[vacets-gen] [VN qua con mat mot nguoi Ba Lan]

[Hai Tran]

>From Dan Chim Viet

Con R#7891;ng không bay

L#432;u V#361;


Hy v#7885;ng l#7899;n nh#7845;t th#7913;c t#7881;nh Vi#7879;t Nam vào #273;#7847;u nh#7919;ng n#259;m 90, khi #7845;y ch#7859;ng h#7873; ái ng#7841;i, ng#432;#7901;i ta cho r#7857;ng m#7897;t Trung Qu#7889;c th#7913; hai #273;ang xu#7845;t hi#7879;n v#7899;i th#7883; tr#432;#7901;ng 80 tri#7879;u dân và l#7921;c l#432;#7907;ng lao #273;#7897;ng r#7867;, c#7847;n cù và #273;#432;#7907;c #273;ào t#7841;o t#7889;t. Và r#7857;ng nh#7919;ng l#7901;i h#7913;a t#7915; n#259;m 1986 cho công cu#7897;c #273;#7893;i m#7899;i s#7869; #273;#432;#7907;c th#7921;c hi#7879;n.

 
#272;#7843;ng quy#7871;t #273;#7883;nh #273;#7893;i m#7899;i khi c#7843; n#432;#7899;c #273;ang #273;#7913;ng bên ng#432;#7905;ng c#7917;a c#7911;a n#7841;n #273;ói. Nguyên do c#7911;a quá trình t#7853;p th#7875; hoá v#7897;i vã. Các nhà nghiên c#7913;u ph#432;#417;ng Tây #273;ánh giá r#7857;ng, vào n#7917;a sau c#7911;a th#7853;p k#7927; 80, có 3 tri#7879;u ng#432;#7901;i b#7883; #273;ói #7903; nông thôn, 12 tri#7879;u ng#432;#7901;i không #273;#7911; #259;n. Ng#432;#7901;i Ba Lan c#361;ng cay #273;#7855;ng nh#7899; l#7841;i nh#7919;ng n#259;m tháng 80 eo h#7865;p, nh#432;ng Vi#7879;t Nam vào th#7901;i #273;i#7875;m #273;ó b#7883; M#7929; bao vây kinh t#7871; và không có vi#7879;n tr#7907; l#432;#417;ng th#7921;c c#7911;a Trung Qu#7889;c, qu#7889;c gia mà Hà N#7897;i #273;ã #273;#7909;ng #273;#7897; trong chi#7871;n tranh n#259;m 1979, ng#432;#7901;i dân tranh nhau x#7871;p hàng #273;#7875; l#7845;y ph#7847;n phân ph#7889;i n#7917;a l#7841;ng th#7883;t và ph#7843;i #259;n bo bo là
 th#7913; dành cho bò #7903; #272;ông Âu. Khi nh#7919;ng nhà t#432; t#432;#7903;ng ch#7907;t t#7881;nh và cho phép ng#432;#7901;i nông dân #273;#432;#7907;c tr#7891;ng tr#7885;t, buôn bán s#7843;n ph#7849;m theo ý mình, Vi#7879;t Nam t#7915; ch#7895; thi#7871;u #259;n #273;ã tr#7903; thành nhà xu#7845;t kh#7849;u g#7841;o th#7913; ba trên th#7871; gi#7899;i.


S#7921; s#7909;p #273;#7893; ch#7911; ngh#297;a c#7897;ng s#7843;n #7903; #272;ông Âu và ch#7845;m d#7913;t vi#7879;n tr#7907; c#7911;a Liên Xô càng thúc ép s#7921; m#7903; c#7917;a h#417;n. #272;#7913;a con côi c#7911;a H#7897;i #273;#7891;ng T#432;#417;ng tr#7907; Kinh t#7871; (CMEA) không còn s#7921; l#7921;a ch#7885;n nào khác h#417;n là ng#7843; theo ph#432;#417;ng Tây. M#7885;i #273;i#7873;u có v#7867; r#7845;t kh#7843; quan. 

Nh#7919;ng nhà #273;#7847;u t#432; #273;#7871;n

Các nhà #273;#7847;u t#432; ngh#297; r#7857;ng s#7921; vi#7879;c s#7869; di#7877;n ra nhanh chóng. #272;#7845;t n#432;#7899;c d#7921;a trên các nhà máy #273;i#7879;n và t#7893;ng #273;ài vi#7877;n thông c#7911;a (k#7929; thu#7853;t) Liên Sô s#7869; c#7847;n #273;#7911; m#7885;i th#7913; – t#7915; c#417; s#7903; h#7841; t#7847;ng #273;#7871;n máy móc gia d#7909;ng. B#7883; cô l#7853;p t#7915; khi k#7871;t thúc cu#7897;c chi#7871;n vào n#259;m 1975, gi#7901; #273;ây Vi#7879;t Nam khao khát nó. 


#272;#7847;u tiên là ng#432;#7901;i Pháp c#7911;a Sofitel v#7899;i vi#7879;c s#7917;a l#7841;i khách s#7841;n danh ti#7871;ng Metropol, ng#432;#7901;i Úc c#7911;a Telstra hi#7879;n #273;#7841;i hoá m#7841;ng l#432;#7899;i #273;i#7879;n tho#7841;i; Unilever xu#7845;t hi#7879;n v#7899;i các lo#7841;i bình x#7883;t d#7847;u th#417;m mà tr#432;#7899;c #273;ó (Vi#7879;t Nam) ch#432;a h#7873; bi#7871;t #273;#7871;n. R#7891;i nh#7919;ng ng#432;#7901;i #272;ài Loan, Nam Hàn, các nhà doanh nghi#7879;p Hongkong và Singapore xây d#7921;ng các nhà máy s#7843;n xu#7845;t giày th#7875; thao và áo thun. Vào n#259;m 1994, c#7845;m v#7853;n c#7911;a M#7929; b#7883; hu#7927; b#7887; sau 20 n#259;m, ng#432;#7901;i ta chào #273;ón nh#7919;ng t#7853;p #273;oàn kh#7893;ng l#7891;: Procter & Gamble, Ford và 400 công ty khác.


Trong n#259;m 1966, #273;#7847;u t#432; tr#7921;c ti#7871;p c#7911;a n#432;#7899;c ngoài là 8,3 t#7927; USD (b#7857;ng m#7897;t ph#7847;n 3 ngân sách). Nh#7919;ng t#7927; #273;#7847;u tiên #7845;y Vi#7879;t Nam #273;ã không #273;#7911; kh#7843; n#259;ng ti#7871;p nh#7853;n và th#7921;c thi cho n#7873;n kinh t#7871; c#7911;a mình. Cho #273;#7871;n nay #273;#7891;ng Vi#7879;t Nam v#7851;n là th#7913; ti#7873;n không chuy#7875;n #273;#7893;i (trên th#7883; tr#432;#7901;ng th#7871; gi#7899;i), h#7879; th#7889;ng ngân hàng th#7843;m h#7841;i, các lu#7853;t l#7879; ch#7891;ng chéo nhau và nh#7919;ng viên ch#7913;c tham nh#361;ng.


#272;#7847;t t#432; n#432;#7899;c ngoài b#7855;t bu#7897;c ph#7843;i thay #273;#7893;i hay là gi#7919; cho th#7875; ch#7871; này t#7891;n t#7841;i? Liên k#7871;t v#7899;i các công ty qu#7889;c doanh, các nhà #273;#7847;u t#432; kéo dài thêm s#7921; h#7845;p h#7889;i c#7911;a khu v#7921;c kinh t#7871; nhà n#432;#7899;c. Nh#7919;ng ng#432;#7901;i b#7843;o th#7911; trong #273;#7843;ng s#7907; hãi quan sát nh#7883;p #273;#7897; thay #273;#7893;i #273;ã xi#7871;t th#7855;ng (phanh – ND).

...và ra #273;i

Trong n#259;m ngoái #273;#7847;u t#432; tr#7921;c ti#7871;p ch#7881; còn x#7845;p x#7881; h#417;n 1 t#7927; USD, t#7913;c là ít h#417;n n#259;m 1992 khi v#7915;a b#432;#7899;c vào ng#432;#7905;ng c#7843;i cách. Vi#7879;t Nam hi#7879;n #273;ang xin chi vi#7879;n c#7911;a c#7897;ng #273;#7891;ng qu#7889;c t#7871;, là n#432;#7899;c #273;ang nh#7853;n vi#7879;n tr#7907; nhi#7873;u nh#7845;t th#7871; gi#7899;i. Trong tháng 12 (2003) t#7841;i h#7897;i ngh#7883; th#432;#7901;ng niên, nh#7919;ng qu#7889;c gia hào phóng #273;ã h#7913;a t#7899;i 2,8 t#7927; USD, t#7913;c là 3 l#7847;n nhi#7873;u h#417;n #273;#7847;u t#432; tr#7921;c ti#7871;p.


Thay vì #273;ó, nh#7919;ng nhà #273;#7847;u t#432; n#432;#7899;c ngoài chán ngán; h#7885; nói r#7857;ng tham nh#361;ng #7903; Vi#7879;t Nam còn t#7879; h#7841;i h#417;n c#7843; Trug Qu#7889;c vì nó ch#7859;ng b#7843;o #273;#7843;m cho b#7845;t c#7913; cái gì.


Coca-Cola và Procter & Gamble #273;ã b#7855;t bu#7897;c ph#7843;i liên doanh #273;#7875; tr#7903; thành hãng joint venture v#7899;i các xí nghi#7879;p qu#7889;c doanh Vi#7879;t Nam, là nh#7919;ng #273;#417;n v#7883; n#7871;u không chu#7849;n b#7883; phá s#7843;n thì c#361;ng #273;ang l#7895; n#7863;ng.


Các t#7853;p #273;oàn vi#7877;n thông và xe h#417;i ch#7841;y kh#7887;i Vi#7879;t Nam và #273;#7893; v#7873; Trung Qu#7889;c. Cable and Wireless (C & W) #273;ã ph#7843;i tr#7843;i qua 10 n#259;m #273;àm phán các #273;i#7873;u ki#7879;n “roaming” cho các công ty #273;i#7879;n tho#7841;i di #273;#7897;ng n#432;#7899;c ngoài t#7841;i Vi#7879;t Nam. Khi nh#7853;n #273;#432;#7907;c #273;#7891;ng ý thì c#361;ng là lúc C & W ra quy#7871;t #273;#7883;nh rút kh#7887;i th#7883; tr#432;#7901;ng Vi#7879;t Nam. H#7847;u h#7871;t các #273;#7863;c khu kinh t#7871; #273;#7873;u không kéo #273;#432;#7907;c v#7889;n #273;#7847;u t#432; nh#432; mong mu#7889;n. Các nhà #273;#7847;u t#432; nói r#7857;ng, các chính quy#7873;n #273;#7883;a ph#432;#417;ng xé nát nh#7919;ng h#7907;p #273;#7891;ng xây d#7921;ng béo b#7903; nh#432;ng ch#7859;ng xây d#7921;ng gì c#417; s#7903; h#7841; t#7847;ng.

Ch#7859;ng c#7847;n v#7897;i vã

Th#7911; t#432;#7899;ng Võ V#259;n Ki#7879;t, m#7897;t m#7851;u ng#432;#7901;i lãnh #273;#7841;o t#7915;ng tr#7843;i c#7911;a Vi#7879;t Nam #273;#7889;i v#7899;i th#7871; gi#7899;i #273;ã m#7841;o hi#7875;m và thua cu#7897;c. Vào n#259;m 1995, sáu n#259;m sau khi b#7913;c t#432;#7901;ng Berlin s#7909;p #273;#7893;, ông #273;ã vi#7871;t th#432; cho B#7897; chính tr#7883; #273;#7873; ngh#7883; #273;em ch#7911; ngh#297;a Mác – Lenin vào vi#7879;n b#7843;o tàng, chuy#7875;n hoá #273;#7843;ng c#7897;ng s#7843;n thành #273;#7843;ng qu#7889;c gia dân t#7897;c và t#7853;p trung vào vi#7879;c hi#7879;n #273;#7841;i hoá #273;#7845;t n#432;#7899;c. Trong l#7895; nh#297; c#7911;a b#7897; máy, dù r#7857;ng nghèo #273;ói có x#7843;y ra, #273;#7845;t n#432;#7899;c ph#7843;i ch#7883;u #417;n nh#7919;ng ng#432;#7901;i c#7897;ng s#7843;n mang l#7841;i #273;#7897;c l#7853;p, nh#7919;ng #273;#7873; ngh#7883; c#7911;a ông ch#7881; có th#7875; là thuy#7871;t tà giáo.


Th#7901;i gian c#7911;a Phan V#259;n Kh#7843;i #273;ã #273;i v#7873; #273;i#7875;m cu#7889;i, ông xin t#7915; ch#7913;c t#7915; n#259;m 1998, dù v#7851;n #7903; trong B#7897; chính tr#7883;. Lúc b#7845;y gi#7901; #273;#7913;ng #273;#7847;u #273;#7843;ng là Lê Kh#7843; Phiêu, v#7883; t#432;#7899;ng v#7899;i ph#7849;m cách c#7911;a anh binh nhì, thay th#7871; m#7897;t con kh#7893;ng long khác là #272;#7895; M#432;#7901;i. Nguy#7877;n #272;#7913;c Bình, hi#7879;u tr#432;#7903;ng Vi#7879;n Khoa h#7885;c Chính tr#7883; H#7891; Chí Minh và c#361;ng là u#7927; viên B#7897; chính tr#7883; #273;ã báo #273;#7897;ng v#7873; âm m#432;u “di#7877;n bi#7871;n hoà bình” có th#7875; #273;e do#7841; ch#7871; #273;#7897; b#7857;ng nh#7919;ng kh#7849;u hi#7879;u cám d#7895; v#7873; nhân quy#7873;n và dân ch#7911;.


Cu#7889;i nh#7919;ng n#259;m 90, Sài Gòn, n#417;i h#7897;i t#7909; chính c#7911;a ng#432;#7901;i n#432;#7899;c ngoài tr#7903; nên #273;#7883;a #273;i#7875;m c#7911;a nh#7919;ng cu#7897;c ti#7879;c chia tay. Kh#7911;ng ho#7843;ng châu Á trong n#259;m 1997 là nguyên do c#7911;a v#7845;n #273;#7873; ph#7843;i làm ch#7853;m l#7841;i quá trình c#7843;i cách. #272;#7913;ng ngoài t#7847;m c#7911;a kinh t#7871; th#7871; gi#7899;i, Vi#7879;t Nam không b#7883; #7843;nh h#432;#7903;ng gì l#7855;m b#7903;i cu#7897;c kh#7911;ng ho#7843;ng, v#7853;y thì ch#7859;ng có gì ph#7843;i v#7897;i vã – nh#7919;ng ng#432;#7901;i b#7843;o th#7911; trong #273;#7843;ng #273;ã phát bi#7875;u nh#432; v#7853;y. 


- Vi#7879;t Nam v#7851;n là m#7897;t n#432;#7899;c c#7897;ng s#7843;n và #273;ang là m#7897;t n#432;#7899;c châu Á nghèo nh#7845;t tính theo thu nh#7853;p #273;#7847;u ng#432;#7901;i (40 USD m#7895;i tháng), b#7857;ng m#7897;t n#7917;a Trung Qu#7889;c và th#7845;p h#417;n r#7845;t nhi#7873;u n#432;#7899;c châu Phi – “The Economic” #273;ã nh#7853;n #273;#7883;nh nh#432; th#7871; vào n#259;m 2000. B#7889;n n#259;m sau, kinh t#7871; có t#7889;t h#417;n, nh#432;ng chi#7871;n l#432;#7907;c thay #273;#7893;i t#7915; t#7915; và ch#7881; #273;#432;#7907;c n#7899;i l#7887;ng t#7899;i m#7913;c không làm tu#7897;t #273;i t#7847;m ki#7875;m soát – v#7851;n hoàn toàn nh#432; c#361;. 


Thay th#7871; Lê Kh#7843; Phiêu kém c#7887;i, #273;#7913;ng #273;#7847;u #273;#7843;ng là Nông #272;#7913;c M#7841;nh, m#7897;t k#7929; s#432; nông lâm h#7885;c #7903; Liên Xô. – Ch#7859;ng thu#7897;c phái b#7843;o th#7911;, c#361;ng ch#7859;ng ph#7843;i nhà c#7843;i cách hay technocrat, #273;#432;#7907;c ch#7845;p nh#7853;n (tho#7843; hi#7879;p) b#7903;i m#7885;i phe nhóm trong #273;#7843;ng – Ông Carl Thayer, ng#432;#7901;i Australia, chuyên viên v#7873; Vi#7879;t Nam nói v#7899;i tôi nh#432; th#7871;.


Nh#7919;ng cu#7897;c h#7885;p kín c#7911;a b#7897; s#7853;u không th#7849;m th#7845;u #273;#432;#7907;c bao nhiêu. Ng#432;#7901;i ta nói v#7873; s#7921; kình #273;#7883;ch c#7911;a các phe nhóm. – C#7845;p trên cho ra nh#7919;ng khuynh h#432;#7899;ng #273;#7847;y mâu thu#7851;n. Ng#432;#7901;i thì gi#7843;m b#7899;t các lu#7853;t l#7879;, k#7867; thì th#7855;t ch#7863;t h#417;n cùng m#7897;t lu#7853;t l#7879; #7845;y – m#7897;t nhà ngo#7841;i giao #7903; Sài Gòn nói. 


V#7845;n n#7841;n l#7899;n nh#7845;t là tham nh#361;ng. – Nó gi#7889;ng nh#432; ch#7845;t g#7881;, làm suy y#7871;u xã h#7897;i và hoen mòn ngu#7891;n l#7921;c v#7889;n #273;ã r#7845;t h#7841;n h#7865;p – Thayer nói. Trong s#7889; nh#7919;ng ng#432;#7901;i b#7883; cáo trong phiên toà x#7917; b#7889; già N#259;m Cam có hai ng#432;#7901;i là u#7927; viên trung #432;#417;ng #273;#7843;ng.


“#272;#7845;t n#432;#7899;c càng ngày càng b#7883; chia xé quy#7873;n l#7921;c và r#417;i vào các phe nhóm tham nh#361;ng” – nhà báo c#7911;a hãng AFP Robert Tempel #273;ã vi#7871;t nh#432; v#7853;y trong cu#7889;n sách “Gió và mây”.

Vi#7879;t Nam b#7873; r#7897;n

Tuy nhiên c#361;ng có nh#7919;ng tin khích l#7879;: Vi#7879;t Nam v#7851;n là #273;#7845;t n#432;#7899;c s#7889;ng #273;#7897;ng và t#7915; khi #273;#432;#7907;c n#7899;i l#7887;ng, #273;ang ti#7871;n v#7873; phía tr#432;#7899;c. T#7841;i các thành ph#7889; l#7899;n có th#7875; nhìn th#7845;y #273;i#7873;u này, và r#7857;ng m#7913;c 7% t#259;ng tr#432;#7903;ng có l#7869; không ph#7843;i t#7915; trên tr#7901;i r#417;i xu#7889;ng.


#7902; Hà N#7897;i, v#7899;i xã h#7897;i ch#7911; ngh#297;a, di#7879;n tích nhà #7903; cho tính trên #273;#7847;u ng#432;#7901;i v#7851;n ch#7881; t#7915; 5 #273;#7871;n 1,2 mét vuông mà dân v#7851;n m#7881;m c#432;#7901;i v#7899;i cu#7897;c s#7889;ng. H#7885; có lý do: ch#432;a bao gi#7901; h#7885; có #273;#432;#7907;c nh#432; ngày hôm nay. Nh#7919;ng ng#432;#7901;i l#7899;n tu#7893;i t#432;#7903;ng nh#7899; #273;#7871;n các n#7841;n #273;ói trong nh#7919;ng n#259;m 40, 50 và 80, #273;ã có hàng tri#7879;u ng#432;#7901;i ch#7871;t. Chi#7871;n tranh dai d#7859;ng v#7899;i ng#432;#7901;i Pháp, ng#432;#7901;i M#7929;, Campuchia và Trung Qu#7889;c – m#7885;i th#7913; #273;ã ph#7843;i dành cho quân #273;#7897;i. Còn c#7843; mi#7873;n Nam thì mu#7889;n quên #273;i nh#7919;ng n#259;m tháng b#7883; #7913;c bách, các tr#7841;i c#7843;i t#7841;o và cu#7897;c ch#7841;y tr#7889;n c#7911;a thuy#7873;n nhân (boat people).


Nh#7919;ng cây c#7887; v#7851;n len l#7887;i v#432;#417;n lên gi#7919;a các t#7845;m bê tông trên v#7881;a hè và xô #273;#7849;y c#7843; h#7879; th#7889;ng. – Chúng tôi hôm nay có th#7875; ki#7871;m ti#7873;n, làm nhà, g#7917;i con #273;#7871;n tr#432;#7901;ng t#432;, ch#7919;a b#7879;nh t#7841;i các b#7879;nh vi#7879;n ph#432;#417;ng Tây, nghe #273;ài BBC – nh#7919;ng ng#432;#7901;i Vi#7879;t Nam nói v#7899;i tôi. 


M#7897;t trong s#7889; #273;ó có tên Tu#7845;n, buôn bán #273;#7891; gia d#7909;ng c#7911;a Nh#7853;t t#7841;i trung tâm Sài Gòn. Nguyên c#7843; m#7897;t khu tràn ng#7853;p #273;#7891; #273;i#7879;n t#7917;. Tu#7845;n #273;ã t#7915;ng ph#7909;c v#7909; trên máy bay c#7911;a hãng hàng không Vi#7879;t Nam và buôn máy vi tính. Anh #273;ã thu góp v#7889;n, thuê c#7917;a hàng và thành l#7853;p hãng. Anh không nói #273;#432;#7907;c r#7857;ng mình #273;ã ph#7843;i trình di#7879;n bao nhiêu v#259;n phòng và c#417; quan. Thay vào #273;ó, m#7897;t nhà kinh t#7871; n#432;#7899;c ngoài #273;ã làm giúp con s#7889; #7845;y, #273;#7875; có #273;#432;#7907;c gi#7845;y phép xây d#7921;ng và ho#7841;t #273;#7897;ng cho m#7897;t khách s#7841;n nh#7887; t#7841;i Sài Gòn, c#7847;n t#7899;i 40 b#7897; h#7891; s#417; #273;#7875; trình 83 c#417; quan ch#7913;c n#259;ng và có t#7845;t c#7843; 107 ch#7919; ký.


Doanh nghi#7879;p #7903; Vi#7879;t Nam là gì? – #431;u #273;i#7875;m c#7911;a h#7885; là s#7921; c#7847;n cù, d#7867;o dai và tính thích #7913;ng v#7899;i công vi#7879;c t#7853;p th#7875;. Tr#432;#7899;c #273;ây tôi #273;ã làm vi#7879;c trong m#7897;t s#7889; t#7893; ch#7913;c qu#7889;c t#7871; t#7841;i Belarus và vùng Balcan. #7902; #273;#7845;y ch#7859;ng làm #273;#432;#7907;c cái gì c#7843; – Carl Dagaenhart, nhân viên c#7911;a International Finance Corporation, #273;#417;n v#7883; ngo#7841;i vi c#7911;a Ngân hàng Th#7871; gi#7899;i (WB) h#7895; tr#7907; các doanh nghi#7879;p c#7911;a các n#432;#7899;c #273;ang phát tri#7875;n, nói. Nh#7897;n nh#7883;p nh#7845;t n#7857;m trong nh#7919;ng ngành ti#7871;p xúc v#7899;i #273;#7889;i t#432;#7907;ng mong mu#7889;n – #273;ô la – t#7913;c là d#7883;ch v#7909; du l#7883;ch. Không có ngày nào mà không m#7885;c lên các quán cà-phê m#7899;i, các hãng môi gi#7899;i du l#7883;ch. #272;i trên #273;#432;#7901;ng Ph#7841;m Ng#361; Lão, góc du
 l#7883;ch c#7911;a Sài Gòn, tôi ph#7843;i #273;#7871;m #273;#432;#7907;c kho#7843;ng 100 khách s#7843;n lo#7841;i nh#7887;, th#432;#7901;ng #273;#432;#7907;c g#7855;n máy l#7841;nh và có nhà t#7855;m theo ki#7875;u Tây ph#432;#417;ng. Trong các thành ph#7889; là c#7843;nh t#432;#7907;ng sôi n#7893;i c#7911;a #273;àn ki#7871;n tìm m#7891;i. Ai c#361;ng #273;ang buôn bán m#7897;t cái gì #273;ó, k#7867; ch#7903;, ng#432;#7901;i kéo. H#7847;u h#7871;t là nh#7919;ng công vi#7879;c làm #259;n c#7911;a ti#7875;u th#432;#417;ng. Trong con h#7867;m h#7865;p #7903; góc ph#7889; có m#7897;t ti#7879;m Cà-phê Internet chen chúc nhau v#7899;i 14 máy vi tính, ngay #7903; c#7917;a ra vào là m#7897;t bàn máy may và nh#7919;ng thùng hàng bán qu#7847;n áo, túi xách r#7867; ti#7873;n. Trên v#7881;a hè, nh#7919;ng #273;#7913;a con gái c#7911;a ch#7911; ti#7879;m #273;ang chiên bánh b#7897;t, th#7883;t xiên và bán n#432;#7899;c trà. Lúc r#7843;nh r#7893;i h#7885; l#7845;y sách ra h#7885;c ti#7871;ng Anh.

Chúng tôi mu#7889;n làm giàu

Vi#7879;t Nam xu#7845;t phát t#7915; m#7897;t cái m#7889;c r#7845;t th#7845;p. V#7851;n là m#7897;t trong 40 n#432;#7899;c nghèo nh#7845;t th#7871; gi#7899;i. Làm sao có th#7875; hi#7875;u #273;#432;#7907;c m#7897;t #273;#7845;t n#432;#7899;c v#7899;i t#7893;ng thu nh#7853;p qu#7889;c dân ch#7881; 400 USD #273;#7847;u ng#432;#7901;i mà có vô s#7889; xe g#7855;n máy Nh#7853;t nh#432; th#7871; #7903; Hà N#7897;i và Sài Gòn? M#7897;t ph#7847;n c#7911;a câu tr#7843; l#7901;i n#7857;m #7903; ngoài #273;#7841;i d#432;#417;ng, #7903; nh#7919;ng ng#432;#7901;i Vi#7879;t Ki#7873;u v#7899;i con s#7889; hai tri#7879;u, hàng n#259;m g#7917;i v#7873; n#432;#7899;c t#7915; 1 #273;#7871;n 3 t#7927; USD. Ph#7847;n th#7913; 2 c#7911;a câu tr#7843; l#7901;i là ”kinh t#7871; ng#7847;m”.


- Bây gi#7901; thì chúng tôi hi#7875;u r#7857;ng, trong nghèo #273;ói thì ch#7859;ng có gì #273;#7865;p #273;#7869; c#7843;. Gi#7901; #273;ây chúng tôi mu#7889;n làm giàu – Xuân Ph#432;#417;ng, m#7897;t n#7919; du kích Vi#7879;t c#7897;ng, c#361;ng là #273;#7841;o di#7877;n phim v#7873; #273;#7873; tài yêu n#432;#7899;c, gi#7901; #273;ây là m#7897;t nhà doanh nghi#7879;p, nói. Ph#432;#417;ng là tác gi#7843; c#7911;a cu#7889;n sách t#7921; thu#7853;t ”Ng#432;#7901;i con gái khiêm nh#432;#7901;ng” #273;ã #273;#432;#7907;c xu#7845;t b#7843;n c#7843; b#7857;ng ti#7871;g Ba Lan. Trong nh#7919;ng n#259;m 90, lúc #7845;y #273;ã ngh#7881; h#432;u, bà nh#7899; l#7841;i m#7897;t ng#432;#7901;i quen trong tr#432;#7901;ng ti#7871;ng Pháp c#7911;a các bà s#417; và th#7871; là bà tr#7903; thành #273;i#7875;m k#7871;t n#7889;i. Bà là ch#7911; nhân c#7911;a m#7897;t galeria trên m#7897;t khu sang tr#7885;ng t#7841;i Sài Gòn, khách hàng ch#7911; y#7871;u là ng#432;#7901;i Pháp. Cùng v#7899;i con
 trai, bà #273;ã thuê m#7897;t ph#7847;n Côn #272;#7843;o làm n#417;i ngh#7881; mát. #272;#7889;i v#7899;i nhi#7873;u ng#432;#7901;i c#7897;ng s#7843;n, #273;ây là s#7921; nh#7841;o báng. Côn #272;#7843;o là nhà tù c#7911;a th#7921;c dân Pháp, r#7845;t nhi#7873;u ng#432;#7901;i trong s#7889; h#7885; #273;ã b#7883; c#7847;m tù #7903; #273;ây. Còn bây gi#7901;, n#7919; #273;#7891;ng chí c#7911;a h#7885; l#7841;i ch#7903; các nhà du l#7883;ch Pháp t#7899;i b#7857;ng máy bay tr#7921;c th#259;ng.

Sài Gòn t#7915; #273;#7889;ng tro

Hàng n#259;m, có #273;#7871;n 400 ngàn Vi#7879;t Ki#7873;u t#7915; M#7929; và Pháp tr#7903; v#7873; mi#7873;n Nam. M#7897;t s#7889; #7903; l#7841;i luôn. H#7885; mang theo kinh nghi#7879;m và v#7889;n li#7871;ng. M#7897;t Sài Gòn b#7883; hu#7927; ho#7841;i sau n#259;m 1975 gi#7901; #273;ây chi#7871;m t#7899;i 30% s#7843;n xu#7845;t công nghi#7879;p c#7843; n#432;#7899;c và #273;ang làm cho Hà N#7897;i quan ng#7841;i.


- C#7847;n ph#7843;i ch#7901; #273;#7907;i #273;#7875; ít nh#7845;t qua thêm hai e-kíp và trong #273;#7843;ng xu#7845;t hi#7879;n xu#7845;t hi#7879;n nh#7919;ng con ng#432;#7901;i m#7899;i, thích #7913;ng v#7899;i môi tr#432;#7901;ng c#7911;a th#7871; h#7879; technocrat – nh#7919;ng ng#432;#7901;i nói chuy#7879;n v#7899;i tôi nh#7853;n #273;#7883;nh nh#432; th#7871;.

Maria Kruczkowska .
---------------------
(*): Trong nguyên b#7843;n, ng#432;#7901;i Ba Lan không dùng t#7915; ”R#7891;ng” #273;#7875; nói #273;#7871;n các n#432;#7899;c phát tri#7875;n cao t#7841;i châu Á mà dùng t#7915; ”C#7885;p”. #272;#7847;u #273;#7873; c#7911;a bài là ”Con C#7885;p không g#7847;m”. D#7883;ch gi#7843; chuy#7875;n ng#7919; theo cách nói ph#7893; c#7853;p trong ngôn ng#7919; Vi#7879;t Nam.




=====
You shall know the truth and the truth shall set you free.
		
---------------------------------
Yahoo! Messenger
 Show us what our next emoticon should look like. Join the fun.
-------------- next part --------------
An HTML attachment was scrubbed...
URL: http://www.le.org/pipermail/vacets-gen/attachments/20050408/e94131d2/attachment-0001.html