[vacets-gen] [Ve cai goi la "Hoi Nha Van VN"]

[Hai Tran]

  22.4.2005
Ph#7841;m Minh Ng#7885;c
Nhà v#259;n và H#7897;i Nhà v#259;n

(C#7843;m h#7913;ng khi #273;#7885;c các bài: “M#7845;y ý ki#7871;n v#7873; H#7897;i -Bài g#7917;i báo V#259;n ngh#7879;, các báo #273;ài và các #273;#7891;ng nghi#7879;p trong ngoài H#7897;i Nhà v#259;n Vi#7879;t Nam” c#7911;a Bùi Minh Qu#7889;c trên talawas ngày 11.4.2005, “Tài tr#7907; cho v#259;n h#7885;c. Câu tr#7843; l#7901;i t#7915; th#7921;c t#7871;” trên báo Tu#7893;i Tr#7867; ngày 9.4.2005, “D#432; lu#7853;n quan tâm #7903; #272;#7841;i h#7897;i Nhà v#259;n VN nh#7919;ng gì?” trên tienphongonline ngày 13.4.2005) 


I. M#7897;t s#7921; ng#7897; nh#7853;n l#7899;n 

Có ng#7897; nh#7853;n l#7899;n là vì cái danh không x#7913;ng v#7899;i cái th#7921;c, hay nói nôm na là H#7897;i Nhà v#259;n Vi#7879;t Nam không ph#7843;i là m#7897;t h#7897;i nh#432; ng#432;#7901;i ta t#432;#7903;ng. C#7913; theo lí trí thông th#432;#7901;ng thì h#7897;i là t#7893; ch#7913;c t#7921; nguy#7879;n, t#7921; qu#7843;n c#7911;a nh#7919;ng ng#432;#7901;i cùng chung m#7897;t ngh#7873; nghi#7879;p ho#7863;c có chung m#7897;t ho#7841;t #273;#7897;ng. N#7871;u áp d#7909;ng #273;#7883;nh ngh#297;a #7845;y vào H#7897;i Nhà v#259;n Vi#7879;t Nam thì #273;#7845;y là t#7893; ch#7913;c t#7921; nguy#7879;n, t#7921; qu#7843;n c#7911;a nh#7919;ng ng#432;#7901;i vi#7871;t v#259;n, làm th#417; Vi#7879;t Nam. H#7859;n là ông Bùi Minh Qu#7889;c và nhi#7873;u ông khác c#361;ng “t#432;#7903;ng b#7903;” nh#432; th#7871; nên ông m#7899;i vi#7871;t: “H#7897;i là c#7911;a h#7897;i viên. H#7897;i viên làm ch#7911; h#7897;i c#7911;a mình“. Ông Bùi Minh Qu#7889;c #273;ã “bé cái nh#7847;m” b#7903;i
 vì tho#7841;t kì thu#7927; h#7897;i này không ph#7843;i là do các ông nhà v#259;n mà là do #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n Vi#7879;t Nam #273;#7913;ng ra thành l#7853;p, h#7897;i không ho#7841;t #273;#7897;ng b#7857;ng kinh phí do các h#7897;i viên #273;óng góp (h#7897;i phí ho#7863;c trích t#7915; nhu#7853;n bút sáng tác ch#7859;ng h#7841;n) mà b#7857;ng ngân sách nhà n#432;#7899;c, ngh#297;a là H#7897;i s#7889;ng trên l#432;ng các bà nông dân m#7897;t n#7855;ng hai s#432;#417;ng chân l#7845;m tay bùn, su#7889;t ngày bán m#7863;t cho #273;#7845;t bán l#432;ng cho tr#7901;i ch#7913; ch#7859;ng h#7873; bi#7871;t v#259;n ch#432;#417;ng là gì. Th#7871; cho nên #273;áng ra nó không nên g#7885;i là H#7897;i mà ph#7843;i g#7885;i là Ban sáng tác tr#7921;c thu#7897;c, thí d#7909;, Ban T#432; t#432;#7903;ng-V#259;n hoá Trung #432;#417;ng, thì m#7899;i #273;úng. Các nhà v#259;n nhà th#417; h#7897;i viên c#7911;a H#7897;i c#361;ng không nên mang tên nh#432; th#7871; mà nên #273;#432;#7907;c
 g#7885;i theo #273;úng ch#7913;c n#259;ng c#7911;a h#7885; là chuyên viên vi#7871;t v#259;n xuôi hay chuyên viên s#7843;n xu#7845;t th#417; b#7853;c m#7897;t, hai, ba, b#7889;n gì #273;ó thì m#7899;i #273;úng. Còn cái g#7885;i là #272;i#7873;u l#7879; c#361;ng không nên g#7885;i là #272;i#7873;u l#7879; mà ph#7843;i g#7885;i là, thí d#7909;, N#7897;i qui c#7911;a Ban. N#7897;i dung quan tr#7885;ng nh#7845;t c#7911;a b#7843;n N#7897;i qui #273;ó ph#7843;i là: “Ban sáng tác tr#7921;c thu#7897;c… do #272;#7843;ng C#7897;ng s#7843;n Vi#7879;t Nam sáng l#7853;p và rèn luy#7879;n. Ban là t#7893; ch#7913;c t#7853;p h#7907;p các chuyên viên vi#7871;t v#259;n, làm th#417;, các chi#7871;n s#297; trên m#7863;t tr#7853;n v#259;n hoá t#432; t#432;#7903;ng, trung thành tuy#7879;t #273;#7889;i v#7899;i s#7921; lãnh #273;#7841;o c#7911;a #272;#7843;ng, v#7899;i s#7921; nghi#7879;p xây d#7921;ng ch#7911; ngh#297;a xã h#7897;i, l#7845;y ch#7911; ngh#297;a Mác-Lê làm kim ch#7881; nam và ch#7911;
 ngh#297;a hi#7879;n th#7921;c xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a làm ph#432;#417;ng pháp sáng tác”. Không hi#7875;u t#7841;i sao ng#432;#7901;i ta không “ch#7867; hoe” ra v#7899;i nhau nh#432; th#7871;, t#7841;i sao ng#432;#7901;i ta c#7913; “hót nh#7919;ng l#7901;i chim chóc mãi” v#7899;i nhau #273;#7875; làm gì? 

N#7871;u N#7897;i qui c#7911;a cái Ban #7845;y #273;ã ghi nh#432; th#7871; thì làm gì còn có chuy#7879;n th#7855;c m#7855;c m#7845;y n#259;m #273;#7841;i h#7897;i m#7897;t l#7847;n, #273;#7841;i h#7897;i toàn th#7875; hay #273;#7841;i h#7897;i #273;#7841;i bi#7875;u n#7919;a. Lúc #273;ó ng#432;#7901;i ta s#7869; bi#7871;t ngay r#7857;ng #273;#7841;i h#7897;i c#361;ng ch#7881; gi#7889;ng nh#432; bu#7893;i d#7841; h#7897;i mà m#7897;t công ty du l#7883;ch t#7893; ch#7913;c cho nh#7919;ng ng#432;#7901;i sinh vào ngày 30 tháng 4 n#259;m 1975 t#7841;i Sài Gòn vào t#7889;i 30 tháng 4 t#7899;i mà thôi. S#7869; ch#7859;ng có ai th#7855;c m#7855;c sao tôi, ng#432;#7901;i sinh ngày 30 tháng t#432; #7903; t#7881;nh A, t#7881;nh B, l#7841;i không có quy#7873;n #273;#432;#7907;c d#7921;? Sao tôi l#7841;i ch#7881; #273;#432;#7907;c h#7895; tr#7907; 50% vé máy bay ch#7913; không ph#7843;i c#7843; 100% nh#432; nh#7919;ng ng#432;#7901;i khác? N#7871;u #273;ã “ch#7867; hoe” ra nh#432; v#7853;y
 r#7891;i thì m#7897;t ông nào #273;ó c#7911;a #272;#7843;ng s#7869; có th#7875; “#273;#7897;p” th#7859;ng vào m#7863;t ông Bùi Minh Qu#7889;c r#7857;ng: “Chúng tôi thích th#7871;, anh h#7887;i v#7853;y ch#7913;ng t#7887; anh không bi#7871;t lu#7853;t ch#417;i”. C#361;ng h#7879;t nh#432; ông T#7893;ng Giám #273;#7889;c Hàng không Vi#7879;t Nam tr#7843; l#7901;i anh phóng viên BBC r#7857;ng ông không thích v#432;#417;n sang th#7883; tr#432;#7901;ng M#297;, phóng viên h#7887;i th#7871; là vì không th#7841;o ti#7871;ng Vi#7879;t. Th#7871; thôi, còn h#7887;i n#7919;a không? N#7871;u “ch#7867; hoe” ra nh#432; th#7871; thì ng#432;#7901;i ta s#7869; không còn th#7855;c m#7855;c r#7857;ng t#7841;i sao H#7897;i l#7841;i không lên ti#7871;ng bênh v#7921;c ng#432;#7901;i này ng#432;#7901;i kia. #272;#417;n gi#7843;n là nó không có ch#7913;c n#259;ng #273;ó. Và nhi#7873;u ch#7913;c n#259;ng khác n#7919;a. 

#272;#7885;c ti#7871;p bài c#7911;a ông Bùi Minh Qu#7889;c, ta còn phát hi#7879;n ra m#7897;t ng#432;#7901;i không bi#7871;t lu#7853;t ch#417;i n#7919;a. Ng#432;#7901;i #7845;y là ông Xuân Sách. L#7901;i c#7911;a ông Xuân Sách #273;#432;#7907;c ông Bùi Minh Qu#7889;c d#7851;n l#7841;i nh#432; sau: “Ông V#361; Tr#7885;ng Ph#7909;ng ngày tr#432;#7899;c l#7853;t t#7849;y cái xã h#7897;i thu#7897;c #273;#7883;a phong ki#7871;n th#7889;i nát quy#7871;t li#7879;t #273;#7871;n th#7871; mà tác ph#7849;m v#7851;n #273;#432;#7907;c in, s#432;#7899;ng th#7853;t, v#7853;y mà ông Nguy#7877;n V#7929; còn b#7843;o là nhà v#259;n An Nam kh#7893; nh#432; chó. Bây gi#7901; tôi ch#7881; mong có ch#7871; #273;#7897; ki#7875;m duy#7879;t chính th#7913;c, tôi c#7913; vi#7871;t h#7871;t c#7905; theo l#432;#417;ng tâm mình, ch#7895; nào nhà n#432;#7899;c không v#7915;a ý thì c#417; quan ki#7875;m duy#7879;t c#7855;t nh#432;ng ph#7843;i in rõ m#7903; ngo#7863;c #273;#417;n ch#7845;m ch#7845;m ch#7845;m,
 ki#7875;m duy#7879;t b#7887; ch#7845;m ch#7845;m ch#7845;m #273;#7875; ng#432;#7901;i #273;#7885;c bi#7871;t r#7857;ng ch#7895; này nhà v#259;n vi#7871;t không v#7915;a ý nhà n#432;#7899;c”. Lu#7853;t ch#417;i c#7911;a do ông Xuân Sách #273;#7873; ngh#7883; #273;#417;n gi#7843;n quá, gi#7889;ng “dùi #273;#7909;c ch#7845;m m#7855;m cáy” quá, ch#7881; h#7907;p cho m#7845;y anh võ bi#7873;n ki#7875;u Pinochet là cùng. Lu#7853;t ch#417;i #7903; #273;ây là “l#7841;t m#7873;m bu#7897;c ch#7863;t”, tinh t#7871; h#417;n nhi#7873;u, #7903; #273;ây là “#273;#432;a t#7915;ng cá nhân ho#7863;c c#7843; m#7897;t t#7853;p th#7875; #273;#7871;n m#7897;t tình tr#7841;ng mà h#7885; “t#7921; làm cái #273;#432;#7907;c phép” [1] , ngh#297;a là ông Xuân Sách ph#7843;i t#7921; ki#7875;m duy#7879;t, t#7921; c#7855;t nh#7919;ng ph#7847;n mà ông th#7845;y là “không h#7907;p” tr#432;#7899;c #273;i #273;ã, không c#7847;n nhà n#432;#7899;c ph#7843;i nhúng tay vào t#7915;ng tr#432;#7901;ng h#7907;p c#7909;
 th#7875;. Nh#432;ng tôi ng#7901; là ông Xuân Sách ch#7881; gi#7843; v#7901; hay nói d#7895;i th#7871; thôi, ch#7913; ông bi#7871;t rõ quá #273;i #7845;y ch#7913;. 

Ông Bùi Minh Qu#7889;c ng#7897; nh#7853;n thì còn có th#7875; hi#7875;u #273;#432;#7907;c ch#7913; ông Nguyên Ng#7885;c và ông Ph#7841;m Xuân Nguyên ng#7897; nh#7853;n thì “h#417;i b#7883;” khó hi#7875;u. Ông Nguyên Ng#7885;c nói nh#432; th#7871; này: “Mà không ch#7881; H#7897;i Nhà v#259;n, theo tôi, mu#7889;n lành m#7841;nh hoá các h#7897;i thì nên ch#7845;m d#7913;t s#7921; tài tr#7907; cho các h#7897;i”. N#7871;u ch#7845;m d#7913;t s#7921; tài tr#7907; thì xin h#7887;i còn #273;âu “l#7841;t” #273;#7875; bu#7897;c các ông? H#7897;i có th#7875; ví nh#432; l#7841;t, thì ti#7873;n, dù là ti#7873;n #273;ô hay ti#7873;n #273;#7891;ng, c#361;ng có th#7875; ví nh#432; n#432;#7899;c, l#7841;t ph#7843;i #273;#432;#7907;c th#7845;m n#432;#7899;c thì nó m#7899;i m#7873;m, các ông #7841;. C#7843; hai ông trong bài tr#7843; l#7901;i ph#7887;ng v#7845;n nói trên #273;#7873;u t#7887; ra r#7845;t b#7913;c xúc v#7899;i chuy#7879;n tài tr#7907; cho các nhà v#259;n. N#7871;u có th#7875; tìm trong
 quá kh#7913; s#7921; t#432;#417;ng #273;#7891;ng thì b#7845;t quá các ông bà nhà v#259;n nhà th#417; x#7913; ta c#361;ng gi#7889;ng nh#432; các th#7921;c khách trong nhà M#7841;nh Th#432;#7901;ng Quân, Xuân Thân Quân, Tín L#259;ng Quân ngày x#432;a mà thôi. Các ông bà #273;#432;#7907;c nuôi #259;n #273;#7875; “tri#7875;n khai ý t#432;#7903;ng sáng su#7889;t” c#7911;a ch#7911; nhân, nh#432;ng ch#7911; nhân th#7845;y các ông c#361;ng “h#7867;o” quá, trông g#7847;y #7889;m quá cho nên th#7881;nh tho#7843;ng cho các ông ít ti#7873;n tiêu v#7863;t g#7885;i là tài tr#7907;, nh#432; v#7907; tôi th#7881;nh tho#7843;ng v#7851;n #273;#432;a cho con vài ngàn g#7885;i là “ti#7873;n d#7857;n túi” m#7895;i bu#7893;i sáng tr#432;#7899;c khi #273;#432;a nó #273;#7871;n tr#432;#7901;ng. Ch#7859;ng nên b#7913;c xúc làm gì. Khi #273;#432;a ti#7873;n d#7857;n túi cho con, v#7907; tôi #273;âu có ngh#297; r#7857;ng có vài #273;#7891;ng #7845;y thì nó s#7869; chú ý nghe cô giáo gi#7843;ng h#417;n #273;âu,
 ch#259;m làm bài t#7853;p h#417;n #273;âu. #7902; #273;ây c#361;ng v#7853;y, tài tr#7907; #273;âu ph#7843;i vì tác ph#7849;m, ch#7881; là m#7897;t cách th#7845;m n#432;#7899;c vào l#7841;t mà thôi. M#7897;t anh k#297; s#432; quèn làm cho công ty liên doanh c#361;ng có th#7875; l#297;nh c#7843; tr#259;m tri#7879;u m#7897;t n#259;m thì m#7845;y tr#259;m tri#7879;u, th#7853;m chí m#7845;y t#7881; tài tr#7907; #7845;y có #273;áng là bao. Các ông hãy ra #273;#432;#7901;ng mà xem, mà thôi ch#7859;ng c#7847;n ra #273;#432;#7901;ng, ch#7881; gi#7903; vài t#7901; báo ra là th#7845;y ng#432;#7901;i ta có “xót” ti#7873;n dân #273;âu. Hàng bao nhiêu t#7881; b#7883; bi#7871;n thành b#7909;i, b#7883; d#7845;n xu#7889;ng bùn hàng ngày. #272;ã b#7913;c xúc thì b#7913;c xúc h#7859;n nh#7919;ng ch#7895; #7845;y, th#7871; m#7899;i #273;áng b#7913;c xúc các ông #7841;! Theo tôi, n#7871;u ng#432;#7901;i ta #273;em ti#7873;n tài tr#7907; #273;i mua thu#7889;c b#7855;c ngâm r#432;#7907;u r#7891;i mua
 th#7883;t chó hay tr#7913;ng v#7883;t l#7897;n v#7873; #273;ánh chén hay #273;#432;a cho v#7907; #273;#7875; thêm vào ti#7873;n #273;i ch#7907; trong cái th#7901;i g#7841;o châu c#7911;i qu#7871; này thì không #273;áng lo. Nh#432;ng n#7871;u h#7885; #273;em ti#7873;n #7845;y #273;i in sách thì có th#7875; gây ra hai #273;i#7873;u #273;áng lo. #272;i#7873;u #273;áng lo th#7913; nh#7845;t: gi#7845;y #273;#432;#7907;c làm t#7915; g#7895; mà mu#7889;n có g#7895; thì ph#7843;i #273;#7889;n r#7915;ng. Th#7871; là h#7841;i #273;#7871;n cái môi sinh c#7911;a tr#7901;i. #272;i#7873;u #273;áng lo th#7913; hai: sách c#7911;a các nhà v#259;n, nhà th#417; ta, nh#7845;t là th#417;, ch#7845;t l#432;#7907;ng kém quá, ch#7881; d#432;#7899;i trung bình, không #273;áng #273;#7885;c. Th#7871; cho nên n#7871;u m#7897;t ng#432;#7901;i nào #273;ó, vì ú #7899; mà mua nh#7847;m ph#7843;i nh#7919;ng quy#7875;n #7845;y, mang v#7873; #273;#7885;c và có #7843;o t#432;#7903;ng r#7857;ng #273;#7845;y là th#417;
 v#259;n #273;ích th#7921;c hay chán quá mà t#7915; #273;ó không bao gi#7901; #273;#7885;c sách n#7919;a thì th#7853;t #273;áng ti#7871;c. Th#7871; là h#7841;i cho cái tâm c#7911;a ng#432;#7901;i. #272;ã m#7845;t ti#7873;n mà l#7841;i còn b#7883; hai cái h#7841;i t#7847;y #273;ình nh#432; th#7871; thì ch#7881; ng#432;#7901;i vô tâm l#7855;m l#7855;m m#7899;i không th#7845;y lo mà thôi. 


II. Và hai #273;i#7873;u khó hi#7875;u 

Các ki#7873;u bào hay nh#7919;ng ng#432;#7901;i m#7899;i theo dõi các ho#7841;t #273;#7897;ng c#7911;a H#7897;i Nhà v#259;n Vi#7879;t Nam và các h#7897;i viên c#7911;a nó th#432;#7901;ng c#7843;m th#7845;y hai #273;i#7873;u khó hi#7875;u. 

#272;i#7873;u khó hi#7875;u th#7913; nh#7845;t là ho#7841;t #273;#7897;ng chu#7879;ch cho#7841;ch, ti#7873;n h#7853;u b#7845;t nh#7845;t c#7911;a H#7897;i Nhà v#259;n. Nh#432;ng #273;#7845;y là do nó thi#7871;u t#7921; tin, nó t#7921; bi#7871;t r#7857;ng mình không còn oai phong l#7851;m li#7879;t nh#432; h#7891;i nh#7919;ng n#259;m 1956-1958 n#7919;a, ch#7913; n#7871;u không thì các ông Bùi Minh Qu#7889;c và Xuân Sách #273;ã không #273;#432;#7907;c #259;n nói “lung tung” nh#432; v#7853;y. Nh#7919;ng ngày ông Nguy#7877;n Huy Thi#7879;p còn mai danh #7849;n tích, #273;ó #273;ây #273;ã vang lên ti#7871;ng kèn ng#7853;p ng#7915;ng “ai #273;i#7871;u cho m#7897;t th#7901;i v#259;n ngh#7879; minh ho#7841;”, nh#432;ng theo d#432; lu#7853;n chung thì chính ông m#7899;i là ng#432;#7901;i #273;óng nh#7919;ng chi#7871;c #273;inh cu#7889;i cùng lên chi#7871;c ván thiên c#7911;a c#7895; quan tài ch#7913;a m#7897;t cái xác #273;ã ch#7871;t t#7915; lâu, #273;#7845;y là ph#432;#417;ng pháp hi#7879;n
 th#7921;c xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a. Th#7871; nh#432;ng ông Nguy#7877;n Huy Thi#7879;p v#7851;n là h#7897;i viên H#7897;i Nhà v#259;n Vi#7879;t Nam nh#432; th#432;#7901;ng! 

N#7871;u H#7897;i Nhà v#259;n v#7851;n còn oanh li#7879;t nh#432; x#432;a thì c#7913; b#7857;ng vào nh#7919;ng bài vi#7871;t, bài nói mang #273;#7847;y tính phê phán ph#432;#417;ng pháp hi#7879;n th#7921;c xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a, các ông L#7841;i Nguyên Ân, Ph#7841;m V#297;nh C#432; và nhi#7873;u ông khác n#7919;a có l#7869; #273;ã b#7883; “rút phép thông công” t#7915; lâu r#7891;i. Nh#432;ng than ôi th#7901;i oanh li#7879;t nay còn #273;âu! N#7871;u H#7897;i “ngh#7881; ch#417;i” v#7899;i các ông #7845;y thì ch#7881; còn toàn nh#7919;ng ông non #273;#7891;ng cân quá, có t#7909; h#7897;i l#7841;i c#361;ng t#7921; th#7845;y ch#432;#7899;ng, t#7921; th#7845;y t#7869;n tò. Có ph#7843;i vì th#7871; mà H#7897;i và nh#7919;ng ng#432;#7901;i lãnh #273;#7841;o H#7897;i c#7843;m th#7845;y lúng túng không? 

#272;i#7873;u khó hi#7875;u th#7913; hai là thái #273;#7897; c#7911;a chính các ông bà nhà v#259;n. T#7841;i sao có nhi#7873;u ng#432;#7901;i thích vào H#7897;i Nhà v#259;n th#7871;? Xin th#432;a #273;#7845;y là do thói háo danh, thói sính b#7857;ng c#7845;p c#7911;a ng#432;#7901;i mình, mà th#7867; h#7897;i viên c#361;ng là m#7897;t lo#7841;i b#7857;ng mà thôi. Th#7881;nh tho#7843;ng ta có th#7875; g#7863;p m#7897;t ông mà b#7857;ng vào phong #273;#7897;, b#7857;ng vào hoàn c#7843;nh xu#7845;t thân, ta d#7877; ngh#297; r#7857;ng ng#432;#7901;i #7845;y #273;#432;#7907;c c#417; c#7845;u vào #273;#7871;n huy#7879;n u#7927;, t#7881;nh u#7927; là s#432;#7899;ng quá, vinh d#7921; quá r#7891;i, có th#7875; ghi vào gia ph#7843; #273;#7875; lên bàn th#7901; #273;#432;#7907;c r#7891;i. Th#7871; nh#432;ng không, ông ta còn th#7845;y ch#432;a s#432;#7899;ng, còn th#7845;y c#7847;n m#7897;t hai cái b#7857;ng #273;#7841;i h#7885;c, cao h#7885;c, ti#7871;n s#297; n#7919;a thì m#7899;i th#7853;t an
 tâm. Thì ng#432;#7901;i vi#7871;t v#259;n, làm th#417; c#361;ng v#7853;y thôi, có sách in, dù là theo #273;ánh giá ch#7911; quan có th#7875; #273;#432;#7907;c li#7879;t vào nh#7919;ng áng v#259;n “l#7845;p lánh” trong m#7897;t tr#259;m n#259;m hay h#417;n n#7919;a, c#361;ng ch#432;a #273;#7911;; còn c#7847;n m#7897;t cái b#7857;ng, xin l#7895;i, cái th#7867; ch#7913;, #273;#7875; khoe v#7899;i b#7841;n, #273;#7875; lên m#7863;t v#7899;i v#7907; con. Mà #273;ã có ng#432;#7901;i c#7847;n t#7913;c có c#7847;u, có c#7847;u thì s#7869; có cung, có ng#432;#7901;i bán. Tôi #273;#7889; ông H#7919;u Th#7881;nh tìm th#7845;y #7903; Vi#7879;t Nam này có cái gì #273;em bán mà không có “cò” #273;#7845;y. Cho nên ông Hoà Vang h#7887;i th#7871; là c#7853;n nhân tình mà ông H#7919;u Th#7881;nh tr#7843; l#7901;i th#7871; là c#7889; tình gi#7843; t#7843;ng #273;i thôi. 

Ng#432;#7901;i quan sát h#7901;i h#7907;t còn có th#7875; #273;#7863;t câu h#7887;i: Cái ông Bùi Minh Qu#7889;c, m#7897;t ng#432;#7901;i “#273;ã nhi#7873;u l#7847;n b#7883; l#7915;a nh#432; th#7871;” v#7851;n còn ham h#7889;, v#7851;n mu#7889;n #273;i h#7885;p, v#7851;n còn “dâng s#7899;” xin “tr#7843;m” k#7867; này, c#7843;i cách chuy#7879;n kia #273;#7875; làm gì? D#297; nhiên không ph#7843;i ch#7881; có m#7897;t mình ông Bùi Minh Qu#7889;c làm chuy#7879;n #273;ó, có nhi#7873;u ông công khai ho#7863;c ng#7845;m ng#7847;m mu#7889;n tham gia vào “vi#7879;c làng”, mu#7889;n #273;#432;#7907;c chia cái “móng giò” gi#7919;a ch#7907; l#7855;m. Ng#432;#7901;i vi#7871;t bài này xin “li#7873;u ch#7871;t” mà nói r#7857;ng: Xin can các ông, ch#7859;ng ai nghe các ông #273;âu, ngh#7881; #273;i cho kho#7867;, m#7845;t thì gi#7901; mà làm gì! 

Nói thì nói th#7871; ch#7913; các ông #7845;y bi#7871;t c#7843; #273;#7845;y, các ông #7845;y bi#7871;t r#7857;ng “Chó c#7913; s#7911;a #273;oàn ng#432;#7901;i c#7913; #273;i”. Bi#7871;t v#7853;y mà h#7885; v#7851;n nh#7885;c công làm là vì sao? Tôi l#7841;i xin “li#7873;u ch#7871;t”, l#7841;i xin “múa rìu qua m#7855;t th#7907;” mà #273;#432;a ra gi#7843;i thích nh#432; sau: H#7885; có tâm lí và hành vi c#7911;a các nho s#297;. #272;#7875; tr#7903; thành m#7897;t nho s#297; không nh#7845;t thi#7871;t ph#7843;i #273;#7885;c T#7913; Th#432;, Ng#361; Kinh, không nh#7845;t thi#7871;t ph#7843;i ra vào c#7917;a Kh#7893;ng, sân Trình. Có th#7875; nói cái h#7891;n Kh#7893;ng giáo #273;ã ng#7845;m vào x#432;#417;ng th#7883;t chúng ta cùng v#7899;i s#7919;a m#7865;. Nó ng#7845;m vào ta qua hình #7843;nh Ph#7841;m T#259;ng, Ph#7841;m Lãi, Kh#7893;ng Minh, Ba anh em L#432;u Quan Tr#432;#417;ng, Nguy#7877;n Trãi, Nguy#7877;n B#7881;nh Khiêm, Nguy#7877;n Khuy#7871;n... Có th#7875; nói cái h#7891;n
 Kh#7893;ng giáo v#7851;n ph#7843;ng ph#7845;t #273;âu #273;ây, trong không khí ta th#7903; hàng ngày, #273;ã vào vô th#7913;c, #273;ã thành vô th#7913;c c#7911;a chính ta. V#7853;y nhà nho là ai? Tr#7847;n Tr#7885;ng Kim [2] gi#7843;i thích nh#432; sau: “Nho là b#7903;i ch#7919; nhân #273;#7913;ng bên ch#7919; nhu mà thành ra. Nhân là ng#432;#7901;i, nhu là c#7847;n dùng, t#7913;c là m#7897;t h#7841;ng ng#432;#7901;i bao gi#7901; c#361;ng c#7847;n dùng #273;#7871;n #273;#7875; giúp cho nhân qu#7847;n xã h#7897;i bi#7871;t #273;#432;#7901;ng mà #259;n #7903; và hành #273;#7897;ng cho h#7907;p l#7869; tr#7901;i. Ch#7919; nhu l#7841;i có ngh#297;a là ch#7901; #273;#7907;i, t#7913;c là ng#432;#7901;i h#7885;c gi#7887;i, #273;#7907;i ng#432;#7901;i ta c#7847;n #273;#7871;n, s#7869; #273;em tài trí c#7911;a mình ra mà giúp vi#7879;c #273;#7901;i... B#7903;i v#7853;y t#7915; x#432;a #273;#7871;n nay, nh#7919;ng ng#432;#7901;i nho h#7885;c #273;#7873;u là ng#432;#7901;i ch#7921;c ra cáng
 #273;áng vi#7879;c #273;#7901;i, #273;#7875; làm ích qu#7889;c l#7907;i dân... C#361;ng b#7903;i l#7869; #7845;y cho nên th#7847;y T#7917; L#7897; nói r#7857;ng: Không ra làm quan là vô ngh#297;a... Ng#432;#7901;i quân t#7917; ra làm quan là làm vi#7879;c ngh#297;a v#7853;y“. Nhà nho nh#432; v#7853;y là ng#432;#7901;i t#7921; cho mình là có tài và ch#7901; #273;#7907;i b#7853;c “có chân m#7879;nh #273;#7871; v#432;#417;ng” v#7901;i ra #273;#7875; phò, #273;#7875; làm quân s#432;. Ch#7881; là quân s#432;, ch#7881; là k#7867; vi#7871;t bi#7875;u, dâng s#7899; hàng ngày, s#7861;n sàng quì l#7841;y, s#7861;n sàng làm m#7897;t anh #273;#7847;y t#7899; cao c#7845;p, s#7861;n sàng vong thân #273;#7875; #273;#432;#7907;c th#7845;y “long nhan”; th#7871; là s#432;#7899;ng l#7855;m, là vinh d#7921; l#7855;m, áo m#361; xênh xang l#7855;m, dù sau #273;ây có b#7883; n#7885;c ra #273;ánh #273;òn, b#7883; thi#7871;n dái, b#7883; ch#7863;t #273;#7847;u, b#7883; voi dày ng#7921;a xéo, th#7853;m chi
 b#7883; chu di tam t#7897;c c#361;ng cam. Ông Bùi Minh Qu#7889;c và m#7897;t s#7889; ông khác b#7913;c xúc vi#7879;c không #273;#432;#7907;c #273;i h#7885;p, g#7917;i th#432; góp ý #273;#7871;n #273;#7911; th#7913; #273;#7883;a ch#7881; là c#361;ng xu#7845;t phát t#7915; cái truy#7873;n th#7889;ng s#7861;n sàng ra làm quân s#432;, s#7861;n sàng ra làm quan, s#7861;n sàng gánh vác vi#7879;c #273;#7901;i t#7915; xa x#432;a #7845;y. 

Có m#7897;t cái l#7841; là các nhà nho c#7911;a ta dù b#7883; th#7845;t s#7911;ng hay là vì th#7845;y chán quá, không thích ra lu#7891;n vào cúi n#7919;a, dù có xin v#7873; #7903; #7849;n thì v#7851;n th#7845;y ti#7871;c, v#7851;n th#7845;y #7845;m #7913;c. Hãy xem c#7909; Nguy#7877;n Khuy#7871;n d#7863;n con: 

C#7901; v#7899;i bi#7875;n vua ban ngày tr#432;#7899;c 
Khi #273;#432;a thày con r#432;#7899;c tr#432;#7899;c tiên. 

Ô hay, #273;ã chán ng#7845;y, #273;ã b#7887; v#7873;, #273;ã coi vua là “h#7873;” thì c#7901; bi#7875;n c#7911;a cái ông vua #7845;y còn giá tr#7883; gì mà “r#432;#7899;c tr#432;#7899;c tiên”? Nh#432;ng #273;#7845;y là tâm lí thông th#432;#7901;ng, tâm lí c#7911;a ng#432;#7901;i bình th#432;#7901;ng, không ph#7843;i tâm lí nhà nho. Nhà nho thì khác. Ch#7917;i #273;#7845;y, b#7887; v#7873; #273;#7845;y, nh#432;ng l#7841;i s#7861;n sàng ra, l#7841;i s#7861;n sàng làm quân s#432; n#7871;u #273;#432;#7907;c m#7901;i m#7897;t cách nhã nh#7863;n, m#7897;t cách tr#7885;ng th#7883;. Ông Nguyên H#7891;ng #273;ã b#7843;o r#7857;ng: “Tao #273;éo thèm ch#417;i v#7899;i chúng mày n#7919;a”, nh#432;ng r#7891;i ông l#7841;i “ch#417;i”. Nghe #273;âu sau này ông còn #273;#7913;ng bên m#7897;t cái xe #273;#7841;p, c#7911;a m#7897;t n#432;#7899;c anh em nào #273;ó cho, #273;#7875; ng#432;#7901;i ta ch#7909;p #7843;nh. Th#7871; thôi, ch#7909;p xong ng#432;#7901;i ta #273;em cái xe #7845;y cho
 ng#432;#7901;i khác, ch#7913; không ph#7843;i cho ông. Có #273;áng r#7899;t n#432;#7899;c m#7855;t không! #272;ã nói #273;#7871;n th#7871; thì ph#7843;i nói thêm m#7845;y ông Nhân v#259;n-Giai ph#7849;m n#7919;a. T#432;#7903;ng r#7857;ng các ông #273;ã b#7883; cho “ngh#7881; ch#417;i” lâu nh#432; th#7871;, #273;ã b#7883; #273;o#7841; #273;#7847;y #273;#7871;n nh#432; th#7871; thì sau này dù có #273;em l#7885;ng ng#7885;c ô vàng #273;#7871;n #273;ón các ông c#361;ng ch#7881; m#7881;m c#432;#7901;i và b#7843;o: “T#7899; b#7853;n” hay “T#7899; y#7871;u l#7855;m, có vi#7871;t #273;#432;#7907;c gì #273;âu”. Nh#432;ng không, các ông l#7841;i vui nh#432; t#7871;t, l#7841;i l#7845;y ti#7873;n tài tr#7907; in sách, l#7841;i lên m#7863;t vênh vang: “Tháng #7845;y... ngày #7845;y ... #273;#432;#7907;c ph#7909;c h#7891;i h#7897;i t#7883;ch. Có c#7843; anh này... anh kia... #273;#7871;n d#7921; n#7919;a”. Ông Bùi Minh Qu#7889;c thì c#361;ng th#7871;, c#361;ng n#7857;m trong dòng ch#7911; l#432;u
 này, c#361;ng có tâm lí c#7911;a m#7897;t nhà nho vong thân nh#432; các nhà nho khác trong quá kh#7913;. 

Nh#432;ng #273;#7845;y là quá kh#7913;, là t#7915; th#7871; k#7881; hai m#432;#417;i tr#7903; v#7873; tr#432;#7899;c, còn bây gi#7901; #273;ã là th#7871; k#7881; hai m#7889;t r#7891;i, ta ph#7843;i khác #273;i ch#7913;? Ch#7843; l#7869; c#7913; l#7863;n h#7909;p mãi trong cái “h#361; t#432;#417;ng” Kh#7893;ng giáo #7845;y hay sao? Có ph#7843;i th#7871; không, th#432;a các ông bà v#259;n s#297;? 

© 2005 talawas


---------------------------------
[1]Magid Mikhail. “Ch#7871; #273;#7897; toàn tr#7883; - T#432;#417;ng lai t#432;#417;i sáng hay là quá kh#7913; t#7889;i t#259;m”, Ph#7841;m Minh Ng#7885;c d#7883;ch t#7915; nguyên b#7843;n ti#7871;ng Nga, talawas
[2]Tr#7847;n Tr#7885;ng Kim. Nho giáo. Quy#7875;n Th#432;#7907;ng. B#7897; giáo d#7909;c. Trung tâm h#7885;c li#7879;u xu#7845;t b#7843;n. 1971. Trang 10.





=====
You shall know the truth and the truth shall set you free.
__________________________________________________
Do You Yahoo!?
Tired of spam?  Yahoo! Mail has the best spam protection around 
http://mail.yahoo.com 
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://www.le.org/pipermail/vacets-gen/attachments/20050422/9cd2ed01/attachment-0001.html