #273;o#7841;n nào trong l#7883;ch s#7917;.
#272;au #273;#7899;n nh#7845;t là d#432;#7899;i s#7921; cai tr#7883; c#7911;a #273;#7843;ng, tham nh#361;ng
#273;ã d#7847;n d#7847;n tr#7903; thành m#7897;t giá tr#7883; tiêu c#7921;c c#7911;a n#7873;n
v#259;n hóa dân t#7897;c, m#7897;t t#7879; tr#7841;ng không ph#7843;i m#7897;t s#7899;m m#7897;t
chi#7873;u có th#7875; di#7879;t tr#7915;, k#7875; c#7843; khi ch#7871; #273;ô. CS #273;ã cáo
chung.
D#432;#7899;i ng#7885;n c#7901; ch#7881; #273;#7841;o xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a, VN s#7869; #273;i v#7873;
#273;âu? Ng#432;#7901;i dân s#7869; #7845;m no h#417;n ch#259;ng, s#7869; h#7841;nh phúc h#417;n
ch#259;ng? B#7889;n, n#259;m th#7853;p niên v#7873; tr#432;#7899;c, dân gian #273;ã v#7895;
vai ông H#7891; mà b#7843;o "này ông, chuy#7879;n #7845;y còn lâu". Câu nói
#7845;y v#7851;n chính xác và s#7869; còn chính xác cho #273;#7871;n ngày nào
VN còn b#7883; #273;#7863;t d#432;#7899;i s#7921; cai tr#7883; c#7911;a CS. Ch#7859;ng tin, c#7913;
h#7887;i ông Lê Nin thì bi#7871;t.
#416; hay, sao l#7841;i có chuy#7879;n Lê Nin #7903; #273;ây? Ông #7845;y #273;ã "#273;ang
t#7915; kh#7887;e m#7841;nh chuy#7875;n sang t#7915; tr#7847;n" t#7915; h#417;n tám th#7853;p
niên r#7891;i c#417; mà!
Câu chuy#7879;n nh#432; sau:
N#259;m 1985, CSVN cho xây t#432;#7907;ng #273;ài Lê Nin cao #273;#7871;n 5,2
th#432;#7899;c trong công viên Chi L#259;ng, g#7847;n qu#7843;ng tr#432;#7901;ng Ba
#272;ình, t#7841;i Hà N#7897;i. Ngay sau khi t#432;#7907;ng #273;#432;#7907;c khánh thành,
ng#432;#7901;i dân Hà N#7897;i có bài ca dao nh#7841;i theo l#7901;i m#7897;t bài
vè ca t#7909;ng Lê Nin c#7911;a thi nô T#7889; H#7919;u. Bài ca dao c#7911;a nhân
dân nh#432; sau:
Ông Lê Nin #7903; n#432;#7899;c Nga
Sao ông l#7841;i #273;#7871;n v#432;#7901;n hoa n#432;#7899;c này?
Ông #432;#7905;n ng#7921;c, ông ch#7881; tay
Ông xem nh#432; th#7875; n#432;#7899;c này c#7911;a ông
Ít lâu sau, CS Liên Xô s#7909;p #273;#7893;, ng#432;#7901;i dân bèn "h#7891; h#7903;i"
#273;#7885;c cho nhau nghe b#7843;n hi#7879;u #273;ính c#7911;a bài ca dao trên. M#7895;i
l#7847;n #273;#7885;c xong l#7841;i cùng c#432;#7901;i hô h#7889; m#7897;t cách c#7921;c k#7923;...
ph#7843;n #273;#7897;ng:
Lê Nin quê #7903; n#432;#7899;c Nga
C#7899; sao l#7841;i #273;#7913;ng v#432;#7901;n hoa n#432;#7899;c này?
Ông vênh m#7863;t, ông ch#7881; tay:
- T#7921; do, h#7841;nh phúc l#361; mày còn xa
Kìa xem g#432;#417;ng c#7911;a n#432;#7899;c Nga
B#7849;y m#432;#417;i n#259;m l#7867; có ra #273;#7871;ch gì!
#272;#7845;y, ông Lê Nin nói #273;#7845;y: "t#7921; do, h#7841;nh phúc l#361; mày còn
xa". Qu#7843; là h#417;n sáu th#7853;p niên sau khi ch#7871;t, #273;#7871;n ngày CS
Liên Xô tan rã, ông Lê Nin m#7899;i sáng m#7855;t ra.
Ngày hôm nay, g#7847;n h#7871;t tháng giêng n#259;m 2005, tin t#7913;c t#7915;
bên nhà cho bi#7871;t d#7883;ch cúm gà #273;ã tái bùng n#7893; t#7841;i 23
t#7881;nh. #272;úng m#7897;t n#259;m tr#432;#7899;c, b#7879;nh d#7883;ch này #273;ã hoành hành
trên kh#7855;p #273;#7845;t n#432;#7899;c khi#7871;n nhi#7873;u ng#432;#7901;i thi#7879;t m#7841;ng.
Ngay sau khi d#7883;ch gà l#7855;ng #273;#7885;ng thì d#7883;ch heo l#7841;i b#7897;c phát
t#7841;i mi#7873;n Nam gây bi#7871;t bao thi#7879;t h#7841;i cho dân nghèo. Tr#432;#7899;c
s#7921; ki#7879;n này, ng#432;#7901;i dân #273;ã kh#7849;u truy#7873;n cho nhau m#7897;t
câu ca dao th#7853;t #273;#7863;c s#7855;c:
D#7883;ch heo n#7889;i ti#7871;p d#7883;ch gà
Bao gi#7901; d#7883;ch #273;#7843;ng cho bà con vui
Bao gi#7901; thì bà con m#7899;i #273;#432;#7907;c vui? C#259;n c#7913; vào m#7897;t câu
ca dao thu#7897;c lo#7841;i s#7845;m truy#7873;n #273;#432;#7907;c l#432;u hành trong dân
gian t#7915; vài th#7853;p niên tr#432;#7899;c thì ngày #7845;y không còn xa
l#7855;m #273;âu:
Bao gi#7901; H#7891; c#7841;n, #272;#7891;ng khô
Chinh r#417;i, Giáp rách, c#417; #273;#7891; m#7899;i yên
Xét v#7873; khía c#7841;nh ngh#7879; thu#7853;t, câu s#7845;m truy#7873;n qu#7843; là
#273;#7855;t giá vì "h#7891;", "#273;#7891;ng", "chinh", và "giáp" hi#7875;u theo
ngh#297;a #273;en là "ao h#7891;", "#273;#7891;ng ru#7897;ng", "cái chiêng" và "áo
giáp". Theo ngh#297;a bóng thì bao gi#7901; các ông H#7891; Chí Minh,
Ph#7841;m V#259;n #272;#7891;ng, Tr#432;#7901;ng Chinh, và Võ Nguyên Giáp v#7873; ch#7847;u
ông tô? Mác thì bà con c#7843; n#432;#7899;c m#7899;i có th#7875; an vui. #272;#7871;n
nay, trong s#7889; này ch#7881; còn ông Giáp, nh#432;ng #273;#7841;i t#432;#7899;ng nhà
ta #273;ã 94 tu#7893;i, nh#432; ng#7885;n #273;èn d#7847;u leo lét tr#432;#7899;c gió, có
mu#7889;n "c#7847;m qu#7847;n ch#7883; em" nh#432; thu#7903; tr#432;#7899;c thì c#361;ng ch#7859;ng
còn #273;#7911; s#7913;c mà c#7847;m. Cái ngày "Giáp rách" ch#7855;c ch#7855;n s#7869;
x#7849;y #273;#7871;n ch#7881; trong nay mai.
*
Trong kho tàng v#259;n ch#432;#417;ng truy#7873;n kh#7849;u VN, #273;a s#7889; nh#7919;ng
câu ca dao #273;#432;#7907;c truy#7873;n #273;#7871;n hôm nay là nh#7919;ng câu ho#7863;c
gói ghém tình c#7843;m con ng#432;#7901;i, nh#7845;t là tình yêu nam n#7919;,
ho#7863;c ca ng#7907;i hình #7843;nh #273;#7845;t n#432;#7899;c. R#7845;t ít câu ta thán
v#7873; s#7921; b#7841;o ng#432;#7907;c c#7911;a ch#7871; #273;#7897; c#361;ng nh#432; ch#7881; trích và
châm bi#7871;m gi#7899;i c#7847;m quy#7873;n nh#432; nh#7919;ng câu ca dao th#7901;i xã
h#7897;i ch#7911; ngh#297;a. #272;i#7873;u này ch#7913;ng to? CS là ch#7871; #273;#7897; gây
nhi#7873;u tang th#432;#417;ng nh#7845;t cho dân t#7897;c chúng ta k#7875; t#7915; ngày
l#7853;p qu#7889;c.
Tuy nhiên, khi l#7853;t b#7845;t c#7913; tác ph#7849;m s#432;u t#7847;m ca dao nào
#273;#432;#7907;c xu#7845;t b#7843;n t#7841;i VN trong 30 n#259;m qua, chúng ta không bao
gi#7901; b#7855;t g#7863;p nh#7919;ng câu mang n#7897;i dung t#432;#417;ng t#7921; nh#7919;ng
câu trích d#7851;n trong bài này. Nh#7919;ng câu ca dao th#7901;i hi#7879;n
#273;#7841;i #273;#432;#7907;c #273;#259;ng trong nh#7919;ng tác ph#7849;m #7845;y là nh#7919;ng câu
ca t#7909;ng bác và #273;#7843;ng, ca t#7909;ng cu#7897;c kháng chi#7871;n ch#7889;ng
Pháp, và cu#7897;c chi#7871;n ch#7889;ng M#7929; Ng#7909;y. D#297; nhiên, nh#7919;ng câu
này #273;#432;#7907;c sáng tác b#7903;i l#361; b#7891;i bút c#7911;a ch#7871; #273;#7897;. Vì
v#7853;y, ngoài s#7921; hi#7879;n di#7879;n trong tác ph#7849;m, chúng không h#7873;
#273;#432;#7907;c l#432;u truy#7873;n trong dân gian. #272;ây là m#7897;t l#7915;a b#7883;p
trâng tráo c#7911;a #273;#7843;ng và l#361; b#7891;i bút.
M#7897;t thí d#7909; #273;i#7875;n hình là n#259;m 1977, ông V#361; Ng#7885;c Phan hoàn
t#7845;t vi#7879;c s#432;u t#7853;p và tr#432;#7899;c tác quy#7875;n "T#7909;c ng#7919;, ca dao,
dân ca VN", trong #273;ó có bao g#7891;m ph#7847;n "Ca dao ch#7889;ng M#7929; c#7913;u
n#432;#7899;c", v#7899;i nhi#7873;u câu vè ca ng#7907;i bác và #273;#7843;ng, dài
#273;#7871;n 40 trang sách. Tác ph#7849;m này #273;ã #273;#432;#7907;c nhà c#7847;m
quy#7873;n cho in #273;#7871;n 10 l#7847;n tính #273;#7871;n n#259;m 1994. Tuy nhiên,
v#7899;i b#7843;n tính l#432;#417;ng thi#7879;n hi#7871;m th#7845;y so v#7899;i nh#7919;ng
ng#432;#7901;i c#7847;m bút khác #273;ã và #273;ang ph#7909;c v#7909; ch#7871; #273;#7897;, ông
V#361; Ng#7885;c Phan #273;ã c#7849;n th#7853;n ghi tên tác gi#7843; c#7911;a t#7915;ng bài
vè trong ph#7847;n ch#7889;ng M#7929; c#7913;u n#432;#7899;c. Là m#7897;t h#7885;c gi#7843; thành
danh t#7915; #273;#7847;u th#7853;p niên 40, d#297; nhiên ông th#7915;a hi#7875;u ca dao
là m#7897;t bài th#417; ng#7855;n (th#432;#7901;ng là l#7909;c bát) t#7915; hai câu
tr#7903; lên do m#7897;t ng#432;#7901;i làm ra, r#7891;i qua mi#7879;ng t#7915;ng
ng#432;#7901;i, d#7847;n d#7847;n #273;#432;#7907;c s#7917;a #273;#7893;i (m#7897;t cách ng#7851;u
nhiên) cho #273;#7871;n khi #273;#432;#7907;c hoàn ch#7881;nh, t#7913;c khi #273;ã ph#7843;n
#7843;nh #273;ích th#7921;c #273;#432;#7907;c tâm lý qu#7847;n chúng. Nh#432; v#7853;y, tác
gi#7843; c#7911;a ca dao chính là dân gian. M#7897;t bài th#417; hay vè có ghi
tên tác gi#7843; không th#7875; là m#7897;t bài ca dao. Có l#7869; tuy hi#7875;u
nh#432; v#7853;y, nh#432;ng ông V#361; Ng#7885;c Phan v#7851;n ph#7843;i bao g#7891;m nh#7919;ng
bài vè này trong ph#7847;n ca dao ch#7889;ng M#7929; #273;#7875; th#7887;a mãn yêu
c#7847;u c#7911;a nh#7919;ng ng#432;#7901;i lãnh #273;#7841;o #273;#7843;ng.
Ng#432;#7901;i vi#7871;t hy v#7885;ng r#7857;ng #7903; m#7897;t th#7901;i #273;i#7875;m không xa,
s#7869; có nh#7919;ng v#7883; thi#7871;t tha v#7899;i v#259;n hóa dân t#7897;c b#7887; công
san #273;#7883;nh các câu ca dao #273;ã l#432;u hành trong su#7889;t th#7901;i gian
VN b#7883; #273;#7863;t d#432;#7899;i ách CS #273;#7875; ghi l#7841;i trong nh#7919;ng tác ph#7849;m
xu#7845;t b#7843;n t#7841;i h#7843;i ngo#7841;i. Nh#7919;ng câu ca dao "ngoài lu#7891;ng"
này m#7899;i th#7921;c s#7921; có giá tr#7883; v#7873; c#7843; hai ph#432;#417;ng di#7879;n v#259;n
h#7885;c và l#7883;ch s#7917;. Mai sau, khi #273;#7885;c nh#7919;ng tác ph#7849;m #7845;y,
nh#7919;ng th#7871; h#7879; t#432;#417;ng lai có th#7875; ph#7847;n nào hi#7875;u #273;#432;#7907;c
n#7895;i kh#7893; #273;au cha ông h#7885; #273;ã ph#7843;i gánh ch#7883;u, #273;#7875; h#7885; có
c#417; h#7897;i #273;#432;#7907;c làm ng#432;#7901;i. Nh#7919;ng tác ph#7849;m #7845;y c#361;ng s#7869;
khi#7871;n các nhà c#7847;m quy#7873;n (không CS) sau này ph#7843;i #273;#7855;n #273;o
h#417;n khi cai tr#7883; #273;#7845;t n#432;#7899;c, n#7871;u không mu#7889;n tr#7903; thành
"ngàn n#259;m bia mi#7879;ng" nh#432; nh#7919;ng ng#432;#7901;i c#7847;m quy#7873;n trong
n#259;m th#7853;p niên qua.
Và, cu#7889;i cùng, ng#432;#7901;i vi#7871;t c#361;ng hy v#7885;ng r#7857;ng nh#7919;ng th#7871;
h#7879; t#432;#417;ng lai #7845;y, h#7885; s#7869; không ph#7843;i kh#7893; s#7903; #273;ánh v#7853;t
v#7899;i mi#7871;ng c#417;m manh áo nh#432; cha ông chúng bây gi#7901;, h#7885; c#361;ng
không ph#7843;i #273;ón nh#7853;n, không ph#7843;i truy#7873;n #273;i nh#7919;ng câu ca
dao có nh#7919;ng gi#7885;t l#7879; #273;au xót #7849;n d#7845;u trong ti#7871;ng c#432;#7901;i,
nh#432; nh#7919;ng câu ca dao #273;#259;ng trong bài vi#7871;t.
Nh#7919;ng th#7871; h#7879; t#432;#417;ng lai #7845;y, h#7885; s#7869; có th#7901;i gi#7901;, nhi#7873;u
th#7901;i gi#7901; là khác, #273;#7875; #273;#7885;c nh#7919;ng câu ca dao th#7855;m thi#7871;t
tình c#7843;m c#7911;a dân t#7897;c, h#7885; s#7869; rung #273;#7897;ng (#273;#7871;n xúc #273;#7897;ng)
khi b#7855;t g#7863;p nh#7919;ng câu nh#432; "#272;á mòn nh#432;ng d#7841; ch#7859;ng mòn,
Tào Khê n#432;#7899;c ch#7849;y v#7851;n còn tr#417; tr#417;".
Và h#7885; s#7869; c#7843;m th#7845;y yêu dân t#7897;c h#417;n, yêu quê hu#417;ng h#417;n:
yêu n#7891;ng nàn và tha thi#7871;t.
Nguy#7877;n Ng#7885;c B#7843;o
24 tháng 1 n#259;m 2005
Báo Ngày Nay - S#7889; Xuân #7844;t D#7853;u
=====
You shall know the truth and the truth shall set you free.
__________________________________________________
Do You Yahoo!?
Tired of spam? Yahoo! Mail has the best spam protection around
http://mail.yahoo.com
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://www.le.org/pipermail/vacets-local-dc/attachments/20050406/411b71bc/attachment-0001.html
More information about the Vacets-local-dc
mailing list