[vacets-gen] [30 nam, noi dau chua tham ...]

[Hai Tran]

26.4.2005
Tr#7847;n Trung #272;#7841;o
30 n#259;m, n#7895;i #273;au ch#432;a th#7845;m
 

Danh t#7915; B#7913;c T#432;#7901;ng Khóc (Wailing Wall), di tích l#7883;ch s#7917; c#7911;a #273;#7873;n th#7901; #273;#7841;o Do Thái #7903; phía Tây c#7911;a thành ph#7889; Jerusalem, không ph#7843;i ra #273;#7901;i sau th#7843;m h#7885;a Holocaust hay t#7915; ngày tái l#7853;p qu#7889;c gia Do Thái n#259;m 1948 mà #273;ã có t#7915; h#417;n ngàn n#259;m tr#432;#7899;c. Trong th#7901;i gian b#7883; #273;#7871; qu#7889;c Roma chi#7871;m #273;óng, ng#432;#7901;i Do Thái ph#7843;i h#7889;i l#7897; cho binh lính Roma #273;#7875; #273;#432;#7907;c #273;#7871;n c#7847;u nguy#7879;n d#432;#7899;i chân b#7913;c t#432;#7901;ng. Trong hai ngàn n#259;m l#432;u dân, ng#432;#7901;i Do Thái ph#7843;i v#432;#7907;t qua bao nhiêu gian kh#7893; #273;#7875; #273;#432;#7907;c #273;#7863;t chân và c#7847;u nguy#7879;n trên thánh #273;#7883;a c#7911;a dân t#7897;c h#7885;. N#432;#7899;c m#7855;t c#7911;a ng#432;#7901;i dân Do Thái nh#7887; xu#7889;ng b#7901; t#432;#7901;ng su#7889;t bao nhiêu th#7871;
 k#7927;, #273;ã th#7845;m sâu, không ch#7881; vào b#7913;c t#432;#7901;ng mà c#7843; trong th#7883;t trong x#432;#417;ng và tr#7903; thành m#7897;t s#7855;c thái v#259;n hóa riêng c#7911;a dân t#7897;c Do Thái. H#7885; ôm n#7895;i #273;au #273;i kh#7855;p góc b#7875; chân tr#7901;i. Ng#432;#7901;i Do Thái #273;#7889;i di#7879;n v#7899;i n#7895;i #273;au nh#432; #273;#7889;i di#7879;n v#7899;i chính mình và s#7889;ng v#7899;i n#7895;i #273;au nh#432; m#7897;t ph#7847;n quan tr#7885;ng trong #273;#7901;i s#7889;ng tinh th#7847;n c#7911;a h#7885;. N#7895;i #273;au l#7899;n d#7847;n và tr#432;#7903;ng thành theo th#7901;i gian, cu#7889;i cùng #273;ã giúp h#7885; tr#7903; v#7873; v#7899;i vùng #272;#7845;t H#7913;a. 

H#7859;n nhiên không th#7875; so sánh n#7895;i #273;au và s#7921; chiu #273;#7921;ng gi#7919;a dân t#7897;c Do Thái và dân t#7897;c Vi#7879;t Nam; #273;úng ra, ch#7859;ng th#7875; so sánh n#7895;i #273;au nào v#7899;i n#7895;i #273;au nào. Nh#432;ng trong quan #273;i#7875;m ch#7911; quan c#7911;a tôi, n#7895;i #273;au c#7911;a dân t#7897;c Vi#7879;t Nam c#361;ng sâu s#7855;c, tr#7847;m tr#7885;ng và vô cùng #273;au nh#7913;c. Trên m#7895;i b#432;#7899;c chân chúng ta #273;i trên nh#7919;ng n#7867;o #273;#432;#7901;ng Vi#7879;t Nam, t#7915; #7842;i Nam Quan cho #273;#7871;n M#361;i Cà Mau, nh#432; v#7851;n còn nghe v#7885;ng l#7841;i ti#7871;ng kêu th#432;#417;ng c#7911;a bao nhiêu ng#432;#7901;i #273;ã ngã xu#7889;ng. Màu #273;#7845;t #273;#7887; mi#7873;n #272;ông không nh#7919;ng ch#7881; là màu #273;#7845;t mà còn #273;#432;#7907;c nhu#7897;m b#7857;ng m#7891; hôi và máu c#7911;a nh#7919;ng ng#432;#7901;i phu #273;#7891;n #273;i#7873;n #273;ã t#432;#7899;i lên m#7895;i g#7889;c
 cao su #7903; #272;#7891;ng Nai, Tây Ninh, Bình D#432;#417;ng, Sông Bé. 

Tháng Ch#7841;p n#259;m 1944, trong lúc b#7847;y ng#7921;a chi#7871;n c#7911;a phát-xít Nh#7853;t v#7851;n #273;#7847;y #273;#7911; lúa thóc #273;#7875; #259;n, nh#7919;ng nhà hàng sang tr#7885;ng dành cho nh#7919;ng k#7867; #273;#7863;c quy#7873;n trong xã h#7897;i v#7851;n m#7903; c#7917;a, g#7847;n hai tri#7879;u ng#432;#7901;i Vi#7879;t, #273;a s#7889; t#7915; mi#7873;n B#7855;c, #273;ã ch#7871;t #273;ói trong n#7841;n #273;ói n#259;m #7844;t D#7853;u. Dân s#7889; Vi#7879;t Nam trong n#259;m 1945 ch#432;a #273;#7871;n 20 tri#7879;u ng#432;#7901;i nh#432;ng ch#7881; trong vòng 6 tháng, t#7915; tháng Ch#7841;p n#259;m 1944 #273;#7871;n tháng N#259;m 1945, 10 ph#7847;n tr#259;m dân Vi#7879;t #273;ã ch#7871;t #273;ói. N#7871;u tính theo t#7881; l#7879; c#7911;a s#7889; t#7917; vong trên t#7893;ng s#7889; dân, n#7841;n #273;ói #7844;t D#7853;u ph#7843;i là m#7897;t trong nh#7919;ng n#7841;n #273;ói l#7899;n nh#7845;t trong l#7883;ch s#7917; loài ng#432;#7901;i, không thua gì n#7841;n
 #273;ói Bengal 1943. Nhi#7873;u làng ch#7871;t nhanh #273;#7871;n n#7895;i không k#7883;p chôn, nhi#7873;u ng#432;#7901;i ch#7871;t không có m#7897;t t#7845;m ván làm hòm, ch#7871;t không có m#7897;t manh chi#7871;u qu#7845;n quanh ng#432;#7901;i. Tôi nghe bà con k#7875; l#7841;i, m#7897;t ng#432;#7901;i cha ph#7843;i #273;ào m#7897;t chi#7871;c h#7889; sâu và ném xu#7889;ng #273;áy h#7889; m#7897;t #273;o#7841;n mía th#7889;i #273;#7875; cho hai #273;#7913;a con nh#7887; nh#7843;y xu#7889;ng giành nhau, ông l#7845;p h#7889;, r#7891;i treo c#7893; ch#7871;t trên mi#7879;ng h#7889;. Dù có th#7853;t hay không, câu chuy#7879;n #273;ã ph#7843;n #7843;nh m#7897;t khía c#7841;nh #273;au th#432;#417;ng c#7911;a cu#7897;c s#7889;ng và nói lên ý ngh#297;a c#7911;a s#7921; ch#7883;u #273;#7921;ng c#7911;a ng#432;#7901;i Vi#7879;t Nam. 

Hãy t#7841;m gác qua m#7897;t bên nh#7919;ng chính ngh#297;a, phi ngh#297;a, b#7843;n ch#7845;t, th#7921;c ch#7845;t, #7911;y nhi#7879;m, ý th#7913;c h#7879;, xâm l#259;ng, t#7921; v#7879;, hay lý do nào khác c#7911;a 21 n#259;m chi#7871;n tranh t#7915; 1954 #273;#7871;n 1975, s#7889; l#432;#7907;ng súng, bom, #273;#7841;n, xe t#259;ng, hóa ch#7845;t mà ba n#432;#7899;c Liên Xô, Trung Qu#7889;c và M#7929; #273;ã ném, #273;ã r#7843;i, #273;ã cày xéo lên trên m#7897;t m#7843;nh #273;#7845;t có di#7879;n tích 332 ngàn cây s#7889; vuông, ch#7881; b#7857;ng v#7899;i di#7879;n tích ti#7875;u bang New Mexico c#7911;a M#7929;, #273;ã quá l#7899;n so v#7899;i b#7845;t c#7913; m#7897;t cu#7897;c chi#7871;n tranh nào trong l#7883;ch s#7917; nhân lo#7841;i. Theo tài li#7879;u c#7911;a Vi#7879;n L#7883;ch s#7917; Quân s#7921; Hà N#7897;i, #273;áp #7913;ng l#7901;i yêu c#7847;u c#7911;a ông H#7891; Chí Minh trong cu#7897;c th#259;m vi#7871;ng Liên Xô, Trung Qu#7889;c và Mông C#7893; t#7915; ngày
 22 tháng 6 #273;#7871;n 22 tháng 7 n#259;m 1955, các qu#7889;c gia #273;ó #273;ã b#7855;t #273;#7847;u g#7903;i súng #273;#7841;n #7891; #7841;t #273;#7871;n mi#7873;n B#7855;c Vi#7879;t Nam. T#7893;ng s#7889; vi#7879;n tr#7907; quân s#7921; Liên Xô, Trung Qu#7889;c và các n#432;#7899;c xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a khác giúp cho Hà N#7897;i là 2 tri#7879;u 362 ngàn 581 t#7845;n, trong #273;ó bao g#7891;m m#7897;t danh sách dài c#7911;a các lo#7841;i v#361; khí, t#7915; 3 tri#7879;u 600 ngàn kh#7849;u súng cá nhân cho #273;#7871;n 458 máy bay chi#7871;n #273;#7845;u và hàng v#7841;n #273;#7841;i pháo, tên l#7917;a nhi#7873;u lo#7841;i. V#7873; phía M#7929;, trong cao #273;i#7875;m n#259;m 1969, t#7841;i mi#7873;n Nam #273;ã có h#417;n n#7917;a tri#7879;u quân v#7899;i t#7845;t c#7843; quân trang, quân d#7909;ng và v#361; khí c#7847;n thi#7871;t. Trong su#7889;t th#7901;i gian tham chi#7871;n, ng#432;#7901;i M#7929; #273;ã chi d#7909;ng 623 t#7881; M#7929; Kim theo th#7901;i giá
 hi#7879;n nay cho cu#7897;c chi#7871;n Vi#7879;t Nam. Chi#7871;n tranh Vi#7879;t Nam là chi#7871;n tranh dài nh#7845;t mà M#7929; #273;ã tham d#7921; trong l#7883;ch s#7917; c#7911;a h#7885; và M#7929; #273;ã ném xu#7889;ng Vi#7879;t Nam h#417;n 7 tri#7879;u t#7845;n bom, g#7845;p 3 l#7847;n r#432;#7905;i t#7893;ng s#7889; bom M#7929; #273;ã ném xu#7889;ng kh#7855;p th#7871; gi#7899;i su#7889;t th#7871; chi#7871;n th#7913; hai. 

Tôi sinh ra và l#7899;n lên #7903; Qu#7843;ng Nam, n#417;i #273;ã t#7915;ng di#7877;n ra nh#7919;ng tr#7853;n #273;ánh vô cùng ác li#7879;t. Ph#7847;n l#7899;n các ông anh h#7885; c#7911;a tôi, ra #273;i theo bên này hay bên kia, #273;#7873;u không tr#7903; l#7841;i. Nh#7919;ng ngày còn bé, tôi th#432;#7901;ng #273;#7913;ng xem nh#7919;ng chuy#7871;n tr#7921;c th#259;ng t#7843;i th#432;#417;ng h#7841; cánh trong sân tr#432;#7901;ng c#7845;p m#7897;t c#7911;a tôi. Trong s#7889; nh#7919;ng ng#432;#7901;i ch#7871;t trên #273;#432;#7901;ng #273;#7871;n b#7879;nh xá, có ng#432;#7901;i bên này và c#361;ng có c#7843; ng#432;#7901;i #7903; phía bên kia. H#7885; có th#7875; khác nhau khi còn s#7889;ng vì kh#7849;u súng h#7885; mang, chi#7871;c áo h#7885; m#7863;c, chi#7871;c m#361; h#7885; #273;#7897;i, nh#432;ng l#7841;i r#7845;t gi#7889;ng nhau khi #273;ã ch#7871;t, v#7851;n mái tóc #273;en, v#7851;n màu da vàng s#7841;m n#7855;ng, và #7903; m#7897;t n#417;i nào #273;ó trên #273;#7845;t
 n#432;#7899;c mình, nh#7919;ng ng#432;#7901;i m#7865; Vi#7879;t Nam v#7851;n ngày #273;êm mong ngày h#7885; tr#7903; v#7873; trong c#259;n nhà tranh, bên ng#7885;n #273;èn d#7847;u hiu h#7855;t. Cánh c#7917;a nhà m#7865; c#361;ng nh#432; cánh c#7917;a tâm h#7891;n m#7865; v#7851;n m#7903;, v#7851;n #273;#7907;i ch#7901; và #273;#7907;i ch#7901;. 


Không có trái bom nào r#417;i trúng mái nhà m#7865; 
Không có viên #273;#7841;n nào b#7855;n th#7911;ng mái nhà m#7865; 
Ch#7881; có #273;#7913;a con trai #273;i xa 
Ch#7881; có s#7921; ch#7901; #273;#7907;i n#7863;ng n#7873; gi#7885;t xu#7889;ng. 
#272;ã xuyên th#7911;ng mái nhà thành nh#7919;ng l#7895; to nh#7887; khác nhau. 
N#7855;ng m#432;a l#7885;t vào sau 
Xuyên 
Xói 
Nh#7919;ng s#7907;i n#7855;ng, nh#7919;ng s#7907;i m#432;a n#7871;u có th#7875; nói, c#361;ng ch#7881; dài b#7857;ng m#7897;t ph#7847;n s#7921; mong #273;#7907;i 
Và nh#7919;ng h#7841;t n#7855;ng, nh#7919;ng h#7841;t m#432;a n#7871;u #273;em x#7871;p l#7841;i, có th#7875; cao h#417;n m#7897;t trái núi. 
M#432;#7901;i n#259;m, c#361;ng ch#7881; là thoáng qua, 
Vì tu#7893;i m#7865; sáu b#7843;y l#7847;n h#417;n, 
M#7865; v#7851;n nói #273;#7901;i mình nh#432; n#7855;ng tr#7853;n m#432;a c#417;n... 

(“Ngày hòa bình #273;#7847;u tiên”, Phùng Kh#7855;c B#7855;c)

Cách quê tôi không xa, có m#7897;t bà m#7865;, c#7909; Nguy#7877;n Th#7883; Th#7913;, #273;#432;#7907;c phong danh hi#7879;u "Bà M#7865; anh hùng" vì có #273;#7871;n 9 ng#432;#7901;i con trai là li#7879;t s#297;. Ngôn ng#7919; Vi#7879;t Nam dù phong phú bao nhiêu c#361;ng ch#7859;ng th#7875; nào t#7843; #273;#432;#7907;c n#7895;i #273;au trong lòng c#7909; khi n#7917;a #273;êm th#7913;c d#7853;y nhìn lên bàn th#7901; d#7921;ng 9 t#7845;m #7843;nh c#7911;a nh#7919;ng #273;#7913;a con trai mà c#7909; #273;ã t#7915;ng mang n#7863;ng #273;#7867; #273;au. T#7841;i ai? Tây? M#7929;? Quân #273;#7897;i mi#7873;n Nam? #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n? Hay t#7841;i nh#7919;ng #273;#7913;a con (ch#7855;c ch#7855;n trong #273;ó có m#7897;t s#7889; ng#432;#7901;i b#7845;t hi#7871;u) c#7911;a c#7909;? Nh#432;ng dù t#7841;i ai thì h#7885; c#361;ng #273;ã ra #273;i và ch#7881; có n#7895;i #273;au là #7903; l#7841;i. M#7895;i khi #273;#7885;c tin v#7873; c#7909; tôi l#7841;i ngh#297; #273;#7871;n
 n#7895;i #273;au, không ph#7843;i ch#7881; vì c#7909; có 9 ng#432;#7901;i con ch#7871;t, mà #273;au h#417;n khi m#7895;i ngày, m#7895;i tháng trong ph#7847;n #273;#7901;i còn l#7841;i, nh#432; m#7897;t "bà m#7865; anh hùng" c#7909; ph#7843;i hãnh di#7879;n, ph#7843;i ti#7871;p t#7909;c c#432;#7901;i t#432;#417;i trên s#7921; b#7845;t h#7841;nh và b#7841;c ph#432;#7899;c c#7911;a chính mình. 

Ngày 4 tháng 4 n#259;m 1995, theo hãng tin AP, chính ph#7911; Vi#7879;t Nam công b#7889; con s#7889; t#7917; vong và th#432;#417;ng tích do h#7853;u qu#7843; c#7911;a cu#7897;c chi#7871;n 21 n#259;m là 5 tri#7879;u ng#432;#7901;i, g#7891;m hai tri#7879;u dân mi#7873;n B#7855;c, hai tri#7879;u dân mi#7873;n Nam và m#7897;t tri#7879;u m#7897;t tr#259;m ngàn binh s#297;. B#7843;n tin c#361;ng gi#7843;i thích lý do con s#7889; #273;#432;#7907;c công b#7889; cao h#417;n nh#7919;ng l#7847;n công b#7889; khác trong th#7901;i chi#7871;n b#7903;i vì nhà n#432;#7899;c Vi#7879;t Nam không mu#7889;n làm nao núng tinh th#7847;n dân chúng. Con s#7889; 5 tri#7879;u ch#7881; là con s#7889; #432;#7899;c l#432;#7907;ng ch#7911; quan và có th#7875; h#417;i quá cao. Nh#432;ng dù ch#7881; #273;úng m#7897;t n#7917;a thôi, c#361;ng #273;ã quá l#7899;n so v#7899;i m#7897;t n#432;#7899;c nh#7887; v#7873; dân s#7889; và h#7865;p v#7873; di#7879;n tích nh#432; Vi#7879;t Nam. N#7871;u so sánh v#7899;i m#7913;c
 #273;#7897; dân s#7889; Vi#7879;t Nam trung bình kho#7843;ng 40 tri#7879;u ng#432;#7901;i trong th#7901;i k#7923; 1954 - 1975 và ch#7845;p nh#7853;n l#7901;i công b#7889; ngày 4 tháng 4 n#259;m 1995, 13 ph#7847;n tr#259;m dân s#7889; #273;ã ch#7871;t trong cu#7897;c chi#7871;n. T#7881; l#7879; #273;ó t#432;#417;ng #273;#432;#417;ng v#7899;i 28 tri#7879;u dân M#7929;, 27 tri#7879;u dân Liên Xô và 107 tri#7879;u dân Trung Qu#7889;c vào th#7901;i #273;i#7875;m 1975. 

Sau 1975, s#7889; l#432;#7907;ng ng#432;#7901;i Vi#7879;t #273;ã b#7887; xác trên bi#7875;n #272;ông, trong tay h#7843;i t#7863;c su#7889;t 22 n#259;m t#7915; 1975 #273;#7871;n 1997 khi các tr#7841;i t#7925; n#7841;n chính th#7913;c #273;óng c#7917;a, l#7847;n n#7919;a, c#361;ng ch#7859;ng th#7875; nào th#7889;ng kê #273;#432;#7907;c. Nh#7919;ng tr#7841;i t#7925; n#7841;n Camp Pendleton, Leamsing, Palawan, Pulau Bidong, Sungai Besi, Bataan, White Head, Panat Nikhom, Galang,… sau nh#7919;ng chuy#7871;n h#7843;i hành vô #273;#7883;nh trên bi#7875;n #272;ông trùng trùng gió bão trong #273;ói khát, lo âu. Bà m#7865; qu#7923; l#7841;y nh#7919;ng tên h#7843;i t#7863;c #273;#7875; xin tha cho #273;#7913;a con gái ch#7881; m#432;#7901;i l#259;m tu#7893;i #7889;m o b#7883;nh ho#7841;n c#7911;a bà. N#432;#7899;c m#7855;t và nh#7919;ng l#7901;i van xin c#7911;a m#7865; không lay #273;#7897;ng tâm h#7891;n c#7911;a nh#7919;ng con ng#432;#7901;i không còn m#7897;t chút l#432;#417;ng tri.
 Ti#7871;ng ni#7879;m Ph#7853;t, l#7901;i c#7847;u kinh không ai nghe. Không có Chúa và không có Ph#7853;t, #7903; #273;ó, trên bãi san hô c#7911;a #273;#7843;o Koh Kra, phía nam v#7883;nh Thái Lan, ch#7881; có nh#7919;ng thân th#7875; tr#7847;n tru#7891;ng, máu me nh#7847;y nh#7909;a, ch#7881; có ti#7871;ng rên c#7911;a nh#7919;ng con chim nh#7887; Vi#7879;t Nam b#7845;t h#7841;nh và gi#7885;ng c#432;#7901;i man r#7907; c#7911;a b#7847;y ác #273;i#7875;u Thái Lan. Chúng ta có th#7875; t#7915;ng nghe k#7875; l#7841;i nh#7919;ng chuy#7871;n v#432;#7907;t bi#7875;n hãi hùng, nh#7919;ng cái ch#7871;t th#432;#417;ng tâm, tuy nhiên nh#7919;ng c#7843;nh hãi hùng và th#432;#417;ng tâm nhi#7873;u l#7847;n h#417;n nh#432; th#7871; s#7869; không bao gi#7901; nghe #273;#432;#7907;c, #273;#417;n gi#7843;n vì ch#7859;ng còn ai #273;#7875; k#7875;. 

N#7895;i #273;au Vi#7879;t Nam qu#7843; th#7853;t vô cùng to l#7899;n. 

Vài n#259;m sau ngày #273;#7883;nh c#432; #7903; M#7929;, tôi quen m#7897;t ng#432;#7901;i Vi#7879;t. Anh l#7899;n h#417;n tôi kho#7843;ng m#432;#7901;i tu#7893;i, r#7845;t nhi#7879;t tình và h#259;ng say tranh #273;#7845;u. Th#7881;nh tho#7843;ng trên #273;#432;#7901;ng #273;i h#7885;c v#7873; tôi ghé th#259;m anh. Qua M#7929; t#7915; 1975, anh có #273;#7901;i s#7889;ng #7893;n #273;#7883;nh và luôn mu#7889;n làm m#7897;t #273;i#7873;u gì #273;ó cho quê h#432;#417;ng. M#7897;t l#7847;n, khi tôi ghé th#259;m, anh trao tôi m#7897;t t#7853;p tài li#7879;u c#7911;a m#7897;t t#7893; ch#7913;c #273;#7845;u tranh ch#7911; tr#432;#417;ng l#7853;t #273;#7893; ch#7871; #273;#7897; c#7897;ng s#7843;n Vi#7879;t Nam b#7857;ng con #273;#432;#7901;ng võ l#7921;c và d#7863;n tôi v#7873; #273;#7885;c k#7929; tr#432;#7899;c khi tr#7843; l#7901;i anh. Tu#7847;n sau, không nghe tr#7843; l#7901;i, anh #273;i#7879;n tho#7841;i m#7901;i tham gia t#7893; ch#7913;c. Tôi t#7915; ch#7889;i. Sau nhi#7873;u
 l#7847;n b#7883; v#7863;n h#7887;i lý do, tôi #273;ành ph#7843;i nói th#7853;t v#7899;i anh, tuy ng#7855;n g#7885;n, ph#361; phàng nh#432;ng di#7877;n t#7843; #273;#7847;y #273;#7911; nh#7845;t suy ngh#297; c#7911;a tôi: “Th#432;a thi#7879;t anh, v#7899;i tôi, chi#7871;n tranh Vi#7879;t Nam #273;ã ch#7845;m d#7913;t r#7891;i.” Tôi nghe phía bên kia #273;#7847;u dây ti#7871;ng gác máy n#7863;ng n#7873;. Tôi bi#7871;t anh c#7843;m th#7845;y b#7883; xúc ph#7841;m khi nghe câu tr#7843; l#7901;i t#7855;t ngang nh#432; th#7871;, nh#432;ng bi#7871;t nói sao h#417;n, và dù mu#7889;n gi#7843;i thích, tôi c#361;ng ch#7859;ng bi#7871;t nên b#7855;t #273;#7847;u t#7915; #273;âu cho ph#7843;i. 

Tôi mu#7889;n nói v#7899;i anh, c#361;ng nh#432; anh, tôi mong #273;#7845;t n#432;#7899;c mình #273;#432;#7907;c th#7853;t s#7921; dân ch#7911;, t#7921; do, no #7845;m, và c#361;ng nh#432; anh, tôi m#417; m#7897;t ngày tr#7903; v#7873; không ph#7843;i r#7909;t rè b#432;#7899;c qua c#7893;ng h#7843;i quan, không ph#7843;i #273;#7889;i di#7879;n v#7899;i nh#7919;ng c#7863;p m#7855;t soi mói, không ph#7843;i nghe l#432;#417;ng tâm mình c#7855;n r#7913;t khi ngh#297; #273;#7871;n nh#7919;ng ng#432;#7901;i còn #273;ang #7903; trong tù, nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;ang ch#7901; thanh l#7885;c #7903; tr#7841;i t#7925; n#7841;n, nh#7919;ng #273;#7913;a em #273;ang bán mình #7903; Thái, #7903; Miên. Tuy nhiên, thành th#7853;t #273;#7875; nói, cu#7897;c chi#7871;n nh#432; các chú bác, anh ch#7883; #273;ã tham d#7921; tr#432;#7899;c 1975, cu#7897;c chi#7871;n b#7857;ng súng #273;#7841;n và #273;#7891;ng #272;ô-la c#7911;a M#7929;, #273;ã ch#7845;m d#7913;t r#7891;i. 

Chi#7871;n tranh Vi#7879;t Nam là m#7889;i ám #7843;nh hãi hùng trong ý th#7913;c c#7911;a nh#7919;ng nhà lãnh #273;#7841;o c#361;ng nh#432; ng#432;#7901;i dân n#432;#7899;c M#7929;, không ph#7843;i ch#7881; trong vài th#7853;p niên v#7915;a qua mà c#7843; trong nhi#7873;u n#259;m t#7899;i. Vi#7879;t Nam có th#7875; v#7851;n là #273;i#7875;m quan tr#7885;ng trong chính sách #273;#7889;i ngo#7841;i và là m#7889;i quan tâm cho quy#7873;n l#7907;i c#7911;a M#7929; trong vùng Thái Bình D#432;#417;ng, nh#432;ng s#7869; không bao gi#7901; quan tr#7885;ng #273;#7871;n m#7913;c h#7885; ph#7843;i mang H#7841;m #273;#7897;i Th#7913; B#7843;y #273;#7871;n #273;#7875; b#7843;o v#7879; h#7843;i ph#7853;n Vi#7879;t Nam hay chu#7849;n chi nhi#7873;u t#7881; M#7929; kim #273;#7875; thay #273;#7893;i ch#7871; #273;#7897; #273;#7897;c tài #273;#7843;ng tr#7883; t#7841;i Vi#7879;t Nam hi#7879;n nay. #272;#7915;ng quên H#7841;m #273;#7897;i B#7843;y c#361;ng có m#7863;t dày #273;#7863;c trong vùng
 bi#7875;n #272;ông trong lúc h#7843;i quân Trung Qu#7889;c an nhiên ti#7871;n chi#7871;m qu#7847;n #273;#7843;o Hoàng Sa. Lý t#432;#7903;ng t#7921; do dân ch#7911; không ph#7843;i là món quà nhân #273;#7841;o mà bao gi#7901; c#361;ng g#7855;n li#7873;n v#7899;i quy#7873;n l#7907;i c#7911;a #273;#7845;t n#432;#7899;c h#7885;. L#7883;ch s#7917; bang giao qu#7889;c t#7871; #273;ã nhi#7873;u l#7847;n ch#7913;ng minh, các chính quy#7873;n M#7929; có khuynh h#432;#7899;ng thích b#7843;o tr#7907;, bao che, nuôi d#432;#7905;ng nh#7919;ng k#7867; c#7847;m quy#7873;n #273;#7897;c tài nh#432;ng bi#7871;t nghe l#7901;i h#417;n là các nhà lãnh #273;#7841;o yêu n#432;#7899;c nh#432;ng khó b#7843;o. Tr#432;#7901;ng h#7907;p Pinochet c#7911;a Chile, Noriega c#7911;a Panama, Somoza c#7911;a Nicaragua, Marcos c#7911;a Phi Lu#7853;t Tân là nh#7919;ng thí d#7909; #273;i#7875;n hình. Ti#7871;ng kêu tr#7847;m th#7889;ng c#7911;a nhân dân Tây T#7841;ng t#7915; n#7917;a th#7871; k#7927; qua, l#7901;i kêu
 g#7885;i t#7915; trong tù c#7911;a bà Aung San Suu Kyi v#7851;n vang v#7885;ng m#7895;i ngày trên #273;ài truy#7873;n hình, nh#432;ng ngo#7841;i tr#7915; #273;ôi l#7901;i an #7911;i và d#259;m ba l#7847;n ti#7871;p xúc không chính th#7913;c, không m#7897;t áp l#7921;c qu#7889;c t#7871; nào c#7913;ng r#7855;n #273;#7911; #273;#7875; bu#7897;c Trung C#7897;ng ng#7891;i vào bàn #273;àm phán hay bu#7897;c t#7853;p #273;oàn quân phi#7879;t Mi#7871;n #272;i#7879;n ph#7843;i tr#7843; quy#7873;n quy#7871;t #273;#7883;nh #273;#7845;t n#432;#7899;c l#7841;i cho nhân dân Mi#7871;n. T#7841;i sao? #272;#417;n gi#7843;n b#7903;i vì hai qu#7889;c gia v#7915;a nêu #273;#7873;u nghèo khó, không gi#7919; v#7883; trí quân s#7921; có tính cách chi#7871;n l#432;#7907;c và c#361;ng không có m#7897;t gi#7885;t d#7847;u #273;#7875; thu hút các #273;#7841;i công ty t#432; b#7843;n. 

Tôi mu#7889;n nói v#7899;i anh, nhân dân Vi#7879;t Nam #273;ang #273;#7889;i di#7879;n v#7899;i m#7897;t cu#7897;c chi#7871;n tranh m#7899;i, m#7897;t thách th#7913;c m#7899;i, khó kh#259;n và t#7871; nh#7883; h#417;n nhi#7873;u so v#7899;i cu#7897;c chi#7871;n b#7857;ng súng #273;#7841;n tr#432;#7899;c #273;ây. Cu#7897;c chi#7871;n ngày nay không gi#7899;i h#7841;n b#7903;i l#7857;n ranh, v#297; tuy#7871;n, hi#7879;p #273;#7883;nh; k#7867; thù c#7911;a nhân dân Vi#7879;t Nam không ph#7843;i #7903; bên này hay bên kia sông B#7871;n H#7843;i, mà #7903; b#7845;t c#7913; n#417;i nào và nhi#7873;u khi còn #7903; ngay trong chính b#7843;n thân mình. Cu#7897;c chi#7871;n m#7899;i là chi#7871;n tranh gi#7919;a trí tu#7879; và t#259;m t#7889;i, gi#7919;a lòng bao dung dân t#7897;c và tính b#7843;o th#7911; h#7865;p hòi, gi#7919;a tình th#432;#417;ng và thù h#7853;n, gi#7919;a khai phóng và l#7841;c h#7853;u, gi#7919;a nghèo nàn và th#7883;nh v#432;#7907;ng, gi#7919;a dân ch#7911; và
 #273;#7897;c tài, gi#7919;a các giá tr#7883; truy#7873;n th#7889;ng dân t#7897;c nhân b#7843;n và ý th#7913;c h#7879; ngo#7841;i lai vong b#7843;n nô d#7883;ch. 

Tôi hình dung m#7897;t con ng#432;#7901;i Vi#7879;t Nam trong th#7901;i #273;#7841;i m#7899;i, ngoài #273;#7847;u mình, tay chân và các b#7897; ph#7853;n c#7847;n thi#7871;t khác, còn có thêm hai cái cánh. Nói rõ h#417;n, Con Ng#432;#7901;i Vi#7879;t Nam M#7899;i là nh#7919;ng ng#432;#7901;i bi#7871;t bay. #272;#7875; làm gì? Xin th#432;a, #273;#7875; bay qua các v#7921;c th#7859;m c#7911;a hoài nghi, thù h#7853;n, chia r#7869; trong lòng dân t#7897;c, c#361;ng nh#432; bay qua nh#7919;ng ao tù n#432;#7899;c #273;#7885;ng c#7911;a tính ganh t#7883;, t#7921; ái và m#7863;c c#7843;m cá nhân. 

M#7895;i chúng ta tuy có hoàn c#7843;nh s#7889;ng khác nhau, quá kh#7913; khác nhau, tôn giáo khác nhau và có th#7875; mang trên thân th#7875; nh#7919;ng th#432;#417;ng tích khác nhau nh#432;ng #273;#7845;t n#432;#7899;c ch#7881; có m#7897;t t#432;#417;ng lai. Không ai có quy#7873;n b#7855;t #273;#7845;t n#432;#7899;c ph#7843;i #273;au gi#7889;ng cái #273;au c#7911;a cá nhân mình hay b#7855;t c#7843; dân t#7897;c ph#7843;i ch#7883;u #273;#7921;ng, ph#7843;i hy sinh t#7915; #273;#7901;i này sang #273;#7901;i khác cho quy#7873;n l#7907;i c#7911;a #273;#7843;ng phái mình. Sinh m#7879;nh c#7911;a dân t#7897;c Vi#7879;t Nam không n#7857;m trong tay thi#7875;u s#7889; ng#432;#7901;i, dù h#7885; là ai, mà ph#7843;i do chính nhân dân Vi#7879;t Nam quy#7871;t #273;#7883;nh. 

Không gi#7889;ng nh#432; tr#432;#7901;ng h#7907;p Ti#7879;p Kh#7855;c, #272;ông #272;#7913;c, Ba Lan, Bulgaria, Albania, v.v.., n#417;i #273;ó các #273;#7843;ng c#7897;ng s#7843;n th#7921;c ch#7845;t ch#7881; là nh#7919;ng dây chùm g#7903;i s#7889;ng nh#7901; vào s#7913;c m#7841;nh c#7911;a #273;#7891;ng Rup, xe t#259;ng và h#7887;a ti#7877;n Liên Xô, khi cây #273;#7841;i th#7909; Liên Xô th#7889;i ru#7897;t thì c#7843; chùm c#361;ng khô héo theo. #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n Vi#7879;t Nam thì khác, h#7885; bám sâu vào cây #273;#7841;i th#7909; Vi#7879;t Nam, sinh sôi n#7849;y n#7903; b#7857;ng nh#7921;a nguyên và nh#7921;a luy#7879;n Vi#7879;t Nam. Quá trình hình thành và phát tri#7875;n c#7911;a #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n Vi#7879;t Nam là m#7897;t quá trình #273;#7847;y ng#7897; nh#7853;n l#7883;ch s#7917; và h#7885; t#7891;n t#7841;i #273;#7871;n ngày nay, m#7897;t ph#7847;n c#361;ng nh#7901; vào nh#7919;ng ng#7897; nh#7853;n #273;ó. V#7899;i không ít tu#7893;i tr#7867;
 l#7899;n lên trong n#7873;n giáo d#7909;c m#7897;t chi#7873;u và ph#7843;n khoa h#7885;c hi#7879;n nay, s#7921; có m#7863;t c#7911;a #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n trong #273;#7901;i s#7889;ng chính tr#7883; và sinh h#7885;at xã h#7897;i Vi#7879;t Nam t#7921; nhiên ch#7859;ng khác gì b#7889;n mùa xuân h#7841; thu #273;ông. Nói nh#432; Mác, t#7921; do là s#7921; th#7915;a nh#7853;n các quy lu#7853;t t#7845;t y#7871;u, và s#7921; t#7891;n t#7841;i c#7911;a #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n Vi#7879;t Nam c#361;ng #273;#432;#7907;c gi#7843;i thích nh#432; là t#7845;t y#7871;u. T#432; duy l#7841;c h#7853;u #273;ó c#361;ng t#7891;n t#7841;i trong m#7897;t s#7889; không ít nh#7919;ng ng#432;#7901;i #273;#432;#7907;c g#7885;i là trí th#7913;c. Mu#7889;n tháo g#7905; ra, mu#7889;n tách h#7879; ý th#7913;c l#7841;c h#7853;u #273;ó ra mà không ph#7843;i làm ung th#7889;i #273;i ngu#7891;n nh#7921;a s#7889;ng hay làm ngã cây c#7893; th#7909; dân t#7897;c không ph#7843;i là m#7897;t chuy#7879;n
 d#7877; dàng. 

Chúng ta th#432;#7901;ng h#7887;i nhau, t#7841;i sao sau 30 n#259;m Vi#7879;t Nam v#7851;n ch#432;a có m#7897;t Aung San Suu Kyi, ch#432;a t#7841;o #273;#432;#7907;c m#7897;t phong trào #273;#7889;i kháng có t#7893; ch#7913;c, có h#7879; th#7889;ng, có c#417; s#7903; ho#7841;t #273;#7897;ng v#7919;ng vàng? Vi#7879;t Nam ch#432;a có m#7897;t Aung San Suu Kyi không ph#7843;i vì Vi#7879;t Nam thi#7871;u nh#7919;ng nhà dân ch#7911; can #273;#7843;m, thi#7871;u nh#7919;ng ph#7909; n#7919; #273;#7843;m l#432;#7907;c, s#7861;n sàng #7903; tù, s#7861;n sàng hy sinh, mà b#7903;i vì các nhà dân ch#7911; Vi#7879;t Nam ch#432;a bao gi#7901; có #273;#432;#7907;c c#417; h#7897;i ho#7841;t #273;#7897;ng công khai hay bán công khai nh#432; bà Aung San Suu Kyi. #272;#7843;ng #273;#7889;i l#7853;p Liên minh Dân t#7897;c Dân ch#7911; (National League for Democracy) c#7911;a bà Aung San Suukyi có c#417; s#7903; h#7841; t#7847;ng v#7919;ng ch#7855;c và #273;ã th#7855;ng 396 trong t#7893;ng s#7889; 485
 gh#7871; Qu#7889;c h#7897;i trong cu#7897;c b#7847;u c#7917; dân ch#7911; công khai #273;#432;#7907;c qu#7889;c t#7871; công nh#7853;n n#259;m 1990 tr#432;#7899;c khi b#7883; #273;ám quân phi#7879;t #273;àn áp. Tuy nhiên, m#7897;t lý do khác quan tr#7885;ng h#417;n, t#7853;p #273;oàn lãnh #273;#7841;o Mi#7871;n #272;i#7879;n hi#7879;n nay dù sao c#361;ng ch#7881; là m#7897;t t#7853;p #273;oàn quân phi#7879;t tay ngang, võ bi#7873;n, ch#7913; không ph#7843;i là m#7897;t ch#7871; #273;#7897; #273;#7897;c tài toàn tr#7883; #273;#432;#7907;c t#7893; ch#7913;c tinh vi, n#7855;m trong tay không nh#7919;ng quân #273;#7897;i, công an, nhà tù, sân b#7855;n mà còn có kh#7843; n#259;ng ki#7875;m soát t#7915;ng ngôi chùa, nhà th#7901;, thánh th#7845;t, t#7915;ng h#7897; kh#7849;u, t#7915;ng cân #273;#432;#7901;ng, cân g#7841;o c#7911;a m#7895;i ng#432;#7901;i dân nh#432; #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n Vi#7879;t Nam. #272;#7915;ng quên, gi#7899;i lãnh #273;#7841;o Vi#7879;t Nam là nh#7919;ng
 ng#432;#7901;i "khôn nhà d#7841;i ch#7907;", #273;#7889;i v#7899;i Trung Qu#7889;c thì r#7909;t rè, khép nép, th#7875; hi#7879;n qua cách gi#7843;i quy#7871;t v#7909; ng#432; dân Thanh Hóa v#7915;a qua, nh#432;ng tr#7845;n áp dân mình thì r#7845;t gi#7887;i. 

Khó kh#259;n h#7859;n nhiên là khó kh#259;n #273;ó nh#432;ng không có ngh#297;a chúng ta s#7869; phó thác sinh m#7841;ng dân t#7897;c cho thi#7875;u s#7889; #259;n trên ng#7891;i tr#7889;c và n#7855;m gi#7919; quy#7873;n l#7921;c theo ki#7875;u cha truy#7873;n con n#7889;i. L#7883;ch s#7917; dân t#7897;c #273;ã ch#7913;ng minh r#7857;ng th#7901;i #273;#7841;i nào c#361;ng có ng#432;#7901;i yêu n#432;#7899;c và ng#432;#7901;i yêu n#432;#7899;c bao gi#7901; c#361;ng #273;ông h#417;n k#7867; bán n#432;#7899;c. 

#272;#7897;c gi#7843; s#7869; h#7887;i ng#432;#7901;i yêu n#432;#7899;c nh#432; th#7871; tìm #273;âu ra? Tr#432;#7899;c #273;ây tôi #273;ã có vi#7871;t và xin nh#7855;c l#7841;i, theo quan #273;i#7875;m ch#7911; quan c#7911;a riêng tôi, h#7885; có th#7875; #7903; trong n#432;#7899;c hay t#7841;i h#7843;i ngo#7841;i; có th#7875; #273;ang #273;#7845;u tranh tr#7921;c di#7879;n v#7899;i ch#7871; #273;#7897; hay v#7853;n #273;#7897;ng trong âm th#7847;m, kín #273;áo; có th#7875; #273;ã t#7915;ng ch#7883;u #273;#7921;ng hàng ch#7909;c n#259;m trong nhà tù c#7897;ng s#7843;n và c#361;ng có th#7875; là nh#7919;ng #273;#7843;ng viên c#7897;ng s#7843;n #273;ã nh#7853;n ra con #273;#432;#7901;ng sai trái mà h#7885; v#7915;a #273;i qua; có th#7875; là nh#7919;ng giáo s#432; #273;#7841;i h#7885;c #273;ang gi#7843;ng d#7841;y t#7841;i các #273;#7841;i h#7885;c qu#7889;c gia, #273;#7841;i h#7885;c bách khoa, #273;#7841;i h#7885;c t#7893;ng h#7907;p Hà N#7897;i, Hu#7871;, Sài gòn và c#361;ng có
 th#7875; là nh#7919;ng trí th#7913;c Vi#7879;t Nam mang qu#7889;c t#7883;ch Anh, M#7929;, Pháp #273;ang s#7861;n lòng c#7913;u giúp quê cha #273;#7845;t t#7893;; có th#7875; là nh#7919;ng nông dân lam l#361; trên cánh #273;#7891;ng khô cháy #7903; Ngh#7879; An, Hà T#297;nh và c#361;ng có th#7875; là nh#7919;ng công nhân #273;ang #273;#7893; m#7891; hôi trong nhà máy d#7879;t #7903; khu công nghi#7879;p Biên Hòa; có th#7875; nh#7919;ng thanh niên, sinh viên mang thao th#7913;c #273;i vào xã h#7897;i Vi#7879;t Nam #273;#7847;y b#7845;t công sai trái và c#361;ng có th#7875; là nh#7919;ng sinh viên g#7889;c Vi#7879;t sinh ra #7903; h#7843;i ngo#7841;i #273;ang m#417; #432;#7899;c làm m#7897;t #273;i#7873;u gì t#7889;t #273;#7865;p cho quê h#432;#417;ng. Tâm th#7913;c Vi#7879;t Nam c#7911;a h#7885; #273;#432;#7907;c k#7871;t tinh #273;#432;#7907;c b#7857;ng lòng yêu n#432;#7899;c chân thành, #273;#7913;c tính kiên nh#7851;n, không s#7889;ng ngoài mà s#7889;ng trên nh#7919;ng hi#7879;n
 t#432;#7907;ng tiêu c#7921;c #273;ang t#7891;n t#7841;i và bi#7871;t #273;au n#7895;i #273;au chung c#7911;a dân t#7897;c mình. 

Ph#7909;c h#432;ng Vi#7879;t Nam là m#7897;t cu#7897;c v#7853;n #273;#7897;ng cách m#7841;ng t#432; duy ch#7913; không #273;#417;n gi#7843;n là m#7897;t cu#7897;c #273;#7845;u tranh chính tr#7883; #273;o#7843;n k#7923;. M#7863;c dù khi các nhân t#7889; cách m#7841;ng chín mu#7891;i và c#7847;n thi#7871;t, nh#7919;ng ng#432;#7901;i yêu n#432;#7899;c có th#7875; ph#7843;i k#7871;t h#7907;p thành m#7897;t #273;#7843;ng chính tr#7883; tranh #273;#7845;u tr#7921;c di#7879;n và công khai thách th#7913;c quy#7873;n lãnh #273;#7841;o #273;#7845;t n#432;#7899;c, nh#432;ng n#7871;u ch#432;a chín mu#7891;i h#7885; s#7869; ho#7841;t #273;#7897;ng m#7897;t cách thích h#7907;p v#7899;i hoàn c#7843;nh cá nhân c#7911;a h#7885;. 

Cu#7897;c tranh #273;#7845;u ngày nay không b#7855;t #273;#7847;u t#7915; nh#7919;ng tr#7853;n #273;ánh l#7899;n ngoài m#7863;t tr#7853;n nh#432; trong th#7901;i chi#7871;n mà b#7855;t #273;#7847;u t#7915; công vi#7879;c m#7895;i chúng ta #273;ang làm; không b#7855;t #273;#7847;u t#7915; c#7845;p cao xu#7889;ng c#7845;p th#7845;p, t#7915; trung #432;#417;ng #273;#7871;n #273;#7883;a ph#432;#417;ng mà b#7855;t #273;#7847;u t#7915; nh#7919;ng vi#7879;c làm nh#7887;, trong ph#7841;m vi nh#7887; c#7911;a m#7895;i ng#432;#7901;i, m#7895;i gia #273;ình, thôn xóm, tr#432;#7901;ng h#7885;c, qu#7853;n huy#7879;n, thành ph#7889; và ti#7871;n d#7847;n #273;#7871;n ph#7841;m vi toàn xã h#7897;i. M#7895;i ng#432;#7901;i Vi#7879;t Nam yêu n#432;#7899;c, trong hay ngoài n#432;#7899;c, tùy theo hoàn c#7843;nh và #273;i#7873;u ki#7879;n thu#7853;n l#7907;i c#7911;a mình, ch#7911; #273;#7897;ng t#7841;o nên m#7897;t m#7863;t tr#7853;n riêng nh#432;ng nh#7857;m theo #273;u#7893;i m#7909;c tiêu chung là
 cô l#7853;p, bào mòn, t#7849;y chay và cu#7889;i cùng lo#7841;i b#7887; c#417; ch#7871; chính tr#7883; #273;#7897;c tài, #273;#7897;c #273;#7843;ng, m#7903; #273;#432;#7901;ng cho công cu#7897;c ph#7909;c h#432;ng toàn di#7879;n Vi#7879;t Nam. Con #273;#432;#7901;ng #273;ó có th#7875; dài h#417;n con #273;#432;#7901;ng t#7915; th#7911; #273;ô Washington #273;#7871;n Kabul hay Baghdad, nh#432;ng s#7869; là con #273;#432;#7901;ng c#7911;a ni#7873;m tin và hy v#7885;ng, c#7911;a gi#7845;c m#417; Vi#7879;t Nam #273;ang tr#7903; thành hi#7879;n th#7921;c, và c#7911;a mùa xuân dân t#7897;c #273;ang #273;#417;m hoa trong m#7895;i trái tim ng#432;#7901;i. 

V#361; khí c#7911;a cu#7897;c chi#7871;n m#7899;i này không ph#7843;i là B52 hay SAM 2, không ph#7843;i b#7857;ng AK47 hay M16, mà #273;#7913;ng d#7853;y t#7915; n#7895;i #273;au chung c#7911;a dân t#7897;c Vi#7879;t Nam. Và n#7871;u chúng ta ch#432;a th#7855;ng #273;#432;#7907;c #273;#7897;c tài, áp b#7913;c, không ph#7843;i vì #273;#7897;c tài áp b#7913;c quá m#7841;nh mà c#361;ng có th#7875; trong m#7895;i chúng ta, n#7895;i #273;au Vi#7879;t Nam v#7851;n ch#432;a #273;#7911; th#7845;m. 


© 2005 talawas 





=====
You shall know the truth and the truth shall set you free.
__________________________________________________
Do You Yahoo!?
Tired of spam?  Yahoo! Mail has the best spam protection around 
http://mail.yahoo.com 
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://www.le.org/pipermail/vacets-gen/attachments/20050426/6933d4f3/attachment-0001.html